Articles by alphabetic order
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
 Ā Ī Ñ Ś Ū Ö Ō
1 2 3 4 5 6 7 8 9 0


Difference between revisions of "MŪLAMADHYAMAKAKĀRIKĀ text"

From Tibetan Buddhist Encyclopedia
Jump to navigation Jump to search
 
Line 1: Line 1:
 +
 +
  
  
Line 8: Line 10:
  
  
Edited by Dai Sung Han, Dongguk University                                                   
+
Edited by Dai Sung Han, {{Wiki|Dongguk University}}                                                    
 
                    
 
                    
Poussin’s Sanskrit Edition with De Jong’s reading in footnote together with Kumārajiva’s Chinese and Tibetan translation  and Kalupahana’s English transalation   
+
Poussin’s [[Sanskrit]] Edition with De [[Jong’s]] reading in footnote together with Kumārajiva’s {{Wiki|Chinese}} and [[Tibetan translation]] and Kalupahana’s English transalation   
  
  
 
<poem>
 
<poem>
1. Pratyayaparīkṣā nāma prathamaṁ prakaraṇam—Examination of Conditions  
+
1. [[Pratyayaparīkṣā]] [[nāma]] prathamaṁ prakaraṇam—Examination of [[Conditions]]
2. Gatāgataparīkṣā dvitīyaṁ prakaraṇam—Exmination of the moved and the not-moved  
+
2. [[Gatāgataparīkṣā]] dvitīyaṁ prakaraṇam—Exmination of the moved and the not-moved  
3. Cakṣurādīndriyaparīkṣā tṛtīyaṁ prakaraṇam—Exmination of the Faculty of Eye  
+
3. [[Cakṣurādīndriyaparīkṣā]] tṛtīyaṁ prakaraṇam—Exmination of the Faculty of [[Eye]]
4. Skandhaparīkṣā caturthaṁ prakaraṇam—Exmination of Aggregates  
+
4. [[Skandhaparīkṣā]] caturthaṁ prakaraṇam—Exmination of [[Aggregates]]
5. Dhātuparīkṣā pañcamaṁ prakaraṇam—Examination of Elements  
+
5. [[Dhātuparīkṣā]] pañcamaṁ prakaraṇam—Examination of [[Elements]]
6. Rāgaraktaparīkṣā ṣaṣṭhaṁ prakaraṇam—Examination of Lust and the Lustful  
+
6. [[Rāgaraktaparīkṣā]] ṣaṣṭhaṁ prakaraṇam—Examination of [[Lust]] and the [[Lustful]]
7. Saṁskṛtaparīkṣā saptamaṁ prakaraṇam—Examination of the Conditioned  
+
7. Saṁskṛtaparīkṣā saptamaṁ prakaraṇam—Examination of the [[Conditioned]]
8. Karmakārakaparīkṣā aṣṭamaṁ prakaraṇam—Examination of Action and the Agent  
+
8. [[Karmakārakaparīkṣā]] aṣṭamaṁ prakaraṇam—Examination of [[Action]] and the Agent  
9. Pūrvaparīkṣā navamaṁ prakaraṇam—Examination of Prior Entity  
+
9. [[Pūrvaparīkṣā]] navamaṁ prakaraṇam—Examination of Prior [[Entity]]
10. Agnīndhanaparīkṣā daśamaṁ prakaraṇam—Examination of Fire and Fuel  
+
10. [[Agnīndhanaparīkṣā]] daśamaṁ prakaraṇam—Examination of [[Fire]] and Fuel  
 
11. Pūrvāparakoṭiparīkṣā ekādaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Prior and Posterior Extremities  
 
11. Pūrvāparakoṭiparīkṣā ekādaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Prior and Posterior Extremities  
12. Duḥkhaparīkṣā dvādaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Suffering  
+
12. [[Duḥkhaparīkṣā]] dvādaśamaṁ prakaraṇam—Examination of [[Suffering]]
13. Saṁskāraparīkṣā trayodaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Action and the Agent  
+
13. Saṁskāraparīkṣā trayodaśamaṁ prakaraṇam—Examination of [[Action]] and the Agent  
 
14. Saṁsargaparīkṣā caturdaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Association  
 
14. Saṁsargaparīkṣā caturdaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Association  
15. Svabhāvaparīkṣā pañcadaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Self-nature  
+
15. [[Svabhāvaparīkṣā]] pañcadaśamaṁ prakaraṇam—Examination of [[Self-nature]]
16. Bandhamokṣaparīkṣā ṣoḍaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Bondage and Release  
+
16. Bandhamokṣaparīkṣā ṣoḍaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Bondage and [[Release]]
17. Karmaphalaparīkṣā saptadaśamaṁ prakaraṇam—Examination of the Fruit of Action  
+
17. Karmaphalaparīkṣā saptadaśamaṁ prakaraṇam—Examination of the Fruit of [[Action]]
18. Ātmaparīkṣā aṣṭādaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Self  
+
18. [[Ātmaparīkṣā]] aṣṭādaśamaṁ prakaraṇam—Examination of [[Self]]
19. Kālaparīkṣā ekonaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Time  
+
19. [[Kālaparīkṣā]] ekonaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Time  
20. Sāmagrīparīkṣā viṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Harmony  
+
20. [[Sāmagrīparīkṣā]] viṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of [[Harmony]]
 
21. Saṁbhavavibhavaparīkṣā ekaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Occurrence and Dissolution  
 
21. Saṁbhavavibhavaparīkṣā ekaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Occurrence and Dissolution  
22. Tathāgataparīkṣā dvāviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of the Tathagata  
+
22. [[Tathāgataparīkṣā]] dvāviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of the [[Tathagata]]
23. Viparyāsaparīkṣā trayoviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Perversions  
+
23. [[Viparyāsaparīkṣā]] trayoviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of [[Perversions]]
24. Āryasatyaparīkṣā caturviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of the Noble Truths  
+
24. [[Āryasatyaparīkṣā]] caturviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of the [[Noble Truths]]
25. Nirvāṇaparīkṣā pañcaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Freedom  
+
25. [[Nirvāṇaparīkṣā]] pañcaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Freedom  
26. Dvādaśāṅgaparīkṣā ṣaḍviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of of the Twelve Causal Factors  
+
26. [[Dvādaśāṅgaparīkṣā]] ṣaḍviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of of the Twelve Causal Factors  
27. Dṛṣṭiparīkṣā saptaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Views  
+
27. [[Dṛṣṭiparīkṣā]] saptaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of [[Views]]
  
༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། །པྲ་ཛྙཱ་ནཱ་མ་མ ་ལ་མ་དྷཱུ ་མ་ཀ་ཀཱ་ར་ི ྱཱ ཀ །བདོ ་སྐད་དུ། །དབུ་མ་རྩ་བའི་ཚགི ་ལའེུ ར་བྱས་པ་ཤསེ ་རབ་ཅསེ ་བྱ་བ།
+
{{BigTibetan|༄༅༅།}} །{{BigTibetan|རྒྱ་གར་སྐད་དུ།}} །{{BigTibetan|པྲ་ཛྙཱ་ནཱ་མ་མ}} ་{{BigTibetan|ལ་མ་དྷཱུ}} ་{{BigTibetan|མ་ཀ་ཀཱ་ར་ི}} {{BigTibetan|ྱཱ}} {{BigTibetan|}} །{{BigTibetan|བདོ}} ་{{BigTibetan|སྐད་དུ།}} །{{BigTibetan|དབུ་མ་རྩ་བའི་ཚགི}} ་{{BigTibetan|ལའེུ}} {{BigTibetan|ར་བྱས་པ་ཤསེ}} ་{{BigTibetan|རབ་ཅསེ}} ་{{BigTibetan|བྱ་བ།}}
།འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
+
།{{BigTibetan|འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།}}
1. pratyayaparīkṣā nāma prathamaṁ prakaraṇam|  
+
1. [[pratyayaparīkṣā]] [[nāma]] prathamaṁ prakaraṇam|  
 
觀因緣品第一  
 
觀因緣品第一  
 
   
 
   
anirodhamanutpādamanucchedamaśāśvatam|  anekārthamanānārthamanāgamamanirgamam||1|| yaḥ pratītyasamutpādaṁ prapañcopaśamaṁ śivam|  deśayāmāsa saṁbuddhastaṁ vande vadatāṁ varam||2||  
+
anirodhamanutpādamanucchedamaśāśvatam|  anekārthamanānārthamanāgamamanirgamam||1|| yaḥ pratītyasamutpādaṁ prapañcopaśamaṁ śivam|  deśayāmāsa saṁbuddhastaṁ [[vande]] vadatāṁ varam||2||  
 
不生亦不滅  不常亦不斷  不一亦不異  不來亦不出能說是因緣  善滅諸戲論  我稽首禮佛  諸說中第一  
 
不生亦不滅  不常亦不斷  不一亦不異  不來亦不出能說是因緣  善滅諸戲論  我稽首禮佛  諸說中第一  
།གང་གིས་རེན་ཅིང་འབེལ་པར་འབྱུང༌། །འགག་པ་མེད་པ་སེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགོ་མེད་པ།  
+
།{{BigTibetan|གང་གིས་རེན་ཅིང་འབེལ་པར་འབྱུང༌།}} །{{BigTibetan|འགག་པ་མེད་པ་སེ་མེད་པ།}} །{{BigTibetan|ཆད་པ་མེད་པ་རག་མེད་པ།}} །{{BigTibetan|འོང་བ་མེད་པ་འགོ་མེད་པ།}}  
།ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། ། སོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བསྟན་པ། །རོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
+
{{BigTibetan|ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|སོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བསྟན་པ།}} །{{BigTibetan|རོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀི།}} །{{BigTibetan|དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།}}
I salute him, the fully enlightened, the best of speakers, who preached the non-ceasing and the non-arising, the nonannihilation and the non- permanence, the non-identity and the non- difference, the non- appearance and the non- disadpearance, the dependent arising, the appeasement of obsessions and the auspicious.  
+
I salute him, the fully [[enlightened]], the best of speakers, who [[preached]] the non-ceasing and the [[non-arising]], the nonannihilation and the non- [[permanence]], the [[non-identity]] and the non- difference, the non- [[appearance]] and the non- disadpearance, the [[dependent arising]], the appeasement of [[obsessions]] and the [[auspicious]].  
 
   
 
   
 
na svato nāpi parato na dvābhyāṁ nāpyahetutaḥ|  utpannā jātu vidyante bhāvāḥ kkacana kecana||3||  
 
na svato nāpi parato na dvābhyāṁ nāpyahetutaḥ|  utpannā jātu vidyante bhāvāḥ kkacana kecana||3||  
 
諸法不自生  亦不從他生不共不無因  是故知無生  
 
諸法不自生  亦不從他生不共不無因  是故知無生  
།བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་ དག་གང་ན་ཡང༌། །སེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན།}} །{{BigTibetan|གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་གང་}} {{BigTibetan|དག་གང་ན་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|སེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།}}
No existents whatsoever are evident anywhere that are are arisen from themeselves, from another, from both, or from a non-cause.  
+
No [[existents]] whatsoever are evident anywhere that are are arisen from themeselves, from another, from both, or from a non-cause.  
catvāraḥ pratyayā hetuścālambanamanantaram|  tathaivādhipateyaṁ ca pratyayo nāsti pañcamaḥ||4||   
+
catvāraḥ pratyayā hetuścālambanamanantaram|  tathaivādhipateyaṁ ca pratyayo [[nāsti]] pañcamaḥ||4||   
 
因緣次第緣  緣緣增上緣四緣生諸法  更無第五緣  
 
因緣次第緣  緣緣增上緣四緣生諸法  更無第五緣  
།རེན་རྣམ་བཞི་སྟེ་རྒྱུ་དང་ནི། །དམིགས་པ་དང་ནི་དེ་མ་ཐག། །བདག་པོ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། །རེན་ལྔ་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|རེན་རྣམ་བཞི་སྟེ་རྒྱུ་དང་ནི།}} །{{BigTibetan|དམིགས་པ་དང་ནི་དེ་མ་ཐག།}} །{{BigTibetan|བདག་པོ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|རེན་ལྔ་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།}}
There are only four conditions, namely, primary condition, objectively supporting condition, immediatly contiguous condition, and dominant condition. A fifth condition does not exist.  
+
There are only [[four conditions]], namely, primary [[condition]], objectively supporting [[condition]], immediatly contiguous [[condition]], and [[dominant condition]]. A fifth [[condition]] does not [[exist]].  
 
   
 
   
 
na hi svabhāvo bhāvānāṁ pratyayādiṣu vidyate|  avidyamāne svabhāve parabhāvo na vidyate||5||   
 
na hi svabhāvo bhāvānāṁ pratyayādiṣu vidyate|  avidyamāne svabhāve parabhāvo na vidyate||5||   
 
如諸法自性  不在於緣中以無自性故  他性亦復無  
 
如諸法自性  不在於緣中以無自性故  他性亦復無  
།དངོས་པོ་རྣམས་ཀི་ རང་བཞིན་ནི། །རེན་ལ་སོགས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན། །གཞན་དངོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་རྣམས་ཀི་}} {{BigTibetan|རང་བཞིན་ནི།}} །{{BigTibetan|རེན་ལ་སོགས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|གཞན་དངོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
The self-nature of existents is not evident in the conditions, etc.   
+
The [[self-nature]] of [[existents]] is not evident in the [[conditions]], etc.   
In the absence of self-nature, other-nature too is not evident.  
+
In the absence of [[self-nature]], other-nature too is not evident.  
 
   
 
   
kriyā na pratyayavatī nāpratyayavatī kriyā|  pratyayā nākriyāvantaḥ kriyāvantaśca santyuta||6||  
+
[[kriyā]] na pratyayavatī nāpratyayavatī [[kriyā]]|  pratyayā nākriyāvantaḥ kriyāvantaśca santyuta||6||  
 
果為從緣生  為從非緣生是緣為有果  是緣為無果  
 
果為從緣生  為從非緣生是緣為有果  是緣為無果  
།བྱ་བ་རེན་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །རེན་དང་མི་ལྡན་བྱ་བ་མེད། །བྱ་བ་མི་ལྡན་རེན་མ་ཡིན། །བྱ་བ་ལྡན་ཡོད་འོན་ཏེ་ན།
+
།{{BigTibetan|བྱ་བ་རེན་དང་ལྡན་པ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|རེན་དང་མི་ལྡན་བྱ་བ་མེད།}} །{{BigTibetan|བྱ་བ་མི་ལྡན་རེན་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|བྱ་བ་ལྡན་ཡོད་འོན་ཏེ་ན།}}
Activity is not constituted of conditions nor is it not non-constituted of conditions.   
+
[[Activity]] is not constituted of [[conditions]] nor is it not non-constituted of [[conditions]].   
Conditions are neither constituted nor non-constituted of activity.  
+
[[Conditions]] are neither constituted nor non-constituted of [[activity]].  
 
   
 
   
utpadyate pratītyemānitīme pratyayāḥ kila|  yāvannotpadyata ime tāvannāpratyayāḥ katham||7||  
+
utpadyate pratītyemānitīme pratyayāḥ [[kila]]|  yāvannotpadyata ime tāvannāpratyayāḥ katham||7||  
 
因是法生果  是法名為緣若是果未生  何不名非緣  
 
因是法生果  是法名為緣若是果未生  何不名非緣  
།འདི་དག་ལ་བརེན་སེ་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་འདི་དག་རེན་ཅེས་གག །ཇི་སིད་མི་སེ་དེ་སིད་དུ། །འདི་དག་རེན་མིན་ཇི་ལྟར་མིན།
+
།{{BigTibetan|འདི་དག་ལ་བརེན་སེ་བས་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་འདི་དག་རེན་ཅེས་གག}} །{{BigTibetan|ཇི་སིད་མི་སེ་དེ་སིད་དུ།}} །{{BigTibetan|འདི་དག་རེན་མིན་ཇི་ལྟར་མིན།}}
These are conditions, because depending upon them these [others] arise.   
+
These are [[conditions]], because depending upon them these [others] arise.   
 
So Long as these [others] do not arise, why ate they not non-conditions?  
 
So Long as these [others] do not arise, why ate they not non-conditions?  
 
   
 
   
naivāsato naiva sataḥ pratyayo'rthasya yujyate|  asataḥ pratyayaḥ kasya sataśca pratyayena kim||8||  
+
naivāsato naiva sataḥ pratyayo'rthasya [[yujyate]]|  asataḥ pratyayaḥ kasya sataśca pratyayena kim||8||  
 
果先於緣中  有無俱不可先無為誰緣  先有何用緣  
 
果先於緣中  有無俱不可先無為誰緣  先有何用緣  
།མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང༌། །རེན་ནི་རུང་ བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མེད་ན་གང་གི་རེན་དུ་འགྱུར། །ཡོད་ན་རེན་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ།
+
།{{BigTibetan|མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|རེན་ནི་རུང་}} {{BigTibetan|བ་མ་ཡིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|མེད་ན་གང་གི་རེན་དུ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཡོད་ན་རེན་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ།}}
A condition of an effect that is either non-existent or existent is not proper.   
+
A [[condition]] of an effect that is either [[non-existent]] or [[existent]] is not proper.   
Of what non-existent [effect] is a condition? Of what use is a condition of the existent [effect]?  
+
Of what [[non-existent]] [effect] is a [[condition]]? Of what use is a [[condition]] of the [[existent]] [effect]?  
 
   
 
   
na sannāsanna sadasan dharmo nirvartate yadā|  kathaṁ nirvartako heturevaṁ sati hi yujyate||9||  
+
na sannāsanna sadasan dharmo nirvartate yadā|  kathaṁ nirvartako heturevaṁ [[sati]] hi yujyate||9||  
 
若果非有生  亦復非無生亦非有無生  何得言有緣  
 
若果非有生  亦復非無生亦非有無生  何得言有緣  
།གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང༌། །མེད་དང་ཡོད་མེད་མི་འགྲུབ་པ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ།
+
།{{BigTibetan|གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|མེད་དང་ཡོད་མེད་མི་འགྲུབ་པ།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ།}}
Since a thing that is existent or both existent and non-existent is not produced, how pertinent in that context would a producing cause be?  
+
Since a thing that is [[existent]] or both [[existent]] and [[non-existent]] is not produced, how pertinent in that context would a producing [[cause]] be?  
 
   
 
   
anālambana evāyaṁ san dharma upadiśyate|  athānālambane dharme kuta ālambanaṁ punaḥ||10||   
+
anālambana evāyaṁ san [[dharma]] upadiśyate|  athānālambane dharme kuta ālambanaṁ punaḥ||10||   
 
如諸佛所說  真實微妙法於此無緣法  云何有緣緣  
 
如諸佛所說  真實微妙法於此無緣法  云何有緣緣  
།ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་ དམིགས་པ་ནི། །མེད་པ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་བསྟན། །ཅི་སྟེ་ཆོས་ནི་དམིགས་མེད་ན། །དམིགས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་}} {{BigTibetan|དམིགས་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|མེད་པ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་བསྟན།}} །{{BigTibetan|ཅི་སྟེ་ཆོས་ནི་དམིགས་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|དམིགས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།}}
A thing that exists is indicated as being without objective support.   
+
A thing that [[exists]] is indicated as being without [[objective]] support.   
When a thing is without objective support, for what purpose is an objective support?  
+
When a thing is without [[objective]] support, for what {{Wiki|purpose}} is an [[objective]] support?  
 
   
 
   
 
anutpanneṣu dharmeṣu nirodho nopapadyate|  nānantaramato yuktaṁ niruddhe pratyayaśca kaḥ||11||   
 
anutpanneṣu dharmeṣu nirodho nopapadyate|  nānantaramato yuktaṁ niruddhe pratyayaśca kaḥ||11||   
 
果若未生時  則不應有滅滅法何能緣  故無次第緣  
 
果若未生時  則不應有滅滅法何能緣  故無次第緣  
།ཆོས་རྣམས་སེས་པ་མ་ཡིན་ན། །འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་མི་རིགས། །འགགས་ ན་རེན་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན།  
+
།{{BigTibetan|ཆོས་རྣམས་སེས་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་མི་རིགས།}} །{{BigTibetan|[[འགགས་]]}} {{BigTibetan|ན་རེན་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན།}}
When things are not arisen [from conditions], cessation is not appropriate.   
+
When things are not arisen [from [[conditions]]], [[cessation]] is not appropriate.   
When [a thing has] ceased, what is [it that serve as] a condition? Therefore, an immediate condition is not proper.  
+
When [a thing has] ceased, what is [it that serve as] a [[condition]]? Therefore, an [[immediate condition]] is not proper.  
 
   
 
   
bhāvānāṁ niḥsvabhāvānāṁ na sattā vidyate yataḥ|   
+
bhāvānāṁ niḥsvabhāvānāṁ na [[sattā]] vidyate yataḥ|   
 
satīdamasmin bhavatītyetannaivopapadyate||12||  
 
satīdamasmin bhavatītyetannaivopapadyate||12||  
 
諸法無自性  故無有有相說有是事故  是事有不然  
 
諸法無自性  故無有有相說有是事故  是事有不然  
།དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་རྣམས་ཀི། །ཡོད་པ་གང་ཕྱིར་ཡོད་མིན་ན། །འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་འཐད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་རྣམས་ཀི།}} །{{BigTibetan|ཡོད་པ་གང་ཕྱིར་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས།}} །{{BigTibetan|བྱ་བ་འདི་ནི་འཐད་མ་ཡིན།}}
Since the existence of existence devoid of self-nature is not evident,   
+
Since the [[existence]] of [[existence]] devoid of [[self-nature]] is not evident,   
The statement: "When that exists, this comes to be," will not be appropriate.  
+
The statement: "When that [[exists]], this comes to be," will not be appropriate.  
 
   
 
   
 
na ca vyastasamasteṣu pratyayeṣvasti tatphalam|  pratyayebhyaḥ kathaṁ tacca bhavenna pratyayeṣu yat||13||  
 
na ca vyastasamasteṣu pratyayeṣvasti tatphalam|  pratyayebhyaḥ kathaṁ tacca bhavenna pratyayeṣu yat||13||  
 
略廣因緣中  求果不可得因緣中若無  云何從緣出  
 
略廣因緣中  求果不可得因緣中若無  云何從緣出  
།རེན་རྣམས་སོ་སོ་འདུས་པ་ལ། །འབས་བུ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད། །རེན་རྣམས་ལ་ནི་གང་མེད་པ། །དེ་ནི་རེན་ལས་ཇི་ལྟར་སེ།
+
།{{BigTibetan|རེན་རྣམས་སོ་སོ་འདུས་པ་ལ།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད།}} །{{BigTibetan|རེན་རྣམས་ལ་ནི་གང་མེད་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་རེན་ལས་ཇི་ལྟར་སེ།}}
The effect does not exist in the conditions that are separated or combined.  
+
The effect does not [[exist]] in the [[conditions]] that are separated or combined.  
Therefore, how can that which is not found in the conditions come to be from the conditions?  
+
Therefore, how can that which is not found in the [[conditions]] come to be from the [[conditions]]?  
 
   
 
   
athāsadapi tattebhyaḥ pratyayebhyaḥ pravartate|  apratyayebhyo'pi kasmātphalaṁ nābhipravartate||14||  
+
athāsadapi tattebhyaḥ pratyayebhyaḥ [[pravartate]]|  apratyayebhyo'pi kasmātphalaṁ nābhipravartate||14||  
 
若謂緣無果  而從緣中出是果何不從  非緣中而出  
 
若謂緣無果  而從緣中出是果何不從  非緣中而出  
།ཅི་སྟེ་དེ་ནི་མེད་པར་ཡང༌། །རེན་དེ་དག་ལས་སེ་འགྱུར་ན། །རེན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཀང༌། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སེ་མི་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཅི་སྟེ་དེ་ནི་མེད་པར་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|རེན་དེ་དག་ལས་སེ་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|རེན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཀང༌།}} །{{BigTibetan|ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སེ་མི་འགྱུར།}}
If that effect, being non-existent [in the conditions] were to proceed from the conditiom, why does it not proceed from non-conditions?  
+
If that effect, being [[non-existent]] [in the [[conditions]]] were to proceed from the conditiom, why does it not proceed from non-conditions?  
 
   
 
   
 
phalaṁ ca pratyayamayaṁ pratyayāścāsvayaṁmayāḥ|  
 
phalaṁ ca pratyayamayaṁ pratyayāścāsvayaṁmayāḥ|  
 
phalamasvamayebhyo yattatpratyayamayaṁ katham||15||  
 
phalamasvamayebhyo yattatpratyayamayaṁ katham||15||  
 
若果從緣生  是緣無自性從無自性生  何得從緣生  
 
若果從緣生  是緣無自性從無自性生  何得從緣生  
།འབས་བུ་རེན་གི་རང་བཞིན་ན། །རེན་རྣམས་བདག་གི་རང་བཞིན་མིན། །བདག་དངོས་མིན་ལས་འབས་བུ་གང༌། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རེན་རང་བཞིན།
+
།{{BigTibetan|འབས་བུ་རེན་གི་རང་བཞིན་ན།}} །{{BigTibetan|རེན་རྣམས་བདག་གི་རང་བཞིན་མིན།}} །{{BigTibetan|བདག་དངོས་མིན་ལས་འབས་བུ་གང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རེན་རང་བཞིན།}}
The effect is made of conditions, but the conditiom are themselves not self-made.   
+
The effect is made of [[conditions]], but the conditiom are themselves not self-made.   
How can that effect made of conditions [arise] from what is not self-made?  
+
How can that effect made of [[conditions]] [arise] from what is not self-made?  
 
   
 
   
 
tasmānna pratyayamayaṁ nāpratyayamayaṁ phalam|  saṁvidyate phalābhāvātpratyayāpratyayāḥ kutaḥ||16||  
 
tasmānna pratyayamayaṁ nāpratyayamayaṁ phalam|  saṁvidyate phalābhāvātpratyayāpratyayāḥ kutaḥ||16||  
 
果不從緣生  不從非緣生以果無有故  緣非緣亦無  
 
果不從緣生  不從非緣生以果無有故  緣非緣亦無  
།དེ་ཕྱིར་རེན་གི་རང་བཞིན་མིན། །རེན་མིན་རང་བཞིན་འབས་བུ་ནི། །ཡོད་མིན་འབས་བུ་མེད་པས་ན། །རེན་མིན་རེན་དུ་ག་ལ་འགྱུར། །རེན་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོའོ།། །།  
+
།{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་རེན་གི་རང་བཞིན་མིན།}} །{{BigTibetan|རེན་མིན་རང་བཞིན་འབས་བུ་ནི།}} །{{BigTibetan|ཡོད་མིན་འབས་བུ་མེད་པས་ན།}} །{{BigTibetan|རེན་མིན་རེན་དུ་ག་ལ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|རེན་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོའོ།།}} {{BigTibetan|།།}}
An effect made either of conditions or of non-conditions is, therefore, not evident. Because of the absence of the effect, where could conditions or nonconditions be evident?  
+
An effect made either of [[conditions]] or of non-conditions is, therefore, not evident. Because of the absence of the effect, where could [[conditions]] or nonconditions be evident?  
 
   
 
   
 
   
 
   
2. gatāgataparīkṣā dvitīyaṁ prakaraṇam| 觀去來品第二  
+
2. [[gatāgataparīkṣā]] dvitīyaṁ prakaraṇam| 觀去來品第二  
 
gataṁ na gamyate tāvadagataṁ naiva gamyate|  gatāgatavinirmuktaṁ gamyamānaṁ na gamyate||1||  
 
gataṁ na gamyate tāvadagataṁ naiva gamyate|  gatāgatavinirmuktaṁ gamyamānaṁ na gamyate||1||  
 
已去無有去  未去亦無去離已去未去  去時亦無去  
 
已去無有去  未去亦無去離已去未去  去時亦無去  
རེ་ཞིག་སོང་ལ་མི་འགོ་སྟེ། །མ་སོང་བ་ལའང་འགོ་བ་མིན། །སོང་དང་མ་སོང་མ་གཏོགས་པར། །བགོམ་པ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།
+
{{BigTibetan|རེ་ཞིག་སོང་ལ་མི་འགོ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|མ་སོང་བ་ལའང་འགོ་བ་མིན།}} །{{BigTibetan|སོང་དང་མ་སོང་མ་གཏོགས་པར།}} །{{BigTibetan|བགོམ་པ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།}}
 
What has been moved, in the first instance, is not being moved. What has not been moved is also not being moved.   
 
What has been moved, in the first instance, is not being moved. What has not been moved is also not being moved.   
Separared from what has been moved and has not been moved, present moving is not known.  
+
Separared from what has been moved and has not been moved, {{Wiki|present}} moving is not known.  
 
   
 
   
 
ceṣṭā yatra gatistatra gamyamāne ca sā yataḥ|  na gate nāgate ceṣṭā gamyamāne gatistataḥ||2||  
 
ceṣṭā yatra gatistatra gamyamāne ca sā yataḥ|  na gate nāgate ceṣṭā gamyamāne gatistataḥ||2||  
 
動處則有去  此中有去時非已去未去  是故去時去  
 
動處則有去  此中有去時非已去未去  是故去時去  
།གང་ན་གཡོ་བ་དེ་ན་འགོ། །དེ་ཡང་གང་གི་བགོམ་པ་ལ། །གཡོ་བ་སོང་མིན་མ་སོང་མིན། །དེ་ཕྱིར་བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|གང་ན་གཡོ་བ་དེ་ན་འགོ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡང་གང་གི་བགོམ་པ་ལ།}} །{{BigTibetan|གཡོ་བ་སོང་མིན་མ་སོང་མིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡོད།}}
Where there is movement, there is motion. For which reason movement is in the present moving, and not either in the moved or in the not moved, for that reason motion is available in the present moving.  
+
Where there is {{Wiki|movement}}, there is {{Wiki|motion}}. For which [[reason]] {{Wiki|movement}} is in the {{Wiki|present}} moving, and not either in the moved or in the not moved, for that [[reason]] {{Wiki|motion}} is available in the {{Wiki|present}} moving.  
 
   
 
   
 
gamyamānasya gamanaṁ kathaṁ nāmopapatsyate|  gamyamāne dvigamanaṁ  yadā naivopapadyate||3||  
 
gamyamānasya gamanaṁ kathaṁ nāmopapatsyate|  gamyamāne dvigamanaṁ  yadā naivopapadyate||3||  
 
云何於去時  而當有去法若離於去法  去時不可得  
 
云何於去時  而當有去法若離於去法  去時不可得  
།བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡིན་པར་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་འཐད་པར་འགྱུར། །གང་ཚེ་འགོ་བ་མེད་པ་ཡི། །བགོམ་པ་འཐད་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།
+
།{{BigTibetan|བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡིན་པར་ནི།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ན་འཐད་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གང་ཚེ་འགོ་བ་མེད་པ་ཡི།}} །{{BigTibetan|བགོམ་པ་འཐད་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།}}
How appropriate would be the movement of the present moving?   
+
How appropriate would be the {{Wiki|movement}} of the {{Wiki|present}} moving?   
For, the non-movement in the present moving is certainly not appropriate.  
+
For, the non-movement in the {{Wiki|present}} moving is certainly not appropriate.  
 
   
 
   
 
gamyamānasya gamanaṁ yasya tasya prasajyate|  ṛte gatergamyamānaṁ gamyamānaṁ hi gamyate||4|| 若言去時去  是人則有咎離去有去時  去時獨去故  
 
gamyamānasya gamanaṁ yasya tasya prasajyate|  ṛte gatergamyamānaṁ gamyamānaṁ hi gamyate||4|| 若言去時去  是人則有咎離去有去時  去時獨去故  
།གང་གི་བགོམ་པ་ལ་འགོ་བ། །དེ་ཡི་བགོམ་ལ་འགོ་མེད་པར། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། །བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡིན་ཕྱིར་རོ།
+
།{{BigTibetan|གང་གི་བགོམ་པ་ལ་འགོ་བ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡི་བགོམ་ལ་འགོ་མེད་པར།}} །{{BigTibetan|ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡིན་ཕྱིར་རོ།}}
For him who, asserts the movement of the present moving, it follows that there could be present moving without motion.   
+
For him who, asserts the {{Wiki|movement}} of the {{Wiki|present}} moving, it follows that there could be {{Wiki|present}} moving without {{Wiki|motion}}.   
[However,] the present moving, indeed, means being moved [i.e., the prsent moving, indeed, takes place].  
+
[However,] the {{Wiki|present}} moving, indeed, means being moved [i.e., the prsent moving, indeed, takes place].  
 
   
 
   
 
gamyamānasya gamane prasaktaṁ gamanadvayam|  yena tadgamyamānaṁ ca yaccātra gamanaṁ punaḥ||5||  
 
gamyamānasya gamane prasaktaṁ gamanadvayam|  yena tadgamyamānaṁ ca yaccātra gamanaṁ punaḥ||5||  
 
若去時有去  則有二種去一謂為去時  二謂去時去  
 
若去時有去  則有二種去一謂為去時  二謂去時去  
།བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡོད་ན་ནི།། འགོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། །གང་གིས་དེ་བགོམ་འགྱུར་བ་དང༌། །དེ་ལ་འགོ་བ་གང་ཡིན་པའོ།
+
།{{BigTibetan|བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡོད་ན་ནི།།}} {{BigTibetan|འགོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ཏེ།}} །{{BigTibetan|གང་གིས་དེ་བགོམ་འགྱུར་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་འགོ་བ་གང་ཡིན་པའོ།}}
A two-fold movement is implied in the movement of the present moving:  
+
A two-fold {{Wiki|movement}} is implied in the {{Wiki|movement}} of the {{Wiki|present}} moving:  
that by which there comes to be present moving and, again, the movement itself'.  
+
that by which there comes to be {{Wiki|present}} moving and, again, the {{Wiki|movement}} itself'.  
 
   
 
   
 
dvau gantārau prasajyete prasakte gamanadvaye|  gantāraṁ hi tiraskṛtya gamanaṁ nopapadyate||6||  
 
dvau gantārau prasajyete prasakte gamanadvaye|  gantāraṁ hi tiraskṛtya gamanaṁ nopapadyate||6||  
 
若有二去法  則有二去者以離於去者  去法不可得  
 
若有二去法  則有二去者以離於去者  去法不可得  
།འགོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ན། །འགོ་བ་པོ་ཡང་གཉིས་སུ་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་འགོ་པོ་མེད་པར་ནི། །འགོ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཕྱིར།
+
།{{BigTibetan|འགོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་པོ་ཡང་གཉིས་སུ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་འགོ་པོ་མེད་པར་ནི།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཕྱིར།}}
 
If two movements are allowed, it would follow that there would be two movers.   
 
If two movements are allowed, it would follow that there would be two movers.   
For, separated from a mover, a movement is not appropriate.  
+
For, separated from a mover, a {{Wiki|movement}} is not appropriate.  
 
   
 
   
 
gantāraṁ cettiraskṛtya gamanaṁ nopapadyate|   
 
gantāraṁ cettiraskṛtya gamanaṁ nopapadyate|   
 
gamane'sati gantātha kuta eva bhaviṣyati||7||  
 
gamane'sati gantātha kuta eva bhaviṣyati||7||  
 
若離於去者  去法不可得以無去法故  何得有去者  
 
若離於去者  去法不可得以無去法故  何得有去者  
།གལ་ཏེ་འགོ་པོ་མེད་གྱུར་ན། །འགོ་བ་ འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འགོ་བ་མེད་ན་འགོ་བ་པོ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འགོ་པོ་མེད་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|[[འགོ་བ་]]}} {{BigTibetan|འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་མེད་ན་འགོ་བ་པོ།}} །{{BigTibetan|ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར།}}
If it is thought that a movement separated from a mover is not appropriate, then, when no movement exists, how could there be a mover?  
+
If it is [[thought]] that a {{Wiki|movement}} separated from a mover is not appropriate, then, when no {{Wiki|movement}} [[exists]], how could there be a mover?  
 
   
 
   
gantā na gacchati tāvadagantā naiva gacchati|  anyo ganturagantuśca kastṛtīyo hi gacchati||8||  
+
gantā na [[gacchati]] tāvadagantā naiva [[gacchati]]|  anyo ganturagantuśca kastṛtīyo hi gacchati||8||  
 
去者則不去  不去者不去離去不去者  無第三去者  
 
去者則不去  不去者不去離去不去者  無第三去者  
།རེ་ཞིག་འགོ་པོ་མི་འགོ་སྟེ། །འགོ་བ་པོ་མིན་འགོ་བ་མིན། །འགོ་པོ་འགོ་པོ་མིན་ལས་གཞན། །གསུམ་པ་གང་ཞིག་འགོ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|རེ་ཞིག་འགོ་པོ་མི་འགོ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་པོ་མིན་འགོ་བ་མིན།}} །{{BigTibetan|འགོ་པོ་འགོ་པོ་མིན་ལས་གཞན།}} །{{BigTibetan|གསུམ་པ་གང་ཞིག་འགོ་བར་འགྱུར།}}
 
As much as a mover does not move, a non-mover too does not move.  
 
As much as a mover does not move, a non-mover too does not move.  
 
Other than a mover and a non-mover, what third party moves?  
 
Other than a mover and a non-mover, what third party moves?  
 
   
 
   
gantā tāvadgacchatīti kathamevopapatsyate|  gamanena vinā gantā yadā naivopapadyate||9||  
+
gantā tāvadgacchatīti kathamevopapatsyate|  gamanena [[vinā]] gantā yadā naivopapadyate||9||  
 
若言去者去  云何有此義若離於去法  去者不可得  
 
若言去者去  云何有此義若離於去法  去者不可得  
།གང་ཚེ་འགོ་བ་མེད་པར་ནི། །འགོ་པོ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ན། ། རེ་ཞིག་འགོ་པོ་འགོའོ་ཞེས། །ཇི་ལྟར་འཐད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།
+
{{BigTibetan|གང་ཚེ་འགོ་བ་མེད་པར་ནི།}} །{{BigTibetan|འགོ་པོ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ན།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|རེ་ཞིག་འགོ་པོ་འགོའོ་ཞེས།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་འཐད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།}}
 
Indeed, how appropriate will be the view that a mover moves?   
 
Indeed, how appropriate will be the view that a mover moves?   
For, a mover without movement is certainly not appropriate.  
+
For, a mover without {{Wiki|movement}} is certainly not appropriate.  
 
   
 
   
 
pakṣo gantā gacchatīti yasya tasya prasajyate|   
 
pakṣo gantā gacchatīti yasya tasya prasajyate|   
gamanena vinā gantā ganturgamanamicchataḥ||10||  
+
gamanena [[vinā]] gantā ganturgamanamicchataḥ||10||  
 
若謂去者去  是人則有咎離去有去者  說去者有去  
 
若謂去者去  是人則有咎離去有去者  說去者有去  
།གང་གི་ཕྱོགས་ལ་འགོ་བ་པོ། །འགོ་བ་དེ་ལ་འགོ་མེད་པའི། །འགོ་པོ་ཡིན་པར་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། །འགོ་པོ་འགོ་བར་འདོད་ཕྱིར་རོ།
+
།{{BigTibetan|གང་གི་ཕྱོགས་ལ་འགོ་བ་པོ།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་དེ་ལ་འགོ་མེད་པའི།}} །{{BigTibetan|འགོ་པོ་ཡིན་པར་ཐལ་འགྱུར་ཏེ།}} །{{BigTibetan|འགོ་པོ་འགོ་བར་འདོད་ཕྱིར་རོ།}}
For him who entertains the view: "A mover moves," and who looks for the movement of a mover, it follows that there is a mover without movement.  
+
For him who entertains the view: "A mover moves," and who looks for the {{Wiki|movement}} of a mover, it follows that there is a mover without {{Wiki|movement}}.  
 
   
 
   
gamane dve prasajyete gantā yadyuta gacchati|  ganteti cocyate  yena gantā san yacca gacchati||11||   
+
gamane dve prasajyete gantā yadyuta [[gacchati]]|  ganteti cocyate  yena gantā san yacca gacchati||11||   
 
若去者有去  則有二種去一謂去者去  二謂去法去  
 
若去者有去  則有二種去一謂去者去  二謂去法去  
།གལ་ཏེ་འགོ་པོ་འགོ་གྱུར་ན། །འགོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། །གང་གིས་འགོ་པོར་མངོན་ པ་དང༌། །འགོ་པོར་གྱུར་ནས་གང་འགོ་བའོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འགོ་པོ་འགོ་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ཏེ།}} །{{BigTibetan|གང་གིས་འགོ་པོར་མངོན་}} {{BigTibetan|པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|འགོ་པོར་གྱུར་ནས་གང་འགོ་བའོ།}}
If a mover were to move, then it would follow that there will be two movements; one in virtue of which he is spoken of as a mover, and the other in terms of which an existing mover is said to move.  
+
If a mover were to move, then it would follow that there will be two movements; one in [[virtue]] of which he is spoken of as a mover, and the other in terms of which an [[existing]] mover is said to move.  
 
   
 
   
 
gate nārabhyate gantuṁ gataṁ nārabhyate'gate|  nārabhyate gamyamāne gantumārabhyate kuha||12||  
 
gate nārabhyate gantuṁ gataṁ nārabhyate'gate|  nārabhyate gamyamāne gantumārabhyate kuha||12||  
 
已去中無發  未去中無發去時中無發  何處當有發  
 
已去中無發  未去中無發去時中無發  何處當有發  
།སོང་ལ་འགོ་བའི་རྩོམ་མེད་དེ། །མ་སོང་བ་ལའང་འགོ་རྩོམ་མེད། །བགོམ་ལ་རྩོམ་པ་ཡོད་མིན་ན། །གང་དུ་འགོ་བ་རྩོམ་པར་བྱེད།
+
།{{BigTibetan|སོང་ལ་འགོ་བའི་རྩོམ་མེད་དེ།}} །{{BigTibetan|མ་སོང་བ་ལའང་འགོ་རྩོམ་མེད།}} །{{BigTibetan|བགོམ་ལ་རྩོམ་པ་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|གང་དུ་འགོ་བ་རྩོམ་པར་བྱེད།}}
Movement is not begun in the moved, nor is it begun in the not moved.   
+
{{Wiki|Movement}} is not begun in the moved, nor is it begun in the not moved.   
Neither is it initiated in the present moving. Wherein is then movement initiated?  
+
Neither is it [[initiated]] in the {{Wiki|present}} moving. Wherein is then {{Wiki|movement}} [[initiated]]?  
 
   
 
   
 
na pūrvaṁ gamanārambhādgamyamānaṁ na vā gatam|  yatrārabhyeta gamanamagate gamanaṁ kutaḥ||13||  
 
na pūrvaṁ gamanārambhādgamyamānaṁ na vā gatam|  yatrārabhyeta gamanamagate gamanaṁ kutaḥ||13||  
 
未發無去時  亦無有已去是二應有發  未去何有發  
 
未發無去時  亦無有已去是二應有發  未去何有發  
།འགོ་བ་རྩོམ་པའི་སྔ་རོལ་ན། །གང་དུ་འགོ་བ་རྩོམ་འགྱུར་བ། །བགོམ་པ་མེད་ཅིང་སོང་བ་མེད། །མ་སོང་འགོ་བ་ག་ལ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|འགོ་བ་རྩོམ་པའི་སྔ་རོལ་ན།}} །{{BigTibetan|གང་དུ་འགོ་བ་རྩོམ་འགྱུར་བ།}} །{{BigTibetan|བགོམ་པ་མེད་ཅིང་སོང་བ་མེད།}} །{{BigTibetan|མ་སོང་འགོ་བ་ག་ལ་ཡོད།}}
Prior to the commencement of movement, there is neither the present moving or the moved from which movement is initiated. How could there be a movement in the not moved?  
+
Prior to the commencement of {{Wiki|movement}}, there is neither the {{Wiki|present}} moving or the moved from which {{Wiki|movement}} is [[initiated]]. How could there be a {{Wiki|movement}} in the not moved?  
 
   
 
   
 
gataṁ kiṁ gamyamānaṁ kimagataṁ kiṁ vikalpyate|  adṛśyamāna ārambhe gamanasyaiva sarvathā||14||  
 
gataṁ kiṁ gamyamānaṁ kimagataṁ kiṁ vikalpyate|  adṛśyamāna ārambhe gamanasyaiva sarvathā||14||  
 
無去無未去  亦復無去時一切無有發  何故而分別  
 
無去無未去  亦復無去時一切無有發  何故而分別  
།འགོ་རྩོམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །སོང་བ་ཅི་ཞིག་བགོམ་པ་ཅི། །མ་སོང་ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་བརག།
+
།{{BigTibetan|འགོ་རྩོམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ།}} །{{BigTibetan|སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|སོང་བ་ཅི་ཞིག་བགོམ་པ་ཅི།}} །{{BigTibetan|མ་སོང་ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་བརག།}}
When the commencement of movement is not being perceived in any way, what is it that is discriminated as the moved, the present moving, or the not moved?  
+
When the commencement of {{Wiki|movement}} is not being [[perceived]] in any way, what is it that is discriminated as the moved, the {{Wiki|present}} moving, or the not moved?  
 
   
 
   
 
gantā na tiṣṭhati tāvadagantā naiva tiṣṭhati|  anyo ganturagantuśca kastṛtīyo'tha tiṣṭhati||15||  
 
gantā na tiṣṭhati tāvadagantā naiva tiṣṭhati|  anyo ganturagantuśca kastṛtīyo'tha tiṣṭhati||15||  
 
去者則不住  不去者不住離去不去者  何有第三住  
 
去者則不住  不去者不住離去不去者  何有第三住  
།རེ་ཞིག་འགོ་པོ་མི་སོད་དེ། །འགོ་བ་པོ་མིན་སོད་པ་མིན། །འགོ་པོ་འགོ་པོ་མིན་ལས་གཞན། །གསུམ་པ་གང་ཞིག་ སོད་པར་འགྱུར།  
+
།{{BigTibetan|རེ་ཞིག་འགོ་པོ་མི་སོད་དེ།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་པོ་མིན་སོད་པ་མིན།}} །{{BigTibetan|འགོ་པོ་འགོ་པོ་མིན་ལས་གཞན།}} །{{BigTibetan|གསུམ་པ་གང་ཞིག་}} {{BigTibetan|སོད་པར་འགྱུར།}}
 
As much as a mover is not stationary, so is a non-mover not stationary.  
 
As much as a mover is not stationary, so is a non-mover not stationary.  
 
Other than a mover and a non-mover, what third party is stationary?  
 
Other than a mover and a non-mover, what third party is stationary?  
 
   
 
   
gantā tāvattiṣṭhatīti kathamevopapatsyate|  gamanena vinā gantā yadā naivopapadyate||16||  
+
gantā tāvattiṣṭhatīti kathamevopapatsyate|  gamanena [[vinā]] gantā yadā naivopapadyate||16||  
 
去者若當住  云何有此義若當離於去  去者不可得  
 
去者若當住  云何有此義若當離於去  去者不可得  
།གང་ཚེ་འགོ་བ་མེད་པར་ནི། །འགོ་པོ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ན། །རེ་ཞིག་འགོ་པོ་སོད་དོ་ཞེས། །ཇི་ལྟར་འཐད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གང་ཚེ་འགོ་བ་མེད་པར་ནི།}} །{{BigTibetan|འགོ་པོ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|རེ་ཞིག་འགོ་པོ་སོད་དོ་ཞེས།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་འཐད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།}}
How appropriate would it be [to say]: "A mover, at the moment, statonary"?   
+
How appropriate would it be [to say]: "A mover, at the [[moment]], statonary"?   
For, a mover without movement is not appropriate.  
+
For, a mover without {{Wiki|movement}} is not appropriate.  
 
   
 
   
 
na tiṣṭhati gamyamānānna gatānnāgatādapi|  gamanaṁ saṁpravṛttiśca nivṛttiśca gateḥ samā||17||  
 
na tiṣṭhati gamyamānānna gatānnāgatādapi|  gamanaṁ saṁpravṛttiśca nivṛttiśca gateḥ samā||17||  
 
去未去無住  去時亦無住所有行止法  皆同於去義  
 
去未去無住  去時亦無住所有行止法  皆同於去義  
།བགོམ་ལམ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སོང་དང་མ་སོང་ལས་ཀང་མིན། །འགོ་བ་དང་ནི་འཇུག་པ་དང༌། །ལྡོག་པ་ཡང་ནི་འགོ་དང་ མཚུངས།  
+
།{{BigTibetan|བགོམ་ལམ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།}} །{{BigTibetan|སོང་དང་མ་སོང་ལས་ཀང་མིན།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་དང་ནི་འཇུག་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ལྡོག་པ་ཡང་ནི་འགོ་དང་}} {{BigTibetan|མཚུངས།}}
One does not come to be stationary because one is either moving, or has moved, or has not moved. Movement, commencement and cessation (of movement) are all comparable to motion.  
+
One does not come to be stationary because one is either moving, or has moved, or has not moved. {{Wiki|Movement}}, commencement and [[cessation]] (of {{Wiki|movement}}) are all comparable to {{Wiki|motion}}.  
 
   
 
   
yadeva gamanaṁ gantā sa eveti na yujyate|  anya eva punargantā gateriti na yujyate||18||  
+
yadeva gamanaṁ gantā sa eveti na [[yujyate]][[anya]] eva punargantā gateriti na yujyate||18||  
 
去法即去者  是事則不然去法異去者  是事亦不然  
 
去法即去者  是事則不然去法異去者  是事亦不然  
།འགོ་བ་དེ་དང་འགོ་བ་པོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་ཀང་བྱར་མི་རུང༌། །འགོ་བ་དང་ནི་འགོ་བ་པོ། །གཞན་ཉིད་ཅེས་ཀང་བྱར་མི་རུང༌།
+
།{{BigTibetan|འགོ་བ་དེ་དང་འགོ་བ་པོ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཉིད་ཅེས་ཀང་བྱར་མི་རུང༌།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་དང་ནི་འགོ་བ་པོ།}} །{{BigTibetan|གཞན་ཉིད་ཅེས་ཀང་བྱར་མི་རུང༌།}}
The view that movement is identical with the mover is not proper.   
+
The view that {{Wiki|movement}} is [[identical]] with the mover is not proper.   
The view that the mover is different from motion is also not proper.  
+
The view that the mover is different from {{Wiki|motion}} is also not proper.  
 
   
 
   
yadeva gamanaṁ gantā sa eva hi bhavedyadi|  ekībhāvaḥ prasajyeta kartuḥ karmaṇa eva ca||19||  
+
yadeva gamanaṁ gantā sa eva hi bhavedyadi|  ekībhāvaḥ [[prasajyeta]] kartuḥ karmaṇa eva ca||19||  
 
若謂於去法  即為是去者作者及作業  是事則為一  
 
若謂於去法  即為是去者作者及作業  是事則為一  
།གལ་ཏེ་འགོ་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་འགོ་པོ་ཡིན་གྱུར་ན། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཉིད་ཀང༌། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འགོ་བ་གང་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཉིད་འགོ་པོ་ཡིན་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཉིད་ཀང༌།}} །{{BigTibetan|གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
If movement were to be identical with the mover, it would follow that there is identity of agent and action.  
+
If {{Wiki|movement}} were to be [[identical]] with the mover, it would follow that there is [[Wikipedia:Identity (social science)|identity]] of agent and [[action]].  
 
   
 
   
anya eva punargantā gateryadi vikalpyate|  gamanaṁ syādṛte ganturgantā syādgamanādṛte||20||  
+
[[anya]] eva punargantā gateryadi vikalpyate|  gamanaṁ syādṛte ganturgantā syādgamanādṛte||20||  
 
若謂於去法  有異於去者離去者有去  離去有去者  
 
若謂於去法  有異於去者離去者有去  離去有去者  
།གལ་ཏེ་འགོ་དང་འགོ་བ་པོ། །གཞན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་བརག་ན། །འགོ་པོ་མེད་པའི་འགོ་བ་དང༌། །འགོ་བ་མེད་པའི་འགོ་པོར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འགོ་དང་འགོ་བ་པོ།}} །{{BigTibetan|གཞན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་བརག་ན།}} །{{BigTibetan|འགོ་པོ་མེད་པའི་འགོ་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་མེད་པའི་འགོ་པོར་འགྱུར།}}
If the discrimination is made that the mover is different from motion, then there would be movement without a mover, and mover without movement.  
+
If the {{Wiki|discrimination}} is made that the mover is different from {{Wiki|motion}}, then there would be {{Wiki|movement}} without a mover, and mover without {{Wiki|movement}}.  
 
   
 
   
 
ekībhāvena vā siddhirnānābhāvena vā yayoḥ|  na vidyate, tayoḥ siddhiḥ kathaṁ nu khalu vidyate||21||  
 
ekībhāvena vā siddhirnānābhāvena vā yayoḥ|  na vidyate, tayoḥ siddhiḥ kathaṁ nu khalu vidyate||21||  
 
去去者是二  若一異法成二門俱不成  云何當有成  
 
去去者是二  若一異法成二門俱不成  云何當有成  
།གང་དག་དངོས་པོ་གཅིག་པ་དང༌། །དངོས་པོ་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ནི། །གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡོད་མིན་ན། །དེ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|གང་དག་དངོས་པོ་གཅིག་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ནི།}} །{{BigTibetan|གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད།}}
Whose establishment is not evident either through identity or through difference,  how is their establishment evident at all?  
+
Whose establishment is not evident either through [[Wikipedia:Identity (social science)|identity]] or through difference,  how is their establishment evident at all?  
 
   
 
   
gatyā yayocyate  gantā gatiṁ tāṁ sa na gacchati|  yasmānna gatipūrvo'sti kaścitkiṁciddhi gacchati||22||  
+
gatyā yayocyate  gantā gatiṁ tāṁ sa na [[gacchati]]|  yasmānna gatipūrvo'sti kaścitkiṁciddhi gacchati||22||  
 
因去知去者  不能用是去先無有去法  故無去者去  
 
因去知去者  不能用是去先無有去法  故無去者去  
།འགོ་པ་གང་གིས་ འགོ་པོར་མངོན། །འགོ་བ་དེ་ནི་དེ་འགོ་མིན། །གང་ཕྱིར་འགོ་བའི་སྔ་རོལ་མེད། །གང་ཞིག་གང་དུ་འགོ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|འགོ་པ་གང་གིས་}} {{BigTibetan|འགོ་པོར་མངོན།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་དེ་ནི་དེ་འགོ་མིན།}} །{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་འགོ་བའི་སྔ་རོལ་མེད།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་གང་དུ་འགོ་བར་འགྱུར།}}
Whatever motion in terms of which a mover is spoken of, he does not move by that motion. Because he does not exist prior to motion, who or what is it that moves?  
+
Whatever {{Wiki|motion}} in terms of which a mover is spoken of, he does not move by that {{Wiki|motion}}. Because he does not [[exist]] prior to {{Wiki|motion}}, who or what is it that moves?  
 
   
 
   
gatyā yayocyate  gantā tato'nyāṁ sa na gacchati|  gatī dve nopapadyete yasmādeke pragacchati ||23||  
+
gatyā yayocyate  gantā tato'nyāṁ sa na [[gacchati]][[gatī]] dve nopapadyete yasmādeke pragacchati ||23||  
 
因去知去者  不能用異去於一去者中  不得二去故  
 
因去知去者  不能用異去於一去者中  不得二去故  
།འགོ་བ་གང་གི་འགོ་པོར་མངོན། །དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་འགོ་མིན། །གང་ཕྱིར་འགོ་པོ་གཅིག་པུ་ལ། །འགོ་བ་གཉིས་སུ་མི་འཐད་དོ།
+
།{{BigTibetan|འགོ་བ་གང་གི་འགོ་པོར་མངོན།}} །{{BigTibetan|དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་འགོ་མིན།}} །{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་འགོ་པོ་གཅིག་པུ་ལ།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་གཉིས་སུ་མི་འཐད་དོ།}}
Whatever motion in term, in which a mover is spoken of, he does not carry out a motion that is completely different from it. A two-fold motion is not appropriate, since it is only one person that moves.  
+
Whatever {{Wiki|motion}} in term, in which a mover is spoken of, he does not carry out a {{Wiki|motion}} that is completely different from it. A two-fold {{Wiki|motion}} is not appropriate, since it is only one [[person]] that moves.  
 
   
 
   
sadbhūto gamanaṁ gantā triprakāraṁ na gacchati|  nāsadbhūto'pi gamanaṁ triprakāraṁ sa gacchati||24||  
+
sadbhūto gamanaṁ gantā triprakāraṁ na [[gacchati]]|  nāsadbhūto'pi gamanaṁ triprakāraṁ sa gacchati||24||  
 
決定有去者  不能用三去不決定去者  亦不用三去  
 
決定有去者  不能用三去不決定去者  亦不用三去  
།འགོ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ ནི༑ །འགོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགོ་མི་བྱེད། །མ་ཡིན་པར་ནི་གྱུར་དེ་ཡང༌། །འགོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགོ་མི་བྱེད།
+
།{{BigTibetan|འགོ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་}} {{BigTibetan|ནི༑}} །{{BigTibetan|འགོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགོ་མི་བྱེད།}} །{{BigTibetan|མ་ཡིན་པར་ནི་གྱུར་དེ་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|འགོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགོ་མི་བྱེད།}}
An existent mover does not carry out the movement in any of the three ways.   
+
An [[existent]] mover does not carry out the {{Wiki|movement}} in any of the [[three ways]].   
Neither does a non-existent mover carry out the movement in any of the three ways.  
+
Neither does a [[non-existent]] mover carry out the {{Wiki|movement}} in any of the [[three ways]].  
 
   
 
   
gamanaṁ sadasadbhūtastriprakāraṁ na gacchati|  tasmādgatiśca gantā ca gantavyaṁ ca na vidyate||25||  
+
gamanaṁ sadasadbhūtastriprakāraṁ na [[gacchati]]|  tasmādgatiśca gantā ca gantavyaṁ ca na vidyate||25||  
 
去法定不定  去者不用三是故去去者  所去處皆無  
 
去法定不定  去者不用三是故去去者  所去處皆無  
།ཡིན་དང་མ་ཡིན་གྱུར་པ་ཡང༌། །འགོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགོ་མི་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་འགོ་དང་འགོ་པོ་དང༌། །བགོད་པར་བྱ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །འགོ་བ་དང་འོང་ བ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པའོ།།  
+
།{{BigTibetan|ཡིན་དང་མ་ཡིན་གྱུར་པ་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|འགོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགོ་མི་བྱེད།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་འགོ་དང་འགོ་པོ་དང༌།}} །{{BigTibetan|བགོད་པར་བྱ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་དང་འོང་}} {{BigTibetan|བ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་}} {{BigTibetan|སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པའོ།།}}
Nor does a person carry out a movement, both existent and non-existent, in any of the three ways, Therefore, neither motion, nor the mover, nor the space to be moved is evident.  
+
Nor does a [[person]] carry out a {{Wiki|movement}}, both [[existent]] and [[non-existent]], in any of the [[three ways]], Therefore, neither {{Wiki|motion}}, nor the mover, nor the [[space]] to be moved is evident.  
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
3. cakṣurādīndriyaparīkṣā tṛtīyaṁ prakaraṇam|  
+
3. [[cakṣurādīndriyaparīkṣā]] tṛtīyaṁ prakaraṇam|  
 
觀六情品第三  
 
觀六情品第三  
 
darśanaṁ śravaṇaṁ ghrāṇaṁ rasanaṁ sparśanaṁ manaḥ|  indriyāṇi ṣaḍeteṣāṁ draṣṭavyādīni gocaraḥ||1||  
 
darśanaṁ śravaṇaṁ ghrāṇaṁ rasanaṁ sparśanaṁ manaḥ|  indriyāṇi ṣaḍeteṣāṁ draṣṭavyādīni gocaraḥ||1||  
 
眼耳及鼻舌  身意等六情此眼等六情  行色等六塵  
 
眼耳及鼻舌  身意等六情此眼等六情  行色等六塵  
།།ལྟ་དང་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང༌། །མོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད། །དབང་པོ་དྲུག་སྟེ་དེ་དག་གི། །སོད་ཡུལ་བལྟ་བར་བྱ་ལ་སོགས།
+
།།{{BigTibetan|ལྟ་དང་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|མོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད།}} །{{BigTibetan|དབང་པོ་དྲུག་སྟེ་དེ་དག་གི།}} །{{BigTibetan|སོད་ཡུལ་བལྟ་བར་བྱ་ལ་སོགས།}}
Seeing, hearing, smelling, tasting, touching, and mind are the six faculties.   
+
[[Seeing]], hearing, [[smelling]], [[tasting]], [[touching]], and [[mind]] are the [[six faculties]].   
Their spheres consist of the object of seeing, etc.  
+
Their [[spheres]] consist of the [[object]] of [[seeing]], etc.  
 
   
 
   
 
svamātmānaṁ darśanaṁ hi tattameva na paśyati|  na paśyati yadātmānaṁ kathaṁ drakṣyati tatparān||2|| 是眼則不能  自見其己體若不能自見  云何見餘物  
 
svamātmānaṁ darśanaṁ hi tattameva na paśyati|  na paśyati yadātmānaṁ kathaṁ drakṣyati tatparān||2|| 是眼則不能  自見其己體若不能自見  云何見餘物  
།ལྟ་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི། །དེ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །གང་ཞིག་བདག་ལ་མི་ལྟ་བ། །དེ་དག་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ།།
+
།{{BigTibetan|ལྟ་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཉིད།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་བདག་ལ་མི་ལྟ་བ།}} །{{BigTibetan|དེ་དག་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ།།}}
Seeing does not perceive itself, its own form.   
+
[[Seeing]] does not {{Wiki|perceive}} itself, its [[own]] [[form]].   
How can that which does not perceive itself, see others?  
+
How can that which does not {{Wiki|perceive}} itself, see others?  
 
   
 
   
 
na paryāpto'gnidṛṣṭānto darśanasya prasiddhaye| sadarśanaḥ sa pratyukto gamyamānagatāgataiḥ||3||  
 
na paryāpto'gnidṛṣṭānto darśanasya prasiddhaye| sadarśanaḥ sa pratyukto gamyamānagatāgataiḥ||3||  
 
火喻則不能  成於眼見法去未去去時  已總答是事  
 
火喻則不能  成於眼見法去未去去時  已總答是事  
ལྟ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །མེ་ཡི་དཔེས་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །སོང་དང་མ་སོང་བསོམ་པ་ཡིས། །དེ་ནི་ལྟ་བཅས་ལན་བཏབ་པོ།
+
{{BigTibetan|ལྟ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|མེ་ཡི་དཔེས་ནི་ནུས་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|སོང་དང་མ་སོང་བསོམ་པ་ཡིས།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ལྟ་བཅས་ལན་བཏབ་པོ།}}
The example of fire is not adequate for the establishment of seeing. That [fire] together with seeingare refuted by [a refutation ofl the present moving, the moved and the not moved.  
+
The example of [[fire]] is not adequate for the establishment of [[seeing]]. That [[[fire]]] together with seeingare refuted by [a refutation ofl the {{Wiki|present}} moving, the moved and the not moved.  
 
   
 
   
 
nāpaśyamānaṁ bhavati yadā kiṁcana darśanam|  darśanaṁ paśyatītyevaṁ kathametattu yujyate||4||  
 
nāpaśyamānaṁ bhavati yadā kiṁcana darśanam|  darśanaṁ paśyatītyevaṁ kathametattu yujyate||4||  
 
見若未見時  則不名為見而言見能見  是事則不然  
 
見若未見時  則不名為見而言見能見  是事則不然  
།གང་ཚེ་ཅུང་ཟད་མི་ལྟ་བ། །ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བས་ལྟ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱར། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གང་ཚེ་ཅུང་ཟད་མི་ལྟ་བ།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བས་ལྟ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱར།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར།}}
When some form of seeing that is not perceiving does not exist,  how pertinent is the view that seeing perceives?  
+
When some [[form]] of [[seeing]] that is not perceiving does not [[exist]],  how pertinent is the view that [[seeing]] [[perceives]]?  
 
   
 
   
 
paśyati darśanaṁ naiva naiva paśyatyadarśanam|  
 
paśyati darśanaṁ naiva naiva paśyatyadarśanam|  
 
vyākhyāto darśanenaiva draṣṭā cāpyupagamyatām  ||5||  
 
vyākhyāto darśanenaiva draṣṭā cāpyupagamyatām  ||5||  
 
見不能有見  非見亦不見若已破於見  則為破見者  
 
見不能有見  非見亦不見若已破於見  則為破見者  
།ལྟ་བ་ལྟ་ཉིད་མ་ ཡིན་ཏེ། །ལྟ་བ་མིན་པ་མི་ལྟ་ཉིད། །ལྟ་བ་ཉིད་ཀིས་ལྟ་བ་པོའང༌། །རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ།
+
།{{BigTibetan|ལྟ་བ་ལྟ་ཉིད་མ་}} {{BigTibetan|ཡིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བ་མིན་པ་མི་ལྟ་ཉིད།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བ་ཉིད་ཀིས་ལྟ་བ་པོའང༌།}} །{{BigTibetan|རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ།}}
Seeing does not perceive, nor does non-seeing perceive.   
+
[[Seeing]] does not {{Wiki|perceive}}, nor does non-seeing {{Wiki|perceive}}.   
One should admit that a seer is explained by [the analysis of] seeing itself.  
+
One should admit that a [[seer]] is explained by [the analysis of] [[seeing]] itself.  
 
   
 
   
 
tiraskṛtya draṣṭā nāstyatiraskṛtya  ca darśanam|  draṣṭavyaṁ darśanaṁ caiva draṣṭaryasati te kutaḥ||6||  
 
tiraskṛtya draṣṭā nāstyatiraskṛtya  ca darśanam|  draṣṭavyaṁ darśanaṁ caiva draṣṭaryasati te kutaḥ||6||  
 
離見不離見  見者不可得以無見者故  何有見可見  
 
離見不離見  見者不可得以無見者故  何有見可見  
།མ་སྤངས་ལྟ་པོ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ལྟ་བ་སྤངས་པར་གྱུར་ཀང་ངོ༌། །ལྟ་པོ་མེད་ན་བལྟ་བྱ་དང༌། །ལྟ་བདེ་དག་ག་ལ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|མ་སྤངས་ལྟ་པོ་ཡོད་མིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བ་སྤངས་པར་གྱུར་ཀང་ངོ༌།}} །{{BigTibetan|ལྟ་པོ་མེད་ན་བལྟ་བྱ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བདེ་དག་ག་ལ་ཡོད།}}
A seer dws not exist either separated or not separated from seeing.   
+
A [[seer]] dws not [[exist]] either separated or not separated from [[seeing]].   
When a seer does not exist, whence can there be seeing and the object of seeing?  
+
When a [[seer]] does not [[exist]], whence can there be [[seeing]] and the [[object]] of [[seeing]]?  
 
   
 
   
 
pratītya mātāpitarau yathoktaḥ putrasaṁbhavaḥ|  cakṣūrūpe pratītyaivamukto vijñānasaṁbhavaḥ||7||  
 
pratītya mātāpitarau yathoktaḥ putrasaṁbhavaḥ|  cakṣūrūpe pratītyaivamukto vijñānasaṁbhavaḥ||7||  
Just as the birth of a son is said to be dependent upon the mother and the father, even so, the arising of [visual] consciousness is said to be dependent upon eye and material form.  
+
Just as the [[birth]] of a son is said to be [[dependent upon]] the mother and the father, even so, the [[arising]] of [[[visual]]] [[consciousness]] is said to be [[dependent upon]] [[eye]] and [[material form]].  
 
   
 
   
 
draṣṭavyadarśanābhāvādvijñānādicatuṣṭayam|  nāstīti upādānādīni bhaviṣyanti punaḥ katham||8|| 見可見無故  識等四法無四取等諸緣  云何當得有  
 
draṣṭavyadarśanābhāvādvijñānādicatuṣṭayam|  nāstīti upādānādīni bhaviṣyanti punaḥ katham||8|| 見可見無故  識等四法無四取等諸緣  云何當得有  
།བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་བཞི། །ཡོད་མིན་ཉེ་བར་ལེན་ལ་སོགས། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་བཞི།}} །{{BigTibetan|ཡོད་མིན་ཉེ་བར་ལེན་ལ་སོགས།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།}}
If it is the view that the four factors, beginning with consciousness, do not exist, because of the absence of seeing and the object of seeing, how then can there be grasping!  
+
If it is the view that the four factors, beginning with [[consciousness]], do not [[exist]], because of the absence of [[seeing]] and the [[object]] of [[seeing]], how then can there be [[grasping]]!  
 
   
 
   
 
vyākhyātaṁ śravaṇaṁ ghrāṇaṁ rasanaṁ sparśanaṁ manaḥ|  darśanenaiva jānīyācchrotṛśrotavyakādi ca||9||  
 
vyākhyātaṁ śravaṇaṁ ghrāṇaṁ rasanaṁ sparśanaṁ manaḥ|  darśanenaiva jānīyācchrotṛśrotavyakādi ca||9||  
 
耳鼻舌身意  聲及聞者等當知如是義  皆同於上說  
 
耳鼻舌身意  聲及聞者等當知如是義  皆同於上說  
།ལྟ་བས་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང༌། །མོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད། །ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་ལ་སོགས། །རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དབང་པོ་ བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གསུམ་པའོ།།  
+
།{{BigTibetan|ལྟ་བས་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|མོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད།}} །{{BigTibetan|ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་ལ་སོགས།}} །{{BigTibetan|རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ།}} །{{BigTibetan|[[དབང་པོ་]]}} {{BigTibetan|བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གསུམ་པའོ།།}}
What has been explained as hearing, smelling, tasting, touching, and mind, as well as the hearer, the sound, etc. should be known in the same way as seeing.   
+
What has been explained as hearing, [[smelling]], [[tasting]], [[touching]], and [[mind]], as well as the hearer, the [[sound]], etc. should be known in the same way as [[seeing]].   
 
   
 
   
4. skandhaparīkṣā caturthaṁ prakaraṇam|  
+
4. [[skandhaparīkṣā]] caturthaṁ prakaraṇam|  
 
觀五陰品第四  
 
觀五陰品第四  
 
rūpakāraṇanirmuktaṁ na rūpamupalabhyate|  rūpeṇāpi na nirmuktaṁ dṛśyate rūpakāraṇam||1||  
 
rūpakāraṇanirmuktaṁ na rūpamupalabhyate|  rūpeṇāpi na nirmuktaṁ dṛśyate rūpakāraṇam||1||  
 
若離於色因  色則不可得若當離於色  色因不可得  
 
若離於色因  色則不可得若當離於色  色因不可得  
།།གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ༌།
+
།།{{BigTibetan|གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར།}} །{{BigTibetan|གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར།}} །{{BigTibetan|གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ༌།}}
Material form, distinct from the came of material form, is not obtained.  
+
[[Material form]], {{Wiki|distinct}} from the came of [[material form]], is not obtained.  
Similarly, a cause of material form, distinct from material form, is also not seen. rūpakāraṇanirmukte rūpe rūpaṁ prasajyate|  āhetukaṁ, na cāstyarthaḥ kaścidāhetukaḥ kvacit||2||  
+
Similarly, a [[cause]] of [[material form]], {{Wiki|distinct}} from [[material form]], is also not seen. rūpakāraṇanirmukte rūpe rūpaṁ prasajyate|  āhetukaṁ, na cāstyarthaḥ kaścidāhetukaḥ kvacit||2||  
 
離色因有色  是色則無因無因而有法  是事則不然  
 
離色因有色  是色則無因無因而有法  是事則不然  
།གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ན་གཟུགས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར། །ཐལ་བར་གྱུར་ཏེ་ དོན་གང་ཡང༌། །རྒྱུ་མེད་པ་ནི་གང་ནའང་མེད།
+
།{{BigTibetan|གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར།}} །{{BigTibetan|གཟུགས་ན་གཟུགས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར།}} །{{BigTibetan|ཐལ་བར་གྱུར་ཏེ་}} {{BigTibetan|དོན་གང་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་མེད་པ་ནི་གང་ནའང་མེད།}}
When material form is [considered to be] distinct from the cause of material form, it follows thgt material form is without a cause. Nowhere is there any effect (arthaḥ) without a cause.  
+
When [[material form]] is [considered to be] {{Wiki|distinct}} from the [[cause]] of [[material form]], it follows thgt [[material form]] is without a [[cause]]. Nowhere is there any effect (arthaḥ) without a [[cause]].  
 
   
 
   
rūpeṇa tu vinirmuktaṁ yadi syādrūpakāraṇam|  akāryakaṁ kāraṇaṁ syāt nāstyakāryaṁ ca kāraṇam||3||  
+
rūpeṇa tu vinirmuktaṁ [[yadi]] syādrūpakāraṇam|  akāryakaṁ kāraṇaṁ [[syāt]] nāstyakāryaṁ ca kāraṇam||3||  
 
若離色有因  則是無果因若言無果因  則無有是處  
 
若離色有因  則是無果因若言無果因  則無有是處  
།གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། །འབས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། །འབས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་མ་གཏོགས་པར།}} །{{BigTibetan|གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ།}}
If there were to be a cause of material form distinct from material form, there would then be a cause without an effect, There certainly is no ineffective cause.  
+
If there were to be a [[cause]] of [[material form]] {{Wiki|distinct}} from [[material form]], there would then be a [[cause]] without an effect, There certainly is no ineffective [[cause]].  
 
   
 
   
 
rūpe satyeva rūpasya kāraṇaṁ nopapadyate|  rūpe'satyeva rūpasya kāraṇaṁ nopapadyate||4||  
 
rūpe satyeva rūpasya kāraṇaṁ nopapadyate|  rūpe'satyeva rūpasya kāraṇaṁ nopapadyate||4||  
 
若已有色者  則不用色因若無有色者  亦不用色因  
 
若已有色者  則不用色因若無有色者  亦不用色因  
།གཟུགས་ཡོད་ན་ཡང་གཟུགས་ཀི་ནི། །རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཉིད། །གཟུགས་མེད་ ན་ཡང་གཟུགས་ཀི་ནི། །རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཉིད།
+
།{{BigTibetan|གཟུགས་ཡོད་ན་ཡང་གཟུགས་ཀི་ནི།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཉིད།}} །{{BigTibetan|གཟུགས་མེད་}} {{BigTibetan|ན་ཡང་གཟུགས་ཀི་ནི།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཉིད།}}
When a material form exists, a cause of material form is not appropriate.  
+
When a [[material form]] [[exists]], a [[cause]] of [[material form]] is not appropriate.  
When a material form does not exist, a cause of material form is also not appropriate.  
+
When a [[material form]] does not [[exist]], a [[cause]] of [[material form]] is also not appropriate.  
 
   
 
   
 
niṣkāraṇaṁ punā rūpaṁ naiva naivopapadyate|   
 
niṣkāraṇaṁ punā rūpaṁ naiva naivopapadyate|   
 
tasmāt rūpagatān kāṁścinna vikalpān vikalpayet||5||  
 
tasmāt rūpagatān kāṁścinna vikalpān vikalpayet||5||  
 
無因而有色  是事終不然是故有智者  不應分別色  
 
無因而有色  是事終不然是故有智者  不應分別色  
།རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་དག་ནི། །འཐད་པར་མི་རུང་རུང་མིན་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་གཟུགས་ཀི་རྣམ་པར་རོག། །འགའ་ཡང་རྣམ་པར་བརག་མི་བྱ།
+
།{{BigTibetan|རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་དག་ནི།}} །{{BigTibetan|འཐད་པར་མི་རུང་རུང་མིན་ཉིད།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་གཟུགས་ཀི་རྣམ་པར་རོག།}} །{{BigTibetan|འགའ་ཡང་རྣམ་པར་བརག་མི་བྱ།}}
Furthermore, a material form without a causc is absolutely inappropriate.  
+
Furthermore, a [[material form]] without a causc is absolutely inappropriate.  
Therefore, one should not discriminatively think of any thing confined to material form.  
+
Therefore, one should not discriminatively think of any thing confined to [[material form]].  
 
   
 
   
 
na kāraṇasya sadṛśaṁ kāryamityupapadyate|  na kāraṇasyāsadṛśaṁ kāryamityupapadyate||6||  
 
na kāraṇasya sadṛśaṁ kāryamityupapadyate|  na kāraṇasyāsadṛśaṁ kāryamityupapadyate||6||  
 
若果似於因  是事則不然果若不似因  是事亦不然  
 
若果似於因  是事則不然果若不似因  是事亦不然  
།འབས་བུ་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཞེས། །བྱ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འབས་བུ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་ ཞེས། །བྱ་བའང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། The view that the effect is identical with the cause is not appropriate.   
+
།{{BigTibetan|འབས་བུ་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཞེས།}} །{{BigTibetan|བྱ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་}} {{BigTibetan|ཞེས།}} །{{BigTibetan|བྱ་བའང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}} The view that the effect is [[identical]] with the [[cause]] is not appropriate.   
The view that the effect is not identical with the cause is also not appropriate.  
+
The view that the effect is not [[identical]] with the [[cause]] is also not appropriate.  
 
   
 
   
 
vedanācittasaṁjñānāṁ saṁskārāṇāṁ ca sarvaśaḥ| sarveṣāmeva bhāvānāṁ rūpeṇaiva samaḥ kramaḥ||7||  
 
vedanācittasaṁjñānāṁ saṁskārāṇāṁ ca sarvaśaḥ| sarveṣāmeva bhāvānāṁ rūpeṇaiva samaḥ kramaḥ||7||  
 
受陰及想陰  行陰識陰等其餘一切法  皆同於色陰  
 
受陰及想陰  行陰識陰等其餘一切法  皆同於色陰  
།ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དང༌། །སེམས་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀང༌། །རྣམ་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །གཟུགས་ཉིད་ཀིས་ནི་རིམ་པ་མཚུངས།
+
།{{BigTibetan|ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དང༌།}} །{{BigTibetan|སེམས་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀང༌།}} །{{BigTibetan|རྣམ་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ།}} །{{BigTibetan|གཟུགས་ཉིད་ཀིས་ནི་རིམ་པ་མཚུངས།}}
The method of treatment of all existents such as feeling, thought, perception and dispositions is in every way similar to that of material form.  
+
The method of treatment of all [[existents]] such as [[feeling]], [[thought]], [[perception]] and dispositions is in every way similar to that of [[material form]].  
 
   
 
   
 
vigrahe yaḥ parīhāraṁ kṛte śūnyatayā vadet|   
 
vigrahe yaḥ parīhāraṁ kṛte śūnyatayā vadet|   
 
sarvaṁ tasyāparihṛtaṁ samaṁ sādhyena jāyate||8||  
 
sarvaṁ tasyāparihṛtaṁ samaṁ sādhyena jāyate||8||  
 
若人有問者  離空而欲答是則不成答  俱同於彼疑  
 
若人有問者  離空而欲答是則不成答  俱同於彼疑  
།སྟོང་པ་ཉིད་ཀིས་བརྩད་བྱས་ཏེ། །གང་ཞིག་ལན་འདེབས་སྨྲ་བྱེད་པ། །དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་ལན་བཏབ་མིན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|སྟོང་པ་ཉིད་ཀིས་བརྩད་བྱས་ཏེ།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་ལན་འདེབས་སྨྲ་བྱེད་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་ལན་བཏབ་མིན།}} །{{BigTibetan|བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར།}}
When an analysis is made in terms of emptiness, whosoever were to address a refutation, all that is left unrefuted by him will be equal to what is yet to be proved.  
+
When an analysis is made in terms of [[emptiness]], whosoever were to address a refutation, all that is left unrefuted by him will be {{Wiki|equal}} to what is yet to be proved.  
 
   
 
   
 
vyākhyāne ya upālambhaṁ kṛte śūnyatayā vadet|  sarvaṁ tasyānupālabdhaṁ samaṁ sādhyena jāyate||9||  
 
vyākhyāne ya upālambhaṁ kṛte śūnyatayā vadet|  sarvaṁ tasyānupālabdhaṁ samaṁ sādhyena jāyate||9||  
 
若人有難問  離空說其過是不成難問  俱同於彼疑  
 
若人有難問  離空說其過是不成難問  俱同於彼疑  
།སྟོང་པ་ཉིད་ཀིས་བཤད་བྱས་ཚེ། །གང་ཞིག་སོན་འདོགས་སྨྲ་བྱེད་པ། །དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་སོན་བཏགས་མིན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་ འགྱུར། །ཕུང་པོ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་ པའོ།།  
+
།{{BigTibetan|སྟོང་པ་ཉིད་ཀིས་བཤད་བྱས་ཚེ།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་སོན་འདོགས་སྨྲ་བྱེད་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་སོན་བཏགས་མིན།}} །{{BigTibetan|བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་}} {{BigTibetan|འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཕུང་པོ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་}} {{BigTibetan|པའོ།།}}
When an explanation in terms of emptiness is given, whosoever were to address a censure, all that is left uncensured by him will be equal to what is yet to be proved.  
+
When an explanation in terms of [[emptiness]] is given, whosoever were to address a censure, all that is left uncensured by him will be {{Wiki|equal}} to what is yet to be proved.  
 
   
 
   
5. dhātuparīkṣā pañcamaṁ prakaraṇam|  
+
5. [[dhātuparīkṣā]] pañcamaṁ prakaraṇam|  
 
觀六種品第五  
 
觀六種品第五  
nākāśaṁ vidyate kiṁcitpūrvamākāśalakṣaṇāt| alakṣaṇaṁ prasajyeta syātpūrvaṁ yadi lakṣaṇāt||1||  
+
nākāśaṁ vidyate kiṁcitpūrvamākāśalakṣaṇāt| alakṣaṇaṁ [[prasajyeta]] syātpūrvaṁ [[yadi]] lakṣaṇāt||1||  
 
空相未有時  則無虛空法若先有虛空  即為是無相  
 
空相未有時  則無虛空法若先有虛空  即為是無相  
།ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན། །ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན། །མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན།}} །{{BigTibetan|ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
No space is evident prior to the spatial characteristics. If it exists prior to the characteristics, then it would follow that it is without characteristics.  
+
No [[space]] is evident prior to the spatial [[characteristics]]. If it [[exists]] prior to the [[characteristics]], then it would follow that it is without [[characteristics]].  
 
   
 
   
 
alakṣaṇo na kaścicca bhāvaḥ saṁvidyate kkacit|  asatyalakṣaṇe bhāve kramatāṁ kuha lakṣaṇam||2||  
 
alakṣaṇo na kaścicca bhāvaḥ saṁvidyate kkacit|  asatyalakṣaṇe bhāve kramatāṁ kuha lakṣaṇam||2||  
 
是無相之法  一切處無有於無相法中  相則無所相  
 
是無相之法  一切處無有於無相法中  相則無所相  
།མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི། །འགའ་ཡང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་མེད་ན། །མཚན་ ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། An existent that is without characteristics is nowhere evident.   
+
།{{BigTibetan|མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི།}} །{{BigTibetan|འགའ་ཡང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|[[མཚན་]]}} {{BigTibetan|ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར།}} An [[existent]] that is without [[characteristics]] is nowhere evident.   
When an existent without characteristics does not exist, where can characteristics appear?  
+
When an [[existent]] without [[characteristics]] does not [[exist]], where can [[characteristics]] appear?  
 
   
 
   
 
nālakṣaṇe lakṣaṇasya pravṛttirna salakṣaṇe|  salakṣaṇālakṣaṇābhyāṁ nāpyanyatra pravartate||3||  
 
nālakṣaṇe lakṣaṇasya pravṛttirna salakṣaṇe|  salakṣaṇālakṣaṇābhyāṁ nāpyanyatra pravartate||3||  
 
有相無相中  相則無所住離有相無相  餘處亦不住  
 
有相無相中  相則無所住離有相無相  餘處亦不住  
།མཚན་ཉིད་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། །མི་འཇུག་མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་མིན། །མཚན་བཅས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལས། །གཞན་ལའང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།
+
།{{BigTibetan|མཚན་ཉིད་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་ནི།}} །{{BigTibetan|མི་འཇུག་མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་མིན།}} །{{BigTibetan|མཚན་བཅས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལས།}} །{{BigTibetan|གཞན་ལའང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།}}
The occurrence of a characteristic does not take place either in something without characteristic or in something with characteristic. Nor does it proceed from something other than those with or without characteristic.  
+
The occurrence of a [[characteristic]] does not take place either in something without [[characteristic]] or in something with [[characteristic]]. Nor does it proceed from something other than those with or without [[characteristic]].  
 
   
 
   
 
lakṣaṇāsaṁpravṛttau ca na lakṣyamupapadyate|  lakṣyasyānupapattau ca lakṣaṇasyāpyasaṁbhavaḥ||4||  
 
lakṣaṇāsaṁpravṛttau ca na lakṣyamupapadyate|  lakṣyasyānupapattau ca lakṣaṇasyāpyasaṁbhavaḥ||4||  
 
相法無有故  可相法亦無可相法無故 相法亦復無  
 
相法無有故  可相法亦無可相法無故 相法亦復無  
།མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན། །མཚན་གཞི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཚན་གཞི་ འཐད་པ་མ་ཡིན་ན། །མཚན་ཉིད་ཀང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|མཚན་གཞི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|[[མཚན་གཞི་]]}} {{BigTibetan|འཐད་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|མཚན་ཉིད་ཀང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།}}
When the characteristic does not occur, the characterized is not appropriate.  
+
When the [[characteristic]] does not occur, the characterized is not appropriate.  
In the absence of the characterized, there is no occurrence of the characteristic.  
+
In the absence of the characterized, there is no occurrence of the [[characteristic]].  
 
   
 
   
 
tasmānna vidyate lakṣyaṁ lakṣaṇaṁ naiva vidyate|  lakṣyalakṣaṇanirmukto naiva bhāvo'pi vidyate||5||  
 
tasmānna vidyate lakṣyaṁ lakṣaṇaṁ naiva vidyate|  lakṣyalakṣaṇanirmukto naiva bhāvo'pi vidyate||5||  
 
是故今無相  亦無有可相離相可相已  更亦無有物  
 
是故今無相  亦無有可相離相可相已  更亦無有物  
།དེ་ཕྱིར་མཚན་གཞི་ཡོད་མིན་ཏེ། །མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི། །དངོས་པོ་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། Therefore, the characterized is not evidenct. Neither is the characteristic evident.   
+
།{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་མཚན་གཞི་ཡོད་མིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།}} Therefore, the characterized is not evidenct. Neither is the [[characteristic]] evident.   
Distinct from the characterized and the characteristic, an existent is certainly not evident.  
+
{{Wiki|Distinct}} from the characterized and the [[characteristic]], an [[existent]] is certainly not evident.  
 
   
 
   
 
avidyamāne bhāve ca kasyābhāvo bhaviṣyati|  bhāvābhāvavidharmā ca bhāvābhāvamavaiti  kaḥ||6||  
 
avidyamāne bhāve ca kasyābhāvo bhaviṣyati|  bhāvābhāvavidharmā ca bhāvābhāvamavaiti  kaḥ||6||  
 
若使無有有  云何當有無有無既已無  知有無者誰  
 
若使無有有  云何當有無有無既已無  知有無者誰  
།དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །དངོས་མེད་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། དངོས་དང་དངོས་མེད་མི་མཐུན་ཆོས། །གང་གིས་དངོས་དང་དངོས་མེད་ཤེས།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|དངོས་མེད་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར།}} {{BigTibetan|དངོས་དང་དངོས་མེད་མི་མཐུན་ཆོས།}} །{{BigTibetan|གང་གིས་དངོས་དང་དངོས་མེད་ཤེས།}}
When an existent is not evident, whose non-existence can there be? Who could comprehend the distinct thing: existent and non-existent as well as existence and non- existence?  
+
When an [[existent]] is not evident, whose [[non-existence]] can there be? Who could comprehend the {{Wiki|distinct}} thing: [[existent]] and [[non-existent]] as well as [[existence]] and non- [[existence]]?  
 
   
 
   
tasmānna bhāvo nābhāvo na lakṣyaṁ nāpi lakṣaṇam|  ākāśam ākāśasamā dhātavaḥ pañca ye pare ||7||  
+
tasmānna [[bhāvo]] nābhāvo na lakṣyaṁ nāpi lakṣaṇam|  ākāśam ākāśasamā dhātavaḥ [[pañca]] ye pare ||7||  
 
是故知虛空  非有亦非無非相非可相  餘五同虛空  
 
是故知虛空  非有亦非無非相非可相  餘五同虛空  
།དེ་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་མིན། །དངོས་མེད་མ་ཡིན་མཚན་གཞི་མིན། །མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཁམས་ལྔ་པོ། །གཞན་གང་དག་ཀང་ནམ་མཁའ་མཚུངས།
+
།{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་མིན།}} །{{BigTibetan|དངོས་མེད་མ་ཡིན་མཚན་གཞི་མིན།}} །{{BigTibetan|མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཁམས་ལྔ་པོ།}} །{{BigTibetan|གཞན་གང་དག་ཀང་ནམ་མཁའ་མཚུངས།}}
Therefore, there is neither an existent nor a non-existence, neither the characterized nor the characteristic, neither space nor the other five elements similar to space.  
+
Therefore, there is neither an [[existent]] nor a [[non-existence]], neither the characterized nor the [[characteristic]], neither [[space]] nor the other [[five elements]] similar to [[space]].  
 
   
 
   
 
astitvaṁ ye tu paśyanti nāstitvaṁ cālpabuddhayaḥ|  bhāvānāṁ te na paśyanti draṣṭavyopaśamaṁ śivam||8||  
 
astitvaṁ ye tu paśyanti nāstitvaṁ cālpabuddhayaḥ|  bhāvānāṁ te na paśyanti draṣṭavyopaśamaṁ śivam||8||  
 
淺智見諸法  若有若無相是則不能見  滅見安隱法  
 
淺智見諸法  若有若無相是則不能見  滅見安隱法  
།བོ་ཆུང་གང་དག་དངོས་རྣམས་ལ། །ཡོད་པ་ ཉིད་དང་མེད་ཉིད་དུ། །ལྟ་བ་དེ་ནི་བལྟ་བྱ་བ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞི་མི་མཐོང༌། །ཁམས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་པའོ།།  
+
།{{BigTibetan|བོ་ཆུང་གང་དག་དངོས་རྣམས་ལ།}} །{{BigTibetan|[[ཡོད་པ་]]}} {{BigTibetan|ཉིད་དང་མེད་ཉིད་དུ།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བ་དེ་ནི་བལྟ་བྱ་བ།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞི་མི་མཐོང༌།}} །{{BigTibetan|ཁམས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་}} {{BigTibetan|ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་པའོ།།}}
Those who are of little intelligence, who perceive the existence as well as the non-existence of existents, do not perceive the appeasement of the object, the auspicious.  
+
Those who are of little [[intelligence]], who {{Wiki|perceive}} the [[existence]] as well as the [[non-existence]] of [[existents]], do not {{Wiki|perceive}} the appeasement of the [[object]], the [[auspicious]].  
 
   
 
   
6. rāgaraktaparīkṣā ṣaṣṭhaṁ prakaraṇam|  
+
6. [[rāgaraktaparīkṣā]] ṣaṣṭhaṁ prakaraṇam|  
 
觀染染者品第六  
 
觀染染者品第六  
 
rāgādyadi bhavetpūrvaṁ rakto rāgatiraskṛtaḥ|  taṁ pratītya bhavedrāgo rakte rāgo bhavetsati||1||  
 
rāgādyadi bhavetpūrvaṁ rakto rāgatiraskṛtaḥ|  taṁ pratītya bhavedrāgo rakte rāgo bhavetsati||1||  
 
若離於染法  先自有染者因是染欲者  應生於染法  
 
若離於染法  先自有染者因是染欲者  應生於染法  
།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་སྔ་རོལ་ན། །འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཆགས་ཡོད་ན། །དེ་ལ་བརེན་ནས་འདོད་ཆགས་ཡོད།།ཆགས་ཡོད་འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་སྔ་རོལ་ན།}} །{{BigTibetan|འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཆགས་ཡོད་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་བརེན་ནས་འདོད་ཆགས་ཡོད།།ཆགས་ཡོད་འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་འགྱུར།}}
If a lustful one, separated from lust, were to exist prior to lust, then depending upon him there will be lust. Lust exists when there is a lustful one.  
+
If a [[lustful]] one, separated from [[lust]], were to [[exist]] prior to [[lust]], then depending upon him there will be [[lust]]. [[Lust]] [[exists]] when there is a [[lustful]] one.  
 
   
 
   
rakte'sati punā rāgaḥ kuta eva bhaviṣyati|  sati vāsati vā rāge rakte'pyeṣa samaḥ kramaḥ||2||  
+
rakte'sati punā rāgaḥ kuta eva bhaviṣyati|  [[sati]] vāsati vā rāge rakte'pyeṣa samaḥ kramaḥ||2||  
 
若無有染者  云何當有染若有若無染  染者亦如是  
 
若無有染者  云何當有染若有若無染  染者亦如是  
།ཆགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ནའང༌། །འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཆགས་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ནི། །ཡོད་དམ་མེད་ཀང་རིམ་པ་མཚུངས།
+
།{{BigTibetan|ཆགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ནའང༌།}} །{{BigTibetan|འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཆགས་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ནི།}} །{{BigTibetan|ཡོད་དམ་མེད་ཀང་རིམ་པ་མཚུངས།}}
When a lustful one does not exist, whence can there be lust? Whether lust exist or not, the method (of analysis) even of the lustful one would be comparable.  
+
When a [[lustful]] one does not [[exist]], whence can there be [[lust]]? Whether [[lust]] [[exist]] or not, the method (of analysis) even of the [[lustful]] one would be comparable.  
 
   
 
   
sahaiva punarudbhūtirna yuktā rāgaraktayoḥ|  bhavetāṁ rāgaraktau hi nirapekṣau parasparam||3||  
+
sahaiva punarudbhūtirna [[yuktā]] rāgaraktayoḥ|  bhavetāṁ rāgaraktau hi nirapekṣau parasparam||3||  
 
染者及染法  俱成則不然染者染法俱  則無有相待  
 
染者及染法  俱成則不然染者染法俱  則無有相待  
།འདོད་ཆགས་དང་ནི་ཆགས་པ་དག། །ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་སེ་མི་རིགས། །འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར།  
+
{{BigTibetan|འདོད་ཆགས་དང་ནི་ཆགས་པ་དག།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་སེ་མི་རིགས།}} །{{BigTibetan|འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར།}}
Again, the simultaneous occurrences of lust and the lustful one is not proper.   
+
Again, the simultaneous occurrences of [[lust]] and the [[lustful]] one is not proper.   
Lust and the lustful one would then be mutually non-contingent.  
+
[[Lust]] and the [[lustful]] one would then be mutually non-contingent.  
 
   
 
   
 
naikatve sahabhāvo'sti na tenaiva hi tatsaha|  pṛthaktve sahabhāvo'tha kuta eva bhaviṣyati||4||  
 
naikatve sahabhāvo'sti na tenaiva hi tatsaha|  pṛthaktve sahabhāvo'tha kuta eva bhaviṣyati||4||  
 
染者染法一  一法云何合染者染法異  異法云何合  
 
染者染法一  一法云何合染者染法異  異法云何合  
།གཅིག་ཉིད་ལྷན་ཅིག་ཉིད་མེད་དེ། །དེ་ཉིད་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མིན། །ཅི་སྟེ་ཐ་དད་ཉིད་ཡིན་ན། །ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གཅིག་ཉིད་ལྷན་ཅིག་ཉིད་མེད་དེ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཉིད་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མིན།}} །{{BigTibetan|ཅི་སྟེ་ཐ་དད་ཉིད་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།}}
In identity, there is no co-existence. That which is associated does not arise together.   
+
In [[Wikipedia:Identity (social science)|identity]], there is no co-existence. That which is associated does not arise together.   
 
In discreteness, how can there be co-existence?  
 
In discreteness, how can there be co-existence?  
 
   
 
   
 
ekatve sahabhāvaścetsyātsahāyaṁ vināpi saḥ|  pṛthaktve sahabhāvaścetsyātsahāyaṁ vināpi saḥ||5||  
 
ekatve sahabhāvaścetsyātsahāyaṁ vināpi saḥ|  pṛthaktve sahabhāvaścetsyātsahāyaṁ vināpi saḥ||5||  
 
若一有合者  離伴應有合若異有合者  離伴亦應合  
 
若一有合者  離伴應有合若異有合者  離伴亦應合  
།གལ་ཏེ་གཅིག་པུ་ལྷན་ཅིག་ན། །གོགས་མེད་པ་ཡང་དེ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལྷན་ཅིག་ན། །གོགས་ མེད་པར་ཡང་དེར་འགྱུར་རོ། If, in identity, there were to be co-existence, it could occur even without association.   
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་གཅིག་པུ་ལྷན་ཅིག་ན།}} །{{BigTibetan|གོགས་མེད་པ་ཡང་དེ་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལྷན་ཅིག་ན།}} །{{BigTibetan|གོགས་}} {{BigTibetan|མེད་པར་ཡང་དེར་འགྱུར་རོ།}} If, in [[Wikipedia:Identity (social science)|identity]], there were to be co-existence, it could occur even without association.   
 
If, in discreteness, there were to be co-existencent could occur even without association.  
 
If, in discreteness, there were to be co-existencent could occur even without association.  
 
   
 
   
pṛthaktve sahabhāvaśca yadi kiṁ rāgaraktayoḥ|  siddhaḥ pṛthakpṛthagbhāvaḥ sahabhāvo yatastayoḥ||6||  
+
pṛthaktve sahabhāvaśca [[yadi]] kiṁ rāgaraktayoḥ|  siddhaḥ pṛthakpṛthagbhāvaḥ sahabhāvo yatastayoḥ||6||  
 
若異而有合  染染者何事是二相先異  然後說合相  
 
若異而有合  染染者何事是二相先異  然後說合相  
།གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལྷན་ཅིག་ན། །ཅི་གོ་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག། །ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྲུབ་འགྱུར་རམ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལྷན་ཅིག་ན།}} །{{BigTibetan|ཅི་གོ་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག།}} །{{BigTibetan|ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྲུབ་འགྱུར་རམ།}} །{{BigTibetan|དེས་ན་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འགྱུར།}}
If there were to be co-existence in discreteness, is it the case that lust and the lustful one are completely separated, as a result of which their coexistence is also established.  
+
If there were to be co-existence in discreteness, is it the case that [[lust]] and the [[lustful]] one are completely separated, as a result of which their coexistence is also established.  
 
   
 
   
siddhaḥ pṛthakpṛthagbhāvo yadi vā rāgaraktayoḥ|  sahabhāvaṁ kimarthaṁ tu parikalpayase tayoḥ||7||  
+
siddhaḥ pṛthakpṛthagbhāvo [[yadi]] vā rāgaraktayoḥ|  sahabhāvaṁ kimarthaṁ tu parikalpayase tayoḥ||7||  
 
若染及染者  先各成異相既已成異相  云何而言合  
 
若染及染者  先各成異相既已成異相  云何而言合  
།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག། །ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྲུབ་གྱུར་ན། །དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཡོངས་སུ་རོག།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག།}} །{{BigTibetan|ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྲུབ་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ནི།}} །{{BigTibetan|ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཡོངས་སུ་རོག།}}
If complete separation between lust and the lustfu1 one is established, for what purpose do you conceive of their co-existence?  
+
If complete separation between [[lust]] and the lustfu1 one is established, for what {{Wiki|purpose}} do you [[conceive]] of their co-existence?  
 
   
 
   
 
pṛthaṅ na sidhyatītyevaṁ sahabhāvaṁ vikāṅkṣasi|  sahabhāvaprasiddhyarthaṁ pṛthaktvaṁ bhūya icchasi||8||  
 
pṛthaṅ na sidhyatītyevaṁ sahabhāvaṁ vikāṅkṣasi|  sahabhāvaprasiddhyarthaṁ pṛthaktvaṁ bhūya icchasi||8||  
 
異相無有成  是故汝欲合合相竟無成  而復說異相  
 
異相無有成  是故汝欲合合相竟無成  而復說異相  
།ཐ་དད་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་པས། །དེ་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འདོད་བྱེད་ན། །ལྷན་ཅིག་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཐ་དད་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་དམ།
+
།{{BigTibetan|ཐ་དད་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་པས།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འདོད་བྱེད་ན།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|ཐ་དད་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་དམ།}}
 
You fancy coexistence assuming that the discrete is not established.   
 
You fancy coexistence assuming that the discrete is not established.   
You, again, look for discreteness for the purpose of establishing coexistence.  
+
You, again, look for discreteness for the {{Wiki|purpose}} of establishing coexistence.  
 
   
 
   
 
pṛthagbhāvāprasiddheśca sahabhāvo na sidhyati|  katamasmin pṛthagbhāve sahabhāvaṁ satīcchasi||9||  
 
pṛthagbhāvāprasiddheśca sahabhāvo na sidhyati|  katamasmin pṛthagbhāve sahabhāvaṁ satīcchasi||9||  
 
異相不成故  合相則不成於何異相中  而欲說合相  
 
異相不成故  合相則不成於何異相中  而欲說合相  
།ཐ་དད་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པས། །ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཐ་དད་དངོས་པོ་གང་ཡོད་ན། །ལྷན་ཅིག་དངོས་ པོར་འདོད་པར་བྱེད།  
+
།{{BigTibetan|ཐ་དད་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པས།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་འགྲུབ་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཐ་དད་དངོས་པོ་གང་ཡོད་ན།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་དངོས་}} {{BigTibetan|པོར་འདོད་པར་བྱེད།}}
 
When discreteness is not established, co-existence is not established. In the presence of what kind of discreteness would you expect co-existence.  
 
When discreteness is not established, co-existence is not established. In the presence of what kind of discreteness would you expect co-existence.  
 
   
 
   
evaṁ raktena rāgasya siddhirna saha nāsaha|  rāgavatsarvadharmāṇāṁ siddhirna saha nāsaha||10||  
+
evaṁ raktena rāgasya siddhirna [[saha]] nāsaha|  rāgavatsarvadharmāṇāṁ siddhirna [[saha]] nāsaha||10||  
 
如是染染者  非合不合成諸法亦如是  非合不合成  
 
如是染染者  非合不合成諸法亦如是  非合不合成  
།དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག། །ལྷན་ཅིག་ལྷན་ཅིག་མིན་མི་འགྲུབ། །འདོད་ཆགས་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ལྷན་ཅིག་ལྷན་ཅིག་མིན་མི་ འགྲུབ། །འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དྲུག་པའོ།། །།  
+
།{{BigTibetan|དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་ལྷན་ཅིག་མིན་མི་འགྲུབ།}} །{{BigTibetan|འདོད་ཆགས་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀུན།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་ལྷན་ཅིག་མིན་མི་}} {{BigTibetan|འགྲུབ།}} །{{BigTibetan|འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དྲུག་པའོ།།}} {{BigTibetan|།།}}
Thus, with or without the lustful one, there is no establishment of lust.  
+
Thus, with or without the [[lustful]] one, there is no establishment of [[lust]].  
Like lust, there is no establishment of anything with or without [accompaniments].  
+
Like [[lust]], there is no establishment of anything with or without [{{Wiki|accompaniments}}].  
 
.  
 
.  
 
   
 
   
 
7. saṁskṛtaparīkṣā saptamaṁ prakaraṇam|  
 
7. saṁskṛtaparīkṣā saptamaṁ prakaraṇam|  
 
觀三相品第七  
 
觀三相品第七  
yadi saṁskṛta utpādastatra yuktā trilakṣaṇī|  athāsaṁskṛta utpādaḥ kathaṁ saṁskṛtalakṣaṇam||1|| 若生是有為 則應有三相
+
[[yadi]] [[saṁskṛta]] utpādastatra [[yuktā]] trilakṣaṇī|  athāsaṁskṛta utpādaḥ kathaṁ saṁskṛtalakṣaṇam||1|| 若生是有為 則應有三相
 
若生是無為  何名有為相  
 
若生是無為  何名有為相  
གལ་ཏེ་སེ་བ་འདུས་བྱས་ན། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་སེ་བ་འདུས་མ་བྱས། །ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་ཡིན། If arising is conditioned, therein three characteristics are proper.   
+
{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སེ་བ་འདུས་བྱས་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཅི་སྟེ་སེ་བ་འདུས་མ་བྱས།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་ཡིན།}} If [[arising]] is [[conditioned]], therein [[three characteristics]] are proper.   
If arising is unconditioned, how can there be characteritics of the conditioned?  
+
If [[arising]] is [[unconditioned]], how can there be characteritics of the [[conditioned]]?  
 
   
 
   
 
utpādādyāstrayo vyastā nālaṁ lakṣaṇakarmaṇi|  saṁskṛtasya samastāḥ syurekatra kathamekadā||2||  
 
utpādādyāstrayo vyastā nālaṁ lakṣaṇakarmaṇi|  saṁskṛtasya samastāḥ syurekatra kathamekadā||2||  
 
三相若聚散  不能有所相云何於一處  一時有三相  
 
三相若聚散  不能有所相云何於一處  一時有三相  
།སེ་ལ་སོགས་གསུམ་སོ་སོ་ཡིས། །འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་བྱ་བར་ནི། །ནུས་མིན་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ། །འདུས་པ་ཡང་ནི་ཇི་ལྟར་རུང༑
+
།{{BigTibetan|སེ་ལ་སོགས་གསུམ་སོ་སོ་ཡིས།}} །{{BigTibetan|འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་བྱ་བར་ནི།}} །{{BigTibetan|ནུས་མིན་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ།}} །{{BigTibetan|འདུས་པ་ཡང་ནི་ཇི་ལྟར་རུང༑}}
When the triad consisting of arising, etc. are discrete, they are not adequate to function as characteristics of the conditioned. If they were to be combined, how can they be in the same place at the same time?  
+
When the {{Wiki|triad}} consisting of [[arising]], etc. are discrete, they are not adequate to function as [[characteristics]] of the [[conditioned]]. If they were to be combined, how can they be in the same place at the same time?  
 
   
 
   
utpādasthitibhaṅgānāmanyatsaṁskṛtalakṣaṇam| asti cedanavasthaivaṁ nāsti cette na saṁskṛtāḥ||3||  
+
utpādasthitibhaṅgānāmanyatsaṁskṛtalakṣaṇam| [[asti]] cedanavasthaivaṁ [[nāsti]] cette na saṁskṛtāḥ||3||  
 
若謂生住滅  更有有為相是即為無窮  無即非有為  
 
若謂生住滅  更有有為相是即為無窮  無即非有為  
།སེ་དང་གནས་དང་འཇིག་རྣམས་ལ། །འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་གཞན་ཞིག་ནི། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །མེད་ན་དེ་དག་འདུས་བྱས་མིན།
+
།{{BigTibetan|སེ་དང་གནས་དང་འཇིག་རྣམས་ལ།}} །{{BigTibetan|འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་གཞན་ཞིག་ནི།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|མེད་ན་དེ་དག་འདུས་བྱས་མིན།}}
If there were to be a characteristic of the conditioned other than arising, duration, and destruction, there would be intinite regress. If there were to be no such [characteristics], these would not be conditioned.  
+
If there were to be a [[characteristic]] of the [[conditioned]] other than [[arising]], duration, and destruction, there would be intinite regress. If there were to be no such [[[characteristics]]], these would not be [[conditioned]].  
 
   
 
   
 
utpādotpāda utpādo mūlotpādasya kevalam|  utpādotpādamutpādo maulo janayate punaḥ||4|| 生生之所生 生於彼本生
 
utpādotpāda utpādo mūlotpādasya kevalam|  utpādotpādamutpādo maulo janayate punaḥ||4|| 生生之所生 生於彼本生
 
本生之所生  還生於生生  
 
本生之所生  還生於生生  
།སེ་བའི་སེ་བས་རྩ་བ་ཡི། །སེ་བ་འབའ་ཞིག་སེད་པར་བྱེད། །རྩ་བའི་སེ་བས་སེ་བ་ཡི། །སེ་བའང་སེད་པར་བྱེད་པ་ ཡིན།  
+
།{{BigTibetan|སེ་བའི་སེ་བས་རྩ་བ་ཡི།}} །{{BigTibetan|སེ་བ་འབའ་ཞིག་སེད་པར་བྱེད།}} །{{BigTibetan|རྩ་བའི་སེ་བས་སེ་བ་ཡི།}} །{{BigTibetan|སེ་བའང་སེད་པར་བྱེད་པ་}} {{BigTibetan|ཡིན།}}
The arising of arising is exclusively the arising of primary arising.   
+
The [[arising]] of [[arising]] is exclusively the [[arising]] of primary [[arising]].   
Again, the primary arising produces the arising of arising.  
+
Again, the primary [[arising]] produces the [[arising]] of [[arising]].  
 
   
 
   
utpādotpāda utpādo mūlotpādasya te yadi|  maulenājanitastaṁ te sa kathaṁ janayiṣyati||5||  
+
utpādotpāda utpādo mūlotpādasya te [[yadi]]|  maulenājanitastaṁ te sa kathaṁ janayiṣyati||5||  
 
若謂是生生  能生於本生生生從本生  何能生本生  
 
若謂是生生  能生於本生生生從本生  何能生本生  
།གལ་ཏེ་ཁོད་ཀི་སེ་བའི་སེས། །རྩ་བའི་སེ་བ་སེད་བྱེད་ན། །ཁོད་ཀི་རྩ་བས་མ་བསེད་དེས། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སེད་པར་བྱེད།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཁོད་ཀི་སེ་བའི་སེས།}} །{{BigTibetan|རྩ་བའི་སེ་བ་སེད་བྱེད་ན།}} །{{BigTibetan|ཁོད་ཀི་རྩ་བས་མ་བསེད་དེས།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སེད་པར་བྱེད།}}
If arising of arising is the primary arising, not being produced by the primary,  how can it [the former] produce that [the latter]!  
+
If [[arising]] of [[arising]] is the primary [[arising]], not being produced by the primary,  how can it [the former] produce that [the [[latter]]]!  
 
   
 
   
sa te maulena janito maulaṁ janayate yadi|  maulaḥ sa tenājanitastamutpādayate katham||6||  
+
sa te maulena janito maulaṁ janayate [[yadi]]|  maulaḥ sa tenājanitastamutpādayate katham||6||  
 
若謂是本生  能生於生生本生從彼生  何能生生生  
 
若謂是本生  能生於生生本生從彼生  何能生生生  
།གལ་ཏེ་ཁོད་ཀི་རྩ་བ་ཡིས། །བསེད་པ་དེ་ཡིས་རྩ་སེད་ན། །དེས་མ་བསེད་པའི་རྩ་བ་དེས། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སེད་པར་བྱེད།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཁོད་ཀི་རྩ་བ་ཡིས།}} །{{BigTibetan|བསེད་པ་དེ་ཡིས་རྩ་སེད་ན།}} །{{BigTibetan|དེས་མ་བསེད་པའི་རྩ་བ་དེས།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སེད་པར་བྱེད།}}
 
If, produced by the primary, it produces the primary,  how can that primary, not produced by it, produce it?  
 
If, produced by the primary, it produces the primary,  how can that primary, not produced by it, produce it?  
 
   
 
   
Line 511: Line 513:
 
若本生生時  能生於生生  
 
若本生生時  能生於生生  
 
本生尚未有  何能生生生  
 
本生尚未有  何能生生生  
།གལ་ཏེ་མ་སེས་པ་དེ་ཡིས། །དེ་།སེད་པར་ནི་བྱེད་ནུས་ན། །ཁོད་ཀི་སེ་བཞིན་པ་དེ་ཡིས། །དེ་སེད་པར་ནི་འདོད་ལ་རག
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མ་སེས་པ་དེ་ཡིས།}} །{{BigTibetan|དེ་།སེད་པར་ནི་བྱེད་ནུས་ན།}} །{{BigTibetan|ཁོད་ཀི་སེ་བཞིན་པ་དེ་ཡིས།}} །{{BigTibetan|དེ་སེད་པར་ནི་འདོད་ལ་རག}}
This, while arising, if it may so desire, produce that, so that it, being not yet born, will be able to produce that,  
+
This, while [[arising]], if it may so [[desire]], produce that, so that it, being not yet born, will be able to produce that,  
 
   
 
   
pradīpaḥ svaparātmānau saṁprakāśayitā yathā|  utpādaḥ svaparātmānāvubhāvutpādayettathā||8||  
+
pradīpaḥ svaparātmānau saṁprakāśayitā [[yathā]]|  utpādaḥ svaparātmānāvubhāvutpādayettathā||8||  
 
如燈能自照  亦能照於彼生法亦如是  自生亦生彼  
 
如燈能自照  亦能照於彼生法亦如是  自生亦生彼  
།ཇི་ལྟར་མར་མེ་རང་དང་གཞན། །སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། །སེ་བའང་རང་དང་གཞན་གི་དངོས། །གཉིས་ཀ་སེད་པར་བྱེད་ཡིན་ན།
+
།{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་མར་མེ་རང་དང་གཞན།}} །{{BigTibetan|སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།}} །{{BigTibetan|སེ་བའང་རང་དང་གཞན་གི་དངོས།}} །{{BigTibetan|གཉིས་ཀ་སེད་པར་བྱེད་ཡིན་ན།}}
As a light illuminates iself as well as others, so does arising produce both itself and others.  
+
As a {{Wiki|light}} illuminates iself as well as others, so does [[arising]] produce both itself and others.  
 
   
 
   
 
pradīpe nāndhakāro'sti yatra cāsau pratiṣṭhitaḥ|  kiṁ prakāśayati  dīpaḥ prakāśo hi tamovadhaḥ||9||  
 
pradīpe nāndhakāro'sti yatra cāsau pratiṣṭhitaḥ|  kiṁ prakāśayati  dīpaḥ prakāśo hi tamovadhaḥ||9||  
 
燈中自無闇  住處亦無闇破闇乃名照  無闇則無照  
 
燈中自無闇  住處亦無闇破闇乃名照  無闇則無照  
།མར་མེ་དང་ནི་གང་དག་ན། །དེ་འདུག་པ་ན་མུན་པ་མེད། །མར་མེས་ཅི་ཞིག་སྣང་བར་བྱེད། །མུན་པ་སེལ་བས་སྣང་བྱེད་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|མར་མེ་དང་ནི་གང་དག་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་འདུག་པ་ན་མུན་པ་མེད།}} །{{BigTibetan|མར་མེས་ཅི་ཞིག་སྣང་བར་བྱེད།}} །{{BigTibetan|མུན་པ་སེལ་བས་སྣང་བྱེད་ཡིན།}}
There exists no darkness either in the light or in whatever place it is situated.   
+
There [[exists]] no {{Wiki|darkness}} either in the {{Wiki|light}} or in whatever place it is situated.   
What does light illuminate? For, illumination is indeed the destruction of darkness, kathamutpadyamānena pradīpena tamo hatam|  notpadyamāno hi tamaḥ pradīpaḥ prāpnute yadā||10||  
+
What does {{Wiki|light}} [[illuminate]]? For, [[illumination]] is indeed the destruction of {{Wiki|darkness}}, kathamutpadyamānena pradīpena tamo hatam|  notpadyamāno hi [[tamaḥ]] pradīpaḥ prāpnute yadā||10||  
 
云何燈生時  而能破於闇此燈初生時  不能及於闇  
 
云何燈生時  而能破於闇此燈初生時  不能及於闇  
།གང་ཚེ་མར་མེ་སེ་བཞིན་པ། །མུན་པ་དང་ནི་ཕྲད་མེད་ན། །ཇི་ལྟར་མར་མེ་སེ་བཞིན་པས། །མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གང་ཚེ་མར་མེ་སེ་བཞིན་པ།}} །{{BigTibetan|མུན་པ་དང་ནི་ཕྲད་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་མར་མེ་སེ་བཞིན་པས།}} །{{BigTibetan|མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།}}
How an darkness be destroyed by the emergent light, when the emerging light, indeed, does not teach darkness?  
+
How an {{Wiki|darkness}} be destroyed by the emergent {{Wiki|light}}, when the [[emerging]] {{Wiki|light}}, indeed, does not teach {{Wiki|darkness}}?  
 
   
 
   
aprāpyaiva pradīpena yadi vā nihataṁ tamaḥ|  ihasthaḥ sarvalokasthaṁ sa tamo nihaniṣyati||11||  
+
aprāpyaiva pradīpena [[yadi]] vā nihataṁ [[tamaḥ]]|  ihasthaḥ sarvalokasthaṁ sa tamo nihaniṣyati||11||  
 
燈若未及闇  而能破闇者燈在於此間  則破一切闇  
 
燈若未及闇  而能破闇者燈在於此間  則破一切闇  
།མར་མེ་ཕྲད་པ་མེད་པར་ཡང༌། །གལ་ཏེ་མུན་པ་སེལ་བྱེད་ན་།འཇིག་ རེན་ཀུན་ན་གནས་པའི་མུན། །འདི་ན་གནས་པ་ངེས་སེལ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|མར་མེ་ཕྲད་པ་མེད་པར་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མུན་པ་སེལ་བྱེད་ན་།འཇིག་}} {{BigTibetan|རེན་ཀུན་ན་གནས་པའི་མུན།}} །{{BigTibetan|འདི་ན་གནས་པ་ངེས་སེལ་འགྱུར།}}
On the contrary, if darkness is destroyed by light without reaching it, then that [light] remaining here will destroy the darkness present in all the worlds.  
+
On the contrary, if {{Wiki|darkness}} is destroyed by {{Wiki|light}} without reaching it, then that [{{Wiki|light}}] remaining here will destroy the {{Wiki|darkness}} {{Wiki|present}} in all the [[worlds]].  
 
   
 
   
pradīpaḥ svaparātmānau saṁprakāśayate yadi|  tamo'pi svaparātmānau chādayiṣyatyasaṁśayam||12||  
+
pradīpaḥ svaparātmānau saṁprakāśayate [[yadi]]|  tamo'pi svaparātmānau chādayiṣyatyasaṁśayam||12||  
 
若燈能自照  亦能照於彼闇亦應自闇  亦能闇於彼  
 
若燈能自照  亦能照於彼闇亦應自闇  亦能闇於彼  
།མར་མེ་རང་དང་གཞན་གི་དངོས། །གལ་ཏེ་སྣང་བར་བྱེད་འགྱུར་ན། །མུན་པའང་རང་དང་གཞན་གི་དངོས། །སིབ་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།
+
།{{BigTibetan|མར་མེ་རང་དང་གཞན་གི་དངོས།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སྣང་བར་བྱེད་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|མུན་པའང་རང་དང་གཞན་གི་དངོས།}} །{{BigTibetan|སིབ་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།}}
If fight were to illminate both itself and others, then certainly darkness too will conceal iself and others.  
+
If fight were to illminate both itself and others, then certainly {{Wiki|darkness}} too will conceal iself and others.  
 
   
 
   
 
anutpanno'yamutpādaḥ svātmānaṁ janayetkatham|  athotpanno janayate jāte kiṁ janyate punaḥ||13||   
 
anutpanno'yamutpādaḥ svātmānaṁ janayetkatham|  athotpanno janayate jāte kiṁ janyate punaḥ||13||   
 
此生若未生  云何能自生若生已自生  生已何用生  
 
此生若未生  云何能自生若生已自生  生已何用生  
།སེ་བ་འདི་ནི་མ་སེས་པས། །རང་གི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་སེད། །ཅི་སྟེ་ སེས་པས་སེད་བྱེད་ན། །སེས་ན་ཅི་ཞིག་བསེད་དུ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|སེ་བ་འདི་ནི་མ་སེས་པས།}} །{{BigTibetan|རང་གི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་སེད།}} །{{BigTibetan|ཅི་སྟེ་}} {{BigTibetan|སེས་པས་སེད་བྱེད་ན།}} །{{BigTibetan|སེས་ན་ཅི་ཞིག་བསེད་དུ་ཡོད།}}
How can this non-arisen arising produce itself? If it is the arisen that products, then being born, what is it that is produced again?  
+
How can this [[non-arisen]] [[arising]] produce itself? If it is the arisen that products, then being born, what is it that is produced again?  
 
   
 
   
 
notpadyamānaṁ notpannaṁ nānutpannaṁ kathaṁcana|  utpadyate tathākhyātaṁ  gamyamānagatāgataiḥ||14||  
 
notpadyamānaṁ notpannaṁ nānutpannaṁ kathaṁcana|  utpadyate tathākhyātaṁ  gamyamānagatāgataiḥ||14||  
 
生非生已生  亦非未生生生時亦不生  去來中已答  
 
生非生已生  亦非未生生生時亦不生  去來中已答  
།སེས་དང་མ་སེས་སེ་བཞིན་པ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་སེད་པ། །དེ་ནི་སོང་དང་མ་སོང་དང༌། །བགོམ་པས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|སེས་དང་མ་སེས་སེ་བཞིན་པ།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་སེད་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་སོང་དང་མ་སོང་དང༌།}} །{{BigTibetan|བགོམ་པས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན།}}
Neither the present arising, nor the arisen, nor the non-arisen, is being arisen in any way. This has already been explained by means of [the concepts of] present moving, the moved and the not yet moved.  
+
Neither the {{Wiki|present}} [[arising]], nor the arisen, nor the [[non-arisen]], is being arisen in any way. This has already been explained by means of [the [[Wikipedia:concept|concepts]] of] {{Wiki|present}} moving, the moved and the not yet moved.  
 
   
 
   
 
utpadyamānamutpattāvidaṁ na kramate yadā|  kathamutpadyamānaṁ tu pratītyotpattimucyate||15||  
 
utpadyamānamutpattāvidaṁ na kramate yadā|  kathamutpadyamānaṁ tu pratītyotpattimucyate||15||  
 
若謂生時生  是事已不成云何眾緣合  爾時而得生  
 
若謂生時生  是事已不成云何眾緣合  爾時而得生  
།གང་ཚེ་སེ་བ་ཡོད་པ་ན། །སེ་བཞིན་འདི་འབྱུང་མེད་པའི་ཚེ། །ཇི་ལྟར་སེ་ལ་བརེན་ནས་ནི། ། སེ་བཞིན་ཞེས་ནི་བརོད་པར་བྱ།  
+
{{BigTibetan|གང་ཚེ་སེ་བ་ཡོད་པ་ན།}} །{{BigTibetan|སེ་བཞིན་འདི་འབྱུང་མེད་པའི་ཚེ།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་སེ་ལ་བརེན་ནས་ནི།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|སེ་བཞིན་ཞེས་ནི་བརོད་པར་བྱ།}}
When this present arising does not proceed from within arising, indeed, how can the present arising be spoken of as dependent arising?  
+
When this {{Wiki|present}} [[arising]] does not proceed from within [[arising]], indeed, how can the {{Wiki|present}} [[arising]] be spoken of as [[dependent arising]]?  
 
   
 
   
pratītya yadyadbhavati tattacchāntaṁ svabhāvataḥ|  tasmādutpadyamānaṁ ca śāntamutpattireva ca||16||  
+
pratītya yadyadbhavati tattacchāntaṁ [[svabhāvataḥ]]|  tasmādutpadyamānaṁ ca śāntamutpattireva ca||16||  
 
若法眾緣生  即是寂滅性是故生生時  是二俱寂滅  
 
若法眾緣生  即是寂滅性是故生生時  是二俱寂滅  
།རེན་ཅིང་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀིས་ཞི། །དེ་ཕྱིར་སེ་བཞིན་ཉིད་དང་ནི། །སེ་བ་ཡང་ནི་ཞི་བ་ཉིད།
+
།{{BigTibetan|རེན་ཅིང་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀིས་ཞི།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་སེ་བཞིན་ཉིད་དང་ནི།}} །{{BigTibetan|སེ་བ་ཡང་ནི་ཞི་བ་ཉིད།}}
Whatever that comes to be dependently, that is inherently peaceful.  
+
Whatever that comes to be dependently, that is inherently [[peaceful]].  
Therefore, that which is presently arising as well as arising itself are peaceful.  
+
Therefore, that which is presently [[arising]] as well as [[arising]] itself are [[peaceful]].  
 
   
 
   
yadi kaścidanutpanno bhāvaḥ saṁvidyate kvacit|  utpadyeta sa kiṁ tasmin bhāva utpadyate'sati||17||  
+
 
 +
 
 +
 
 +
 
 +
[[yadi]] kaścidanutpanno bhāvaḥ saṁvidyate [[kvacit]]|  utpadyeta sa kiṁ tasmin [[bhāva]] utpadyate'sati||17||  
 
若有未生法  說言有生者此法先已有  更復何用生  
 
若有未生法  說言有生者此法先已有  更復何用生  
།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་སེས་པ། །འགའ་ཞིག་གང་ན་ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ནི་སེ་འགྱུར་དངོས་པོ་དེ། །མེད་ན་ཅི་ཞིག་སེ་བར་འགྱུར།
+
{{BigTibetan|།}}{{BigTibetan|གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་སེས་པ།}} {{BigTibetan|།}}{{BigTibetan|འགའ་ཞིག་གང་ན་ཡོད་གྱུར་ན།}} {{BigTibetan|།}}{{BigTibetan|དེ་ནི་སེ་འགྱུར་དངོས་པོ་དེ།}} {{BigTibetan|།}}{{BigTibetan|མེད་ན་ཅི་ཞིག་སེ་བར་འགྱུར།}}
If a certain non-arisen existent is evident somewhere, then that would arise.   
+
If a certain [[non-arisen]] [[existent]] is evident somewhere, then that would arise.   
When such a thing does not exist, how can an existent arise?  
+
When such a thing does not [[exist]], how can an [[existent]] arise?  
 
   
 
   
utpadyamānamutpādo yadi cotpādayatyayam|  utpādayettamutpādamutpādaḥ katamaḥ punaḥ||18||  
+
utpadyamānamutpādo [[yadi]] cotpādayatyayam|  utpādayettamutpādamutpādaḥ katamaḥ punaḥ||18||  
 
若言生時生  是能有所生何得更有生  而能生是生  
 
若言生時生  是能有所生何得更有生  而能生是生  
། གལ་ཏེ་སེ་བ་དེ་ཡིས་ནི། །སེ་བཞིན་པ་ནི་སེད་བྱེད་ན། །སེ་བ་དེ་ནི་སེ་བ་ལྟ། །གང་ཞིག་གིས་ནི་སེད་པར་བྱེད།
+
{{BigTibetan|}} {{BigTibetan|གལ་ཏེ་སེ་བ་དེ་ཡིས་ནི།}} {{BigTibetan|།}}{{BigTibetan|སེ་བཞིན་པ་ནི་སེད་བྱེད་ན།}} {{BigTibetan|།}}{{BigTibetan|སེ་བ་དེ་ནི་སེ་བ་ལྟ།}} {{BigTibetan|།}}{{BigTibetan|གང་ཞིག་གིས་ནི་སེད་པར་བྱེད།}}
If arising were to produce this present arising, which arising would again produce that arising of that arising?  
+
If [[arising]] were to produce this {{Wiki|present}} [[arising]], which [[arising]] would again produce that [[arising]] of that [[arising]]?
+
 
+
[[anya]] utpādatyenaṁ yadyutpādo'navasthitiḥ|  athānutpāda utpannaḥ sarvamutpadyate  tathā||19||  
anya utpādatyenaṁ yadyutpādo'navasthitiḥ|  athānutpāda utpannaḥ sarvamutpadyate  tathā||19||  
 
 
若謂更有生  生生則無窮離生生有生  法皆能自生  
 
若謂更有生  生生則無窮離生生有生  法皆能自生  
།གལ་ཏེ་སེ་བ་གཞན་ཞིག་གིས། །དེ་སེད་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་སེ་བ་མེད་སེ་ན། །ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་སེ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སེ་བ་གཞན་ཞིག་གིས།}} །{{BigTibetan|དེ་སེད་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཅི་སྟེ་སེ་བ་མེད་སེ་ན།}} །{{BigTibetan|ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་སེ་བར་འགྱུར།}}
If this arising were to produce mother, arising would turn out to be infinite regression.   
+
If this [[arising]] were to produce mother, [[arising]] would turn out to be [[infinite]] regression.   
If the non-arising is arisen, then it will produce everything in this manner.  
+
If the [[non-arising]] is arisen, then it will produce everything in this manner.  
 
   
 
   
sataśca tāvadutpattirasataśca na yujyate|  na sataścāsataśceti pūrvamevopapāditam||20||  
+
sataśca tāvadutpattirasataśca na [[yujyate]]|  na sataścāsataśceti pūrvamevopapāditam||20||  
 
有法不應生  無亦不應生有無亦不生  此義先已說  
 
有法不應生  無亦不應生有無亦不生  此義先已說  
།རེ་ཤིག་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡང༌། །སེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌། །ཡོད་མེད་ཉིད་ཀང་མ་ཡིན་ཞེས། །གོང་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|རེ་ཤིག་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|སེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|ཡོད་མེད་ཉིད་ཀང་མ་ཡིན་ཞེས།}} །{{BigTibetan|གོང་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།}}
As such, neither the arising of an existent nor the arising of a non-existent is proper. Even so is the arising of that which is both existent and nonexistent, and this has been previously explained.  
+
As such, neither the [[arising]] of an [[existent]] nor the [[arising]] of a [[non-existent]] is proper. Even so is the [[arising]] of that which is both [[existent]] and [[Wikipedia:Nothing|nonexistent]], and this has been previously explained.  
 
   
 
   
nirudhyamānasyotpattirna bhāvasyopapadyate|  yaścānirudhyamānastu sa bhāvo nopapadyate||21||  
+
nirudhyamānasyotpattirna bhāvasyopapadyate|  yaścānirudhyamānastu sa [[bhāvo]] nopapadyate||21||  
 
若諸法滅時  是時不應生法若不滅者  終無有是事  
 
若諸法滅時  是時不應生法若不滅者  終無有是事  
།དངོས་པོ་འགག་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི། །སེ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་འགག་བཞིན་མ་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དངོས་པོར་མི་འཐད་དོ།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་འགག་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི།}} །{{BigTibetan|སེ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་འགག་བཞིན་མ་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་དངོས་པོར་མི་འཐད་དོ།}}
The arising of an existent that is ceasing is not appropriate.   
+
The [[arising]] of an [[existent]] that is ceasing is not appropriate.   
What existent that is non-arising, that existent too is not appropriate.  
+
What [[existent]] that is [[non-arising]], that [[existent]] too is not appropriate.  
 
   
 
   
 
na sthitabhāvastiṣṭhatyasthitabhāvo  na tiṣṭhati|  na tiṣṭhati  tiṣṭhamānaḥ ko'nutpannaśca tiṣṭhati||22||  
 
na sthitabhāvastiṣṭhatyasthitabhāvo  na tiṣṭhati|  na tiṣṭhati  tiṣṭhamānaḥ ko'nutpannaśca tiṣṭhati||22||  
 
不住法不住  住法亦不住住時亦不住  無生云何住  
 
不住法不住  住法亦不住住時亦不住  無生云何住  
།དངོས་པོ་གནས་པ་མི་གནས་ཏེ། །དངོས་པོ་ མི་གནས་གནས་པ་མིན། །གནས་བཞིན་པ་ཡང་མི་གནས་ཏེ། །མ་སེས་གང་ཞིག་གནས་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་གནས་པ་མི་གནས་ཏེ།}} །{{BigTibetan|[[དངོས་པོ་]]}} {{BigTibetan|མི་གནས་གནས་པ་མིན།}} །{{BigTibetan|གནས་བཞིན་པ་ཡང་མི་གནས་ཏེ།}} །{{BigTibetan|མ་སེས་གང་ཞིག་གནས་པར་འགྱུར།}}
An existent that has endured is not stationary, nor is an existent that has not endured. The presently enduring is not stationary. What non-arisen can stay?  
+
An [[existent]] that has endured is not stationary, nor is an [[existent]] that has not endured. The presently enduring is not stationary. What [[non-arisen]] can stay?  
 
   
 
   
sthitirnirudhyamānasya na bhāvasyopapadyate|  yaścānirudhyamānastu sa bhāvo nopapadyate||23||  
+
sthitirnirudhyamānasya na bhāvasyopapadyate|  yaścānirudhyamānastu sa [[bhāvo]] nopapadyate||23||  
 
若諸法滅時  是則不應住法若不滅者  終無有是事  
 
若諸法滅時  是則不應住法若不滅者  終無有是事  
།དངོས་པོ་འགག་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི། །གནས་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་འགག་བཞིན་མ་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དངོས་པོར་མི་འཐད་དོ།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་འགག་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི།}} །{{BigTibetan|གནས་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་འགག་བཞིན་མ་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་དངོས་པོར་མི་འཐད་དོ།}}
Duration of an existent that is ceasing is not' appropriate. Whatever existent that is nonceasing is also not appropriate.  
+
Duration of an [[existent]] that is ceasing is not' appropriate. Whatever [[existent]] that is nonceasing is also not appropriate.  
 
   
 
   
jarāmaraṇadharmeṣu sarvabhāveṣu sarvadā|  tiṣṭhanti katame bhāvā ye jarāmaraṇaṁ vinā||24||  
+
jarāmaraṇadharmeṣu sarvabhāveṣu [[sarvadā]]|  tiṣṭhanti katame bhāvā ye jarāmaraṇaṁ vinā||24||  
 
所有一切法  皆是老死相終不見有法  離老死有住  
 
所有一切法  皆是老死相終不見有法  離老死有住  
།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུས་ཀུན་ དུ༑ །རྒ་དང་འཆི་བའི་ཆོས་ཡིན་ན། །གང་དག་རྒ་དང་འཆི་མེད་པར། །གནས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུས་ཀུན་}} {{BigTibetan|དུ༑}} །{{BigTibetan|རྒ་དང་འཆི་བའི་ཆོས་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|གང་དག་རྒ་དང་འཆི་མེད་པར།}} །{{BigTibetan|གནས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡོད།}}
When all existents are always of the nature of decay and death, which existents that are without decay and death can stay?   
+
When all [[existents]] are always of the [[nature]] of [[decay]] and [[death]], which [[existents]] that are without [[decay]] and [[death]] can stay?   
sthityānyayā sthiteḥ sthānaṁ tayaiva ca na yujyate|  utpādasya yathotpādo nātmanā na parātmanā||25||  
+
sthityānyayā sthiteḥ sthānaṁ tayaiva ca na [[yujyate]]|  utpādasya yathotpādo nātmanā na parātmanā||25||  
 
住不自相住  亦不異相住如生不自生  亦不異相生  
 
住不自相住  亦不異相住如生不自生  亦不異相生  
།གནས་པ་གནས་པ་གཞན་དང་ནི། །དེ་ཉིད་ཀིས་ཀང་གནས་མི་རིགས། །ཇི་ལྟར་སེ་བ་རང་དང་ནི། །གཞན་གིས་བསེད་པ་མ་ཡིན་བཞིན།
+
།{{BigTibetan|གནས་པ་གནས་པ་གཞན་དང་ནི།}} །{{BigTibetan|དེ་ཉིད་ཀིས་ཀང་གནས་མི་རིགས།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་སེ་བ་རང་དང་ནི།}} །{{BigTibetan|གཞན་གིས་བསེད་པ་མ་ཡིན་བཞིན།}}
The endurance of an enduring thing bared on the endurance of itself or of another is not proper. It is like the absence of arising of arising, either from itself or from another.  
+
The [[endurance]] of an enduring thing bared on the [[endurance]] of itself or of another is not proper. It is like the absence of [[arising]] of [[arising]], either from itself or from another.  
 
   
 
   
 
nirudhyate nāniruddhaṁ na niruddhaṁ nirudhyate|  tathāpi nirudhyamānaṁ  kimajātaṁ nirudhyate||26||  
 
nirudhyate nāniruddhaṁ na niruddhaṁ nirudhyate|  tathāpi nirudhyamānaṁ  kimajātaṁ nirudhyate||26||  
 
法已滅不滅  未滅亦不滅滅時亦不滅 無生何有滅  
 
法已滅不滅  未滅亦不滅滅時亦不滅 無生何有滅  
།འགགས་པ་འགག་པར་ མི་འགྱུར་ཏེ། །མ་འགགས་པ་ཡང་འགག་མི་འགྱུར། །འགག་བཞིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་མིན། །མ་སེས་གང་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|འགགས་པ་འགག་པར་}} {{BigTibetan|མི་འགྱུར་ཏེ།}} །{{BigTibetan|མ་འགགས་པ་ཡང་འགག་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|འགག་བཞིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་མིན།}} །{{BigTibetan|མ་སེས་གང་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར།}}
 
That which has not ceased does not cease. That which has ceased also does not cease.   
 
That which has not ceased does not cease. That which has ceased also does not cease.   
Even so is that which is ceasing. Is it the unborn that ceases?  
+
Even so is that which is ceasing. Is it the {{Wiki|unborn}} that ceases?  
 
   
 
   
sthitasya tāvadbhāvasya nirodho nopapadyate|  nāsthitasyāpi bhāvasya nirodha upapadyate||27||  
+
sthitasya tāvadbhāvasya nirodho nopapadyate|  nāsthitasyāpi bhāvasya [[nirodha]] upapadyate||27||  
 
法若有住者  是則不應滅法若不住者  是亦不應滅  
 
法若有住者  是則不應滅法若不住者  是亦不應滅  
།རེ་ཞིག་དངོས་པོ་གནས་པ་ལ། །འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མི་གནས་པ་ལ་ཡང༌། །འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།
+
།{{BigTibetan|རེ་ཞིག་དངོས་པོ་གནས་པ་ལ།}} །{{BigTibetan|འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་མི་གནས་པ་ལ་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}}
The cessation of an existent that has endured is not appropriate.   
+
The [[cessation]] of an [[existent]] that has endured is not appropriate.   
The cessation of an existent that has not endured is also not appropriate.  
+
The [[cessation]] of an [[existent]] that has not endured is also not appropriate.  
 
   
 
   
tayaivāvasthayāvasthā na hi saiva nirudhyate|  anyayāvasthayāvasthā na cānyaiva nirudhyate||28||  
+
tayaivāvasthayāvasthā na hi {{Wiki|saiva}} nirudhyate|  anyayāvasthayāvasthā na cānyaiva nirudhyate||28||  
 
是法於是時  不於是時滅是法於異時  不於異時滅  
 
是法於是時  不於是時滅是法於異時  不於異時滅  
།གནས་སྐབས་དེ་ཡིས་གནས་སྐབས་ནི། །དེ་ཉིད་འགག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །གནས་སྐབས་གཞན་གིས་གནས་སྐབས་ནི། །གཞན་ཡང་འགག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གནས་སྐབས་དེ་ཡིས་གནས་སྐབས་ནི།}} །{{BigTibetan|དེ་ཉིད་འགག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གནས་སྐབས་གཞན་གིས་གནས་སྐབས་ནི།}} །{{BigTibetan|གཞན་ཡང་འགག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར།}}
Indeed, a certain state [of existence] dos nor cease from a state identical with its own.   
+
Indeed, a certain [[state]] [of [[existence]]] dos nor cease from a [[state]] [[identical]] with its [[own]].   
Nor does a state [of existence1 cease from another state different from its own.  
+
Nor does a [[state]] [of existence1 cease from another [[state]] different from its [[own]].  
 
   
 
   
 
yadaivaṁ sarvadharmāṇāmutpādo nopapadyate|  tadaivaṁ sarvadharmāṇāṁ nirodho nopapadyate||29||  
 
yadaivaṁ sarvadharmāṇāmutpādo nopapadyate|  tadaivaṁ sarvadharmāṇāṁ nirodho nopapadyate||29||  
 
如一切諸法  生相不可得以無生相故  即亦無滅相  
 
如一切諸法  生相不可得以無生相故  即亦無滅相  
།གང་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀི། །སེ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀི། །འགག་ པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།  
+
།{{BigTibetan|གང་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀི།}} །{{BigTibetan|སེ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀི།}} །{{BigTibetan|འགག་}} {{BigTibetan|པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}}
Indeed, when the arising of all things is not appropriate, then the cessation of all things is also not appropriate.  
+
Indeed, when the [[arising]] of all things is not appropriate, then the [[cessation]] of all things is also not appropriate.  
 
   
 
   
 
sataśca tāvadbhāvasya nirodho nopapadyate|  ekatve na hi bhāvaśca  nābhāvaścopapadyate||30||  
 
sataśca tāvadbhāvasya nirodho nopapadyate|  ekatve na hi bhāvaśca  nābhāvaścopapadyate||30||  
Line 634: Line 639:
 
   
 
   
 
不應於一法  而有有無相  
 
不應於一法  而有有無相  
།རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ། །འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཅིག་ཉིད་ན་ནི་དངོས་པོ་དང༌། །དངོས་པོ་མེད་པ་འཐད་པ་མེད།
+
།{{BigTibetan|རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ།}} །{{BigTibetan|འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|གཅིག་ཉིད་ན་ནི་དངོས་པོ་དང༌།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་མེད་པ་འཐད་པ་མེད།}}
Furthermore, the cessation of a real existent is not appropriate. Indeed, in the context of identity, neither existence nor non-existence is appropriate.  
+
Furthermore, the [[cessation]] of a real [[existent]] is not appropriate. Indeed, in the context of [[Wikipedia:Identity (social science)|identity]], [[neither existence nor non-existence]] is appropriate.  
asato'pi na bhāvasya nirodha upapadyate|  na dvitīyasya śirasac  chedanaṁ vidyate yathā||31||  
+
asato'pi na bhāvasya [[nirodha]] upapadyate|  na dvitīyasya śirasac  chedanaṁ vidyate yathā||31||  
 
若法是無者  是即無有滅譬如第二頭  無故不可斷  
 
若法是無者  是即無有滅譬如第二頭  無故不可斷  
།དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལའང༌། །འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མགོ་གཉིས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ནི། །གཅད་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལའང༌།}} །{{BigTibetan|འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|མགོ་གཉིས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ནི།}} །{{BigTibetan|གཅད་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ།}}
The cessation of an unreal existent is also not appropriate, just as a second beheading [of a person] is not evident.  
+
The [[cessation]] of an unreal [[existent]] is also not appropriate, just as a second beheading [of a [[person]]] is not evident.  
 
   
 
   
 
na svātmanā nirodho'sti nirodho na parātmanā|  utpādasya yathotpādo nātmanā na parātmanā||32||  
 
na svātmanā nirodho'sti nirodho na parātmanā|  utpādasya yathotpādo nātmanā na parātmanā||32||  
 
法不自相滅  他相亦不滅如自相不生  他相亦不生  
 
法不自相滅  他相亦不滅如自相不生  他相亦不生  
།འགག་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀིས། །ཡོད་མིན་འགག་པ་གཞན་གིས་མིན། །ཇི་ལྟར་སེ་བ་རང་དང་ནི། །གཞན་གིས་སེད་པ་མ་ཡིན་བཞིན།
+
།{{BigTibetan|འགག་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀིས།}} །{{BigTibetan|ཡོད་མིན་འགག་པ་གཞན་གིས་མིན།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་སེ་བ་རང་དང་ནི།}} །{{BigTibetan|གཞན་གིས་སེད་པ་མ་ཡིན་བཞིན།}}
There is no cessation by itself or by another entity, just as the arising of arising is neither by itself nor by another.  
+
There is no [[cessation]] by itself or by another [[entity]], just as the [[arising]] of [[arising]] is neither by itself nor by another.  
 
   
 
   
 
utpādasthitibhaṅgānāmasiddhernāsti saṁskṛtam|  saṁskṛtasyāprasiddhau ca kathaṁ setsyatyasaṁskṛtam||33||  
 
utpādasthitibhaṅgānāmasiddhernāsti saṁskṛtam|  saṁskṛtasyāprasiddhau ca kathaṁ setsyatyasaṁskṛtam||33||  
 
生住滅不成  故無有有為  
 
生住滅不成  故無有有為  
 
有為法無故  何得有無為  
 
有為法無故  何得有無為  
།སེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པ་དག །མ་གྲུབ་ཕྱིར་ན་འདུས་བྱས་མེད། །འདུས་བྱས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། །འདུས་མ་ བྱས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ།  
+
།{{BigTibetan|སེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པ་དག}} །{{BigTibetan|མ་གྲུབ་ཕྱིར་ན་འདུས་བྱས་མེད།}} །{{BigTibetan|འདུས་བྱས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས།}} །{{BigTibetan|འདུས་མ་}} {{BigTibetan|བྱས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ།}}
With the non-establishment of arising, duration and destruction, the conditioned does not exist. With the non-establishment of the conditioned, how could there be the unconditioned?  
+
With the non-establishment of [[arising]], duration and destruction, the [[conditioned]] does not [[exist]]. With the non-establishment of the [[conditioned]], how could there be [[the unconditioned]]?  
  yathā māyā yathā svapno gandharvanagaraṁ yathā|  tathotpādastathā sthānaṁ tathā bhaṅga udāhṛtam||34||  
+
  [[yathā]] [[māyā]] [[yathā]] svapno gandharvanagaraṁ [[yathā]]|  tathotpādastathā sthānaṁ [[tathā]] [[bhaṅga]] udāhṛtam||34||  
 
如幻亦如夢  如乾闥婆城所說生住滅  其相亦如是  
 
如幻亦如夢  如乾闥婆城所說生住滅  其相亦如是  
།རི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གོང་ཁེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པ་གསུངས། །སེ་བ་དང་གནས་ པ་དང་འཇིག་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བདུན་པའོ།།  
+
།{{BigTibetan|རི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན།}} །{{BigTibetan|དྲི་ཟའི་གོང་ཁེར་ཇི་བཞིན་དུ།}} །{{BigTibetan|དེ་བཞིན་སེ་དང་དེ་བཞིན་གནས།}} །{{BigTibetan|དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པ་གསུངས།}} །{{BigTibetan|སེ་བ་དང་གནས་}} {{BigTibetan|པ་དང་འཇིག་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བདུན་པའོ།།}}
As an illusion, a dream, a city of the gandharvas, so having arising, endurance and destruction been exemplified.  
+
As an [[illusion]], a [[dream]], a city of the [[gandharvas]], so having [[arising]], [[endurance]] and destruction been exemplified.  
 
   
 
   
8. karmakārakaparīkṣā aṣṭamaṁ prakaraṇam|  
+
8. [[karmakārakaparīkṣā]] aṣṭamaṁ prakaraṇam|  
 
觀作作者品第八   
 
觀作作者品第八   
sadbhūtaḥ kārakaḥ karma sadbhūtaṁ na karotyayam|  kārako nāpyasadbhūtaḥ karmāsadbhūtamīhate||1||  
+
sadbhūtaḥ kārakaḥ [[karma]] sadbhūtaṁ na karotyayam|  kārako nāpyasadbhūtaḥ karmāsadbhūtamīhate||1||  
 
決定有作者  不作決定業決定無作者  不作無定業  
 
決定有作者  不作決定業決定無作者  不作無定業  
།།བྱེད་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ། །ལས་སུ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དོ། །བྱེད་པོ་མ་ཡིན་གྱུར་པ་ཡང༌། །ལས་སུ་མ་གྱུར་མི་བྱེད་དོ།
+
།།{{BigTibetan|བྱེད་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ།}} །{{BigTibetan|ལས་སུ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དོ།}} །{{BigTibetan|བྱེད་པོ་མ་ཡིན་གྱུར་པ་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|ལས་སུ་མ་གྱུར་མི་བྱེད་དོ།}}
This really existent agent does not perform a really existent action.  
+
This really [[existent]] agent does not perform a really [[existent]] [[action]].  
Neither is it intended that a really non-existent agent performs a really non-existent action.  
+
Neither is it intended that a really [[non-existent]] agent performs a really [[non-existent]] [[action]].  
 
   
 
   
sadbhūtasya kriyā nāsti karma ca syādakartṛkam|   
+
sadbhūtasya [[kriyā]] [[nāsti]] [[karma]] ca syādakartṛkam|   
sadbhūtasya kriyā nāsti kartā ca syādakarmakaḥ||2||  
+
sadbhūtasya [[kriyā]] [[nāsti]] kartā ca syādakarmakaḥ||2||  
 
決定業無作  是業無作者定作者無作  作者亦無業  
 
決定業無作  是業無作者定作者無作  作者亦無業  
།ཡིན་པར་གྱུར་ལ་བྱ་བ་མེད། །བྱེད་པོ་མེད་པའི་ལས་སུའང་འགྱུར། །ཡིན་པའང་གྱུར་ལ་བྱ་བ་མེད། །ལས་མེད་བྱེད་པ་པོར་ཡང་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཡིན་པར་གྱུར་ལ་བྱ་བ་མེད།}} །{{BigTibetan|བྱེད་པོ་མེད་པའི་ལས་སུའང་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཡིན་པའང་གྱུར་ལ་བྱ་བ་མེད།}} །{{BigTibetan|ལས་མེད་བྱེད་པ་པོར་ཡང་འགྱུར།}}
A really existent entity has no activity. Therefore, action would be without an agent. A really existent entity has no activity. Therefore, even an agent would be without action.  
+
A really [[existent]] [[entity]] has no [[activity]]. Therefore, [[action]] would be without an agent. A really [[existent]] [[entity]] has no [[activity]]. Therefore, even an agent would be without [[action]].  
 
   
 
   
karoti yadyasadbhūto'sadbhūtaṁ karma kārakaḥ|  ahetukaṁ bhavetkarma kartā cāhetuko bhavet||3||  
+
[[karoti]] yadyasadbhūto'sadbhūtaṁ [[karma]] kārakaḥ|  ahetukaṁ bhavetkarma kartā cāhetuko bhavet||3||  
 
若定有作者  亦定有作業作者及作業  即墮於無因  
 
若定有作者  亦定有作業作者及作業  即墮於無因  
།གལ་ཏེ་བྱེད་པོར་མ་གྱུར་པ། །ལས་སུ་ མ་གྱུར་བྱེད་ན་ནི། །ལས་ལ་རྒྱུ་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་རྒྱུ་མེད་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་བྱེད་པོར་མ་གྱུར་པ།}} །{{BigTibetan|ལས་སུ་}} {{BigTibetan|མ་གྱུར་བྱེད་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|ལས་ལ་རྒྱུ་ནི་མེད་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོ་ཡང་རྒྱུ་མེད་འགྱུར།}}
If a non-existent agent were to perform a non-existent action, the action would be without a cause, and the agent too would be without a cause.  
+
If a [[non-existent]] agent were to perform a [[non-existent]] [[action]], the [[action]] would be without a [[cause]], and the agent too would be without a [[cause]].  
 
   
 
   
hetāvasati kāryaṁ ca kāraṇaṁ ca na vidyate|  tadabhāve kriyā kartā karaṇaṁ  ca na vidyate||4||  
+
hetāvasati kāryaṁ ca kāraṇaṁ ca na vidyate|  tadabhāve [[kriyā]] kartā karaṇaṁ  ca na vidyate||4||  
 
若墮於無因  則無因無果無作無作者  無所用作法  
 
若墮於無因  則無因無果無作無作者  無所用作法  
།རྒྱུ་མེད་ན་ནི་འབས་བུ་དང༌། །རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་ནི་བྱ་བ་དང༌། །བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་མི་རིགས།
+
།{{BigTibetan|རྒྱུ་མེད་ན་ནི་འབས་བུ་དང༌།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|དེ་མེད་ན་ནི་བྱ་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་མི་རིགས།}}
When a cause does not exist, both the effect and the sufficient condition are not evident.  
+
When a [[cause]] does not [[exist]], both the effect and the sufficient [[condition]] are not evident.  
When these are non-existent, activity, agent and performance of action are also not evident. dharmādharmau na vidyete kriyādīnāmasaṁbhave|  dharme cāsatyadharme ca phalaṁ tajjaṁ na vidyate||5||  
+
When these are [[non-existent]], [[activity]], agent and performance of [[action]] are also not evident. dharmādharmau na vidyete kriyādīnāmasaṁbhave|  dharme cāsatyadharme ca phalaṁ tajjaṁ na vidyate||5||  
 
若無作等法  則無有罪福罪福等無故  罪福報亦無  
 
若無作等法  則無有罪福罪福等無故  罪福報亦無  
།བྱ་བ་ལ་སོགས་མི་རིགས་ན། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་ དང་ཆོས་མིན་མེད་ན་ནི། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབས་བུ་མེད།
+
།{{BigTibetan|བྱ་བ་ལ་སོགས་མི་རིགས་ན།}} །{{BigTibetan|ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|[[ཆོས་]]}} {{BigTibetan|དང་ཆོས་མིན་མེད་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབས་བུ་མེད།}}
With the non-occurrence of activity, etc.. good and bad are also not evident.  
+
With the non-occurrence of [[activity]], etc.. [[good and bad]] are also not evident.  
When both good and bad do not exist, a fruit arising from these would also not be evident.  
+
When both [[good and bad]] do not [[exist]], a fruit [[arising]] from these would also not be evident.  
 
   
 
   
 
phale'sati na mokṣāya na svargāyopapadyate|  mārgaḥ sarvakriyāṇāṁ ca nairarthakyaṁ prasajyate||6||  
 
phale'sati na mokṣāya na svargāyopapadyate|  mārgaḥ sarvakriyāṇāṁ ca nairarthakyaṁ prasajyate||6||  
 
若無罪福報  亦無有涅槃諸可有所作  皆空無有果  
 
若無罪福報  亦無有涅槃諸可有所作  皆空無有果  
།འབས་བུ་མེད་ན་ཐར་པ་དང༌། །མཐོ་རིས་འགྱུར་པའི་ལམ་མི་འཐད། །བྱ་བ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀང༌། །དོན་མེད་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|འབས་བུ་མེད་ན་ཐར་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|མཐོ་རིས་འགྱུར་པའི་ལམ་མི་འཐད།}} །{{BigTibetan|བྱ་བ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀང༌།}} །{{BigTibetan|དོན་མེད་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
When the fruit doe not exist, the path of release of heaven is not appropriate. This would imply the futility of all activity.  
+
When the fruit doe not [[exist]], the [[path]] of [[release]] of [[heaven]] is not appropriate. This would imply the futility of all [[activity]].  
 
   
 
   
 
kārakaḥ sadasadbhūtaḥ sadasatkurute na tat| parasparaviruddhaṁ hi saccāsaccaikataḥ kutaḥ||7||  
 
kārakaḥ sadasadbhūtaḥ sadasatkurute na tat| parasparaviruddhaṁ hi saccāsaccaikataḥ kutaḥ||7||  
 
作者定不定  不能作二業有無相違故  一處則無二  
 
作者定不定  不能作二業有無相違故  一處則無二  
།བྱེད་པ་པོར་གྱུར་མ་གྱུར་པ། །གྱུར་མ་གྱུར་དེ་མི་བྱེད་དེ། །ཡིན་དང་མ་ཡིན་ གྱུར་ཅིག་ལ། །ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ག་ལ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོར་གྱུར་མ་གྱུར་པ།}} །{{BigTibetan|གྱུར་མ་གྱུར་དེ་མི་བྱེད་དེ།}} །{{BigTibetan|ཡིན་དང་མ་ཡིན་}} {{BigTibetan|གྱུར་ཅིག་ལ།}} །{{BigTibetan|ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ག་ལ་ཡོད།}}
An agent who is both existent and non-existent does not perform an action that is both existent and non-existent, for they are self-contradictory. Where can existence and nonexistence co-exist?  
+
An agent who is both [[existent]] and [[non-existent]] does not perform an [[action]] that is both [[existent]] and [[non-existent]], for they are self-contradictory. Where can [[existence]] and [[Wikipedia:Existence|nonexistence]] co-exist?  
 
   
 
   
 
satā ca kriyate nāsannāsatā kriyate ca sat|  kartrā sarve prasajyante doṣāstatra ta eva hi||8||  
 
satā ca kriyate nāsannāsatā kriyate ca sat|  kartrā sarve prasajyante doṣāstatra ta eva hi||8||  
 
有不能作無  無不能作有若有作作者  其過如先說  
 
有不能作無  無不能作有若有作作者  其過如先說  
།བྱེད་པ་པོར་ནི་གྱུར་པ་ཡིས། །མ་གྱུར་ལས་ནི་མི་བྱེད་དེ། །མ་གྱུར་པས་ཀང་གྱུར་མི་བྱེད། །འདིར་ཡང་སོན་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོར་ནི་གྱུར་པ་ཡིས།}} །{{BigTibetan|མ་གྱུར་ལས་ནི་མི་བྱེད་དེ།}} །{{BigTibetan|མ་གྱུར་པས་ཀང་གྱུར་མི་བྱེད།}} །{{BigTibetan|འདིར་ཡང་སོན་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
A non-existent action is not performed by a presently existing agent. Nor is an existent action performed by presently non-existent agent. Indeed, if that were to be the case, all errors relating to the agents [mentioned earlier] would follow.  
+
A [[non-existent]] [[action]] is not performed by a presently [[existing]] agent. Nor is an [[existent]] [[action]] performed by presently [[non-existent]] agent. Indeed, if that were to be the case, all errors relating to the agents [mentioned earlier] would follow.  
 
   
 
   
nāsadbhūtaṁ na sadbhūtaḥ sadasadbhūtameva vā|  karoti kārakaḥ karma pūrvoktaireva hetubhiḥ||9||  
+
nāsadbhūtaṁ na sadbhūtaḥ sadasadbhūtameva vā|  [[karoti]] kārakaḥ [[karma]] pūrvoktaireva hetubhiḥ||9||  
 
作者不作定  亦不作不定及定不定業  其過如先說  
 
作者不作定  亦不作不定及定不定業  其過如先說  
།བྱེད་པ་པོར་ནི་གྱུར་པ་དང༌། །བཅས་པ་ལས་ནི་མ་གྱུར་དང༌། །གྱུར་མ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དེ། །གཏན་ ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་ཕྱིར་རོ།  
+
།{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོར་ནི་གྱུར་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|བཅས་པ་ལས་ནི་མ་གྱུར་དང༌།}} །{{BigTibetan|གྱུར་མ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དེ།}} །{{BigTibetan|གཏན་}} {{BigTibetan|ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་ཕྱིར་རོ།}}
For reasons stated above, an agent who has come to be existent does not perform an action that is non-existent or both existent and non-existent.  
+
For [[reasons]] stated above, an agent who has come to be [[existent]] does not perform an [[action]] that is [[non-existent]] or both [[existent]] and [[non-existent]].  
 
   
 
   
nāsadbhūto'pi sadbhūtaṁ sadasadbhūtameva vā|  karoti kārakaḥ karma purvoktaireva hetubhiḥ||10||  
+
nāsadbhūto'pi sadbhūtaṁ sadasadbhūtameva vā|  [[karoti]] kārakaḥ [[karma]] purvoktaireva hetubhiḥ||10||  
།བྱེད་པ་པོར་ནི་མ་གྱུར་པས། །ལས་ནི་གྱུར་དང་བཅས་པ་དང༌། །གྱུར་མ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དེ། །གཏན་ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་ཕྱིར་རོ།
+
།{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོར་ནི་མ་གྱུར་པས།}} །{{BigTibetan|ལས་ནི་གྱུར་དང་བཅས་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|གྱུར་མ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དེ།}} །{{BigTibetan|གཏན་ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་ཕྱིར་རོ།}}
For reasons stated above, an agent who has come to be non-existent does not perform an action that is existent or both existent and non-existent.  
+
For [[reasons]] stated above, an agent who has come to be [[non-existent]] does not perform an [[action]] that is [[existent]] or both [[existent]] and [[non-existent]].  
 
   
 
   
karoti sadasadbhūto na sannāsacca kārakaḥ|  karma tattu vijānīyātpūrvoktaireva hetubhiḥ||11||  
+
[[karoti]] sadasadbhūto na sannāsacca kārakaḥ|  [[karma]] tattu vijānīyātpūrvoktaireva hetubhiḥ||11||  
 
作者定不定  亦定亦不定  
 
作者定不定  亦定亦不定  
 
不能作於業  其過如先說  
 
不能作於業  其過如先說  
།བྱེད་པ་པོར་གྱུར་མ་གྱུར་ནི། །ལས་སུ་གྱུར་དང་མ་གྱུར་པ། །མི་བྱེད་འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་ནི། །གོང་དུ་བསྟན་པས་ཤེས་པར་བྱ།
+
།{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོར་གྱུར་མ་གྱུར་ནི།}} །{{BigTibetan|ལས་སུ་གྱུར་དང་མ་གྱུར་པ།}} །{{BigTibetan|མི་བྱེད་འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་ནི།}} །{{BigTibetan|གོང་དུ་བསྟན་པས་ཤེས་པར་བྱ།}}
An agent that has come to be both existent and non-existent does not perform an action that exists and does not exist. This too should be understood in terms of the reasons adduced above.  
+
An agent that has come to be both [[existent]] and [[non-existent]] does not perform an [[action]] that [[exists]] and does not [[exist]]. This too should be understood in terms of the [[reasons]] adduced above.  
 
   
 
   
pratītya kārakaḥ karma taṁ pratītya ca kārakam|  karma pravartate, nānyatpaśyāmaḥ siddhikāraṇam||12||  
+
pratītya kārakaḥ [[karma]] taṁ pratītya ca kārakam|  [[karma]] [[pravartate]], nānyatpaśyāmaḥ siddhikāraṇam||12||  
 
因業有作者  因作者有業成業義如是  更無有餘事  
 
因業有作者  因作者有業成業義如是  更無有餘事  
།བྱེད་པ་པོ་ལས་བརེན་བྱས་ཤིང༌། །ལས་ཀང་བྱེད་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །བརེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ། །འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་མཐོང་ངོ༌།
+
།{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོ་ལས་བརེན་བྱས་ཤིང༌།}} །{{BigTibetan|ལས་ཀང་བྱེད་པོ་དེ་ཉིད་ལ།}} །{{BigTibetan|བརེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ།}} །{{BigTibetan|འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་མཐོང་ངོ༌།}}
An agent proceeds depending upon action and action proceeds depending upon the agent. We do not perceive any other way of establishing [them].  
+
An agent proceeds depending upon [[action]] and [[action]] proceeds depending upon the agent. We do not {{Wiki|perceive}} any other way of establishing [them].  
 
   
 
   
 
evaṁ vidyādupādānaṁ vyutsargāditi karmaṇaḥ|  kartuśca karmakartṛbhyāṁ śeṣān bhāvān vibhāvayet||13||  
 
evaṁ vidyādupādānaṁ vyutsargāditi karmaṇaḥ|  kartuśca karmakartṛbhyāṁ śeṣān bhāvān vibhāvayet||13||  
 
如破作作者  受受者亦爾及一切諸法  亦應如是破  
 
如破作作者  受受者亦爾及一切諸法  亦應如是破  
།དེ་བཞིན་ཉེར་ལེན་ཤེས་པར་བྱ། །ལས་དང་བྱེད་པོ་བསལ་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གིས། །དངོས་པོ་ལྷག་མ་ཤེས་ པར་བྱ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་པའོ།།  
+
།{{BigTibetan|དེ་བཞིན་ཉེར་ལེན་ཤེས་པར་བྱ།}} །{{BigTibetan|ལས་དང་བྱེད་པོ་བསལ་ཕྱིར་རོ།}} །{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གིས།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་ལྷག་མ་ཤེས་}} {{BigTibetan|པར་བྱ།}} །{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་}} {{BigTibetan|བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་པའོ།།}}
Following this method of the rejection of agent and action, one should understand grasping.   
+
Following this method of the rejection of agent and [[action]], one should understand [[grasping]].   
The remaining existents should be critiully examined in terms of the concepts of action and agent.  
+
The remaining [[existents]] should be critiully examined in terms of the [[Wikipedia:concept|concepts]] of [[action]] and agent.  
 
   
 
   
9. pūrvaparīkṣā navamaṁ prakaraṇam|  
+
9. [[pūrvaparīkṣā]] navamaṁ prakaraṇam|  
 
觀本住品第九  
 
觀本住品第九  
 
darśanaśravaṇādīni vedanādīni cāpyatha|  bhavanti yasya prāgebhyaḥ so'stītyeke vadantyuta||1||  
 
darśanaśravaṇādīni vedanādīni cāpyatha|  bhavanti yasya prāgebhyaḥ so'stītyeke vadantyuta||1||  
 
眼耳等諸根  苦樂等諸法誰有如是事  是則名本住  
 
眼耳等諸根  苦樂等諸法誰有如是事  是則名本住  
།།ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌། །ཚོར་སོགས་དང་ཡང་དབང་བྱས་པ། །གང་གི་ཡིན་པ་དེ་དག་གི །སྔ་རོལ་དེ་ཡོད་ཁ་ཅིག་སྨྲ།
+
།།{{BigTibetan|ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཚོར་སོགས་དང་ཡང་དབང་བྱས་པ།}} །{{BigTibetan|གང་གི་ཡིན་པ་དེ་དག་གི}} །{{BigTibetan|སྔ་རོལ་དེ་ཡོད་ཁ་ཅིག་སྨྲ།}}
"For whomsoever there exists seeing, hearing, etc., and feeling, etc.,   
+
"For whomsoever there [[exists]] [[seeing]], hearing, etc., and [[feeling]], etc.,   
He exists priot to these." So do some declare.  
+
He [[exists]] priot to these." So do some declare.  
 
   
 
   
kathaṁ hyavidyamānasya darśanādi bhaviṣyati|  bhāvasya tasmātprāgebhyaḥ so'sti bhāvo vyavasthitaḥ||2||  
+
kathaṁ hyavidyamānasya darśanādi bhaviṣyati|  bhāvasya tasmātprāgebhyaḥ so'sti [[bhāvo]] vyavasthitaḥ||2||  
 
若無有本住  誰有眼等法以是故當知  先已有本住  
 
若無有本住  誰有眼等法以是故當知  先已有本住  
།དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །ལྟ་བ་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ། དེ་ཕྱིར་དེ་དག་སྔ་རོལ་ན། །དངོས་པོ་གནས་པ་དེ་ཡོད་དོ།
+
{{BigTibetan|དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བ་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་འགྱུར།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་དེ་དག་སྔ་རོལ་ན།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་གནས་པ་དེ་ཡོད་དོ།}}
How can there be seeing, etc, of an existent who is not evident?  
+
How can there be [[seeing]], etc, of an [[existent]] who is not evident?  
Therefore, it is determined that, prior to these things, such an existent is.  
+
Therefore, it is determined that, prior to these things, such an [[existent]] is.  
 
   
 
   
 
darśanaśravaṇādibhyo vedanādibhya eva ca|  yaḥ prāgvyavasthito bhāvaḥ kena prajñapyate'tha saḥ||3||  
 
darśanaśravaṇādibhyo vedanādibhya eva ca|  yaḥ prāgvyavasthito bhāvaḥ kena prajñapyate'tha saḥ||3||  
 
若離眼等根  及苦樂等法先有本住者  以何而可知  
 
若離眼等根  及苦樂等法先有本住者  以何而可知  
།ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་ཉིད་ཀི་ནི། །སྔ་རོལ་དངོས་པོ་གང་གནས་པ། །དེ་ནི་གང་གིས་གདགས་པར་བྱ། Whatever existent is determined as existing prior to seeing, hating, etc., and also feeling, ac., by what mezns is he [it] made known?  
+
།{{BigTibetan|ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཚོར་བ་ལ་སོགས་ཉིད་ཀི་ནི།}} །{{BigTibetan|སྔ་རོལ་དངོས་པོ་གང་གནས་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་གང་གིས་གདགས་པར་བྱ།}} Whatever [[existent]] is determined as [[existing]] prior to [[seeing]], hating, etc., and also [[feeling]], ac., by what mezns is he [it] made known?  
 
   
 
   
vināpi darśanādīni yadi cāsau vyavasthitaḥ|  amūnyapi bhaviṣyanti vinā tena na saṁśayaḥ||4||  
+
vināpi darśanādīni [[yadi]] cāsau vyavasthitaḥ|  amūnyapi bhaviṣyanti [[vinā]] tena na saṁśayaḥ||4||  
 
若離眼耳等  而有本住者亦應離本住  而有眼耳等  
 
若離眼耳等  而有本住者亦應離本住  而有眼耳等  
།ལྟ་བ་ལ་སོགས་མེད་པར་ཡང༌། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་གནས་གྱུར་ན། །དེ་མེད་པར་ཡང་དེ་ དག་ནི། །ཡོད་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།
+
།{{BigTibetan|ལྟ་བ་ལ་སོགས་མེད་པར་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་དེ་ནི་གནས་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་མེད་པར་ཡང་དེ་}} {{BigTibetan|དག་ནི།}} །{{BigTibetan|ཡོད་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།}}
If he is determined as existing even without seeing, etc., undoubtedly even these [i.e., seeing, etc.] will exist without him.  
+
If he is determined as [[existing]] even without [[seeing]], etc., undoubtedly even these [i.e., [[seeing]], etc.] will [[exist]] without him.  
 
   
 
   
 
ajyate kenacitkaścit kiṁcitkenacidajyate|  kutaḥ kiṁcidvinā kaścit kiṁ citkaṁ  cidvinā kutaḥ||5||  
 
ajyate kenacitkaścit kiṁcitkenacidajyate|  kutaḥ kiṁcidvinā kaścit kiṁ citkaṁ  cidvinā kutaḥ||5||  
 
以法知有人  以人知有法離法何有人  離人何有法  
 
以法知有人  以人知有法離法何有人  離人何有法  
།ཅི་ཡིས་གང་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད། །གང་གིས་ཅི་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད། །ཅི་མེད་གང་ཞིག་ག་ལ་ཡོད། །གང་མེད་ཅི་ཞིག་ག་ལ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|ཅི་ཡིས་གང་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད།}} །{{BigTibetan|གང་གིས་ཅི་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད།}} །{{BigTibetan|ཅི་མེད་གང་ཞིག་ག་ལ་ཡོད།}} །{{BigTibetan|གང་མེད་ཅི་ཞིག་ག་ལ་ཡོད།}}
 
Someone is made known by something. Something is made known by someone.   
 
Someone is made known by something. Something is made known by someone.   
 
How could there be someone without something and something without someone?  
 
How could there be someone without something and something without someone?  
Line 757: Line 762:
 
sarvebhyo darśanādibhyaḥ kaścitpūrvo na vidyate|  ajyate darśanādīnāmanyena punaranyadā||6||  
 
sarvebhyo darśanādibhyaḥ kaścitpūrvo na vidyate|  ajyate darśanādīnāmanyena punaranyadā||6||  
 
一切眼等根  實無有本住眼耳等諸根  異相而分別  
 
一切眼等根  實無有本住眼耳等諸根  異相而分別  
།ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀི། །སྔ་རོལ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་མིན། །ལྟ་སོགས་ནང་ ནས་གཞན་ཞིག་གིས། །གཞན་གི་ཚེ་ན་གསལ་བར་བྱེད།
+
།{{BigTibetan|ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀི།}} །{{BigTibetan|སྔ་རོལ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་མིན།}} །{{BigTibetan|ལྟ་སོགས་ནང་}} {{BigTibetan|ནས་གཞན་ཞིག་གིས།}} །{{BigTibetan|གཞན་གི་ཚེ་ན་གསལ་བར་བྱེད།}}
Someone is not evident prior to all of seeing, etc. Again, on different occasions, one could be made known by things different from seeing, etc.  
+
Someone is not evident prior to all of [[seeing]], etc. Again, on different occasions, one could be made known by things different from [[seeing]], etc.  
 
   
 
   
sarvebhyo darśanādibhyo yadi pūrvo na vidyate|  ekaikasmātkathaṁ pūrvo darśanādeḥ sa vidyate||7||  
+
sarvebhyo darśanādibhyo [[yadi]] pūrvo na vidyate|  ekaikasmātkathaṁ pūrvo darśanādeḥ sa vidyate||7||  
 
若眼等諸根  無有本住者眼等一一根  云何能知塵  
 
若眼等諸根  無有本住者眼等一一根  云何能知塵  
།ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀི། །སྔ་རོལ་གལ་ཏེ་ཡོད་མིན་ན། །ལྟ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡི། །སྔ་རོལ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀི།}} །{{BigTibetan|སྔ་རོལ་གལ་ཏེ་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|ལྟ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡི།}} །{{BigTibetan|སྔ་རོལ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད།}}
If someone existing prior to all of seeing, etc. is not evident,  how can someone existing prior to each of seeing, etc. be evident.  
+
If someone [[existing]] prior to all of [[seeing]], etc. is not evident,  how can someone [[existing]] prior to each of [[seeing]], etc. be evident.  
 
   
 
   
draṣṭā sa eva sa śrotā sa eva yadi vedakaḥ|  ekaikasmādbhavetpūrvaṁ evaṁ caitanna yujyate||8||  
+
draṣṭā sa eva sa śrotā sa eva [[yadi]] vedakaḥ|  ekaikasmādbhavetpūrvaṁ evaṁ caitanna yujyate||8||  
 
見者即聞者  聞者即受者如是等諸根  則應有本住  
 
見者即聞者  聞者即受者如是等諸根  則應有本住  
།ལྟ་པོ་དེ་ཉིད་ཉན་པོ་དེ། །གལ་ཏེ་ཚོར་པོའང་དེ་ཉིད་ན། །རེ་རེའི་སྔ་རོལ་ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་རིགས་སོ།
+
།{{BigTibetan|ལྟ་པོ་དེ་ཉིད་ཉན་པོ་དེ།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཚོར་པོའང་དེ་ཉིད་ན།}} །{{BigTibetan|རེ་རེའི་སྔ་རོལ་ཡོད་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་རིགས་སོ།}}
If a seer is, at the same time, a hearer and feeler, then someone would exist prior to cach one [of the functions]. But this is not proper.  
+
If a [[seer]] is, at the same time, a hearer and feeler, then someone would [[exist]] prior to cach one [of the functions]. But this is not proper.  
 
   
 
   
draṣṭānya eva śrotānyo vedako'nyaḥ punaryadi|  sati syād draṣṭari śrotā bahutvaṁ cātmanāṁ bhavet||9||  
+
draṣṭānya eva śrotānyo vedako'nyaḥ punaryadi|  [[sati]] syād draṣṭari śrotā bahutvaṁ cātmanāṁ bhavet||9||  
 
若見聞各異  受者亦各異見時亦應聞  如是則神多  
 
若見聞各異  受者亦各異見時亦應聞  如是則神多  
།གལ་ཏེ་ལྟ་པོ་གཞན་ཉིད་ལ། །ཉན་པ་པོ་གཞན་ཚོར་གཞན་ན། །ལྟ་པོ་ཡོད་ཚེ་ཉན་པོར་འགྱུར། །བདག་ཀང་མང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ལྟ་པོ་གཞན་ཉིད་ལ།}} །{{BigTibetan|ཉན་པ་པོ་གཞན་ཚོར་གཞན་ན།}} །{{BigTibetan|ལྟ་པོ་ཡོད་ཚེ་ཉན་པོར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|བདག་ཀང་མང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར།}}
If seer and hearer and feeler are different, then, when there is a seer, there also would be a hearer, and as such there would be a plurality of seIves.  
+
If [[seer]] and hearer and feeler are different, then, when there is a [[seer]], there also would be a hearer, and as such there would be a plurality of seIves.  
 
   
 
   
 
darśanaśravaṇādīni vedanādīni cāpyatha|  bhavanti yebhyasteṣveṣa bhūteṣvapi na vidyate||10||  
 
darśanaśravaṇādīni vedanādīni cāpyatha|  bhavanti yebhyasteṣveṣa bhūteṣvapi na vidyate||10||  
 
眼耳等諸根  苦樂等諸法所從生諸大  彼大亦無神  
 
眼耳等諸根  苦樂等諸法所從生諸大  彼大亦無神  
།ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌། །ཚོར་བ་དག་ལ་སོགས་པ་དང༌། །གང་ལས་འགྱུར་བའི་འབྱུང་དེ་ལའང༌། །དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ༑  
+
།{{BigTibetan|ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཚོར་བ་དག་ལ་སོགས་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|གང་ལས་འགྱུར་བའི་འབྱུང་དེ་ལའང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ༑}}  
It [i.e., the self] is nor evident in the elements from which seeing, hearing, etc., and feeling, etc. come to be.  
+
It [i.e., the [[self]]] is nor evident in the [[elements]] from which [[seeing]], hearing, etc., and [[feeling]], etc. come to be.  
 
   
 
   
 
darśanaśravaṇādīni vedanādīni cāpyatha|  na vidyate cedyasya sa na vidyanta imānyapi||11||  
 
darśanaśravaṇādīni vedanādīni cāpyatha|  na vidyate cedyasya sa na vidyanta imānyapi||11||  
 
若眼耳等根  苦樂等諸法無有本住者  眼等亦應無  
 
若眼耳等根  苦樂等諸法無有本住者  眼等亦應無  
།ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌། །ཚོར་བ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡང༌། །གང་གི་ཡིན་པ་གལ་ཏེ་མེད། །དེ་དག་ཀང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཚོར་བ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|གང་གི་ཡིན་པ་གལ་ཏེ་མེད།}} །{{BigTibetan|དེ་དག་ཀང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།}}
If he, to whom belongs seeing, hearing, etc. and fixling, etc., is not evident, then even these would not be evident.  
+
If he, to whom belongs [[seeing]], hearing, etc. and fixling, etc., is not evident, then even these would not be evident.  
 
   
 
   
prāk ca yo darśanādibhyaḥ sāṁprataṁ cordhvameva ca|  na vidyate'sti nāstīti nivṛttāstatra kalpanāḥ||12||  
+
[[prāk]] ca yo darśanādibhyaḥ sāṁprataṁ cordhvameva ca|  na vidyate'sti nāstīti nivṛttāstatra kalpanāḥ||12||  
 
眼等無本住  今後亦復無以三世無故  無有無分別  
 
眼等無本住  今後亦復無以三世無故  無有無分別  
།གང་ཞིག་ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཡི། །སྔ་རོལ་ད་ལྟ་ཕྱི་ན་མེད། །དེ་ལ་ཡོད་དོ་མེད་དོ་ཞེས། །རོག་པ་དག་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། །སྔ་རོལ་ན་གནས་པ་ བརག་པ་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དགུ་པའོ།།  
+
།{{BigTibetan|གང་ཞིག་ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཡི།}} །{{BigTibetan|སྔ་རོལ་ད་ལྟ་ཕྱི་ན་མེད།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་ཡོད་དོ་མེད་དོ་ཞེས།}} །{{BigTibetan|རོག་པ་དག་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|སྔ་རོལ་ན་གནས་པ་}} {{BigTibetan|བརག་པ་ཞེས་}} {{BigTibetan|བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དགུ་པའོ།།}}
Wherein someme prior to, simultaneous with or posterior to, seeing, etc. is not evident, therein thoughts of existence and non-existence are also renounced.  
+
Wherein someme prior to, simultaneous with or posterior to, [[seeing]], etc. is not evident, therein [[thoughts]] of [[existence]] and [[non-existence]] are also renounced.  
 
   
 
   
10. agnīndhanaparīkṣā daśamaṁ prakaraṇam| 觀燃可燃品第十  
+
10. [[agnīndhanaparīkṣā]] daśamaṁ prakaraṇam| 觀燃可燃品第十  
 
yadindhanaṁ sa cedagnirekatvaṁ kartṛkarmaṇoḥ|  anyaścedindhanādagnirindhanādapyṛte bhavet||1||  
 
yadindhanaṁ sa cedagnirekatvaṁ kartṛkarmaṇoḥ|  anyaścedindhanādagnirindhanādapyṛte bhavet||1||  
 
若燃是可燃  作作者則一若燃異可燃  離可燃有燃  
 
若燃是可燃  作作者則一若燃異可燃  離可燃有燃  
།།བུད་ཤིང་གང་དེ་མེ་ཡིན་ན། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ན། །ཤིང་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར།
+
།།{{BigTibetan|བུད་ཤིང་གང་དེ་མེ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ན།}} །{{BigTibetan|ཤིང་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར།}}
If fire were to be fuel, then there would be identity of agent and action.   
+
If [[fire]] were to be fuel, then there would be [[Wikipedia:Identity (social science)|identity]] of agent and [[action]].   
If fire were to be different from fuel, then it would exist even without the fuel.  
+
If [[fire]] were to be different from fuel, then it would [[exist]] even without the fuel.  
 
   
 
   
 
nityapradīpta eva syādapradīpanahetukaḥ|  punarārambhavaiyarthyamevaṁ cākarmakaḥ sati||2||  
 
nityapradīpta eva syādapradīpanahetukaḥ|  punarārambhavaiyarthyamevaṁ cākarmakaḥ sati||2||  
 
如是常應燃  不因可燃生則無燃火功  亦名無作火  
 
如是常應燃  不因可燃生則無燃火功  亦名無作火  
།རག་ཏུ་འབར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འབར་བྱེད་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་ཞིང༌། །རྩོམ་པ་དོན་མེད་ཉིད་ དུ་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ལས་ཀང་མེད།
+
།{{BigTibetan|རག་ཏུ་འབར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|འབར་བྱེད་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|རྩོམ་པ་དོན་མེད་ཉིད་}} {{BigTibetan|དུ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ལས་ཀང་མེད།}}
A burning without a cause would be eternally aflame. Furthermore, its commencement will be rendered meaningless [useless]. When that happens, it will be without a function.  
+
A burning without a [[cause]] would be eternally aflame. Furthermore, its commencement will be rendered meaningless [useless]. When that happens, it will be without a function.  
 
   
 
   
 
paratra nirapekṣatvādapradīpanahetukaḥ|  punarārambhavaiyarthyaṁ nityadīptaḥ prasajyate||3||  
 
paratra nirapekṣatvādapradīpanahetukaḥ|  punarārambhavaiyarthyaṁ nityadīptaḥ prasajyate||3||  
 
燃不待可燃  則不從緣生火若常燃者  人功則應空  
 
燃不待可燃  則不從緣生火若常燃者  人功則應空  
།གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འབར་བར་བྱེད་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང༌། །རག་ཏུ་འབར་བ་ཡིན་ན་ནི། །རྩོམ་པ་དོན་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|འབར་བར་བྱེད་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང༌།}} །{{BigTibetan|རག་ཏུ་འབར་བ་ཡིན་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|རྩོམ་པ་དོན་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར།}}
A burning without a cause, because it is not contingent on mother and, therefore, eternally aflame, would imply the meaninglessness of its commencement.  
+
A burning without a [[cause]], because it is not contingent on mother and, therefore, eternally aflame, would imply the meaninglessness of its commencement.  
 
   
 
   
 
tatraitasmādidhyamānamindhanaṁ  bhavatīti cet|  kenedhyatāmindhanaṁ tattāvanmātramidaṁ yadā||4||  
 
tatraitasmādidhyamānamindhanaṁ  bhavatīti cet|  kenedhyatāmindhanaṁ tattāvanmātramidaṁ yadā||4||  
 
若汝謂燃時  名為可燃者爾時但有薪  何物燃可燃  
 
若汝謂燃時  名為可燃者爾時但有薪  何物燃可燃  
།དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ། །སེག་བཞིན་བུད་ཤིང་ཡིན་སེམས་ན། །གང་ཚེ་དེ་ཙམ་དེ་ཡིན་ན། །གང་གིས་བུད་ཤིང་དེ་སེག་བྱེད།
+
།{{BigTibetan|དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ།}} །{{BigTibetan|སེག་བཞིན་བུད་ཤིང་ཡིན་སེམས་ན།}} །{{BigTibetan|གང་ཚེ་དེ་ཙམ་དེ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|གང་གིས་བུད་ཤིང་དེ་སེག་བྱེད།}}
Herein, if it is assumed that fuel is the present burning and, therefore, that [i.e., buring] is merely this [i.e., fuel], by what is fuel being burnt?  
+
Herein, if it is assumed that fuel is the {{Wiki|present}} burning and, therefore, that [i.e., buring] is merely this [i.e., fuel], by what is fuel being burnt?  
 
   
 
   
 
anyo na prāpsyate'prāpto na dhakṣyatyadahan punaḥ|  na nirvāsyatyanirvāṇaḥ sthāsyate vā svaliṅgavān||5||  
 
anyo na prāpsyate'prāpto na dhakṣyatyadahan punaḥ|  na nirvāsyatyanirvāṇaḥ sthāsyate vā svaliṅgavān||5||  
 
若異則不至  不至則不燒不燒則不滅  不滅則常住  
 
若異則不至  不至則不燒不燒則不滅  不滅則常住  
།གཞན་ཕྱིར་མི་ཕྲད་ཕྲད་མེད་ན། །སེག་པར་མི་འགྱུར་མི་སེག་ན། །འཆི་བར་མི་འགྱུར་མི་འཆི་ན། །རང་རགས་དང་ཡང་ལྡན་པར་གནས།
+
།{{BigTibetan|གཞན་ཕྱིར་མི་ཕྲད་ཕྲད་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|སེག་པར་མི་འགྱུར་མི་སེག་ན།}} །{{BigTibetan|འཆི་བར་མི་འགྱུར་མི་འཆི་ན།}} །{{BigTibetan|རང་རགས་དང་ཡང་ལྡན་པར་གནས།}}
[Fuel] that is different is not reached: the unreached is not ignited. Furthermore, that which is not ignited does not case. That which does not cease remains, like me that has its own mark.  
+
[Fuel] that is different is not reached: the unreached is not ignited. Furthermore, that which is not ignited does not case. That which does not cease remains, like me that has its [[own]] mark.  
 
   
 
   
anya evendhanādagnirindhanaṁ prāpnuyādyadi|  strī saṁprāpnoti puruṣaṁ puruṣaśca striyaṁ yathā||6||  
+
[[anya]] evendhanādagnirindhanaṁ prāpnuyādyadi|  strī saṁprāpnoti puruṣaṁ puruṣaśca striyaṁ yathā||6||  
 
燃與可燃異  而能至可燃如此至彼人  彼人至此人  
 
燃與可燃異  而能至可燃如此至彼人  彼人至此人  
།ཇི་ལྟར་བུད་མེད་སེས་པ་དང༌། །སེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན། །གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་ གཞན་ན། །ཤིང་དང་ཕྲད་དུ་རུང་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་བུད་མེད་སེས་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|སེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་}} {{BigTibetan|གཞན་ན།}} །{{BigTibetan|ཤིང་དང་ཕྲད་དུ་རུང་བར་འགྱུར།}}
If fire is different from fuel it would teach the fuel, just as a woman would reach for a man and a man for a woman.  
+
If [[fire]] is different from fuel it would teach the fuel, just as a woman would reach for a man and a man for a woman.  
 
   
 
   
anya evendhanādagnirindhanaṁ kāmamāpnuyāt|  agnīndhane yadi syātāmanyonyena tiraskṛte||7||  
+
[[anya]] evendhanādagnirindhanaṁ kāmamāpnuyāt|  agnīndhane [[yadi]] syātāmanyonyena tiraskṛte||7||  
 
若謂燃可燃  二俱相離者如是燃則能  至於彼可燃  
 
若謂燃可燃  二俱相離者如是燃則能  至於彼可燃  
།གལ་ཏེ་མེ་དང་ཤིང་དག་ནི། །གཅིག་གིས་གཅིག་ནི་བསལ་གྱུར་ན། །ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང༌། །ཤིང་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ལ་རག།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མེ་དང་ཤིང་དག་ནི།}} །{{BigTibetan|གཅིག་གིས་གཅིག་ནི་བསལ་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|ཤིང་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ལ་རག།}}
The fire that is different from fuel may reach the fuel only if fire and fuel were to exist mutually separated.  
+
The [[fire]] that is different from fuel may reach the fuel only if [[fire]] and fuel were to [[exist]] mutually separated.  
 
   
 
   
 
yadīndhanamapekṣyāgnirapekṣyāgniṁ yadīndhanam|  kataratpūrvaniṣpannaṁ yadapekṣyāgnirindhanam||8||  
 
yadīndhanamapekṣyāgnirapekṣyāgniṁ yadīndhanam|  kataratpūrvaniṣpannaṁ yadapekṣyāgnirindhanam||8||  
 
若因可燃燃  因燃有可燃先定有何法  而有燃可燃  
 
若因可燃燃  因燃有可燃先定有何法  而有燃可燃  
།གལ་ཏེ་ཤིང་ལྟོས་མེ་ཡིན་ལ། །གལ་ཏེ་མེ་ལྟོས་ཤིང་ཡིན་ན། །གང་ལྟོས་མེ་དང་ཤིང་འགྱུར་བ། །དང་པོར་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཤིང་ལྟོས་མེ་ཡིན་ལ།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མེ་ལྟོས་ཤིང་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|གང་ལྟོས་མེ་དང་ཤིང་འགྱུར་བ།}} །{{BigTibetan|དང་པོར་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་ཡིན།}}
If fire is contingent upon fuel and fuel upon fire, which of them is preaccomplished so that fire could be contingent upon fuel?  
+
If [[fire]] is contingent upon fuel and fuel upon [[fire]], which of them is preaccomplished so that [[fire]] could be contingent upon fuel?  
 
   
 
   
 
yadīndhanamapekṣyāgniragneḥ siddhasya sādhanam|  evaṁ satīndhanaṁ cāpi bhaviṣyati niragnikam||9||  
 
yadīndhanamapekṣyāgniragneḥ siddhasya sādhanam|  evaṁ satīndhanaṁ cāpi bhaviṣyati niragnikam||9||  
 
若因可燃燃  則燃成復成是為可燃中  則為無有燃  
 
若因可燃燃  則燃成復成是為可燃中  則為無有燃  
།གལ་ཏེ་ཤིང་ལྟོས་མེ་ཡིན་ན། །མེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། །བུད་པར་བྱ་བའི་ཤིང་ལ་ཡང༌། །མེ་མེད་པར་ནི་འགྱུར་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཤིང་ལྟོས་མེ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|མེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|བུད་པར་བྱ་བའི་ཤིང་ལ་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|མེ་མེད་པར་ནི་འགྱུར་པ་ཡིན།}}
If fire were to be contingent upon fuel, there would be proof of fire that is already proved [to exist]. When that is the case, even fuel would exist without fire.  
+
If [[fire]] were to be contingent upon fuel, there would be [[proof]] of [[fire]] that is already proved [to [[exist]]]. When that is the case, even fuel would [[exist]] without [[fire]].  
 
   
 
   
yo'pekṣya sidhyate bhāvastamevāpekṣya sidhyati|  yadi yo'pekṣitavyaḥ sa sidhyatāṁ kamapekṣya kaḥ||10||  
+
yo'pekṣya sidhyate bhāvastamevāpekṣya sidhyati|  [[yadi]] yo'pekṣitavyaḥ sa sidhyatāṁ kamapekṣya kaḥ||10||  
 
若法因待成  是法還成待今則無因待  亦無所成法  
 
若法因待成  是法還成待今則無因待  亦無所成法  
།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ལྟོས་འགྲུབ། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་ནི། །ལྟོས་བྱ་གང་ ཡིན་དེ་འགྲུབ་ན། །གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞིག་འགྲུབ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ལྟོས་འགྲུབ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་ནི།}} །{{BigTibetan|ལྟོས་བྱ་གང་}} {{BigTibetan|ཡིན་དེ་འགྲུབ་ན།}} །{{BigTibetan|གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞིག་འགྲུབ།}}
Whatever existent that is established though contingence, how can that, if it is not yet established, be contingent?  
+
Whatever [[existent]] that is established though contingence, how can that, if it is not yet established, be contingent?  
 
   
 
   
yo'pekṣya sidhyate bhāvaḥ so'siddho'pekṣate katham|  athāpyapekṣate siddhastvapekṣāsya na yujyate||11||  
+
yo'pekṣya sidhyate bhāvaḥ so'siddho'pekṣate [[katham]]|  athāpyapekṣate siddhastvapekṣāsya na yujyate||11||  
 
若法有待成  未成云何待若成已有待  成已何用待  
 
若法有待成  未成云何待若成已有待  成已何用待  
།དངོས་པོ་ལྟོས་གྲུབ་གང་ཡིན་པ། །དེ་མ་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་ལྟོས། །ཅི་སྟེ་གྲུབ་པ་ལྟོས་ཤེ་ན། །དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་ལྟོས་གྲུབ་གང་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་མ་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་ལྟོས།}} །{{BigTibetan|ཅི་སྟེ་གྲུབ་པ་ལྟོས་ཤེ་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ།}}
 
Even so [how can] that which is already established be contingent! For, its contingence is nor proper.  
 
Even so [how can] that which is already established be contingent! For, its contingence is nor proper.  
 
   
 
   
 
apekṣyendhanamagnirna nānapekṣyāgnirindhanam|  apekṣyendhanamagniṁ na nānapekṣyāgnimindhanam||12||  
 
apekṣyendhanamagnirna nānapekṣyāgnirindhanam|  apekṣyendhanamagniṁ na nānapekṣyāgnimindhanam||12||  
 
因可燃無燃  不因亦無燃因燃無可燃  不因無可燃  
 
因可燃無燃  不因亦無燃因燃無可燃  不因無可燃  
།ཤིང་ལ་ལྟོས་པའི་མེ་མེད་དེ། །ཤིང་ལ་མ་ལྟོས་མེ་ཡང་མེད། །མེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཤིང་མེད་དེ། ། མེ་ལ་མ་ལྟོས་ཤིང་ཡང་མེད།  
+
{{BigTibetan|ཤིང་ལ་ལྟོས་པའི་མེ་མེད་དེ།}} །{{BigTibetan|ཤིང་ལ་མ་ལྟོས་མེ་ཡང་མེད།}} །{{BigTibetan|མེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཤིང་མེད་དེ།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|མེ་ལ་མ་ལྟོས་ཤིང་ཡང་མེད།}}
Fire is not contingent upon fuel; fire is not non-contingent upon fuel.  
+
[[Fire]] is not contingent upon fuel; [[fire]] is not non-contingent upon fuel.  
Fuel is not contingent upon fire; fuel is not non-contingent upon fire.  
+
Fuel is not contingent upon [[fire]]; fuel is not non-contingent upon [[fire]].  
 
   
 
   
 
āgacchatyanyato nāgnirindhane'gnirna vidyate|  atrendhane śeṣamuktaṁ gamyamānagatāgataiḥ||13||  
 
āgacchatyanyato nāgnirindhane'gnirna vidyate|  atrendhane śeṣamuktaṁ gamyamānagatāgataiḥ||13||  
 
燃不餘處來  燃處亦無燃可燃亦如是  餘如去來說  
 
燃不餘處來  燃處亦無燃可燃亦如是  餘如去來說  
།མེ་ནི་གཞན་ལས་མི་འོང་སྟེ། །ཤིང་ལའང་མེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཤིང་གི་ལྷག་མ་ནི། །སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པས་བསྟན།
+
།{{BigTibetan|མེ་ནི་གཞན་ལས་མི་འོང་སྟེ།}} །{{BigTibetan|ཤིང་ལའང་མེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|དེ་བཞིན་ཤིང་གི་ལྷག་མ་ནི།}} །{{BigTibetan|སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པས་བསྟན།}}
Fire doe not come out of something different nor is fire seen to be in the fuel. Herein, with regard to fuel, the rest is stated as in the case of present moving, the moved and the not moved.  
+
[[Fire]] doe not come out of something different nor is [[fire]] seen to be in the fuel. Herein, with regard to fuel, the rest is stated as in the case of {{Wiki|present}} moving, the moved and the not moved.  
 
   
 
   
 
indhanaṁ punaragnirna nāgniranyatra cendhanāt|  nāgnirindhanavānnāgnāvindhanāni na teṣu saḥ||14||  
 
indhanaṁ punaragnirna nāgniranyatra cendhanāt|  nāgnirindhanavānnāgnāvindhanāni na teṣu saḥ||14||  
 
可燃即非然  離可燃無燃燃無有可燃  燃中無可燃 可燃中無燃  
 
可燃即非然  離可燃無燃燃無有可燃  燃中無可燃 可燃中無燃  
།ཤིང་ཉིད་མེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤིང་ལས་གཞན་ལ་མེ་ཡང་མེད། །མེ་ནི་ཤིང་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །མེ་ལ་ཤིང་མེད་དེར་དེ་མེད།
+
།{{BigTibetan|ཤིང་ཉིད་མེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|ཤིང་ལས་གཞན་ལ་མེ་ཡང་མེད།}} །{{BigTibetan|མེ་ནི་ཤིང་དང་ལྡན་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|མེ་ལ་ཤིང་མེད་དེར་དེ་མེད།}}
Furthermore, fuel is not fire. Apart from fuel there is no fire. Fire is not possessed of fuel. Fuel is not in the fire, not is it [i.e., fire] in them.  
+
Furthermore, fuel is not [[fire]]. Apart from fuel there is no [[fire]]. [[Fire]] is not possessed of fuel. Fuel is not in the [[fire]], not is it [i.e., [[fire]]] in them.  
 
   
 
   
 
agnīndhanābhyāṁ vyākhyāta ātmopādānayoḥ kramaḥ|  sarvo niravaśeṣeṇa sārdhaṁ ghaṭapaṭādibhiḥ||15||  
 
agnīndhanābhyāṁ vyākhyāta ātmopādānayoḥ kramaḥ|  sarvo niravaśeṣeṇa sārdhaṁ ghaṭapaṭādibhiḥ||15||  
 
以燃可燃法  說受受者法及以說瓶衣  一切等諸法  
 
以燃可燃法  說受受者法及以說瓶衣  一切等諸法  
།མ་དང་ཤིང་གིས་བདག་དང་ནི། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་རིམ་པ་ཀུན། །བུམ་རྣམ་སོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །མ་ལུས་པར་ནི་རྣམ་པར་བཤད།
+
།{{BigTibetan|མ་དང་ཤིང་གིས་བདག་དང་ནི།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་པའི་རིམ་པ་ཀུན།}} །{{BigTibetan|བུམ་རྣམ་སོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།}} །{{BigTibetan|མ་ལུས་པར་ནི་རྣམ་པར་བཤད།}}
Through the examples of fire and fuel, together with the examples of pot, cloth, etc. every method of analysis of the self and grasping have been explained without exception. ātmanaśca satattvaṁ ye bhāvānāṁ ca pṛthakpṛthak|  nirdiśanti na tānmanye śāsanasyārthakovidān||16||  
+
Through the examples of [[fire]] and fuel, together with the examples of pot, cloth, etc. every method of analysis of the [[self]] and [[grasping]] have been explained without exception. ātmanaśca satattvaṁ ye bhāvānāṁ ca pṛthakpṛthak|  nirdiśanti na tānmanye śāsanasyārthakovidān||16||  
 
若人說有我  諸法各異相當知如是人  不得佛法味  
 
若人說有我  諸法各異相當知如是人  不得佛法味  
།གང་དག་བདག་དང་དངོས་པོ་རྣམས། །དེ་བཅས་ཉིད་དང་ཐ་དད་པར། །སྟོན་པ་དེ་དག་བསྟན་དོན་ལ། །མཁས་ སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །མེ་དང་བུད་ཤིང་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་པའོ།།
+
།{{BigTibetan|གང་དག་བདག་དང་དངོས་པོ་རྣམས།}} །{{BigTibetan|དེ་བཅས་ཉིད་དང་ཐ་དད་པར།}} །{{BigTibetan|སྟོན་པ་དེ་དག་བསྟན་དོན་ལ།}} །{{BigTibetan|མཁས་}} {{BigTibetan|སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ།}} །{{BigTibetan|མེ་དང་བུད་ཤིང་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་པའོ།།}}
Those who posit the substantiality of the self as well as of discrete existents -- these I do not consider to be experts in the meaning of the [Buddha's] message.  
+
Those who posit the substantiality of the [[self]] as well as of discrete [[existents]] -- these I do not consider to be experts in the meaning of the [[[Buddha's]]] message.  
 
   
 
   
 
11. pūrvāparakoṭiparīkṣā ekādaśamaṁ prakaraṇam| 觀本際品第十一  
 
11. pūrvāparakoṭiparīkṣā ekādaśamaṁ prakaraṇam| 觀本際品第十一  
 
pūrvā prajñāyate koṭirnetyuvāca mahāmuniḥ|  saṁsāro'navarāgro hi nāsyādirnāpi paścimam||1||  
 
pūrvā prajñāyate koṭirnetyuvāca mahāmuniḥ|  saṁsāro'navarāgro hi nāsyādirnāpi paścimam||1||  
 
大聖之所說  本際不可得生死無有始  亦復無有終  
 
大聖之所說  本際不可得生死無有始  亦復無有終  
།།སྔོན་མཐའ་མངོན་ནམ་ཞེས་ཞུས་ཚེ། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་མིན་ཞེས་གསུངས། །འཁོར་བ་ཐོག་མ་མཐའ་མེད་དེ། །དེ་ལ་སྔོན་མེད་ཕྱི་མ་མེད།
+
།།{{BigTibetan|སྔོན་མཐའ་མངོན་ནམ་ཞེས་ཞུས་ཚེ།}} །{{BigTibetan|ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་མིན་ཞེས་གསུངས།}} །{{BigTibetan|འཁོར་བ་ཐོག་མ་མཐའ་མེད་དེ།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་སྔོན་མེད་ཕྱི་མ་མེད།}}
Tk Great Sage bas stated that the prior end is not known. The Lifeprocess is without beginning and end. There is neither a beginning nor an end.  
+
Tk Great [[Sage]] bas stated that the prior end is not known. The Lifeprocess is without beginning and end. There is neither a beginning nor an end.  
 
   
 
   
 
naivāgraṁ nāvaraṁ yasya tasya madhyaṁ kuto bhavet|  tasmānnātropapadyante pūrvāparasahakramāḥ||2||  
 
naivāgraṁ nāvaraṁ yasya tasya madhyaṁ kuto bhavet|  tasmānnātropapadyante pūrvāparasahakramāḥ||2||  
 
若無有始終  中當云何有是故於此中  先後共亦無  
 
若無有始終  中當云何有是故於此中  先後共亦無  
།གང་ལ་ཐོག་མེད་མཐའ་མེད་པར། ། དེ་ལ་དབུས་ནི་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་སྔ་ཕྱི་དང༌། །ལྷན་ཅིག་རིམ་པ་མི་འཐད་དོ།
+
{{BigTibetan|གང་ལ་ཐོག་མེད་མཐའ་མེད་པར།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|དེ་ལ་དབུས་ནི་ག་ལ་ཡོད།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་སྔ་ཕྱི་དང༌།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་རིམ་པ་མི་འཐད་དོ།}}
How could there be the middle of that which has neither a beginning nor an end? Therefore, the methods of (distinguishing) the prior, the posterior or both together (i.e., the middle) are not appropriate.  
+
How could there be the middle of that which has neither a beginning nor an end? Therefore, the [[methods]] of (distinguishing) the prior, the posterior or both together (i.e., the middle) are not appropriate.  
 
   
 
   
 
pūrvaṁ jātiryadi bhavejjarāmaraṇamuttaram|  nirjarāmaraṇā jātirbhavejjāyeta cāmṛtaḥ||3||  
 
pūrvaṁ jātiryadi bhavejjarāmaraṇamuttaram|  nirjarāmaraṇā jātirbhavejjāyeta cāmṛtaḥ||3||  
 
若使先有生  後有老死者不老死有生  不生有老死  
 
若使先有生  後有老死者不老死有生  不生有老死  
།གལ་ཏེ་སེ་བ་སྔ་གྱུར་ལ། །རྒ་ཤི་ཕྱི་མ་ཡིན་ན་ནི། །སེ་བ་རྒ་ཤི་མེད་པ་དང༌། །མ་ཤི་བར་ཡང་སེ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སེ་བ་སྔ་གྱུར་ལ།}} །{{BigTibetan|རྒ་ཤི་ཕྱི་མ་ཡིན་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|སེ་བ་རྒ་ཤི་མེད་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|མ་ཤི་བར་ཡང་སེ་བར་འགྱུར།}}
If birth were to come first and decay and death were to follow, then birth would be without decay and death, and an immortal would thus emerge.  
+
If [[birth]] were to come first and [[decay]] and [[death]] were to follow, then [[birth]] would be without [[decay]] and [[death]], and an [[immortal]] would thus emerge.  
 
   
 
   
 
paścājjātiryadi bhavejjarāmaraṇamāditaḥ|  ahetukamajātasya syājjarāmaraṇaṁ katham||4||  
 
paścājjātiryadi bhavejjarāmaraṇamāditaḥ|  ahetukamajātasya syājjarāmaraṇaṁ katham||4||  
 
若先有老死  而後有生者是則為無因  不生有老死  
 
若先有老死  而後有生者是則為無因  不生有老死  
།གལ་ཏེ་སེ་བ་འཕྱི་འགྱུར་ལ། །རྒ་ཤི་སྔ་བ་ཡིན་ན་ནི། །སེ་བ་མེད་པའི་རྒ་ ཤི་ནི། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སེ་བ་འཕྱི་འགྱུར་ལ།}} །{{BigTibetan|རྒ་ཤི་སྔ་བ་ཡིན་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|སེ་བ་མེད་པའི་རྒ་}} {{BigTibetan|ཤི་ནི།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར།}}
If birth were to be posterior and decay-death anterior, then the latter would be without a cause. How could there be decay-death of one who is not born?  
+
If [[birth]] were to be posterior and decay-death anterior, then the [[latter]] would be without a [[cause]]. How could there be decay-death of one who is not born?  
 
   
 
   
na jarāmaraṇenaiva  jātiśca saha yujyate|  mriyeta jāyamānaśca syāccāhetukatobhayoḥ||5||  
+
na jarāmaraṇenaiva  jātiśca [[saha]] [[yujyate]]|  mriyeta jāyamānaśca syāccāhetukatobhayoḥ||5||  
 
生及於老死  不得一時共生時則有死  是二俱無因  
 
生及於老死  不得一時共生時則有死  是二俱無因  
།སེ་བ་དང་ནི་རྒ་ཤི་དག །ལྷན་ཅིག་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །སེ་བཞིན་པ་ན་འཆི་འགྱུར་ཞིང༌། །གཉིས་ཀ་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|སེ་བ་དང་ནི་རྒ་ཤི་དག}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|སེ་བཞིན་པ་ན་འཆི་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|གཉིས་ཀ་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར།}}
Indeed, decay-death as concomitant of birth is not pruper. [In that case,] what is in the process of being born will also be dying and both would be rendered causeless.  
+
Indeed, decay-death as [[concomitant]] of [[birth]] is not pruper. [In that case,] what is in the process of being born will also be dying and both would be rendered [[causeless]].  
 
   
 
   
 
yatra na prabhavantyete pūrvāparasahakramāḥ|  prapañcayanti tāṁ jātiṁ tajjarāmaraṇaṁ ca kim||6||  
 
yatra na prabhavantyete pūrvāparasahakramāḥ|  prapañcayanti tāṁ jātiṁ tajjarāmaraṇaṁ ca kim||6||  
 
若使初後共  是皆不然者何故而戲論  謂有生老死  
 
若使初後共  是皆不然者何故而戲論  謂有生老死  
།གང་ལ་སྔ་ཕྱི་ལྷན་ཅིག་གི། །རིམ་པ་དེ་དག་མི་སིད་པའི། །སེ་བ་རེ་དང་རྒ་ཤི་དེ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སོ་ བར་བྱེད།  
+
།{{BigTibetan|གང་ལ་སྔ་ཕྱི་ལྷན་ཅིག་གི།}} །{{BigTibetan|རིམ་པ་དེ་དག་མི་སིད་པའི།}} །{{BigTibetan|སེ་བ་རེ་དང་རྒ་ཤི་དེ།}} །{{BigTibetan|ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སོ་}} {{BigTibetan|བར་བྱེད།}}
Wherever such methods of (discriminating) the prior, the posterior and the simultaneous do not arise, why be obsessed by such birth and such decay-death.  
+
Wherever such [[methods]] of (discriminating) the prior, the posterior and the simultaneous do not arise, why be [[obsessed]] by such [[birth]] and such decay-death.  
 
   
 
   
kāryaṁ ca kāraṇaṁ caiva lakṣyaṁ lakṣaṇameva ca| vedanā vedakaścaiva santyarthā ye ca kecana||7||  
+
kāryaṁ ca kāraṇaṁ caiva lakṣyaṁ lakṣaṇameva ca| [[vedanā]] vedakaścaiva santyarthā ye ca kecana||7||  
 
諸所有因果  相及可相法受及受者等  所有一切法  
 
諸所有因果  相及可相法受及受者等  所有一切法  
།འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་སྔོན་གི་མཐའ། །ཡོད་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀི། །རྒྱུ་དང་འབས་བུ་ཉིད་དང་ནི། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་མཚན་གཞི་ཉིད།
+
།{{BigTibetan|འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་སྔོན་གི་མཐའ།}} །{{BigTibetan|ཡོད་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀི།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་དང་འབས་བུ་ཉིད་དང་ནི།}} །{{BigTibetan|མཚན་ཉིད་དང་ནི་མཚན་གཞི་ཉིད།}}
Effect and cause as well as characterized and characteristic, together with feeling and feeler or whatever fruits there are,  
+
Effect and [[cause]] as well as characterized and [[characteristic]], together with [[feeling]] and feeler or whatever {{Wiki|fruits}} there are,  
 
   
 
   
 
pūrvā na vidyate koṭiḥ saṁsārasya na kevalam|  sarveṣāmapi bhāvānāṁ pūrvā koṭirna vidyate||8||  
 
pūrvā na vidyate koṭiḥ saṁsārasya na kevalam|  sarveṣāmapi bhāvānāṁ pūrvā koṭirna vidyate||8||  
 
非但於生死  本際不可得如是一切法  本際皆亦無  
 
非但於生死  本際不可得如是一切法  本際皆亦無  
།ཚོར་དང་ཚོར་པོ་ཉིད་དང་ནི། །དོན་ཡོད་གང་དག་ཅི་ཡང་རུང༌། །དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ཡང༌། །སྔོན་གི་མཐའ་ ནི་ཡོད་མ་ཡིན།  །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་པའོ།།
+
།{{BigTibetan|ཚོར་དང་ཚོར་པོ་ཉིད་དང་ནི།}} །{{BigTibetan|དོན་ཡོད་གང་དག་ཅི་ཡང་རུང༌།}} །{{BigTibetan|དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|སྔོན་གི་མཐའ་}} {{BigTibetan|ནི་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་པའོ།།}}
The prior end of these is not evident. Of the entire life-process as well as of all existents, the prior end is not evident.  
+
The prior end of these is not evident. Of the entire life-process as well as of all [[existents]], the prior end is not evident.  
 
   
 
   
12. duḥkhaparīkṣā dvādaśamaṁ prakaraṇam|  
+
12. [[duḥkhaparīkṣā]] dvādaśamaṁ prakaraṇam|  
 
觀苦品第十二  
 
觀苦品第十二  
 
svayaṁ kṛtaṁ parakṛtaṁ dvābhyāṁ kṛtamahetukam|  duḥkhamityeka icchanti tacca kāryaṁ na yujyate||1||  
 
svayaṁ kṛtaṁ parakṛtaṁ dvābhyāṁ kṛtamahetukam|  duḥkhamityeka icchanti tacca kāryaṁ na yujyate||1||  
 
自作及他作  共作無因作如是說諸苦  於果則不然  
 
自作及他作  共作無因作如是說諸苦  於果則不然  
།ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས། །གཞན་གིས་བྱས་དང་གཉི་གས་བྱས། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བར་འདོད། །དེ་ནི་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ༌།
+
།{{BigTibetan|ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས།}} །{{BigTibetan|གཞན་གིས་བྱས་དང་གཉི་གས་བྱས།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བར་འདོད།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ༌།}}
Some assume that suffering is self-aused, caused by another, caused by both or without a cause. [Suffering as] such an effect is indeed not appropriate.  
+
Some assume that [[suffering]] is self-aused, [[caused]] by another, [[caused]] by both or without a [[cause]]. [[[Suffering]] as] such an effect is indeed not appropriate.  
 
   
 
   
svayaṁ kṛtaṁ yadi bhavetpratītya na tato bhavet|  skandhānimānamī skandhāḥ saṁbhavanti pratītya hi||2||  
+
svayaṁ kṛtaṁ [[yadi]] bhavetpratītya na tato bhavet|  skandhānimānamī skandhāḥ saṁbhavanti pratītya hi||2||  
 
苦若自作者  則不從緣生因有此陰故  而有彼陰生  
 
苦若自作者  則不從緣生因有此陰故  而有彼陰生  
།གལ་ཏེ་བདག་གིས་བྱས་གྱུར་ན། །དེ་ཕྱིར་བརེན་ནས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ། །བརེན་ནས་ཕུང་པོ་དེ་དག་འབྱུང༌།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་བདག་གིས་བྱས་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་བརེན་ནས་འབྱུང་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ།}} །{{BigTibetan|བརེན་ནས་ཕུང་པོ་དེ་དག་འབྱུང༌།}}
If [suffering were to be] self-caused, then it could not occur dependently.  
+
If [[[suffering]] were to be] self-caused, then it could not occur dependently.  
Indeed, depending upon these aggregates, these other aggregates occur.  
+
Indeed, depending upon these [[aggregates]], these other [[aggregates]] occur.  
 
   
 
   
yadyamībhya ime'nye syurebhyo vāmī pare yadi|  bhavetparakṛtaṁ duḥkhaṁ parairebhiramī kṛtāḥ||3||  
+
yadyamībhya ime'nye syurebhyo vāmī pare [[yadi]]|  bhavetparakṛtaṁ duḥkhaṁ parairebhiramī kṛtāḥ||3||  
 
若謂此五陰  異彼五陰者  
 
若謂此五陰  異彼五陰者  
 
如是則應言  從他而作苦  
 
如是則應言  從他而作苦  
།གལ་ཏེ་འདི་ལས་དེ་གཞན་ཞིང༌། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་འདི་གཞན་ན། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་གིས་བྱས་འགྱུར་ཞིང༌། །གཞན་དེ་དག་གིས་དེ་བྱས་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འདི་ལས་དེ་གཞན་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་དེ་ལས་འདི་གཞན་ན།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་གཞན་གིས་བྱས་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|གཞན་དེ་དག་གིས་དེ་བྱས་འགྱུར།}}
If from these those that are different were to come to be, or if from those these different [things] were to come to be, then suffering would be caused by another, for thse are caused by those that are different.  
+
If from these those that are different were to come to be, or if from those these different [things] were to come to be, then [[suffering]] would be [[caused]] by another, for thse are [[caused]] by those that are different.  
 
   
 
   
svapudnalakṛtaṁ duḥkhaṁ yadi duḥkhaṁ punarvinā|  svapudgalaḥ sa katamo yena duḥkhaṁ svayaṁ kṛtam||4||  
+
svapudnalakṛtaṁ duḥkhaṁ [[yadi]] duḥkhaṁ punarvinā|  svapudgalaḥ sa katamo yena duḥkhaṁ svayaṁ kṛtam||4||  
 
若人自作苦  離苦何有人而謂於彼人  而能自作苦  
 
若人自作苦  離苦何有人而謂於彼人  而能自作苦  
།གལ་ཏེ་གང་ཟག་བདག་གིས་ནི། ། སྡུག་བསྔལ་བྱས་ན་གང་བདག་གིས། །སྡུག་བསྔལ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ནི། །སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་གང་ཞིག་ཡིན།
+
{{BigTibetan|གལ་ཏེ་གང་ཟག་བདག་གིས་ནི།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་བྱས་ན་གང་བདག་གིས།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ནི།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་གང་ཞིག་ཡིན།}}
If suffering is caused by one's own person, then that own person can exist without suffering. Who is he by whom suffering is self-caused?  
+
If [[suffering]] is [[caused]] by one's [[own]] [[person]], then that [[own]] [[person]] can [[exist]] without [[suffering]]. Who is he by whom [[suffering]] is self-caused?  
 
   
 
   
parapudgalajaṁ duḥkhaṁ yadi yasmai pradīyate|  pareṇa kṛtvā tadduḥkhaṁ sa duḥkhena vinā kutaḥ||5||  
+
parapudgalajaṁ duḥkhaṁ [[yadi]] yasmai pradīyate|  pareṇa kṛtvā tadduḥkhaṁ sa duḥkhena [[vinā]] kutaḥ||5||  
 
若苦他人作  而與此人者若當離於苦  何有此人受  
 
若苦他人作  而與此人者若當離於苦  何有此人受  
།གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཞན་ལས་ནི། །སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ན་གཞན་ཞིག་གིས། །སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་གང་སིན་དེ། །སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་ཇི་ལྟར་རུང༌།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཞན་ལས་ནི།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ན་གཞན་ཞིག་གིས།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་གང་སིན་དེ།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་ཇི་ལྟར་རུང༌།}}
If suffering were to be produced by one person and given over to mother, that suffering is caused by the former. How can the latter be identified without suffering?  
+
If [[suffering]] were to be produced by one [[person]] and given over to mother, that [[suffering]] is [[caused]] by the former. How can the [[latter]] be identified without [[suffering]]?  
 
   
 
   
parapudgalajaṁ duḥkhaṁ yadi kaḥ parapudgalaḥ|  vinā duḥkhena yaḥ kṛtvā parasmai prahiṇoti tat||6||  
+
parapudgalajaṁ duḥkhaṁ [[yadi]] kaḥ parapudgalaḥ|  [[vinā]] duḥkhena yaḥ kṛtvā [[parasmai]] prahiṇoti tat||6||  
 
苦若彼人作  持與此人者離苦何有人  而能授於此  
 
苦若彼人作  持與此人者離苦何有人  而能授於此  
།གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཞན་སྡུག་བསྔལ། །འབྱུང་ན་གང་གིས་དེ་བྱས་ནས། །གཞན་ལ་སྟེར་བའི་གང་ཟག་གཞན། །སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་གང་ཞིག་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཞན་སྡུག་བསྔལ།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་ན་གང་གིས་དེ་བྱས་ནས།}} །{{BigTibetan|གཞན་ལ་སྟེར་བའི་གང་ཟག་གཞན།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་གང་ཞིག་ཡིན།}}
If suffering is caused by another pcrsoia, who is that other person who, himself without suffering, causes it and bestows it on another?  
+
If [[suffering]] is [[caused]] by another pcrsoia, who is that other [[person]] who, himself without [[suffering]], [[causes]] it and bestows it on another?  
 
   
 
   
svayaṁkṛtasyāprasiddherduḥkhaṁ parakṛtaṁ kutaḥ|  paro hi duḥkhaṁ yatkuryāttattasya syātsvayaṁ kṛtam||7||  
+
svayaṁkṛtasyāprasiddherduḥkhaṁ parakṛtaṁ kutaḥ|  [[paro]] hi duḥkhaṁ yatkuryāttattasya syātsvayaṁ kṛtam||7||  
 
自作若不成  云何彼作苦若彼人作苦  即亦名自作  
 
自作若不成  云何彼作苦若彼人作苦  即亦名自作  
།བདག་གིས་བྱས་པར་མ་གྲུབ་པས། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་གིས་ག་ལ་བྱས། །གཞན་གིས་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱེད་པ། །དེ་ནི་དེ་ཡི་བདག་བྱས་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|བདག་གིས་བྱས་པར་མ་གྲུབ་པས།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་གཞན་གིས་ག་ལ་བྱས།}} །{{BigTibetan|གཞན་གིས་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱེད་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་དེ་ཡི་བདག་བྱས་འགྱུར།}}
With the non-establishment of self-causation, how can there be suffering caused by another?  
+
With the non-establishment of self-causation, how can there be [[suffering]] [[caused]] by another?  
For, indeed, if another were to cause that suffering, in relation to him it would be self-caused.  
+
For, indeed, if another were to [[cause]] that [[suffering]], in [[relation]] to him it would be self-caused.  
 
   
 
   
na tāvatsvakṛtaṁ duḥkhaṁ na hi tenaiva tatkṛtam|  paro nātmakṛtaścetsyādduḥkhaṁ parakṛtaṁ katham||8||  
+
na tāvatsvakṛtaṁ duḥkhaṁ na hi tenaiva tatkṛtam|  [[paro]] nātmakṛtaścetsyādduḥkhaṁ parakṛtaṁ katham||8||  
 
苦不名自作  法不自作法彼無有自體  何有彼作苦  
 
苦不名自作  法不自作法彼無有自體  何有彼作苦  
།རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་བྱས་མིན། །དེ་ཉིད་ཀིས་ནི་དེ་མ་བྱས། །གལ་ཏེ་གཞན་བདག་མ་བྱས་ན། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་བྱས་ག་ལ་འགྱུར། So long as suffering is not self-caused, it is, indeed, not caused by oneself.  
+
།{{BigTibetan|རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་བྱས་མིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ཉིད་ཀིས་ནི་དེ་མ་བྱས།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་གཞན་བདག་མ་བྱས་ན།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་གཞན་བྱས་ག་ལ་འགྱུར།}} So long as [[suffering]] is not self-caused, it is, indeed, not [[caused]] by oneself.  
If the other were not to do it by himself, how could suffering be caused by another?  
+
If the other were not to do it by himself, how could [[suffering]] be [[caused]] by another?  
 
   
 
   
syādubhābhyāṁ kṛtaṁ duḥkhaṁ syādekaikakṛtaṁ yadi|  parākārāsvayaṁkāraṁ duḥkhamahetukaṁ kutaḥ||9||  
+
syādubhābhyāṁ kṛtaṁ duḥkhaṁ syādekaikakṛtaṁ [[yadi]]|  parākārāsvayaṁkāraṁ duḥkhamahetukaṁ kutaḥ||9||  
 
若此彼苦成  應有共作苦此彼尚無作  何況無因作  
 
若此彼苦成  應有共作苦此彼尚無作  何況無因作  
།གལ་ཏེ་རེ་རེས་བྱས་གྱུར་ན། །སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀས་བྱས་པར་འགྱུར། །བདག་ གིས་མ་བྱས་གཞན་མ་བྱས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་ག་ལ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རེ་རེས་བྱས་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀས་བྱས་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|[[བདག་]]}} {{BigTibetan|གིས་མ་བྱས་གཞན་མ་བྱས།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་ག་ལ་འགྱུར།}}
If suffixing were to be caused by both, it would be caused by each individually.  
+
If suffixing were to be [[caused]] by both, it would be [[caused]] by each individually.  
Whence can there be suffering that is caused neither by another nor by oneself and is without a cause?  
+
Whence can there be [[suffering]] that is [[caused]] neither by another nor by oneself and is without a [[cause]]?  
 
   
 
   
 
na kevalaṁ hi duḥkhasya cāturvidhyaṁ na vidyate|  bāhyānāmapi bhāvānāṁ cāturvidhyaṁ na vidyate||10||  
 
na kevalaṁ hi duḥkhasya cāturvidhyaṁ na vidyate|  bāhyānāmapi bhāvānāṁ cāturvidhyaṁ na vidyate||10||  
 
非但說於苦  四種義不成一切外萬物  四義亦不成  
 
非但說於苦  四種義不成一切外萬物  四義亦不成  
།སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པ་བཞི། །ཡོད་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀི། །ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་དག་ལ་ཡང༌། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །བདག་གིས་བྱས་པ་དང་གཞན་གིས་བྱས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པའོ།།  
+
།{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པ་བཞི།}} །{{BigTibetan|ཡོད་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀི།}} །{{BigTibetan|ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་དག་ལ་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|བདག་གིས་བྱས་པ་དང་གཞན་གིས་བྱས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་}} {{BigTibetan|ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པའོ།།}}
It is not that the fourfold theory applied exhsivefy to suffering is not evident.  
+
It is not that the fourfold {{Wiki|theory}} applied exhsivefy to [[suffering]] is not evident.  
The fourfold theory pertaining to other existents too is not evident.  
+
The fourfold {{Wiki|theory}} pertaining to other [[existents]] too is not evident.  
 
   
 
   
 
   
 
   
Line 974: Line 979:
 
tanmṛṣā moṣadharma yadbhagavānityabhāṣata|  sarve ca moṣadharmāṇaḥ saṁskārāstena te mṛṣā||1||  
 
tanmṛṣā moṣadharma yadbhagavānityabhāṣata|  sarve ca moṣadharmāṇaḥ saṁskārāstena te mṛṣā||1||  
 
如佛經所說  虛誑妄取相諸行妄取故  是名為虛誑  
 
如佛經所說  虛誑妄取相諸行妄取故  是名為虛誑  
།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀིས་ཆོས་གང་ཞིག །སླུ་བ་དེ་ནི་བརྫུན་ཞེས་གསུངས། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སླུ་བའི་ཆོས། །དེས་ན་དེ་དག་བརྫུན་པ་ཡིན།
+
།།{{BigTibetan|བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀིས་ཆོས་གང་ཞིག}} །{{BigTibetan|སླུ་བ་དེ་ནི་བརྫུན་ཞེས་གསུངས།}} །{{BigTibetan|འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སླུ་བའི་ཆོས།}} །{{BigTibetan|དེས་ན་དེ་དག་བརྫུན་པ་ཡིན།}}
The Blessed One has said that whatever is of deceptive nature, that is delusion. All things that are of deceptive nature involve dispositions. Therefore, they are delusions.  
+
The [[Blessed One]] has said that whatever is of deceptive [[nature]], that is [[delusion]]. All things that are of deceptive [[nature]] involve dispositions. Therefore, they are [[delusions]].  
 
   
 
   
tanmṛṣā moṣadharma yadyadi kiṁ tatra muṣyate|   
+
tanmṛṣā moṣadharma yadyadi kiṁ [[tatra]] muṣyate|   
 
etattūktaṁ bhagavatā śūnyatāparidīpakam||2||  
 
etattūktaṁ bhagavatā śūnyatāparidīpakam||2||  
 
虛誑妄取者  是中何所取佛說如是事  欲以示空義  
 
虛誑妄取者  是中何所取佛說如是事  欲以示空義  
།གལ་ཏེ་སླུ་ཆོས་གང་ཡིན་པ། །དེ་བརྫུན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སླུ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀིས་དེ་ གསུངས་པ། །སྟོང་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སླུ་ཆོས་གང་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་བརྫུན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སླུ།}} །{{BigTibetan|བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀིས་དེ་}} {{BigTibetan|གསུངས་པ།}} །{{BigTibetan|སྟོང་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།}}
If, whatever that is of deceptive nature is delusion, what is it about which there is delusion? That too, namely, that which illuminates emptiness, has been spoken of by the Blessed One.  
+
If, whatever that is of deceptive [[nature]] is [[delusion]], what is it about which there is [[delusion]]? That too, namely, that which illuminates [[emptiness]], has been spoken of by the [[Blessed One]].  
bhāvānāṁ niḥsvabhāvatvamanyathābhāvadarśanāt|  asvabhāvo bhāvo nāsti  bhāvānāṁ śūnyatā yataḥ||3||  
+
bhāvānāṁ niḥsvabhāvatvamanyathābhāvadarśanāt|  asvabhāvo [[bhāvo]] [[nāsti]] bhāvānāṁ [[śūnyatā]] yataḥ||3||  
 
諸法有異故  知皆是無性無性法亦無  一切法空故   
 
諸法有異故  知皆是無性無性法亦無  一切法空故   
།དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྣང་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་མེད། །གང་ཕྱིར་དངོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད།
+
།{{BigTibetan|དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ།}} །{{BigTibetan|གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྣང་ཕྱིར་རོ།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་མེད།}} །{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་དངོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད།}}
Because of the perception of change, the absence of self-nature of existents is [recognized]. Because of the emptiness of existents, there is no existent without self-nature.  
+
Because of the [[perception]] of change, the absence of [[self-nature]] of [[existents]] is [[[recognized]]]. Because of the [[emptiness]] of [[existents]], there is no [[existent]] without [[self-nature]].  
 
   
 
   
 
諸法若無性  云何說嬰兒  乃至於老年  而有種種異  
 
諸法若無性  云何說嬰兒  乃至於老年  而有種種異  
 
   
 
   
kasya syādanyathābhāvaḥ svabhāvaścenna vidyate|  kasya syādanyathābhāvaḥ svabhāvo yadi vidyate||4||  
+
kasya syādanyathābhāvaḥ svabhāvaścenna vidyate|  kasya syādanyathābhāvaḥ svabhāvo [[yadi]] vidyate||4||  
 
若諸法有性  云何而得異若諸法無性  云何而有異  
 
若諸法有性  云何而得異若諸法無性  云何而有異  
།གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་གི་ཡིན། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། ། གཞན་དུ་འགྱུར་བར་ཇི་ལྟར་རུང༌།  
+
{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་གི་ཡིན།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|གཞན་དུ་འགྱུར་བར་ཇི་ལྟར་རུང༌།}}
Whose change would there be, if self-nature were not evident? Again, whose change would there be, if self-nature were evident?  
+
Whose change would there be, if [[self-nature]] were not evident? Again, whose change would there be, if [[self-nature]] were evident?  
 
   
 
   
tasyaiva nānyathābhāvo nāpyanyasyaiva yujyate|  yuvā na jīryate yasmādyasmājjīrṇo na jīryate||5||  
+
tasyaiva nānyathābhāvo nāpyanyasyaiva [[yujyate]]|  yuvā na jīryate yasmādyasmājjīrṇo na jīryate||5||  
 
是法則無異  異法亦無異如壯不作老  老亦不作壯  
 
是法則無異  異法亦無異如壯不作老  老亦不作壯  
།དེ་ཉིད་ལ་ནི་གཞན་འགྱུར་མེད། །གཞན་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་མི་རྒ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་རྒས་པའང་མི་རྒའོ།
+
།{{BigTibetan|དེ་ཉིད་ལ་ནི་གཞན་འགྱུར་མེད།}} །{{BigTibetan|གཞན་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་མི་རྒ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་རྒས་པའང་མི་རྒའོ།}}
 
Neither change of something in itself nor of something different is proper.   
 
Neither change of something in itself nor of something different is proper.   
The reason being that a youth does not age nor does an aged person age.  
+
The [[reason]] being that a youth does not age nor does an aged [[person]] age.  
 
   
 
   
 
tasya cedanyathābhāvaḥ kṣīrameva bhaveddadhi|  kṣīrādanyasya kasyātha dadhibhāvo bhaviṣyati||6||  
 
tasya cedanyathābhāvaḥ kṣīrameva bhaveddadhi|  kṣīrādanyasya kasyātha dadhibhāvo bhaviṣyati||6||  
 
若是法即異  乳應即是酪離乳有何法  而能作於酪  
 
若是法即異  乳應即是酪離乳有何法  而能作於酪  
།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གཞན་འགྱུར་ན། །འོ་མ་ཉིད་ནི་ཞོར་འགྱུར་རོ། །འོ་མ་ལས་གཞན་གང་ཞིག་ནི། །ཞོ་ཡི་དངོས་ པོ་ཡིན་པར་འགྱུར།  
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གཞན་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|འོ་མ་ཉིད་ནི་ཞོར་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|འོ་མ་ལས་གཞན་གང་ཞིག་ནི།}} །{{BigTibetan|ཞོ་ཡི་དངོས་}} {{BigTibetan|པོ་ཡིན་པར་འགྱུར།}}
 
If change were to be of something in itself, then milk itself would be butter.  
 
If change were to be of something in itself, then milk itself would be butter.  
 
Butter-ness would then be something other than milk.  
 
Butter-ness would then be something other than milk.  
Line 1,008: Line 1,013:
 
yadyaśūnyaṁ bhavetkiṁcitsyācchūnyamiti kiṁcana|  na kiṁcidastyaśūnyaṁ ca kutaḥ śūnyaṁ bhaviṣyati||7||  
 
yadyaśūnyaṁ bhavetkiṁcitsyācchūnyamiti kiṁcana|  na kiṁcidastyaśūnyaṁ ca kutaḥ śūnyaṁ bhaviṣyati||7||  
 
若有不空法  則應有空法實無不空法  何得有空法  
 
若有不空法  則應有空法實無不空法  何得有空法  
།གལ་ཏེ་སྟོང་མིན་ཅུང་ཟད་ཡོད། །སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར། །མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །སྟོང་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སྟོང་མིན་ཅུང་ཟད་ཡོད།}} །{{BigTibetan|སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|སྟོང་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།}}
If there were to be something non-empty, there would then be something called empty. However, there is nothing that is non-empty. How could there be something empty?  
+
If there were to be something [[non-empty]], there would then be something called [[empty]]. However, there is nothing that is [[non-empty]]. How could there be something [[empty]]?  
 
   
 
   
śūnyatā sarvadṛṣṭīnāṁ proktā niḥsaraṇaṁ jinaiḥ|  yeṣāṁ tu śūnyatā dṛṣṭistānasādhyān babhāṣire||8||  
+
[[śūnyatā]] sarvadṛṣṭīnāṁ proktā niḥsaraṇaṁ [[jinaiḥ]]|  yeṣāṁ tu [[śūnyatā]] dṛṣṭistānasādhyān babhāṣire||8||  
 
大聖說空法  為離諸見故若復見有空  諸佛所不化  
 
大聖說空法  為離諸見故若復見有空  諸佛所不化  
།རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀིས་སྟོང་པ་ཉིད། །ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱུང་བར་གསུངས། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་ དག་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས།  
+
།{{BigTibetan|རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀིས་སྟོང་པ་ཉིད།}} །{{BigTibetan|ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱུང་བར་གསུངས།}} །{{BigTibetan|གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ།}} །{{BigTibetan|[[དེ་]]}} {{BigTibetan|དག་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས།}}
།འདུ་བྱེད་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་སུམ་པའོ།།
+
།{{BigTibetan|འདུ་བྱེད་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་སུམ་པའོ།།}}
The Victorious Ones have amounced that emptiness is the relinquishing of all views.   
+
The [[Victorious Ones]] have amounced that [[emptiness]] is the relinquishing of all [[views]].   
Those who are possessed of the view of emptiness are said to be incorrigible.  
+
Those who are possessed of the view of [[emptiness]] are said to be incorrigible.  
 
   
 
   
 
   
 
   
Line 1,027: Line 1,032:
 
draṣṭavyaṁ darśanaṁ draṣṭā trīṇyetāni dviśo dviśaḥ|  sarvaśaśca na saṁsargamanyonyena vrajantyuta||1||  
 
draṣṭavyaṁ darśanaṁ draṣṭā trīṇyetāni dviśo dviśaḥ|  sarvaśaśca na saṁsargamanyonyena vrajantyuta||1||  
 
見可見見者  是三各異方如是三法異  終無有合時  
 
見可見見者  是三各異方如是三法異  終無有合時  
།།བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་ལྟ་བ་པོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་གཉིས་གཉིས་དང༌། །ཐམས་ཅད་ཀང་ནི་ཕན་ཚུན་དུ། །ཕྲད་པར་འགྱུར་པ་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།།{{BigTibetan|བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་ལྟ་བ་པོ།}} །{{BigTibetan|གསུམ་པོ་དེ་དག་གཉིས་གཉིས་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཐམས་ཅད་ཀང་ནི་ཕན་ཚུན་དུ།}} །{{BigTibetan|ཕྲད་པར་འགྱུར་པ་ཡོད་མ་ཡིན།}}
The object of seeing, the seeing and the seer - these three do not function in mutual association either in pairs or all together.  
+
The [[object]] of [[seeing]], the [[seeing]] and the [[seer]] - these three do not function in mutual association either in pairs or all together.  
 
   
 
   
 
evaṁ rāgaśca raktaśca rañjanīyaṁ ca dṛśyatām|  traidhena śeṣāḥ kleśāśca śeṣāṇyāyatanāni ca||2||  
 
evaṁ rāgaśca raktaśca rañjanīyaṁ ca dṛśyatām|  traidhena śeṣāḥ kleśāśca śeṣāṇyāyatanāni ca||2||  
 
染與於可染  染者亦復然餘入餘煩惱  皆亦復如是  
 
染與於可染  染者亦復然餘入餘煩惱  皆亦復如是  
།དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་ དང༑ །ཆགས་པར་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ། །ལྷག་མ་རྣམས་དང་སེ་མཆེད་ཀི། །ལྷག་མའང་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ཀིས།
+
།{{BigTibetan|དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་}} {{BigTibetan|དང༑}} །{{BigTibetan|ཆགས་པར་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ།}} །{{BigTibetan|ལྷག་མ་རྣམས་དང་སེ་མཆེད་ཀི།}} །{{BigTibetan|ལྷག་མའང་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ཀིས།}}
Lust, the lustful as well as the object of lust should be seen in the same way. The remaining defilements as well as the remaining spheres of sense should be seen in the triadic mode.  
+
[[Lust]], the [[lustful]] as well as the [[object]] of [[lust]] should be seen in the same way. The remaining [[defilements]] as well as the remaining [[spheres]] of [[sense]] should be seen in the triadic mode.  
 
   
 
   
 
anyenānyasya saṁsargastaccānyatvaṁ na vidyate|  draṣṭavyaprabhṛtīnāṁ yanna saṁsargaṁ vrajantyataḥ||3||  
 
anyenānyasya saṁsargastaccānyatvaṁ na vidyate|  draṣṭavyaprabhṛtīnāṁ yanna saṁsargaṁ vrajantyataḥ||3||  
 
異法當有合  見等無有異異相不成故  見等云何合  
 
異法當有合  見等無有異異相不成故  見等云何合  
།གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྲད་འགྱུར་ན། །གང་ཕྱིར་བལྟ་བྱ་ལ་སོགས་ལ། །གཞན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ།
+
།{{BigTibetan|གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྲད་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་བལྟ་བྱ་ལ་སོགས་ལ།}} །{{BigTibetan|གཞན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}}
Association is of the mutually different [events]. Such difference is not evident in the objects of seeing, etc. Therefore, they do not function in mutual association.  
+
Association is of the mutually different [events]. Such difference is not evident in the [[objects]] of [[seeing]], etc. Therefore, they do not function in mutual association.  
 
   
 
   
 
na ca kevalamanyatvaṁ draṣṭavyāderna vidyate|  kasyacitkenacitsārdhaṁ nānyatvamupapadyate||4||  
 
na ca kevalamanyatvaṁ draṣṭavyāderna vidyate|  kasyacitkenacitsārdhaṁ nānyatvamupapadyate||4||  
 
非但見等法  異相不可得所有一切法  皆亦無異相  
 
非但見等法  異相不可得所有一切法  皆亦無異相  
།བལྟ་བྱ་ལ་སོགས་ འབའ་ཞིག་ལ། །གཞན་ཉིད་མེད་པར་མ་ཟད་ཀི། །གང་ཡང་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །གཞན་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ།
+
།{{BigTibetan|བལྟ་བྱ་ལ་སོགས་}} {{BigTibetan|འབའ་ཞིག་ལ།}} །{{BigTibetan|གཞན་ཉིད་མེད་པར་མ་ཟད་ཀི།}} །{{BigTibetan|གང་ཡང་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།}} །{{BigTibetan|གཞན་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ།}}
It is not only that the difference with regard to objects of seeing, etc. is not evident; the possibility of something possessing difference jointly with another is also not appropriate. anyadanyatpratītyānyannānyadanyadṛte'nyataḥ|  yatpratītya ca yattasmāttadanyannopapadyate||5||  
+
It is not only that the difference with regard to [[objects]] of [[seeing]], etc. is not evident; the possibility of something possessing difference jointly with another is also not appropriate. anyadanyatpratītyānyannānyadanyadṛte'nyataḥ|  yatpratītya ca yattasmāttadanyannopapadyate||5||  
 
異因異有異  異離異無異若法從因出  是法不異因  
 
異因異有異  異離異無異若法從因出  是法不異因  
།གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརེན་ཏེ་གཞན། །གཞན་མེད་པར་གཞན་གཞན་མི་འགྱུར། །གང་ལ་བརེན་ཏེ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་མི་འཐད།
+
།{{BigTibetan|གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརེན་ཏེ་གཞན།}} །{{BigTibetan|གཞན་མེད་པར་གཞན་གཞན་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གང་ལ་བརེན་ཏེ་གང་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་མི་འཐད།}}
Different things are dependent upon different things. Different things are not without different things. Because something depends upon something, a different thing is not appropriate.  
+
Different things are [[dependent upon]] different things. Different things are not without different things. Because something depends upon something, a different thing is not appropriate.  
 
   
 
   
yadyanyadanyadanyasmādanyasmādapyṛte bhavet|  tadanyadanyadanyasmādṛte nāsti ca nāstyataḥ||6||  
+
yadyanyadanyadanyasmādanyasmādapyṛte bhavet|  tadanyadanyadanyasmādṛte [[nāsti]] ca nāstyataḥ||6||  
 
若離從異異  應餘異有異離從異無異  是故無有異  
 
若離從異異  應餘異有異離從異無異  是故無有異  
།གལ་ཏེ་གཞན་ནི་གཞན་ལས་གཞན། །དེ་ཚེ་གཞན་མེད་པར་གཞན་འགྱུར། །གཞན་མེད་པར་ནི་གཞན་འགྱུར་པ། །ཡོད་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མེད།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་གཞན་ནི་གཞན་ལས་གཞན།}} །{{BigTibetan|དེ་ཚེ་གཞན་མེད་པར་གཞན་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གཞན་མེད་པར་ནི་གཞན་འགྱུར་པ།}} །{{BigTibetan|ཡོད་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མེད།}}
If a thing is different from another because it arises from a different thing, then it would exist even without that other thing. However, that other thing does not exist without the other, and therefore, it does not exist.  
+
If a thing is different from another because it arises from a different thing, then it would [[exist]] even without that other thing. However, that other thing does not [[exist]] without the other, and therefore, it does not [[exist]].  
 
   
 
   
 
nānyasmin vidyate'nyatvamananyasminna vidyate|  avidyamāne cānyatve nāstyanyadvā tadeva vā||7||  
 
nānyasmin vidyate'nyatvamananyasminna vidyate|  avidyamāne cānyatve nāstyanyadvā tadeva vā||7||  
 
異中無異相  不異中亦無無有異相故  則無此彼異  
 
異中無異相  不異中亦無無有異相故  則無此彼異  
།གཞན་ཉིད་གཞན་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་མ་ཡིན་ལའང་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ། གཞན་ནམ་དེ་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན།  
+
{{BigTibetan|གཞན་ཉིད་གཞན་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|གཞན་མ་ཡིན་ལའང་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|གཞན་ནམ་དེ་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན།}}
A difference is not evident in relation to a different thing. Nor is it not evident in a different thing. When difference is not evident, there is neither difference nor identity.  
+
A difference is not evident in [[relation]] to a different thing. Nor is it not evident in a different thing. When difference is not evident, there is neither difference nor [[Wikipedia:Identity (social science)|identity]].  
 
   
 
   
na tena tasya saṁsargo nānyenānyasya yujyate|  saṁsṛjyamānaṁ saṁsṛṣṭaṁ saṁsraṣṭā ca na vidyate||8||  
+
na tena tasya saṁsargo nānyenānyasya [[yujyate]]|  saṁsṛjyamānaṁ saṁsṛṣṭaṁ saṁsraṣṭā ca na vidyate||8||  
 
是法不自合  異法亦不合合者及合時  合法亦皆無  
 
是法不自合  異法亦不合合者及合時  合法亦皆無  
།དེ་ནི་དེ་དང་ཕྲད་པ་མེད། །གཞན་དང་གཞན་ཡང་ཕྲད་མི་འགྱུར། །ཕྲད་བཞིན་པ་དང་ཕྲད་པ་དང༌། །ཕྲད་པ་པོ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཕྲད་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བཞི་པའོ།།
+
།{{BigTibetan|དེ་ནི་དེ་དང་ཕྲད་པ་མེད།}} །{{BigTibetan|གཞན་དང་གཞན་ཡང་ཕྲད་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཕྲད་བཞིན་པ་དང་ཕྲད་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཕྲད་པ་པོ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|ཕྲད་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བཞི་པའོ།།}}
The association of identical things or of different things is not proper.  
+
The association of [[identical]] things or of different things is not proper.  
 
Neither the associating nor the associated nor even the agent of association is evident.  
 
Neither the associating nor the associated nor even the agent of association is evident.  
 
   
 
   
 
   
 
   
15. svabhāvaparīkṣā pañcadaśamaṁ prakaraṇam|  
+
15. [[svabhāvaparīkṣā]] pañcadaśamaṁ prakaraṇam|  
 
觀有無品第十五  
 
觀有無品第十五  
 
na saṁbhavaḥ svabhāvasya yuktaḥ pratyayahetubhiḥ|  hetupratyayasaṁbhūtaḥ svabhāvaḥ kṛtako bhavet||1||  
 
na saṁbhavaḥ svabhāvasya yuktaḥ pratyayahetubhiḥ|  hetupratyayasaṁbhūtaḥ svabhāvaḥ kṛtako bhavet||1||  
 
眾緣中有性  是事則不然性從眾緣出  即名為作法  
 
眾緣中有性  是事則不然性從眾緣出  即名為作法  
།།རང་བཞིན་རྒྱུ་དང་རེན་ལས་ནི། ། འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་རེན་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །རང་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར།
+
།།{{BigTibetan|རང་བཞིན་རྒྱུ་དང་རེན་ལས་ནི།}} {{BigTibetan|}} {{BigTibetan|འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་དང་རེན་ལས་བྱུང་བ་ཡི།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར།}}
The occurrence of self-nature through causes and conditions is not proper. Self-nature that has occurred as a result of causes and conditions would be something that is made.  
+
The occurrence of [[self-nature]] through [[causes and conditions]] is not proper. [[Self-nature]] that has occurred as a result of [[causes and conditions]] would be something that is made.  
 
   
 
   
svabhāvaḥ kṛtako nāma bhaviṣyati punaḥ katham|  akṛtrimaḥ svabhāvo hi nirapekṣaḥ paratra ca||2||  
+
svabhāvaḥ kṛtako [[nāma]] bhaviṣyati punaḥ [[katham]]|  akṛtrimaḥ svabhāvo hi nirapekṣaḥ paratra ca||2||  
性若是作者  云何有此義性名為無作  不待異法成 །རང་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་ཞེས་བྱར། །ཇི་ལྟར་བུར་ན་རུང་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང༌། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། Again, how could there be a self-nature that is made? Indeed, an unmade self-nature is also non-contingent upon another.  
+
性若是作者  云何有此義性名為無作  不待異法成 །{{BigTibetan|རང་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་ཞེས་བྱར།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་བུར་ན་རུང་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང༌།}} །{{BigTibetan|གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན།}} Again, how could there be a [[self-nature]] that is made? Indeed, an unmade [[self-nature]] is also non-contingent upon another.  
 
   
 
   
 
kutaḥ svabhāvasyābhāve parabhāvo bhaviṣyati|  svabhāvaḥ parabhāvasya parabhāvo hi kathyate||3||  
 
kutaḥ svabhāvasyābhāve parabhāvo bhaviṣyati|  svabhāvaḥ parabhāvasya parabhāvo hi kathyate||3||  
 
法若無自性  云何有他性自性於他性  亦名為他性  
 
法若無自性  云何有他性自性於他性  亦名為他性  
།རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ན༑ །གཞན་གི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད། །གཞན་གི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི། །གཞན་གི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་བརོད།
+
།{{BigTibetan|རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་}} {{BigTibetan|ན༑}} །{{BigTibetan|གཞན་གི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད།}} །{{BigTibetan|གཞན་གི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི།}} །{{BigTibetan|གཞན་གི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་བརོད།}}
In the absence of self-nature, whence an there be other-nature? For, self-nature of othernature is called other-nature.  
+
In the absence of [[self-nature]], whence an there be other-nature? For, [[self-nature]] of othernature is called other-nature.  
 
   
 
   
svabhāvaparabhāvābhyāmṛte bhāvaḥ kutaḥ punaḥ|  svabhāve parabhāve vā  sati bhāvo hi sidhyati||4||  
+
svabhāvaparabhāvābhyāmṛte bhāvaḥ kutaḥ punaḥ|  svabhāve parabhāve vā  [[sati]] [[bhāvo]] hi sidhyati||4||  
 
離自性他性  何得更有法若有自他性  諸法則得成  
 
離自性他性  何得更有法若有自他性  諸法則得成  
།རང་བཞིན་དང་ནི་གཞན་དངོས་དག །མ་གཏོགས་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད། །རང་བཞིན་དང་ནི་དངོས་པོ་དག །ཡོད་ན་དངོས་པོ་འགྲུབ་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|རང་བཞིན་དང་ནི་གཞན་དངོས་དག}} །{{BigTibetan|མ་གཏོགས་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་དང་ནི་དངོས་པོ་དག}} །{{BigTibetan|ཡོད་ན་དངོས་པོ་འགྲུབ་པར་འགྱུར།}}
Without self-nature and other-nature, whence can there be an existent?  
+
Without [[self-nature]] and other-nature, whence can there be an [[existent]]?  
For, the existent is established only when there is self-nature or othernature.  
+
For, the [[existent]] is established only when there is [[self-nature]] or othernature.  
 
   
 
   
 
bhāvasya cedaprasiddhirabhāvo naiva sidhyati|  bhāvasya hyanyathābhāvamabhāvaṁ bruvate janāḥ||5||  
 
bhāvasya cedaprasiddhirabhāvo naiva sidhyati|  bhāvasya hyanyathābhāvamabhāvaṁ bruvate janāḥ||5||  
 
有若不成者  無云何可成  
 
有若不成者  無云何可成  
 
因有有法故  有壞名為無  
 
因有有法故  有壞名為無  
།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན། །དངོས་མེད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི། །དངོས་མེད་ཡིན་པར་སེ་བོ་སྨྲ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན།}} །{{BigTibetan|དངོས་མེད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|དངོས་མེད་ཡིན་པར་སེ་བོ་སྨྲ།}}
When the existent is not established, the non-existent is also not established. It is, indeed, the change of the existent that people generally call the non-existent.  
+
When the [[existent]] is not established, the [[non-existent]] is also not established. It is, indeed, the change of the [[existent]] that [[people]] generally call the [[non-existent]].  
 
   
 
   
 
svabhāvaṁ parabhāvaṁ ca bhāvaṁ cābhāvameva ca|  ye paśyanti na paśyanti te tattvaṁ buddhaśāsane||6||  
 
svabhāvaṁ parabhāvaṁ ca bhāvaṁ cābhāvameva ca|  ye paśyanti na paśyanti te tattvaṁ buddhaśāsane||6||  
 
若人見有無  見自性他性如是則不見  佛法真實義  
 
若人見有無  見自性他性如是則不見  佛法真實義  
།གང་དག་རང་བཞིན་གཞན་དངོས་དང༌། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། །དེ་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།  
+
།{{BigTibetan|གང་དག་རང་བཞིན་གཞན་དངོས་དང༌།}} །{{BigTibetan|དངོས་དང་དངོས་མེད་ཉིད་ལྟ་བ།}} །{{BigTibetan|དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།}}  
Those who perceive self-nature as well as other-nature, existence as well as non-existence, they do not perceive the truth embodied in the Buddha's message.  
+
Those who {{Wiki|perceive}} [[self-nature]] as well as other-nature, [[existence]] as well as [[non-existence]], they do not {{Wiki|perceive}} the [[truth]] [[embodied]] in the [[Buddha's]] message.  
 
   
 
   
 
kātyāyanāvavāde cāstīti nāstīti cobhayam|  pratiṣiddhaṁ bhagavatā bhāvābhāvavibhāvinā||7||  
 
kātyāyanāvavāde cāstīti nāstīti cobhayam|  pratiṣiddhaṁ bhagavatā bhāvābhāvavibhāvinā||7||  
 
佛能滅有無  如化迦旃延經中之所說  離有亦離無  
 
佛能滅有無  如化迦旃延經中之所說  離有亦離無  
།བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །མཁེན་པས་ཀ་ཏ་ཡ་ན་ཡི། །གདམ་ངག་ལས་ནི་ཡོད་པ་དང༌། །མེད་པ་གཉིས་ཀའང་དགག་པ་མཛད།
+
།{{BigTibetan|བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ།}} །{{BigTibetan|མཁེན་པས་ཀ་ཏ་ཡ་ན་ཡི།}} །{{BigTibetan|གདམ་ངག་ལས་ནི་ཡོད་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|མེད་པ་གཉིས་ཀའང་དགག་པ་མཛད།}}
In the admonition to Kātyāyana, the two theories [implying] 'exists' and 'does not mist' have been refuted by the Blessed One who is adept in existence as well as in non-existence.  
+
In the admonition to [[Kātyāyana]], the two theories [implying] '[[exists]]' and 'does not mist' have been refuted by the [[Blessed One]] who is {{Wiki|adept}} in [[existence]] as well as in [[non-existence]].  
 
   
 
   
yadyastitvaṁ prakṛtyā syānna bhavedasya nāstitā|  prakṛteranyathābhāvo na hi jātūpapadyate||8||  
+
yadyastitvaṁ prakṛtyā syānna bhavedasya [[nāstitā]]|  prakṛteranyathābhāvo na hi jātūpapadyate||8||  
 
若法實有性  後則不應異性若有異相  是事終不然  
 
若法實有性  後則不應異性若有異相  是事終不然  
།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་ན། །དེ་ནི་མེད་ཉིད་མི་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གཞན་དུ་ འགྱུར་བ་ནི། །ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། If existence were to be in term of primal nature, then there would not be its non-existence.   
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་མེད་ཉིད་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་གཞན་དུ་}} {{BigTibetan|འགྱུར་བ་ནི།}} །{{BigTibetan|ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} If [[existence]] were to be in term of primal [[nature]], then there would not be its [[non-existence]].   
A change of primal nature is certainly not appropriate.  
+
A change of primal [[nature]] is certainly not appropriate.  
 
   
 
   
 
prakṛtau kasya cāsatyāmanyathātvaṁ bhaviṣyati|  prakṛtau kasya ca  satyāmanyathātvaṁ bhaviṣyati||9||  
 
prakṛtau kasya cāsatyāmanyathātvaṁ bhaviṣyati|  prakṛtau kasya ca  satyāmanyathātvaṁ bhaviṣyati||9||  
 
若法實有性  云何而可異若法實無性  云何而可異  
 
若法實有性  云何而可異若法實無性  云何而可異  
།རང་བཞིན་ཡོད་པ་མི་ཡིན་ན། །གཞན་དུ་འགྱུར་པ་གང་གི་ཡིན། །རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་རུང༌།
+
།{{BigTibetan|རང་བཞིན་ཡོད་པ་མི་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|གཞན་དུ་འགྱུར་པ་གང་གི་ཡིན།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་རུང༌།}}
When primal nature is non-existent, whose change would there be?  
+
When primal [[nature]] is [[non-existent]], whose change would there be?  
When primal nature is existent, whose change would there be?  
+
When primal [[nature]] is [[existent]], whose change would there be?  
 
   
 
   
 
astīti śāśvatagrāho nāstītyucchedadarśanam|  tasmādastitvanāstitve nāśrīyeta vicakṣaṇaḥ||10||  
 
astīti śāśvatagrāho nāstītyucchedadarśanam|  tasmādastitvanāstitve nāśrīyeta vicakṣaṇaḥ||10||  
 
定有則著常  定無則著斷是故有智者  不應著有無  
 
定有則著常  定無則著斷是故有智者  不應著有無  
།ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རག་པར་འཛིན། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་ པ་ལ༑ །མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ།
+
།{{BigTibetan|ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རག་པར་འཛིན།}} །{{BigTibetan|མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་}} {{BigTibetan|པ་ལ༑}} །{{BigTibetan|མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ།}}
"Exists" implies grasping after eternalism. "Dos not exist" implies the philosophy of annihilation. Therefore, a discerning person should not rely upon either existence or nonexistence.  
+
"[[Exists]]" implies [[grasping]] after {{Wiki|eternalism}}. "Dos not [[exist]]" implies the [[philosophy]] of {{Wiki|annihilation}}. Therefore, a discerning [[person]] should not rely upon either [[existence]] or [[Wikipedia:Existence|nonexistence]].  
 
   
 
   
asti yaddhi svabhāvena na tannāstīti śāśvatam|  nāstīdānīmabhūtpūrvamityucchedaḥ prasajyate||11|| 若法有定性  非無則是常先有而今無  是則為斷滅  
+
[[asti]] yaddhi [[svabhāvena]] na tannāstīti śāśvatam|  nāstīdānīmabhūtpūrvamityucchedaḥ prasajyate||11|| 若法有定性  非無則是常先有而今無  是則為斷滅  
།གང་ཞིག་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་མེད་པ་མིན་པས་རག། །སྔོན་བྱུང་ད་ལྟར་མེད་ཅེས་པ། །དེས་ན་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་བརག་པ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའོ།།  
+
།{{BigTibetan|གང་ཞིག་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་མེད་པ་མིན་པས་རག།}} །{{BigTibetan|སྔོན་བྱུང་ད་ལྟར་མེད་ཅེས་པ།}} །{{BigTibetan|དེས་ན་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་བརག་པ་}} {{BigTibetan|ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའོ།།}}
"Whatever that exists in terms of self-nature, that is not non-existent" implies eternalism, "It does not exist now, but existed before" implies annihilation.  
+
"Whatever that [[exists]] in terms of [[self-nature]], that is not [[non-existent]]" implies {{Wiki|eternalism}}, "It does not [[exist]] now, but existed before" implies {{Wiki|annihilation}}.  
 
   
 
   
 
   
 
   
Line 1,128: Line 1,133:
 
saṁskārāḥ saṁsaranti cenna nityāḥ saṁsaranti te|  saṁsaranti ca nānityāḥ sattve'pyeṣa samaḥ kramaḥ||1||  
 
saṁskārāḥ saṁsaranti cenna nityāḥ saṁsaranti te|  saṁsaranti ca nānityāḥ sattve'pyeṣa samaḥ kramaḥ||1||  
 
諸行往來者  常不應往來無常亦不應  眾生亦復然  
 
諸行往來者  常不應往來無常亦不應  眾生亦復然  
།།གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཁོར་ཞེ་ན༑ །དེ་དག་རག་ན་མི་འཁོར་ཏེ། །མི་རག་ན་ཡང་འཁོར་མི་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིམ་འདི་མཚུངས།
+
།།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཁོར་ཞེ་ན༑}} །{{BigTibetan|དེ་དག་རག་ན་མི་འཁོར་ཏེ།}} །{{BigTibetan|མི་རག་ན་ཡང་འཁོར་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིམ་འདི་མཚུངས།}}
If it is assumed that dispositions transmigrate, they would not transmigrate as permanent entities. Neither do they transmigrate as impermanent entities. This method (of analysis) is applicable even in the case of a sentient being.  
+
If it is assumed that dispositions transmigrate, they would not transmigrate as [[permanent]] entities. Neither do they transmigrate as [[impermanent]] entities. This method (of analysis) is applicable even in the case of a [[sentient being]].  
 
   
 
   
pudgalaḥ saṁsarati cetskandhāyatanadhātuṣu|  pañcadhā mṛgyamāṇo'sau nāsti kaḥ saṁsariṣyati||2||  
+
pudgalaḥ saṁsarati cetskandhāyatanadhātuṣu|  pañcadhā mṛgyamāṇo'sau [[nāsti]] kaḥ saṁsariṣyati||2||  
 
若眾生往來  陰界諸入中五種求盡無  誰有往來者  
 
若眾生往來  陰界諸入中五種求盡無  誰有往來者  
།གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་ཞེ་ན། །ཕུང་པོ་སེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ལ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན། །མེད་ན་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་ཞེ་ན།}} །{{BigTibetan|ཕུང་པོ་སེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ལ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན།}} །{{BigTibetan|མེད་ན་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར།}}
It may be assumed that a person trammigrates. Yet, such a person, sought for in the fivefold way in the aggregates, spheres (of sense) and elements, does not exist. Who then will transmigrate?  
+
It may be assumed that a [[person]] trammigrates. Yet, such a [[person]], sought for in the fivefold way in the [[aggregates]], [[spheres]] (of [[sense]]) and [[elements]], does not [[exist]]. Who then will transmigrate?  
 
   
 
   
 
upādānādupādānaṁ saṁsaran vibhavo bhavet|  vibhavaścānupādānaḥ kaḥ sa kiṁ saṁsariṣyati||3||  
 
upādānādupādānaṁ saṁsaran vibhavo bhavet|  vibhavaścānupādānaḥ kaḥ sa kiṁ saṁsariṣyati||3||  
 
若從身至身  往來即無身若其無有身  則無有往來  
 
若從身至身  往來即無身若其無有身  則無有往來  
།ཉེ་བར་ལེན་ནས་ཉེར་ ལེན་པར། །འཁོར་ན་སིད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །སིད་མེད་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན། །དེ་གང་ཅི་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་ནས་ཉེར་}} {{BigTibetan|ལེན་པར།}} །{{BigTibetan|འཁོར་ན་སིད་པ་མེད་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|སིད་མེད་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་གང་ཅི་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར།}}
Moving from one form of grasping ro another, there would be other-becoming. Who is this person who has ceased to be and is [therefore] non-grasping? Wherein does he transmigrate?  
+
Moving from one [[form]] of [[grasping]] ro another, there would be other-becoming. Who is this [[person]] who has ceased to be and is [therefore] non-grasping? Wherein does he transmigrate?  
 
   
 
   
 
saṁskārāṇāṁ na nirvāṇaṁ kathaṁcidupapadyate|  sattvasyāpi na nirvāṇaṁ kathaṁcidupapadyate||4||  
 
saṁskārāṇāṁ na nirvāṇaṁ kathaṁcidupapadyate|  sattvasyāpi na nirvāṇaṁ kathaṁcidupapadyate||4||  
 
諸行若滅者  是事終不然眾生若滅者  是事亦不然  
 
諸行若滅者  是事終不然眾生若滅者  是事亦不然  
།འདུ་བྱེད་མ་ངན་འདའ་བར་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །སེམས་ཅན་མ་ངན་འདའ་བར་ཡང༌། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འཐད་མི་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|འདུ་བྱེད་མ་ངན་འདའ་བར་ནི།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་འཐད་དོ།}} །{{BigTibetan|སེམས་ཅན་མ་ངན་འདའ་བར་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འཐད་མི་འགྱུར།}}
The cessation of dispositions is somehow not appropriate. The cessation even of a sentient being is also not appropriate in any way.  
+
The [[cessation]] of dispositions is somehow not appropriate. The [[cessation]] even of a [[sentient being]] is also not appropriate in any way.  
 
   
 
   
 
na badhyante na mucyante udayavyayadharmiṇaḥ|  saṁskārāḥ pūrvavatsattvo badhyate na na mucyate||5||  
 
na badhyante na mucyante udayavyayadharmiṇaḥ|  saṁskārāḥ pūrvavatsattvo badhyate na na mucyate||5||  
 
諸行生滅相  不縛亦不解眾生如先說  不縛亦不解  
 
諸行生滅相  不縛亦不解眾生如先說  不縛亦不解  
།སེ་འཇིག་ཆོས་ཅན་ འདུ་བྱེད་རྣམས། །མི་འཆིང་གོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡང༌། །མི་འཆིང་གོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།
+
།{{BigTibetan|སེ་འཇིག་ཆོས་ཅན་}} {{BigTibetan|འདུ་བྱེད་རྣམས།}} །{{BigTibetan|མི་འཆིང་གོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།}} །{{BigTibetan|སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|མི་འཆིང་གོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།}}
Disposition that are of the nature of uprising and ceasing are neither bound nor released. A sentient being, like the foregoing, is neither bound nor released.  
+
Disposition that are of the [[nature]] of uprising and ceasing are neither [[bound]] nor released. A [[sentient being]], like the foregoing, is neither [[bound]] nor released.  
 
   
 
   
 
bandhanaṁ cedupādānaṁ sopādāno na badhyate|  badhyate nānupādānaḥ kimavastho'tha badhyate||6||  
 
bandhanaṁ cedupādānaṁ sopādāno na badhyate|  badhyate nānupādānaḥ kimavastho'tha badhyate||6||  
 
若身名為縛  有身則不縛無身亦不縛  於何而有縛  
 
若身名為縛  有身則不縛無身亦不縛  於何而有縛  
།གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་འཆིང་ན། །ཉེ་བར་ལེན་བཅས་འཆིང་མི་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལེན་མེད་མི་འཆིང་སྟེ། །གནས་སྐབས་གང་ཞིག་འཆིང་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་འཆིང་ན།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་བཅས་འཆིང་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་མེད་མི་འཆིང་སྟེ།}} །{{BigTibetan|གནས་སྐབས་གང་ཞིག་འཆིང་བར་འགྱུར།}}
If grasping were to be considered a bondage, one who is with grasping is not being bound. Neither is one without grasping being bound. A person in which state is then bound?  
+
If [[grasping]] were to be considered a bondage, one who is with [[grasping]] is not being [[bound]]. Neither is one without [[grasping]] being [[bound]]. A [[person]] in which [[state]] is then [[bound]]?  
 
   
 
   
 
badhnīyādbandhanaṁ kāmaṁ bandhyātpūrvaṁ bhavedyadi|  na cāsti tat śeṣamuktaṁ gamyamānagatāgataiḥ||7||  
 
badhnīyādbandhanaṁ kāmaṁ bandhyātpūrvaṁ bhavedyadi|  na cāsti tat śeṣamuktaṁ gamyamānagatāgataiḥ||7||  
 
若可縛先縛  則應縛可縛而先實無縛  餘如去來答  
 
若可縛先縛  則應縛可縛而先實無縛  餘如去來答  
།གལ་ཏེ་བཅིང་བྱའི་སྔ་རོལ་ན། །འཆིང་བ་ཡོད་ན་འཆིང་ལ་རག། །དེ་ཡང་མེད་དེ་ལྷག་མ་ནི། །སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པས་བསྟན།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་བཅིང་བྱའི་སྔ་རོལ་ན།}} །{{BigTibetan|འཆིང་བ་ཡོད་ན་འཆིང་ལ་རག།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡང་མེད་དེ་ལྷག་མ་ནི།}} །{{BigTibetan|སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པས་བསྟན།}}
If it is assumed that bondage exists prior to the binding of that which is to be bound, that does not exist. The rest has been explained by [the analysis of] present moving, the moved and the not moved.  
+
If it is assumed that bondage [[exists]] prior to the binding of that which is to be [[bound]], that does not [[exist]]. The rest has been explained by [the analysis of] {{Wiki|present}} moving, the moved and the not moved.  
 
   
 
   
 
baddho na mucyate tāvadabaddho naiva mucyate|  syātāṁ baddhe mucyamāne yugapadbandhamokṣaṇe||8||  
 
baddho na mucyate tāvadabaddho naiva mucyate|  syātāṁ baddhe mucyamāne yugapadbandhamokṣaṇe||8||  
 
縛者無有解  無縛亦無解縛時有解者  縛解則一時  
 
縛者無有解  無縛亦無解縛時有解者  縛解則一時  
།རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གོལ་ཏེ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གོལ་མི་འགྱུར། །བཅིངས་པ་གོལ་བཞིན་ཡིན་འགྱུར་ན། །བཅིངས་དང་གོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གོལ་ཏེ།}} །{{BigTibetan|མ་བཅིངས་པ་ཡང་གོལ་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|བཅིངས་པ་གོལ་བཞིན་ཡིན་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|བཅིངས་དང་གོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར།}}
One who is bound is not released, nor is one who is not bound freed. When there is releasing of one who is bound, then there would be simultaneous occurrence of bondage and release.  
+
One who is [[bound]] is not released, nor is one who is not [[bound]] freed. When there is releasing of one who is [[bound]], then there would be simultaneous occurrence of bondage and [[release]].  
 
   
 
   
 
nirvāsyāmyanupādāno nirvāṇaṁ me bhaviṣyati|  iti yeṣāṁ grahasteṣāmupādānamahāgrahaḥ||9||  
 
nirvāsyāmyanupādāno nirvāṇaṁ me bhaviṣyati|  iti yeṣāṁ grahasteṣāmupādānamahāgrahaḥ||9||  
 
若不受諸法  我當得涅槃若人如是者  還為受所縛  
 
若不受諸法  我當得涅槃若人如是者  還為受所縛  
།བདག་ནི་ལེན་མེད་མ་ངན་འདའ། །མང་འདས་བདག་གིར་འགྱུར་རོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་གང་དག་འཛིན་དེ་ཡི། །ཉེར་ལེན་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|བདག་ནི་ལེན་མེད་མ་ངན་འདའ།}} །{{BigTibetan|མང་འདས་བདག་གིར་འགྱུར་རོ་ཞེས།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟར་གང་དག་འཛིན་དེ་ཡི།}} །{{BigTibetan|ཉེར་ལེན་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན།}}
"Non-grasping, I shall be free. Freedom will then be mine." For whomsoever there is grasping in this manner, that will be a gigantic grasping.  
+
"Non-grasping, I shall be free. Freedom will then be mine." For whomsoever there is [[grasping]] in this manner, that will be a gigantic [[grasping]].  
 
   
 
   
 
na nirvāṇasamāropo na saṁsārāpakarṣaṇam|  yatra kastatra saṁsāro nirvāṇaṁ kiṁ vikalpyate||10||  
 
na nirvāṇasamāropo na saṁsārāpakarṣaṇam|  yatra kastatra saṁsāro nirvāṇaṁ kiṁ vikalpyate||10||  
 
不離於生死  而別有涅槃實相義如是  云何有分別  
 
不離於生死  而別有涅槃實相義如是  云何有分別  
།གང་ལ་མ་ངན་འདས་བསེད་མེད། །འཁོར་བ་བསལ་བའང་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་འཁོར་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །མ་ངན་འདས་པའང་ཅི་ཞིག་བརག །བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པའོ།
+
།{{BigTibetan|གང་ལ་མ་ངན་འདས་བསེད་མེད།}} །{{BigTibetan|འཁོར་བ་བསལ་བའང་ཡོད་མིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་འཁོར་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདས་པའང་ཅི་ཞིག་བརག}} །{{BigTibetan|བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པའོ།}}
 
Wherein here is neither the attribution of freedom nor the elimination nor of the life-process, what is it that is being discrimnated as life-process or as freedom?  
 
Wherein here is neither the attribution of freedom nor the elimination nor of the life-process, what is it that is being discrimnated as life-process or as freedom?  
 
   
 
   
Line 1,179: Line 1,184:
 
17. karmaphalaparīkṣā saptadaśamaṁ prakaraṇam| 觀業品第十七  
 
17. karmaphalaparīkṣā saptadaśamaṁ prakaraṇam| 觀業品第十七  
 
ātmasaṁyamakaṁ cetaḥ parānugrāhakaṁ ca yat|  maitraṁ sa dharmastadbījaṁ phalasya pretya ceha ca||1|| 人能降伏心  利益於眾生是名為慈善  二世果報種  
 
ātmasaṁyamakaṁ cetaḥ parānugrāhakaṁ ca yat|  maitraṁ sa dharmastadbījaṁ phalasya pretya ceha ca||1|| 人能降伏心  利益於眾生是名為慈善  二世果報種  
།བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སོམ་པ་དང༌། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱམས་སེམས་གང༌། །དེ་ཆོས་དེ་ནི་འདི་གཞན་དུ། །འབས་བུ་དག་གི་ས་བོན་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སོམ་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱམས་སེམས་གང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ཆོས་དེ་ནི་འདི་གཞན་དུ།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་དག་གི་ས་བོན་ཡིན།}}
Self-restraint as well as benefitting others -- this is the friendly way and it constitutes the seed that bears fruit here as well as in the next life.  
+
Self-restraint as well as benefitting others -- this is the friendly way and it constitutes the seed that bears fruit here as well as in the next [[life]].  
 
   
 
   
cetanā cetayitvā ca karmoktaṁ paramarṣiṇā|  tasyānekavidho bhedaḥ karmaṇaḥ parikīrtitaḥ||2||  
+
[[cetanā]] [[cetayitvā]] ca karmoktaṁ paramarṣiṇā|  tasyānekavidho bhedaḥ karmaṇaḥ parikīrtitaḥ||2||  
 
大聖說二業  思與從思生是業別相中  種種分別說  
 
大聖說二業  思與從思生是業別相中  種種分別說  
།དྲང་སོང་མཆོག་གིས་ལས་རྣམས་ནི། །སེམས་པ་དང་ནི་བསམ་པར་གསུངས། །ལས་དེ་བདག་གི་བྱེ་བག་ནི། །རྣམས་པ་དུ་མར་ཡོངས་སུ་བསགས།
+
།{{BigTibetan|དྲང་སོང་མཆོག་གིས་ལས་རྣམས་ནི།}} །{{BigTibetan|སེམས་པ་དང་ནི་བསམ་པར་གསུངས།}} །{{BigTibetan|ལས་དེ་བདག་གི་བྱེ་བག་ནི།}} །{{BigTibetan|རྣམས་པ་དུ་མར་ཡོངས་སུ་བསགས།}}
The SupremeAsetic has said that action is volition as well as volitional.  
+
The SupremeAsetic has said that [[action]] is [[Wikipedia:Volition (psychology)|volition]] as well as [[volitional]].  
Many distinct varieties of that action have also been expounded.  
+
Many {{Wiki|distinct}} varieties of that [[action]] have also been expounded.  
 
   
 
   
tatra yaccetanetyuktaṁ karma tanmānasaṁ smṛtam|  cetayitvā ca yattūktaṁ tattu kāyikavācikam||3||  
+
[[tatra]] yaccetanetyuktaṁ [[karma]] tanmānasaṁ smṛtam|  [[cetayitvā]] ca yattūktaṁ tattu kāyikavācikam||3||  
 
佛所說思者  所謂意業是所從思生者  即是身口業  
 
佛所說思者  所謂意業是所從思生者  即是身口業  
།དེ་ལ་ལས་གང་སེམས་པ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ནི་ཡི་ཀིར་འདོད། །བསམས་པ་ཞེས་ནི་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིར་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|དེ་ལ་ལས་གང་སེམས་པ་ཞེས།}} །{{BigTibetan|གསུངས་པ་དེ་ནི་ཡི་ཀིར་འདོད།}} །{{BigTibetan|བསམས་པ་ཞེས་ནི་གང་གསུངས་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིར་ཡིན།}}
Herein, what is called volition is reminisced as mental action.   
+
Herein, what is called [[Wikipedia:Volition (psychology)|volition]] is reminisced as [[mental action]].   
Whatever is called volitional consists of the bodily and verbal.  
+
Whatever is called [[volitional]] consists of the [[bodily]] and [[verbal]].  
 
   
 
   
vāgviṣpando'viratayo yāścāvijñaptisaṁjñitāḥ|  avijñaptaya evānyāḥ smṛtā viratayastathā||4|| paribhogānvayaṁ puṇyamapuṇyaṁ ca tathāvidham|  cetanā ceti saptaite dharmāḥ karmāñjanāḥ smṛtāḥ||5||  
+
vāgviṣpando'viratayo yāścāvijñaptisaṁjñitāḥ|  avijñaptaya evānyāḥ smṛtā viratayastathā||4|| paribhogānvayaṁ puṇyamapuṇyaṁ ca tathāvidham|  [[cetanā]] ceti saptaite dharmāḥ karmāñjanāḥ smṛtāḥ||5||  
 
身業及口業 作與無作業如是四事中 亦善亦不善從用生福德 罪生亦如是及思為七法  能了諸業相  
 
身業及口業 作與無作業如是四事中 亦善亦不善從用生福德 罪生亦如是及思為七法  能了諸業相  
།ངག་དང་བསོད་དང་མི་སྤོང་བའི། །རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཞེས་བྱ་གང༌། །སྤོང་བའི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་པ། །གཞན་དག་ཀང་ནི་དེ་བཞིན་འདོད།
+
།{{BigTibetan|ངག་དང་བསོད་དང་མི་སྤོང་བའི།}} །{{BigTibetan|རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཞེས་བྱ་གང༌།}} །{{BigTibetan|སྤོང་བའི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་པ།}} །{{BigTibetan|གཞན་དག་ཀང་ནི་དེ་བཞིན་འདོད།}}
།ལོངས་སོད་ལས་བྱུང་བསོད་ནམས་དང༌། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ཚུལ་དེ་བཞིན། །སེམས་པ་དང་ནི་ཆོས་དེ་བདུན། །ལས་སུ་ མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན།  
+
།{{BigTibetan|ལོངས་སོད་ལས་བྱུང་བསོད་ནམས་དང༌།}} །{{BigTibetan|བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ཚུལ་དེ་བཞིན།}} །{{BigTibetan|སེམས་པ་དང་ནི་ཆོས་དེ་བདུན།}} །{{BigTibetan|ལས་སུ་}} {{BigTibetan|མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན།}}
Whatever words and deeds that are associated with delight and designated as non-intimation, and also those others reminisced as nonintimation, but are assodated with --delight; similarly, merit as well as demerit consequent upon enjoyment, and finally, volition--these are reminisced as the seven things that are productive of action.  
+
Whatever words and [[deeds]] that are associated with [[delight]] and designated as non-intimation, and also those others reminisced as nonintimation, but are assodated with --[[delight]]; similarly, [[merit]] as well as {{Wiki|demerit}} consequent upon [[enjoyment]], and finally, volition--these are reminisced as the seven things that are {{Wiki|productive}} of [[action]].  
 
   
 
   
 
tiṣṭhatyā pākakālāccetkarma tannityatāmiyāt|  niruddhaṁ cennirūddhaṁ satkiṁ phalaṁ janayiṣyati||6||  
 
tiṣṭhatyā pākakālāccetkarma tannityatāmiyāt|  niruddhaṁ cennirūddhaṁ satkiṁ phalaṁ janayiṣyati||6||  
 
業住至受報  是業即為常若滅即無業  云何生果報  
 
業住至受報  是業即為常若滅即無業  云何生果報  
།གལ་ཏེ་སིན་པའི་དུས་བར་དུ། །གནས་ན་ལས་དེ་རག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགགས་ན་འགགས་གྱུར་པ། །ཇི་ལྟར་འབས་བུ་སེ་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སིན་པའི་དུས་བར་དུ།}} །{{BigTibetan|གནས་ན་ལས་དེ་རག་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འགགས་ན་འགགས་གྱུར་པ།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་འབས་བུ་སེ་པར་འགྱུར།}}
If it is assumed that action remains during the time it is maturing, then it will approach permanence. If it is assumed to have ceased, then having ceased, how can it produce a fruit?  
+
If it is assumed that [[action]] remains during the time it is maturing, then it will approach [[permanence]]. If it is assumed to have ceased, then having ceased, how can it produce a fruit?  
 
   
 
   
 
yo'ṅkuraprabhṛtirbījātsaṁtāno'bhipravartate|  tataḥ phalamṛte bījātsa ca nābhipravartate||7||  
 
yo'ṅkuraprabhṛtirbījātsaṁtāno'bhipravartate|  tataḥ phalamṛte bījātsa ca nābhipravartate||7||  
 
如芽等相續  皆從種子生從是而生果  離種無相續  
 
如芽等相續  皆從種子生從是而生果  離種無相續  
།མྱུ་གུ་ལ་སོགས་རྒྱུན་གང་ནི། །ས་བོན་ལས་ནི་མངོན་པར་འབྱུང༌། །དེ་ལས་འབས་བུ་ས་བོན་ནི། ། མེད་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར།  
+
{{BigTibetan|མྱུ་གུ་ལ་སོགས་རྒྱུན་གང་ནི།}} །{{BigTibetan|ས་བོན་ལས་ནི་མངོན་པར་འབྱུང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ལས་འབས་བུ་ས་བོན་ནི།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|མེད་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར།}}
 
Whatever series that begins with a sprout proceeds from a seed, and then produce a fruit. However, without a seed, such [a series] would not proceed.  
 
Whatever series that begins with a sprout proceeds from a seed, and then produce a fruit. However, without a seed, such [a series] would not proceed.  
 
   
 
   
 
bījācca yasmātsaṁtānaḥ saṁtānācca phalodbhavaḥ|  bījapūrvaṁ phalaṁ tasmānnocchinnaṁ nāpi śāśvatam||8||  
 
bījācca yasmātsaṁtānaḥ saṁtānācca phalodbhavaḥ|  bījapūrvaṁ phalaṁ tasmānnocchinnaṁ nāpi śāśvatam||8||  
 
從種有相續  從相續有果先種後有果  不斷亦不常  
 
從種有相續  從相續有果先種後有果  不斷亦不常  
།གང་ཕྱིར་ས་བོན་ལས་རྒྱུན་དང༌། །རྒྱུན་ལས་འབས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌། །ལས་ནི་འབས་བུའི་སྔོན་འགོ་བ། །དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རག་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་ས་བོན་ལས་རྒྱུན་དང༌།}} །{{BigTibetan|རྒྱུན་ལས་འབས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|ལས་ནི་འབས་བུའི་སྔོན་འགོ་བ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རག་མ་ཡིན།}}
 
Since a series arises from a seed and a fruit arises from a series, a fruit that is preceded by a seed is, therefore, neither interrupted nor eternal.  
 
Since a series arises from a seed and a fruit arises from a series, a fruit that is preceded by a seed is, therefore, neither interrupted nor eternal.  
 
   
 
   
 
yastasmāccittasaṁtānaścetaso'bhipravartate|  tataḥ phalamṛte cittātsa ca nābhipravartate||9||  
 
yastasmāccittasaṁtānaścetaso'bhipravartate|  tataḥ phalamṛte cittātsa ca nābhipravartate||9||  
 
如是從初心  心法相續生從是而有果  離心無相續  
 
如是從初心  心法相續生從是而有果  離心無相續  
།སེམས་ཀི་རྒྱུན་ནི་གང་ཡིན་པ། །སེམས་ལས་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ལས་འབས་བུ་སེམས་ལྟ་ཞིག །མེད་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར། Therefore, whatever thought-series there is, that proceeds from a thought and from that fruit.  
+
།{{BigTibetan|སེམས་ཀི་རྒྱུན་ནི་གང་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|སེམས་ལས་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|དེ་ལས་འབས་བུ་སེམས་ལྟ་ཞིག}} །{{BigTibetan|མེད་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར།}} Therefore, whatever thought-series there is, that proceeds from a [[thought]] and from that fruit.  
That thought series would not proceed without a thought.  
+
That [[thought]] series would not proceed without a [[thought]].  
 
   
 
   
 
cittācca yasmātsaṁtānaḥ saṁtānācca phalodbhavaḥ|  karmapūrvaṁ phalaṁ tasmānnocchinnaṁ nāpi śāśvatam||10||  
 
cittācca yasmātsaṁtānaḥ saṁtānācca phalodbhavaḥ|  karmapūrvaṁ phalaṁ tasmānnocchinnaṁ nāpi śāśvatam||10||  
 
從心有相續  從相續有果先業後有果  不斷亦不常  
 
從心有相續  從相續有果先業後有果  不斷亦不常  
།གང་ཕྱིར་སེམས་ལས་རྒྱུན་དང་ནི། །རྒྱུན་ལས་འབས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌། །ལས་ནི་འབས་བུའི་སྔོན་འགོ་བ། །དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རག་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་སེམས་ལས་རྒྱུན་དང་ནི།}} །{{BigTibetan|རྒྱུན་ལས་འབས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|ལས་ནི་འབས་བུའི་སྔོན་འགོ་བ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རག་མ་ཡིན།}}
Since a continuous series arises from thought and from the continuous series the uprising of a fruit, the fruit that is preceded by action is neither interrupted nor eternal.  
+
Since a continuous series arises from [[thought]] and from the continuous series the uprising of a fruit, the fruit that is preceded by [[action]] is neither interrupted nor eternal.  
 
   
 
   
dharmasya sādhanopāyāḥ śuklāḥ karmapathā daśa|  phalaṁ kāmaguṇāḥ pañca dharmasya pretya ceha ca||11||  
+
dharmasya sādhanopāyāḥ śuklāḥ karmapathā daśa|  phalaṁ kāmaguṇāḥ [[pañca]] dharmasya pretya ceha ca||11||  
 
能成福德者  是十白業道二世五欲樂  即是白業報  
 
能成福德者  是十白業道二世五欲樂  即是白業報  
།དཀར་པོའི་ལས་ཀི་ལམ་བཅུ་པོ། །ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཡི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། །ཆོས་ཀི་འབས་བུ་འདི་གཞན་དུ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྔའོ།
+
།{{BigTibetan|དཀར་པོའི་ལས་ཀི་ལམ་བཅུ་པོ།}} །{{BigTibetan|ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཡི་ཐབས་ཡིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|ཆོས་ཀི་འབས་བུ་འདི་གཞན་དུ།}} །{{BigTibetan|འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྔའོ།}}
The ten pure paths of action are the means of achieving good. The five strands of sense pleasure represent the fruit of good, here as well as in the next life.  
+
The ten [[pure]] [[paths]] of [[action]] are the means of achieving good. The five [[strands]] of [[sense]] [[pleasure]] represent the fruit of good, here as well as in the next [[life]].  
 
   
 
   
bahavaśca mahāntaśca doṣāḥ syurapi  kalpanā|  yadyeṣā tena  naivaiṣā kalpanātropapadyate||12||  
+
bahavaśca mahāntaśca doṣāḥ syurapi  [[kalpanā]]|  yadyeṣā tena  naivaiṣā kalpanātropapadyate||12||  
 
若如汝分別  其過則甚多是故汝所說  於義則不然  
 
若如汝分別  其過則甚多是故汝所說  於義則不然  
།གལ་ཏེ་བརག་པ་དེར་འགྱུར་ན། །ཉེས་པ་ཆེན་པོ་མང་པོར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརག་པ་དེ། །འདིར་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་བརག་པ་དེར་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|ཉེས་པ་ཆེན་པོ་མང་པོར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟ་བས་ན་བརག་པ་དེ།}} །{{BigTibetan|འདིར་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
If there were to be such a thought, there would be many a great error.  
+
If there were to be such a [[thought]], there would be many a great error.  
Therefore, such a thought is not appropriate here.  
+
Therefore, such a [[thought]] is not appropriate here.  
 
   
 
   
 
imāṁ punaḥ pravakṣyāmi kalpanāṁ yātra yojyate|  buddhaiḥ pratyekabuddhaiśca śrāvakaiścānuvarṇitām||13||  
 
imāṁ punaḥ pravakṣyāmi kalpanāṁ yātra yojyate|  buddhaiḥ pratyekabuddhaiśca śrāvakaiścānuvarṇitām||13||  
 
今當復更說  順業果報義  
 
今當復更說  順業果報義  
 
諸佛辟支佛  賢聖所稱歎  
 
諸佛辟支佛  賢聖所稱歎  
།སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རང་རྒྱལ་དང༌། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ ཀིས་གང་གསུངས་པའི། །བརག་པ་གང་ཞིག་འདིར་འཐད་པ། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་བརོད་པར་བྱ།
+
།{{BigTibetan|སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རང་རྒྱལ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཉན་ཐོས་རྣམས་}} {{BigTibetan|ཀིས་གང་གསུངས་པའི།}} །{{BigTibetan|བརག་པ་གང་ཞིག་འདིར་འཐད་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་རབ་ཏུ་བརོད་པར་བྱ།}}
Moreover, I shall expound the following thought which is appropriate and which has been extolled by the Buddhas, the self-enlightened ones and the disciples.  
+
Moreover, I shall expound the following [[thought]] which is appropriate and which has been extolled by the [[Buddhas]], the [[self-enlightened ones]] and the [[disciples]].  
 
   
 
   
pat(t)raṁ yathāvipraṇāśastatharṇamiva karma ca|  caturvidho dhātutaḥ sa prakṛtyāvyākṛtaśca saḥ||14||  
+
pat(t)raṁ yathāvipraṇāśastatharṇamiva [[karma]] ca|  caturvidho dhātutaḥ sa prakṛtyāvyākṛtaśca saḥ||14||  
 
不失法如券  業如負財物此性則無記  分別有四種  
 
不失法如券  業如負財物此性則無記  分別有四種  
།ཇི་ལྟར་དབང་རྒྱ་དེ་བཞིན་ཆུང༌། །མི་ཟ་ལས་ནི་བུ་ལོན་བཞིན། །དེ་ནི་ཁམས་ལས་རྣམ་པ་བཞི། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ལུང་མ་བསྟན།
+
།{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་དབང་རྒྱ་དེ་བཞིན་ཆུང༌།}} །{{BigTibetan|མི་ཟ་ལས་ནི་བུ་ལོན་བཞིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ཁམས་ལས་རྣམ་པ་བཞི།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡང་རང་བཞིན་ལུང་མ་བསྟན།}}
Like an imperishable promissory note, so is debt as well as action.   
+
Like an imperishable promissory note, so is debt as well as [[action]].   
It is fourfold in terms of realms and indeterminate in terms of primal nature.  
+
It is fourfold in terms of [[realms]] and {{Wiki|indeterminate}} in terms of primal [[nature]].  
 
   
 
   
 
prahāṇato na praheyo bhāvanāheya eva vā|  tasmādavipraṇāśena jāyate karmaṇāṁ phalam||15||  
 
prahāṇato na praheyo bhāvanāheya eva vā|  tasmādavipraṇāśena jāyate karmaṇāṁ phalam||15||  
 
見諦所不斷  但思惟所斷以是不失法  諸業有果報  
 
見諦所不斷  但思惟所斷以是不失法  諸業有果報  
།སྤོང་བས་སྤང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།། བསོམ་པས་སྤང་བ་ཉིད་ཀང་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིས། །ལས་ཀི་འབས་བུ་སེད་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|སྤོང་བས་སྤང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།།}} {{BigTibetan|བསོམ་པས་སྤང་བ་ཉིད་ཀང་ཡིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིས།}} །{{BigTibetan|ལས་ཀི་འབས་བུ་སེད་པར་འགྱུར།}}
That [i.e., the imperishable karma would not be relinquished by simple relinquishing. It is to be relinquished only through cultivation. Thus, through the imperishable arises the fruit of action.  
+
That [i.e., the imperishable [[karma]] would not be relinquished by simple relinquishing. It is to be relinquished only through [[cultivation]]. Thus, through the imperishable arises the fruit of [[action]].  
 
   
 
   
prahāṇataḥ praheyaḥ syātkarmaṇaḥ saṁkrameṇa vā|  yadi doṣāḥ prasajyeraṁstatra karmavadhādayaḥ||16||  
+
prahāṇataḥ praheyaḥ syātkarmaṇaḥ saṁkrameṇa vā|  [[yadi]] doṣāḥ prasajyeraṁstatra karmavadhādayaḥ||16||  
 
若見諦所斷 而業至相似
 
若見諦所斷 而業至相似
 
則得破業等  如是之過咎  
 
則得破業等  如是之過咎  
།གལ་ཏེ་སྤོང་བས་སྤང་བ་དང༌། །ལས་འཕོ་བ་ཡིས་འཇིག་འགྱུར་ན། །དེ་ལ་ལས་འཇིག་ལ་སོགས་པའི། །སོན་རྣམས་སུ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སྤོང་བས་སྤང་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ལས་འཕོ་བ་ཡིས་འཇིག་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་ལས་འཇིག་ལ་སོགས་པའི།}} །{{BigTibetan|སོན་རྣམས་སུ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
If it is to be relinquished through simple relinquishing or through the transformation of action, then there would follow a variety of errors such as the destruction of actions.  
+
If it is to be relinquished through simple relinquishing or through the [[transformation]] of [[action]], then there would follow a variety of errors such as the destruction of [[actions]].  
 
   
 
   
 
sarveṣāṁ viṣabhāgānāṁ sabhāgānāṁ ca karmaṇām|  pratisaṁdhau sadhātūnāmeka utpadyate tu saḥ||17||  
 
sarveṣāṁ viṣabhāgānāṁ sabhāgānāṁ ca karmaṇām|  pratisaṁdhau sadhātūnāmeka utpadyate tu saḥ||17||  
 
一切諸行業  相似不相似一界初受身  爾時報獨生  
 
一切諸行業  相似不相似一界初受身  爾時報獨生  
།ཁམས་མཚུངས་ལས་ནི་ཆ་མཚུངས་དང༌། །ཆ་མི་མཚུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀི། །དེ་ནི་ཉིང་མཚམས་སོར་བའི་ཚེ། །གཅིག་པོ་ཁོ་ན་སེ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཁམས་མཚུངས་ལས་ནི་ཆ་མཚུངས་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཆ་མི་མཚུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀི།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ཉིང་མཚམས་སོར་བའི་ཚེ།}} །{{BigTibetan|གཅིག་པོ་ཁོ་ན་སེ་བར་འགྱུར།}}
Of all thee actions, whether dissimilar or similar, belonging to certain realms, only one would arise at the moment of birth [of a being].  
+
Of all thee [[actions]], whether dissimilar or similar, belonging to certain [[realms]], only one would arise at the [[moment]] of [[birth]] [of a being].  
 
   
 
   
karmaṇaḥ karmaṇo dṛṣṭe dharma utpadyate tu saḥ|  dviprakārasya sarvasya vipakke'pi ca tiṣṭhati||18||  
+
 +
 
 +
 
 +
 
 +
karmaṇaḥ karmaṇo dṛṣṭe [[dharma]] utpadyate tu saḥ|  dviprakārasya sarvasya vipakke'pi ca tiṣṭhati||18||  
 
如是二種業  現世受果報或言受報已  而業猶故在  
 
如是二種業  現世受果報或言受報已  而業猶故在  
།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་གཉིས་པོ། །ཀུན་གི་ལས་དང་ལས་ཀི་དེ། །ཐ་དད་པར་ནི་སེ་འགྱུར་ཞིང༌། །རྣམ་པར་སིན་ཀང་གནས་པ་ཡིན།
+
{{BigTibetan|།}}{{BigTibetan|མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་གཉིས་པོ།}} {{BigTibetan|།}}{{BigTibetan|ཀུན་གི་ལས་དང་ལས་ཀི་དེ།}} {{BigTibetan|།}}{{BigTibetan|ཐ་དད་པར་ནི་སེ་འགྱུར་ཞིང༌།}} {{BigTibetan|།}}{{BigTibetan|རྣམ་པར་སིན་ཀང་གནས་པ་ཡིན།}}
That [imperishable] arises in the present life, corresponding to all the actions having dual natures [similar and dissimilar, good and bad, etc.] and stays so even when matured.  
+
That [imperishable] arises in the [[present life]], [[corresponding]] to all the [[actions]] having dual natures [similar and dissimilar, [[good and bad]], etc.] and stays so even when matured.
+
 
phalavyatikramādvā sa maraṇādvā nirudhyate|  anāsravaṁ sāsravaṁ ca vibhāgaṁ tatra lakṣayet||19||  
+
phalavyatikramādvā sa maraṇādvā nirudhyate|  anāsravaṁ sāsravaṁ ca vibhāgaṁ [[tatra]] lakṣayet||19||  
 
若度果已滅  若死已而滅  
 
若度果已滅  若死已而滅  
 
於是中分別 有漏及無漏
 
於是中分別 有漏及無漏
།དེ་ནི་འབས་བུ་འཕོ་བ་དང༌། །ཤི་བར་གྱུར་ན་འགག་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་རྣམ་དབྱེ་ཟག་མེད་དང༌། །ཟག་དང་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱ།
+
།{{BigTibetan|དེ་ནི་འབས་བུ་འཕོ་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཤི་བར་གྱུར་ན་འགག་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡི་རྣམ་དབྱེ་ཟག་མེད་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཟག་དང་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱ།}}
That [imperishable] ceases as result of the interruption of the fruit or as a result of death.   
+
That [imperishable] ceases as result of the interruption of the fruit or as a result of [[death]].   
Herein, a distinction between one with influxes and the one without influxes is to be signified.  
+
Herein, a {{Wiki|distinction}} between one with [[influxes]] and the one without [[influxes]] is to be signified.  
 
   
 
   
śūnyatā ca na cocchedaḥ saṁsāraśca na śāśvatam|  karmaṇo'vipraṇāśaśca dharmo buddhena deśitaḥ||20||  
+
[[śūnyatā]] ca na cocchedaḥ saṁsāraśca na śāśvatam|  karmaṇo'vipraṇāśaśca dharmo buddhena deśitaḥ||20||  
 
雖空亦不斷  雖有亦不常業果報不失  是名佛所說  
 
雖空亦不斷  雖有亦不常業果報不失  是名佛所說  
།སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཚད་མེད་དང༌། །འཁོར་བ་དང་ནི་རག་པ་མིན། །ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་ཀིས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཚད་མེད་དང༌།}} །{{BigTibetan|འཁོར་བ་དང་ནི་རག་པ་མིན།}} །{{BigTibetan|ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཆོས།}} །{{BigTibetan|སངས་རྒྱས་ཀིས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན།}}
Emptiness, however, is not annihilation; life-process is also not eternal; the imperishability is of action -- such is the doctrine taught by the Buddha.  
+
[[Emptiness]], however, is not {{Wiki|annihilation}}; life-process is also not eternal; the imperishability is of [[action]] -- such is the [[doctrine]] [[taught]] by the [[Buddha]].  
 
   
 
   
karma notpadyate kasmāt niḥsvabhāvaṁ yatastataḥ|  yasmācca tadanutpannaṁ na tasmādvipraṇaśyati||21||  
+
[[karma]] notpadyate kasmāt niḥsvabhāvaṁ yatastataḥ|  yasmācca tadanutpannaṁ na tasmādvipraṇaśyati||21||  
 
諸業本不生  以無定性故諸業亦不滅  以其不生故  
 
諸業本不生  以無定性故諸業亦不滅  以其不生故  
།གང་ཕྱིར་ལས་ནི་སེ་བ་མེད། །འདི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་དེའི་ཕྱིར། །གང་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་སེས་པ། །དེ་ཕྱིར་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་རོ།
+
།{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་ལས་ནི་སེ་བ་མེད།}} །{{BigTibetan|འདི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་དེའི་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་སེས་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་རོ།}}
Why does action not arise? Because it is without self-nature. Since it is non-arisen, it does not perish.  
+
Why does [[action]] not arise? Because it is without [[self-nature]]. Since it is [[non-arisen]], it does not perish.  
 
   
 
   
karma svabhāvataścetsyācchāśvataṁ syādasaṁśayam|  akṛtaṁ ca bhavetkarma kriyate na hi śāśvatam||22||  
+
[[karma]] svabhāvataścetsyācchāśvataṁ syādasaṁśayam|  akṛtaṁ ca bhavetkarma kriyate na hi śāśvatam||22||  
 
若業有性者  是則名為常  
 
若業有性者  是則名為常  
 
不作亦名業 常則不可作
 
不作亦名業 常則不可作
།གལ་ཏེ་ལས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད། །རག་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ལས་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་འགྱུར། །རག་ལ་བྱ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ལས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད།}} །{{BigTibetan|རག་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།}} །{{BigTibetan|ལས་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|རག་ལ་བྱ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ།}}
If it is assumed that action comes to be from self-nature, it certainly will be eternal, and action would also be uncaused, for that which is eternal is, indeed, not caused.  
+
If it is assumed that [[action]] comes to be from [[self-nature]], it certainly will be eternal, and [[action]] would also be uncaused, for that which is eternal is, indeed, not [[caused]].  
 
   
 
   
akṛtābhyāgamabhayaṁ syātkarmākṛtakaṁ yadi|  abrahmacaryavāsaśca doṣastatra prasajyate||23||  
+
akṛtābhyāgamabhayaṁ syātkarmākṛtakaṁ [[yadi]]|  abrahmacaryavāsaśca doṣastatra prasajyate||23||  
 
若有不作業  不作而有罪不斷於梵行  而有不淨過  
 
若有不作業  不作而有罪不斷於梵行  而有不淨過  
།ཅི་སྟེ་ལས་ནི་མ་བྱས་ན། །མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་འཇིགས་འགྱུར། །ཚངས་སོད་གནས་པ་མ་ཡིན་པའང༌། །དེ་ལ་སོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཅི་སྟེ་ལས་ནི་མ་བྱས་ན།}} །{{BigTibetan|མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་འཇིགས་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཚངས་སོད་གནས་པ་མ་ཡིན་པའང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་སོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
If an action were not performed [by the individual], then there would be fear of being confronted by something not performed [by him]. An ignoble life as well as error would follow from this.  
+
If an [[action]] were not performed [by the {{Wiki|individual}}], then there would be {{Wiki|fear}} of being confronted by something not performed [by him]. An [[ignoble]] [[life]] as well as error would follow from this.  
 
   
 
   
 
vyavahārā virudhyante sarva eva na saṁśayaḥ|  puṇyapāpakṛtornaiva pravibhāgaśca yujyate||24||  
 
vyavahārā virudhyante sarva eva na saṁśayaḥ|  puṇyapāpakṛtornaiva pravibhāgaśca yujyate||24||  
 
是則破一切  世間語言法作罪及作福  亦無有差別  
 
是則破一切  世間語言法作罪及作福  亦無有差別  
།ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཉིད་དང་ཡང༌། །འགལ་བར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །བསོད་ནམས་དང་ནི་སིག་བྱེད་པའི། ། རྣམ་པར་དབྱེ་བའང་འཐད་མི་འགྱུར།  
+
{{BigTibetan|ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཉིད་དང་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|འགལ་བར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།}} །{{BigTibetan|བསོད་ནམས་དང་ནི་སིག་བྱེད་པའི།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|རྣམ་པར་དབྱེ་བའང་འཐད་མི་འགྱུར།}}
Undoubtedly, all conventions would then be contradicted. The distinction between the performance of merit and evil will also not be proper.  
+
Undoubtedly, all conventions would then be contradicted. The {{Wiki|distinction}} between the performance of [[merit]] and [[evil]] will also not be proper.  
 
   
 
   
tadvipakvavipākaṁ ca punareva vipakṣyati|  karma vyavasthitaṁ yasmāttasmātsvābhāvikaṁ yadi||25||  
+
tadvipakvavipākaṁ ca punareva vipakṣyati|  [[karma]] vyavasthitaṁ yasmāttasmātsvābhāvikaṁ yadi||25||  
 
若言業決定  而自有性者受於果報已  而應更復受  
 
若言業決定  而自有性者受於果報已  而應更復受  
།དེ་ནི་རྣམ་སིན་སིན་འགྱུར་པ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་སིན་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི། །གང་ཕྱིར་ལས་གནས་དེ་ཡི་ཕྱིར།
+
།{{BigTibetan|དེ་ནི་རྣམ་སིན་སིན་འགྱུར་པ།}} །{{BigTibetan|ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་སིན་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་ལས་གནས་དེ་ཡི་ཕྱིར།}}
If action were to be determined, because it possesses self-nature, then a maturity that has matured will again mature.  
+
If [[action]] were to be determined, because it possesses [[self-nature]], then a maturity that has matured will again mature.  
 
   
 
   
karma kleśātmakaṁ cedaṁ te ca kleśā na tattvataḥ| na cette tattvataḥ kleśāḥ karma syāttattvataḥ katham||26||  
+
[[karma]] kleśātmakaṁ cedaṁ te ca [[kleśā]] na tattvataḥ| na cette tattvataḥ kleśāḥ [[karma]] syāttattvataḥ katham||26||  
 
若諸世間業  從於煩惱生是煩惱非實  業當何有實  
 
若諸世間業  從於煩惱生是煩惱非實  業當何有實  
།ལས་འདི་ཉོན་མོངས་དག་ཉིད་ལ། ཉོན་མོངས་དེ་དག་ཡང་དག་མིན། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་ ཡང་དག་མིན། །ལས་ནི་ཡང་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|ལས་འདི་ཉོན་མོངས་དག་ཉིད་ལ།}} {{BigTibetan|ཉོན་མོངས་དེ་དག་ཡང་དག་མིན།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་}} {{BigTibetan|ཡང་དག་མིན།}} །{{BigTibetan|ལས་ནི་ཡང་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན།}}
If this action is associated with defilements, these defilements, in turn, are not found in themselves. If defilements are not in themselves, how could there be an action in itself?  
+
If this [[action]] is associated with [[defilements]], these [[defilements]], in turn, are not found in themselves. If [[defilements]] are not in themselves, how could there be an [[action]] in itself?  
 
   
 
   
karma kleśāśca dehānāṁ pratyayāḥ samudāhṛtāḥ|  karma kleśāśca te śūnyā yadi deheṣu kā kathā||27||  
+
[[karma]] kleśāśca dehānāṁ pratyayāḥ samudāhṛtāḥ|  [[karma]] kleśāśca te śūnyā [[yadi]] deheṣu kā kathā||27||  
 
諸煩惱及業  是說身因緣煩惱諸業空  何況於諸身  
 
諸煩惱及業  是說身因緣煩惱諸業空  何況於諸身  
།ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི། །ལུས་རྣམས་ཀི་ནི་རེན་དུ་བསྟན། །གལ་ཏེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ། །དེ་སྟོང་ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་བརོད།
+
།{{BigTibetan|ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི།}} །{{BigTibetan|ལུས་རྣམས་ཀི་ནི་རེན་དུ་བསྟན།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་སྟོང་ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་བརོད།}}
Action and defilements are specified as the conditions of the [different] bodies. However, if these actions and defilements are empty, what could be said about the bodies?  
+
[[Action]] and [[defilements]] are specified as the [[conditions]] of the [different] [[bodies]]. However, if these [[actions]] and [[defilements]] are [[empty]], what could be said about the [[bodies]]?  
 
   
 
   
 
avidyānivṛto jantustṛṣṇāsaṁyojanaśca saḥ|  sa bhoktā sa ca na karturanyo na ca sa eva saḥ||28||  
 
avidyānivṛto jantustṛṣṇāsaṁyojanaśca saḥ|  sa bhoktā sa ca na karturanyo na ca sa eva saḥ||28||  
 
無明之所蔽  愛結之所縛而於本作者  不即亦不異  
 
無明之所蔽  愛結之所縛而於本作者  不即亦不異  
།མ་རིག་བསིབས་པའི་སེ་བོ་གང༌། །སེད་ལྡན་དེ་མི་ཟ་བ་པོ། །དེ་ཡང་བྱེད་ ལས་གཞན་མིན་ཞིང༌། །དེ་ཉིད་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|མ་རིག་བསིབས་པའི་སེ་བོ་གང༌།}} །{{BigTibetan|སེད་ལྡན་དེ་མི་ཟ་བ་པོ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡང་བྱེད་}} {{BigTibetan|ལས་གཞན་མིན་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ཉིད་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།}}
A sentient being, beclouded by ignorance, is also fettered by craving.   
+
A [[sentient being]], beclouded by [[ignorance]], is also [[fettered]] by [[craving]].   
As an experiencer, he is neither identical with nor different from the agent.  
+
As an [[experiencer]], he is neither [[identical]] with nor different from the agent.  
 
   
 
   
na pratyayasamutpannaṁ nāpratyayasamutthitam|  asti yasmādidaṁ karma tasmātkartāpi nāstyataḥ||29||  
+
na pratyayasamutpannaṁ nāpratyayasamutthitam|  [[asti]] yasmādidaṁ [[karma]] tasmātkartāpi nāstyataḥ||29||  
 
業不從緣生  不從非緣生是故則無有  能起於業者  
 
業不從緣生  不從非緣生是故則無有  能起於業者  
།གང་གི་ཕྱིར་ན་ལས་འདི་ནི། །རེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང༌། །རེན་མིན་ལས་བྱུང་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད།
+
།{{BigTibetan|གང་གི་ཕྱིར་ན་ལས་འདི་ནི།}} །{{BigTibetan|རེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|རེན་མིན་ལས་བྱུང་ཡོད་མིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད།}}
Since this action does not exist as arisen from a condition nor as issuing forth from a noncondition, even an agent does not exist.  
+
Since this [[action]] does not [[exist]] as arisen from a [[condition]] nor as issuing forth from a noncondition, even an agent does not [[exist]].  
 
   
 
   
karma cennāsti kartā ca kutaḥ syātkarmajaṁ phalam|  asatyatha phale bhoktā kuta eva bhaviṣyati||30||  
+
[[karma]] cennāsti kartā ca kutaḥ syātkarmajaṁ phalam|  asatyatha phale bhoktā kuta eva bhaviṣyati||30||  
 
無業無作者  何有業生果若其無有果  何有受果者  
 
無業無作者  何有業生果若其無有果  何有受果者  
།གལ་ཏེ་ལས་དང་བྱེད་མེད་ན། །ལས་སེས་འབས་བུ་ག་ལ་ཡོད། །ཅི་སྟེ་འབས་བུ་ ཡོད་མིན་ན། །ཟ་བ་པོ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ལས་དང་བྱེད་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|ལས་སེས་འབས་བུ་ག་ལ་ཡོད།}} །{{BigTibetan|ཅི་སྟེ་འབས་བུ་}} {{BigTibetan|ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|ཟ་བ་པོ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།}}
If both action and agent are non-existent, what could there be the fruit born of action?   
+
If both [[action]] and agent are [[non-existent]], what could there be the fruit born of [[action]]?   
When there is no fruit, where can there be an experiencer?  
+
When there is no fruit, where can there be an [[experiencer]]?  
 
   
 
   
yathā nirmitakaṁ śāstā nirmimītarddhisaṁpadā|  nirmito nirmimītānyaṁ sa ca nirmitakaḥ punaḥ||31||  
+
[[yathā]] nirmitakaṁ śāstā nirmimītarddhisaṁpadā|  nirmito nirmimītānyaṁ sa ca nirmitakaḥ punaḥ||31||  
 
如世尊神通  所作變化人如是變化人  復變作化人  
 
如世尊神通  所作變化人如是變化人  復變作化人  
།ཇི་ལྟར་སྟོན་པས་སྤྲུལ་པ་ནི། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་ཚོགས་ཀིས་སྤྲུལ་ཞིང༌། །སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ན། །སླར་ཡང་གཞན་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟར།
+
།{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་སྟོན་པས་སྤྲུལ་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་ཚོགས་ཀིས་སྤྲུལ་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ན།}} །{{BigTibetan|སླར་ཡང་གཞན་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟར།}}
Just as a teacher, through psydso-kinetic power, were to create a figure, and this created figure were to create another, that in turn would be a created.  
+
Just as a [[teacher]], through psydso-kinetic power, were to create a figure, and this created figure were to create another, that in turn would be a created.  
 
   
 
   
tathā nirmitakākāraḥ kartā karma ca tatkṛtam|  tadyathā nirmitenānyo nirmito nirmitastathā||32||  
+
[[tathā]] nirmitakākāraḥ kartā [[karma]] ca tatkṛtam|  tadyathā nirmitenānyo nirmito nirmitastathā||32||  
 
如初變化人  是名為作者變化人所作  是則名為業  
 
如初變化人  是名為作者變化人所作  是則名為業  
།དེ་བཞིན་བྱེད་པོ་དེ་ལས་གང༌། །བྱས་པའང་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པ་བཞིན། །དཔེར་ན་ སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་གཞན་ཞིག། །སྤྲུལ་པ་མཛད་པ་དེ་བཞིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|དེ་བཞིན་བྱེད་པོ་དེ་ལས་གང༌།}} །{{BigTibetan|བྱས་པའང་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པ་བཞིན།}} །{{BigTibetan|དཔེར་ན་}} {{BigTibetan|སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་གཞན་ཞིག།}} །{{BigTibetan|སྤྲུལ་པ་མཛད་པ་དེ་བཞིན་ནོ།}}
In the same way, an agent is like a created form and his action is like his creation.   
+
In the same way, an agent is like a created [[form]] and his [[action]] is like his creation.   
It is like the created form created by anther who is created.  
+
It is like the created [[form]] created by anther who is created.  
 
   
 
   
 
kleśāḥ karmāṇi dehāśca kartāraśca phalāni ca|  gandharvanagarākārā marīcisvapnasaṁnibhāḥ||33||  
 
kleśāḥ karmāṇi dehāśca kartāraśca phalāni ca|  gandharvanagarākārā marīcisvapnasaṁnibhāḥ||33||  
 
諸煩惱及業  作者及果報皆如幻與夢  如炎亦如嚮  
 
諸煩惱及業  作者及果報皆如幻與夢  如炎亦如嚮  
།ཉོན་མོངས་ལས་དང་ལུས་རྣམས་དང༌། །བྱེད་པ་པོ་དང་འབས་བུ་དག། །དྲི་ཟའི་གོང་ཁེར་ལྟ་བུ་དང༌། །སིག་རྒྱུ་རི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན། །ལས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བདུན་པའོ།།
+
།{{BigTibetan|ཉོན་མོངས་ལས་དང་ལུས་རྣམས་དང༌།}} །{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོ་དང་འབས་བུ་དག།}} །{{BigTibetan|དྲི་ཟའི་གོང་ཁེར་ལྟ་བུ་དང༌།}} །{{BigTibetan|སིག་རྒྱུ་རི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|ལས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བདུན་པའོ།།}}
Defilements, actions and bodies, agents as well as fruits, all these are similar to the cities of the gandharvas, are comparable to mirages and dreams.  
+
[[Defilements]], [[actions]] and [[bodies]], agents as well as {{Wiki|fruits}}, all these are similar to the cities of the [[gandharvas]], are comparable to mirages and [[dreams]].  
 
   
 
   
 
   
 
   
18. ātmaparīkṣā aṣṭādaśamaṁ prakaraṇam| 觀法品第十八  
+
18. [[ātmaparīkṣā]] aṣṭādaśamaṁ prakaraṇam| 觀法品第十八  
ātmā skandhā yadi bhavedudayavyayabhāgbhavet|  skandhebhyo'nyo yadi bhavedbhavedaskandhalakṣaṇaḥ||1||  
+
[[ātmā]] skandhā [[yadi]] bhavedudayavyayabhāgbhavet|  skandhebhyo'nyo [[yadi]] bhavedbhavedaskandhalakṣaṇaḥ||1||  
 
若我是五陰  我即為生滅  
 
若我是五陰  我即為生滅  
 
若我異五陰  則非五陰相
 
若我異五陰  則非五陰相
།།གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན། །ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར།
+
།།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|སེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན།}} །{{BigTibetan|ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར།}}
If the self were to be identical with the aggregates, it will partake of uprising and ceasing. If it were to be different from aggregates, it would have the characteristics of the non-aggregates.  
+
If the [[self]] were to be [[identical]] with the [[aggregates]], it will partake of uprising and ceasing. If it were to be different from [[aggregates]], it would have the [[characteristics]] of the non-aggregates.  
 
   
 
   
 
ātmanyasati cātmīyaṁ kuta eva bhaviṣyati|  nirmamo nirahaṁkāraḥ śamādātmātmanīnayoḥ||2||  
 
ātmanyasati cātmīyaṁ kuta eva bhaviṣyati|  nirmamo nirahaṁkāraḥ śamādātmātmanīnayoḥ||2||  
 
若無有我者  何得有我所滅我我所故  名得無我智  
 
若無有我者  何得有我所滅我我所故  名得無我智  
།བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །བདག་གི་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །བདག་དང་བདག་གི་ཞི་བའི་ཕྱིར། །ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|བདག་གི་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|བདག་དང་བདག་གི་ཞི་བའི་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་འགྱུར།}}
In the absence of a self, how can there be something that belongs to the self? From the appeasement of the modes of self and self hood, one abstains from crating the notions of "mine" and "I."  
+
In the absence of a [[self]], how can there be something that belongs to the [[self]]? From the appeasement of the modes of [[self]] and [[self]] hood, one abstains from crating the notions of "mine" and "I."  
 
   
 
   
 
nirmamo nirahaṁkāro yaśca so'pi na vidyate|  nirmamaṁ nirahaṁkāraṁ yaḥ paśyati na paśyati||3||  
 
nirmamo nirahaṁkāro yaśca so'pi na vidyate|  nirmamaṁ nirahaṁkāraṁ yaḥ paśyati na paśyati||3||  
 
得無我智者  是則名實觀得無我智者  是人為希有  
 
得無我智者  是則名實觀得無我智者  是人為希有  
།ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་གང༌། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་པར། །གང་གིས་མཐོང་བས་མི་མཐོང་ངོ༌།
+
།{{BigTibetan|ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་གང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་པར།}} །{{BigTibetan|གང་གིས་མཐོང་བས་མི་མཐོང་ངོ༌།}}
Whosoever is free from selfishness and egoism, he too is not evident.   
+
Whosoever is free from [[selfishness]] and [[egoism]], he too is not evident.   
Whoever perceives someone as free from selfishness and egoism, he too does not perceive.  
+
Whoever [[perceives]] someone as free from [[selfishness]] and [[egoism]], he too does not {{Wiki|perceive}}.  
 
   
 
   
 
mametyahamiti kṣīṇe bahirdhādhyātmameva ca|  nirudhyata upādānaṁ tatkṣayājjanmanaḥ kṣayaḥ||4||  
 
mametyahamiti kṣīṇe bahirdhādhyātmameva ca|  nirudhyata upādānaṁ tatkṣayājjanmanaḥ kṣayaḥ||4||  
 
內外我我所  盡滅無有故  
 
內外我我所  盡滅無有故  
 
諸受即為滅  受滅則身滅
 
諸受即為滅  受滅則身滅
།ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དག་ལ། །བདག་དང་བདག་གི་སྙམ་ཟད་ན། །ཉེ་བར་ལེན་པ་འགག་འགྱུར་ཞིང༌། །དེ་ཟད་པས་ན་སེ་བ་ཟད།
+
།{{BigTibetan|ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དག་ལ།}} །{{BigTibetan|བདག་དང་བདག་གི་སྙམ་ཟད་ན།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་པ་འགག་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ཟད་པས་ན་སེ་བ་ཟད།}}
When views perpining to "mine" and "I”, whether they are associated with the internal or the external, have waned, then grasping comes to cease. With the waiting of that [grasping], there is waning of birth.  
+
When [[views]] perpining to "mine" and "I”, whether they are associated with the internal or the external, have waned, then [[grasping]] comes to cease. With the waiting of that [[[grasping]]], there is waning of [[birth]].  
 
   
 
   
 
karmakleśakṣayānmokṣaḥ karmakleśā vikalpataḥ|  te prapañcātprapañcastu śūnyatāyāṁ nirudhyate||5||  
 
karmakleśakṣayānmokṣaḥ karmakleśā vikalpataḥ|  te prapañcātprapañcastu śūnyatāyāṁ nirudhyate||5||  
 
業煩惱滅故  名之為解脫業煩惱非實  入空戲論滅  
 
業煩惱滅故  名之為解脫業煩惱非實  入空戲論滅  
།ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རོག་ལས། །དེ་དག་སོས་ལས་སོས་པ་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀིས་འགག་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར།}} །{{BigTibetan|ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རོག་ལས།}} །{{BigTibetan|དེ་དག་སོས་ལས་སོས་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|སྟོང་པ་ཉིད་ཀིས་འགག་པར་འགྱུར།}}
On the waning of defilements of action, there is release. Defilements of action belong to one who discriminates, and these in nun result from obsession. Obsession, in its turn, ceases within the context of emptiness.  
+
On the waning of [[defilements]] of [[action]], there is [[release]]. [[Defilements]] of [[action]] belong to one who discriminates, and these in [[nun]] result from [[obsession]]. [[Obsession]], in its turn, ceases within the context of [[emptiness]].  
 
   
 
   
 
ātmetyapi prajñapitamanātmetyapi deśitam|  buddhairnātmā na cānātmā kaścidityapi deśitam||6||  
 
ātmetyapi prajñapitamanātmetyapi deśitam|  buddhairnātmā na cānātmā kaścidityapi deśitam||6||  
 
諸佛或說我  或說於無我諸法實相中  無我無非我  
 
諸佛或說我  或說於無我諸法實相中  無我無非我  
།བདག་གོ་ཞེས་ཀང་བཏགས་གྱུར་ཅིང༌།།བདག་མེད་ཅེས་ཀང་བསྟན་པར་གྱུར།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀིས་བདག་དང་ནི།།བདག་མེད་འགའ་མེད་ཅེས་ཀང་ བསྟན།  
+
།{{BigTibetan|བདག་གོ་ཞེས་ཀང་བཏགས་གྱུར་ཅིང༌།།བདག་མེད་ཅེས་ཀང་བསྟན་པར་གྱུར།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀིས་བདག་དང་ནི།།བདག་མེད་འགའ་མེད་ཅེས་ཀང་}} {{BigTibetan|བསྟན།}}
The Buddha's have make known the conception of self and taught the doctrine of no-self. At the same time, they have not spoken of something as the self or as the non-self.  
+
The [[Buddha's]] have make known the {{Wiki|conception}} of [[self]] and [[taught]] the [[doctrine]] of [[no-self]]. At the same time, they have not spoken of something as the [[self]] or as the [[non-self]].  
 
   
 
   
 
nivṛttamabhidhātavyaṁ nivṛtte cittagocare|  anutpannāniruddhā hi nirvāṇamiva dharmatā||7||  
 
nivṛttamabhidhātavyaṁ nivṛtte cittagocare|  anutpannāniruddhā hi nirvāṇamiva dharmatā||7||  
 
諸法實相者  心行言語斷  
 
諸法實相者  心行言語斷  
 
無生亦無滅  寂滅如涅槃
 
無生亦無滅  寂滅如涅槃
།བརོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ། །སེམས་ཀི་སོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ། །མ་སེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཆོས་ཉིད་མ་ངན་འདས་དང་མཚུངས།
+
།{{BigTibetan|བརོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|སེམས་ཀི་སོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ།}} །{{BigTibetan|མ་སེས་པ་དང་མ་འགགས་པ།}} །{{BigTibetan|ཆོས་ཉིད་མ་ངན་འདས་དང་མཚུངས།}}
When the sphere of though has ceased, that which is to be designated also has ceased. Like freedom, the nature of things in non-arisen and non-ceased.  
+
When the [[sphere]] of though has ceased, that which is to be designated also has ceased. Like freedom, the [[nature]] of things in [[non-arisen]] and [[non-ceased]].  
 
   
 
   
 
sarvaṁ tathyaṁ na vā tathyaṁ tathyaṁ cātathyameva ca|  naivātathyaṁ naiva tathyametadbuddhānuśāsanam||8||  
 
sarvaṁ tathyaṁ na vā tathyaṁ tathyaṁ cātathyameva ca|  naivātathyaṁ naiva tathyametadbuddhānuśāsanam||8||  
 
一切實非實  亦實亦非實非實非非實  是名諸佛法  
 
一切實非實  亦實亦非實非實非非實  是名諸佛法  
།ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཉིད། །ཡང་དག་མིན་མིན་ཡང་དག་མིན། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རེས་བསྟན་པའོ།
+
།{{BigTibetan|ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན།}} །{{BigTibetan|ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཉིད།}} །{{BigTibetan|ཡང་དག་མིན་མིན་ཡང་དག་མིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རེས་བསྟན་པའོ།}}
Everything is such, not such, both such and not such, and neither such and not such: this is the Buddha's admonition.  
+
Everything is such, not such, both such and not such, and neither such and not such: this is the [[Buddha's]] admonition.  
 
   
 
   
 
aparapratyayaṁ śāntaṁ prapañcairaprapañcitam|  nirvikalpamanānārthametattattvasya lakṣaṇam||9||  
 
aparapratyayaṁ śāntaṁ prapañcairaprapañcitam|  nirvikalpamanānārthametattattvasya lakṣaṇam||9||  
 
自知不隨他  寂滅無戲論無異無分別  是則名實相  
 
自知不隨他  寂滅無戲論無異無分別  是則名實相  
།གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང༌། །སོས་པ་རྣམས་ཀིས་མ་སོས་པ། །རྣམ་རོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མེད། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ།
+
།{{BigTibetan|གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|སོས་པ་རྣམས་ཀིས་མ་སོས་པ།}} །{{BigTibetan|རྣམ་རོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མེད།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ།}}
Independently realized, peaceful, unobsessed by obsessions, without discriminations and a variety of meanings: such is the characteristic of truth.  
+
Independently [[realized]], [[peaceful]], unobsessed by [[obsessions]], without discriminations and a variety of meanings: such is the [[characteristic]] of [[truth]].  
 
   
 
   
 
pratītya yadyadbhavati na hi tāvattadeva tat|  na cānyadapi tattasmānnocchinnaṁ nāpi śāśvatam||10||  
 
pratītya yadyadbhavati na hi tāvattadeva tat|  na cānyadapi tattasmānnocchinnaṁ nāpi śāśvatam||10||  
 
若法從緣生  不即不異因是故名實相  不斷亦不常  
 
若法從緣生  不即不異因是故名實相  不斷亦不常  
།གང་ལ་བརེན་ཏེ་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རག་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གང་ལ་བརེན་ཏེ་གང་འབྱུང་བ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་མིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རག་མ་ཡིན།}}
Whatever that arises depending upon whatever, that is not identical nor different from it. Therefore, it is neither annihilated nor eternal.  
+
Whatever that arises depending upon whatever, that is not [[identical]] nor different from it. Therefore, it is neither {{Wiki|annihilated}} nor eternal.  
 
   
 
   
 
anekārthamanānārthamanucchedamaśāśvatam|  etattallokanāthānāṁ buddhānāṁ śāsanāmṛtam||11||  
 
anekārthamanānārthamanucchedamaśāśvatam|  etattallokanāthānāṁ buddhānāṁ śāsanāmṛtam||11||  
 
不一亦不異  不常亦不斷是名諸世尊  教化甘露味  
 
不一亦不異  不常亦不斷是名諸世尊  教化甘露味  
།སངས་རྒྱས་འཇིག་རེན་མགོན་རྣམས་ཀི། །བསྟན་པ་བདུད་རྩིར་གྱུར་པ་དེ། །དོན་གཅིག་མ་ཡིན་ཐ་དད་མིན། ཆད་པ་མ་ཡིན་རག་མ་ཡིན།  
+
།{{BigTibetan|སངས་རྒྱས་འཇིག་རེན་མགོན་རྣམས་ཀི།}} །{{BigTibetan|བསྟན་པ་བདུད་རྩིར་གྱུར་པ་དེ།}} །{{BigTibetan|དོན་གཅིག་མ་ཡིན་ཐ་དད་མིན།}} {{BigTibetan|ཆད་པ་མ་ཡིན་རག་མ་ཡིན།}}
That is without a variety of meanings or one single meaning, it is not annihilation nor is it eternal. Such, it is reminisced, is the immortal message of the Buddhas, the patrons of the world.  
+
That is without a variety of meanings or one single meaning, it is not {{Wiki|annihilation}} nor is it eternal. Such, it is reminisced, is the [[immortal]] message of the [[Buddhas]], the patrons of the [[world]].  
 
   
 
   
 
saṁbuddhānāmanutpāde śrāvakāṇāṁ punaḥ kṣaye|  jñānaṁ pratyekabuddhānāmasaṁsargātpravartate||12||  
 
saṁbuddhānāmanutpāde śrāvakāṇāṁ punaḥ kṣaye|  jñānaṁ pratyekabuddhānāmasaṁsargātpravartate||12||  
 
若佛不出世  佛法已滅盡諸辟支佛智  從於遠離生  
 
若佛不出世  佛法已滅盡諸辟支佛智  從於遠離生  
།རོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང༌། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཟད་གྱུར་ཀང༌། །རང་སངས་རྒྱས་ཀི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོན་པ་མེད་ལས་རབ་ཏུ་སེ། །བདག་དང་ཆོས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅྭ་བརྒྱད་པའོ།།
+
།{{BigTibetan|རོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཟད་གྱུར་ཀང༌།}} །{{BigTibetan|རང་སངས་རྒྱས་ཀི་ཡེ་ཤེས་ནི།}} །{{BigTibetan|སྟོན་པ་མེད་ལས་རབ་ཏུ་སེ།}} །{{BigTibetan|བདག་དང་ཆོས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅྭ་བརྒྱད་པའོ།།}}
When the fully enlightened ones do not appear; on the waning of disciples; the wisdom of the self-enlightened ones proceeds without association.  
+
When the fully [[enlightened ones]] do not appear; on the waning of [[disciples]]; the [[wisdom]] of the [[self-enlightened ones]] proceeds without association.  
 
   
 
   
 
   
 
   
19. kālaparīkṣā ekonaviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
+
19. [[kālaparīkṣā]] ekonaviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
 
觀時品第十九  
 
觀時品第十九  
 
   
 
   
 
pratyutpanno'nāgataśca yadyatītamapekṣya hi|  pratyutpanno'nāgataśca kāle'tīte bhaviṣyataḥ||1||  
 
pratyutpanno'nāgataśca yadyatītamapekṣya hi|  pratyutpanno'nāgataśca kāle'tīte bhaviṣyataḥ||1||  
 
若因過去時  有未來現在未來及現在  應在過去時  
 
若因過去時  有未來現在未來及現在  應在過去時  
།།ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །གལ་ཏེ་འདས་ལ་ལྟོས་གྱུར་ན། །ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།
+
།།{{BigTibetan|ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འདས་ལ་ལྟོས་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།}} །{{BigTibetan|འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།}}
If the present and the future exist contingent upon the pat, then the present and the future would be in the past time.  
+
If the {{Wiki|present}} and the {{Wiki|future}} [[exist]] contingent upon the pat, then the {{Wiki|present}} and the {{Wiki|future}} would be in the {{Wiki|past}} time.  
 
   
 
   
 
pratyutpanno'nāgataśca na stastatra punaryadi|  pratyutpanno'nāgataśca syātāṁ kathamapekṣya tam||2||  
 
pratyutpanno'nāgataśca na stastatra punaryadi|  pratyutpanno'nāgataśca syātāṁ kathamapekṣya tam||2||  
 
若過去時中  無未來現在未來現在時  云何因過去  
 
若過去時中  無未來現在未來現在時  云何因過去  
།ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །གལ་ཏེ་དེ་ན་མེད་གྱུར་ན། །ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར།  
+
།{{BigTibetan|ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་དེ་ན་མེད་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར།}}  
Again, if the present and the future were not to exist therein [i. e., in the past], how could the present and the future be contingent upon that?  
+
Again, if the {{Wiki|present}} and the {{Wiki|future}} were not to [[exist]] therein [i. e., in the {{Wiki|past}}], how could the {{Wiki|present}} and the {{Wiki|future}} be contingent upon that?  
 
   
 
   
 
anapekṣya punaḥ siddhirnātītaṁ vidyate tayoḥ|  pratyutpanno'nāgataśca tasmātkālo na vidyate||3||  
 
anapekṣya punaḥ siddhirnātītaṁ vidyate tayoḥ|  pratyutpanno'nāgataśca tasmātkālo na vidyate||3||  
 
不因過去時  則無未來時亦無現在時  是故無二時  
 
不因過去時  則無未來時亦無現在時  是故無二時  
།འདས་པ་ལ་ནི་མ་ལྟོས་པར། །དེ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང༌། །མ་འོངས་དུས་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན།  
+
།{{BigTibetan|འདས་པ་ལ་ནི་མ་ལྟོས་པར།}} །{{BigTibetan|དེ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|མ་འོངས་དུས་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན།}}  
Moreover, non-contingent upon the past, theit [i.e. of the prerent and future] establishment is not evident. Therefore, neither a present nor a future time is evident.  
+
Moreover, non-contingent upon the {{Wiki|past}}, theit [i.e. of the prerent and {{Wiki|future}}] establishment is not evident. Therefore, neither a {{Wiki|present}} nor a {{Wiki|future}} time is evident.  
 
   
 
   
 
etenai vāvaśiṣṭau dvau krameṇa parivartakau|   
 
etenai vāvaśiṣṭau dvau krameṇa parivartakau|   
 
uttamādhamamadhyādīnekatvādīṁśca lakṣayet||4||  
 
uttamādhamamadhyādīnekatvādīṁśca lakṣayet||4||  
 
以如是義故  則知餘二時上中下一異  是等法皆無  
 
以如是義故  則知餘二時上中下一異  是等法皆無  
།རིམ་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་ཉིད་ཀིས། །ལྷག་མ་གཉིས་པོ་བསྣོར་བ་དང༌། །མཆོག་དང་ཐ་མ་འབིང་ལ་སོགས། །གཅིག་ལ་སོགས་པའང་ཤེས་པར་བྱ།  
+
།{{BigTibetan|རིམ་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་ཉིད་ཀིས།}} །{{BigTibetan|ལྷག་མ་གཉིས་པོ་བསྣོར་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|མཆོག་དང་ཐ་མ་འབིང་ལ་སོགས།}} །{{BigTibetan|གཅིག་ལ་སོགས་པའང་ཤེས་པར་བྱ།}}  
Following the same method, the remaining two periods of [time] as well as related concepts such as the highest, the lowest and the middle, and also identity, etc. should be characterized.  
+
Following the same method, the remaining two periods of [time] as well as related [[Wikipedia:concept|concepts]] such as the [[highest]], the lowest and the middle, and also [[Wikipedia:Identity (social science)|identity]], etc. should be characterized.  
 
   
 
   
 
nāsthito gṛhyate kālaḥ sthitaḥ kālo na vidyate|  yo gṛhyetāgṛhītaśca kālaḥ prajñapyate katham||5||  
 
nāsthito gṛhyate kālaḥ sthitaḥ kālo na vidyate|  yo gṛhyetāgṛhītaśca kālaḥ prajñapyate katham||5||  
 
時住不可得  時去亦叵得時若不可得  云何說時相  
 
時住不可得  時去亦叵得時若不可得  云何說時相  
།མི་གནས་དུས་ནི་འཛིན་མི་བྱེད།།གང་ཞིག་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དུས། །གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །མ་བཟུང་དུས་ནི་ཇི་ལྟར་གདགས།  
+
།{{BigTibetan|མི་གནས་དུས་ནི་འཛིན་མི་བྱེད།།གང་ཞིག་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དུས།}} །{{BigTibetan|གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།}} །{{BigTibetan|མ་བཟུང་དུས་ནི་ཇི་ལྟར་གདགས།}}  
 
A non-static time is not observed, A static time is not evident, Even if the unobserved time were to be observed, how can it' be made known?  
 
A non-static time is not observed, A static time is not evident, Even if the unobserved time were to be observed, how can it' be made known?  
 
   
 
   
 
bhāvaṁ pratītya kālaścetkālo bhāvādṛte kutaḥ|  na ca kaścana bhāvo'sti kutaḥ kālo bhaviṣyati||6||  
 
bhāvaṁ pratītya kālaścetkālo bhāvādṛte kutaḥ|  na ca kaścana bhāvo'sti kutaḥ kālo bhaviṣyati||6||  
 
因物故有時  離物何有時物尚無所有  何況當有時  
 
因物故有時  離物何有時物尚無所有  何況當有時  
།གལ་ཏེ་དུས་ནི་དངོས་བརེན་ཏེ།།དངོས་མེད་དུས་ནི་ག་ལ་ཡོད།།དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ན། །དུས་ལྟ་ཡོད་ པར་ག་ལ་འགྱུར།   
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་དུས་ནི་དངོས་བརེན་ཏེ།།དངོས་མེད་དུས་ནི་ག་ལ་ཡོད།།དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|དུས་ལྟ་ཡོད་}} {{BigTibetan|པར་ག་ལ་འགྱུར།}}  
།དུས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དགུ་པའོ།།
+
།{{BigTibetan|དུས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དགུ་པའོ།།}}
If it is assumed that time exists depending upon an existent, how can there be time without an existent? No existent with whatsoever found to exist. Where can time be?  
+
If it is assumed that time [[exists]] depending upon an [[existent]], how can there be time without an [[existent]]? No [[existent]] with whatsoever found to [[exist]]. Where can time be?  
 
   
 
   
 
   
 
   
20. sāmagrīparīkṣā viṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
+
20. [[sāmagrīparīkṣā]] viṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
 
觀因果品第二十  
 
觀因果品第二十  
 
   
 
   
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryā jāyate yadi|  phalamasti ca sāmagryāṁ sāmagryā jāyate katham||1||  
+
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryā jāyate [[yadi]]|  phalamasti ca sāmagryāṁ sāmagryā jāyate katham||1||  
 
若眾緣和合  而有果生者和合中已有  何須和合生  
 
若眾緣和合  而有果生者和合中已有  何須和合生  
།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི། །ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སེ་འགྱུར་ཞིང༌། །ཚོགས་ལ་འབས་བུ་ཡོད་ན་ནི། །ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སེ།
+
།།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི།}} །{{BigTibetan|ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སེ་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|ཚོགས་ལ་འབས་བུ་ཡོད་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སེ།}}
If the effect were to arise from a harmony of cause and conditions, and if it were to exist in the harmony, how can it arise from the harmony?  
+
If the effect were to arise from a [[harmony]] of [[cause]] and [[conditions]], and if it were to [[exist]] in the [[harmony]], how can it arise from the [[harmony]]?  
 
   
 
   
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryā jāyate yadi|  phalaṁ nāsti ca sāmagryāṁ sāmagryā jāyate katham||2||  
+
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryā jāyate [[yadi]]|  phalaṁ [[nāsti]] ca sāmagryāṁ sāmagryā jāyate katham||2||  
 
若眾緣和合  是中無果者云何從眾緣  和合而果生  
 
若眾緣和合  是中無果者云何從眾緣  和合而果生  
།གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི། །ཚོགས་པ་ཉིད་ ལས་སེ་འགྱུར་ཞིང༌། །ཚོགས་ལ་འབས་བུ་མེད་ན་ནི། །ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སེ།  
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི།}} །{{BigTibetan|ཚོགས་པ་ཉིད་}} {{BigTibetan|ལས་སེ་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|ཚོགས་ལ་འབས་བུ་མེད་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སེ།}}  
If the effect were to arise from a harmony of cause and conditions and if it were not to exist in the harmony, how can it arise from the harmony?  
+
If the effect were to arise from a [[harmony]] of [[cause]] and [[conditions]] and if it were not to [[exist]] in the [[harmony]], how can it arise from the [[harmony]]?  
 
   
 
   
 
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryāmasti cetphalam|  gṛhyeta nanu sāmagryāṁ sāmagryāṁ ca na gṛhyate||3||  
 
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryāmasti cetphalam|  gṛhyeta nanu sāmagryāṁ sāmagryāṁ ca na gṛhyate||3||  
 
若眾緣和合  是中有果者和合中應有  而實不可得  
 
若眾緣和合  是中有果者和合中應有  而實不可得  
།གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི། །ཚོགས་ལ་འབས་བུ་ཡོད་ན་ནི། །ཚོགས་ལ་གཟུང་དུ་ཡོད་རིགས་ན། །ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་གཟུང་དུ་མེད།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི།}} །{{BigTibetan|ཚོགས་ལ་འབས་བུ་ཡོད་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|ཚོགས་ལ་གཟུང་དུ་ཡོད་རིགས་ན།}} །{{BigTibetan|ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་གཟུང་དུ་མེད།}}
If it is assumed that the effect exists in the harmony of cause and conditions, should it not be observed in the harmony? However, it is not observed in the harmony.  
+
If it is assumed that the effect [[exists]] in the [[harmony]] of [[cause]] and [[conditions]], should it not be observed in the [[harmony]]? However, it is not observed in the [[harmony]].  
 
   
 
   
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryāṁ nāsti cetphalam|  hetavaḥ pratyayāśca syurahetupratyayaiḥ samāḥ||4||  
+
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryāṁ [[nāsti]] cetphalam|  hetavaḥ pratyayāśca syurahetupratyayaiḥ samāḥ||4||  
 
若眾緣和合  是中無果者是則眾因緣  與非因緣同  
 
若眾緣和合  是中無果者是則眾因緣  與非因緣同  
།གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི། །ཚོགས་ ལ་འབས་བུ་མེད་ན་ནི། །རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་རེན་དག་ཀང༌། །རྒྱུ་རེན་མ་ཡིན་མཚུངས་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི།}} །{{BigTibetan|[[ཚོགས་]]}} {{BigTibetan|ལ་འབས་བུ་མེད་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་རེན་དག་ཀང༌།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་རེན་མ་ཡིན་མཚུངས་པར་འགྱུར།}}
If the effect were not to exist in the harmony of cause and conditions, then the cause and conditions would be comparable to non-cause and non-conditions.  
+
If the effect were not to [[exist]] in the [[harmony]] of [[cause]] and [[conditions]], then the [[cause]] and [[conditions]] would be comparable to non-cause and non-conditions.  
 
   
 
   
hetukaṁ phalasya dat(t)vā  yadi heturnirudhyate|  yaddattaṁ yanniruddhaṁ ca hetorātmadvayaṁ bhavet||5||  
+
hetukaṁ phalasya dat(t)vā  [[yadi]] heturnirudhyate|  yaddattaṁ yanniruddhaṁ ca hetorātmadvayaṁ bhavet||5||  
 
若因與果因  作因已而滅是因有二體  一與一則滅  
 
若因與果因  作因已而滅是因有二體  一與一則滅  
།གལ་ཏེ་རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ལ། །རྒྱུ་བྱིན་ནས་ནི་འགག་འགྱུར་ན། །གང་བྱིན་པ་དང་གང་འགགས་པའི། །རྒྱུ་ཡི་བདག་ཉིད་གཉིས་སུ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ལ།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་བྱིན་ནས་ནི་འགག་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|གང་བྱིན་པ་དང་གང་འགགས་པའི།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་ཡི་བདག་ཉིད་གཉིས་སུ་འགྱུར།}}
If the cause were to cease having passed on that causal status to the effect, then there would be two forms of the cause: the given and the ceased.  
+
If the [[cause]] were to cease having passed on that causal {{Wiki|status}} to the effect, then there would be two [[forms]] of the [[cause]]: the given and the ceased.  
 
   
 
   
hetuṁ phalasyādatvā ca yadi heturnirudhyate|  hetau niruddhe jātaṁ tatphalamāhetukaṁ bhavet||6||  
+
hetuṁ phalasyādatvā ca [[yadi]] heturnirudhyate|  hetau niruddhe jātaṁ tatphalamāhetukaṁ bhavet||6||  
 
若因不與果  作因已而滅因滅而果生  是果則無因  
 
若因不與果  作因已而滅因滅而果生  是果則無因  
།གལ་ཏེ་རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ལ། ། རྒྱུ་མ་བྱིན་པར་འགག་འགྱུར་ན། །རྒྱུ་འགགས་ནས་ནི་སེས་པ་ཡི། །འབས་བུ་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་འགྱུར།
+
{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ལ།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|རྒྱུ་མ་བྱིན་པར་འགག་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་འགགས་ནས་ནི་སེས་པ་ཡི།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་འགྱུར།}}
If the cause were to ease without passing on the causal status to the effect, then the effect that is born when the cause has ceased would be without a cause.  
+
If the [[cause]] were to ease without passing on the causal {{Wiki|status}} to the effect, then the effect that is born when the [[cause]] has ceased would be without a [[cause]].  
 
   
 
   
phalaṁ sahaiva sāmagryā yadi prādurbhavetpunaḥ|  ekakālau prasajyete janako yaśca janyate||7||  
+
phalaṁ sahaiva sāmagryā [[yadi]] prādurbhavetpunaḥ|  ekakālau prasajyete janako yaśca janyate||7||  
 
若眾緣合時  而有果生者生者及可生  則為一時俱  
 
若眾緣合時  而有果生者生者及可生  則為一時俱  
།གལ་ཏེ་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །འབས་བུ་ཡང་ནི་སེ་འགྱུར་ན། །སེད་པར་བྱེད་དང་བསེད་བྱ་གང༌། །དུས་གཅིག་པར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་ཡང་ནི་སེ་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|སེད་པར་བྱེད་དང་བསེད་བྱ་གང༌།}} །{{BigTibetan|དུས་གཅིག་པར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
If, again, the effect were to appear together with the harmony, then it would follow that the producer and the produce are contemporaneous.  
+
If, again, the effect were to appear together with the [[harmony]], then it would follow that the producer and the produce are contemporaneous.  
 
   
 
   
 
pūrvameva ca sāmagryāḥ phalaṁ prādurbhavedyadi|  hetupratyayanirmuktaṁ phalamāhetukaṁ bhavet||8||  
 
pūrvameva ca sāmagryāḥ phalaṁ prādurbhavedyadi|  hetupratyayanirmuktaṁ phalamāhetukaṁ bhavet||8||  
 
若先有果生  而後眾緣合此即離因緣  名為無因果  
 
若先有果生  而後眾緣合此即離因緣  名為無因果  
།གལ་ཏེ་ཚོགས་པའི་སྔ་རོལ་ དུ༑ །འབས་བུ་སེས་པར་གྱུར་ན་ནི། །རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་མེད་པ་ཡི། །འབས་བུ་རྒྱུ་མེད་འབྱུང་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཚོགས་པའི་སྔ་རོལ་}} {{BigTibetan|དུ༑}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་སེས་པར་གྱུར་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་མེད་པ་ཡི།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་རྒྱུ་མེད་འབྱུང་བར་འགྱུར།}}
If the effect were to appear even prior to the harmony, the effect, distinct from causes and conditions, would be without a cause.  
+
If the effect were to appear even prior to the [[harmony]], the effect, {{Wiki|distinct}} from [[causes and conditions]], would be without a [[cause]].  
 
   
 
   
niruddhe cetphalaṁ hetau hetoḥ saṁkramaṇaṁ bhavet|  pūrvajātasya hetośca punarjanma prasajyate||9||  
+
niruddhe cetphalaṁ hetau hetoḥ saṁkramaṇaṁ bhavet|  pūrvajātasya hetośca [[punarjanma]] prasajyate||9||  
 
若因變為果  因即至於果是則前生因  生已而復生  
 
若因變為果  因即至於果是則前生因  生已而復生  
།གལ་ཏེ་རྒྱུ་འགགས་འབས་བུ་ན། །རྒྱུ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཕོ་བར་འགྱུར། །སྔོན་སེས་པ་ཡི་རྒྱུ་ཡང་ནི། །ཡང་སེ་བར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རྒྱུ་འགགས་འབས་བུ་ན།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཕོ་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|སྔོན་སེས་པ་ཡི་རྒྱུ་ཡང་ནི།}} །{{BigTibetan|ཡང་སེ་བར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
If it is assumed that when the cause has ceased to exist, the effect would become the transformation of the cause, then it follows that there is a rebirth of a cuase that was already born.  
+
If it is assumed that when the [[cause]] has ceased to [[exist]], the effect would become the [[transformation]] of the [[cause]], then it follows that there is a [[rebirth]] of a cuase that was already born.  
 
   
 
   
janayetphalamutpannaṁ niruddho'staṁgataḥ katham|  tiṣṭhannapi kathaṁ hetuḥ phalena janayedvṛtaḥ||10||  
+
janayetphalamutpannaṁ niruddho'staṁgataḥ [[katham]]|  tiṣṭhannapi kathaṁ hetuḥ phalena janayedvṛtaḥ||10||  
 
云何因滅失  而能生於果又若因在果  云何因生果  
 
云何因滅失  而能生於果又若因在果  云何因生果  
།འགགས་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིས། ། འབས་བུ་སེས་པ་ཇི་ལྟར་སེད། །འབས་བུ་དང་ནི་འབེལ་བའི་རྒྱུ། །གནས་པས་ཀང་ནི་ཇི་ལྟར་སེད།
+
{{BigTibetan|འགགས་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིས།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|འབས་བུ་སེས་པ་ཇི་ལྟར་སེད།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་དང་ནི་འབེལ་བའི་རྒྱུ།}} །{{BigTibetan|གནས་པས་ཀང་ནི་ཇི་ལྟར་སེད།}}
How can a cause that has ceased, has reached its end, give rise to an effect that is already arisen? How can a cause, even though enduring, produce an effect, when it is separated from the latter?  
+
How can a [[cause]] that has ceased, has reached its end, give rise to an effect that is already arisen? How can a [[cause]], even though enduring, produce an effect, when it is separated from the [[latter]]?  
 
   
 
   
 
athāvṛtaḥ phalenāsau katamajjanayetphalam|  na hyadṛṣṭvā vā dṛṣṭvā vā  heturjanayate phalam||11||  
 
athāvṛtaḥ phalenāsau katamajjanayetphalam|  na hyadṛṣṭvā vā dṛṣṭvā vā  heturjanayate phalam||11||  
 
若因遍有果  更生何等果因見不見果  是二俱不生  
 
若因遍有果  更生何等果因見不見果  是二俱不生  
།ཅི་སྟེ་རྒྱུ་འབས་མ་འབེལ་ན། །འབས་བུ་གང་ཞིག་སེད་པར་བྱེད། །རྒྱུས་ནི་མཐོང་དང་མ་མཐོང་བར། །འབས་བུ་སེད་པར་མི་བྱེད་དོ།
+
།{{BigTibetan|ཅི་སྟེ་རྒྱུ་འབས་མ་འབེལ་ན།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་གང་ཞིག་སེད་པར་བྱེད།}} །{{BigTibetan|རྒྱུས་ནི་མཐོང་དང་མ་མཐོང་བར།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་སེད་པར་མི་བྱེད་དོ།}}
What muse, even if it were not separated from the effect, will give rise to the effect? A cause does not produce an effect either imperceptibly or perceptibly.  
+
What muse, even if it were not separated from the effect, will give rise to the effect? A [[cause]] does not produce an effect either imperceptibly or perceptibly.  
 
   
 
   
nātītasya hyatītena phalasya saha hetunā|  nājātena na jātena saṁgatirjātu vidyate||12||  
+
nātītasya hyatītena phalasya [[saha]] hetunā|  nājātena na jātena saṁgatirjātu vidyate||12||  
 
若言過去因  而於過去果未來現在果  是則終不合  
 
若言過去因  而於過去果未來現在果  是則終不合  
།འབས་བུ་འདས་པ་རྒྱུ་འདས་དང༌། །མ་སེས་པ་དང་སེས་པ་དང༌། །ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་པ་ནི། །ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|འབས་བུ་འདས་པ་རྒྱུ་འདས་དང༌།}} །{{BigTibetan|མ་སེས་པ་དང་སེས་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
Indeed, the assemblage of a past effect with a put or a future or a present cause is not evident.  
+
Indeed, the assemblage of a {{Wiki|past}} effect with a put or a {{Wiki|future}} or a {{Wiki|present}} [[cause]] is not evident.  
 
   
 
   
na jātasya hyajātena phalasya saha hetunā|  nātītena na jātena saṁgatirjātu vidyate||13||  
+
na jātasya hyajātena phalasya [[saha]] hetunā|  nātītena na jātena saṁgatirjātu vidyate||13||  
 
若言現在因  而於現在果未來過去果  是則終不合  
 
若言現在因  而於現在果未來過去果  是則終不合  
།འབས་བུ་སེས་པ་རྒྱུ་མ་སེས། །འདས་པ་དང་ནི་སེས་པ་དང༌། །ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་པ་ནི། །ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|འབས་བུ་སེས་པ་རྒྱུ་མ་སེས།}} །{{BigTibetan|འདས་པ་དང་ནི་སེས་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
Indeed, an assemblage of the present effect with a future or a past or a present cause is not evident.  
+
Indeed, an assemblage of the {{Wiki|present}} effect with a {{Wiki|future}} or a {{Wiki|past}} or a {{Wiki|present}} [[cause]] is not evident.  
 
   
 
   
nājātasya hi jātena phalasya saha hetunā|  nājātena na naṣṭena saṁgatirjātu vidyate||14||   
+
nājātasya hi jātena phalasya [[saha]] hetunā|  nājātena na naṣṭena saṁgatirjātu vidyate||14||   
 
若言未來因  而於未來果現在過去果  是則終不合  
 
若言未來因  而於未來果現在過去果  是則終不合  
།འབས་བུ་མ་སེས་རྒྱུ་སེས་དང༌། །མ་སེས་པ་དང་འདས་པ་དང༌། ། ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནི། །ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
{{BigTibetan|འབས་བུ་མ་སེས་རྒྱུ་སེས་དང༌།}} །{{BigTibetan|མ་སེས་པ་དང་འདས་པ་དང༌།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནི།}} །{{BigTibetan|ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
Indeed, as assemblage of the future effect with a present or a future or a past cause is not evident.  
+
Indeed, as assemblage of the {{Wiki|future}} effect with a {{Wiki|present}} or a {{Wiki|future}} or a {{Wiki|past}} [[cause]] is not evident.  
 
   
 
   
 
asatyāṁ saṁgatau hetuḥ kathaṁ janayate phalam|  satyāṁ vā saṁgatau hetuḥ kathaṁ janayate phalam||15||  
 
asatyāṁ saṁgatau hetuḥ kathaṁ janayate phalam|  satyāṁ vā saṁgatau hetuḥ kathaṁ janayate phalam||15||  
 
若不和合者  因何能生果若有和合者  因何能生果  
 
若不和合者  因何能生果若有和合者  因何能生果  
།ཕྲད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ཇི་ལྟར་སེད། །ཕྲད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང༌། །རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ཇི་ལྟར་སེད།
+
།{{BigTibetan|ཕྲད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ཇི་ལྟར་སེད།}} །{{BigTibetan|ཕྲད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ཇི་ལྟར་སེད།}}
When an assemblage does not exist, how can a cause produce an effcct?  
+
When an assemblage does not [[exist]], how can a [[cause]] produce an effcct?  
When an assemblage exists, how can a cause produce an effect?  
+
When an assemblage [[exists]], how can a [[cause]] produce an effect?  
 
   
 
   
 
hetuḥ phalena śūnyaścetkathaṁ janayate phalam|  hetuḥ phalenāśūnyaścetkathaṁ janayate phalam||16||  
 
hetuḥ phalena śūnyaścetkathaṁ janayate phalam|  hetuḥ phalenāśūnyaścetkathaṁ janayate phalam||16||  
 
若因空無果  因何能生果若因不空果  因何能生果  
 
若因空無果  因何能生果若因不空果  因何能生果  
།གལ་ཏེ་འབས་བུས་སྟོང་པའི་རྒྱུས། །ཇི་ལྟར་འབས་བུ་སེད་པར་བྱེད། །གལ་ཏེ་འབས་བུས་མི་སྟོང་རྒྱུས། །ཇི་ལྟར་འབས་བུ་སེད་པར་བྱེད།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འབས་བུས་སྟོང་པའི་རྒྱུས།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་འབས་བུ་སེད་པར་བྱེད།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འབས་བུས་མི་སྟོང་རྒྱུས།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་འབས་བུ་སེད་པར་བྱེད།}}
Hit is assumed that the cause is empty of an effect, how can it praduce an effect? If it is assumed that the cause is not empty of an effect, how can it produce an effect?  
+
Hit is assumed that the [[cause]] is [[empty]] of an effect, how can it praduce an effect? If it is assumed that the [[cause]] is not [[empty]] of an effect, how can it produce an effect?  
 
   
 
   
 
phalaṁ notpatsyate'śūnyamaśūnyaṁ na nirotsyate|  aniruddhamanutpannamaśūnyaṁ tadbhaviṣyati||17||  
 
phalaṁ notpatsyate'śūnyamaśūnyaṁ na nirotsyate|  aniruddhamanutpannamaśūnyaṁ tadbhaviṣyati||17||  
 
果不空不生  果不空不滅以果不空故  不生亦不滅  
 
果不空不生  果不空不滅以果不空故  不生亦不滅  
།འབས་བུ་མི་སྟོང་སེ་མི་འགྱུར། །མི་སྟོང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་སྟོང་དེ་ནི་མི་འགགས་དང༌། །མ་སེས་པར་ཡང་འགྱུར་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|འབས་བུ་མི་སྟོང་སེ་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|མི་སྟོང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|མི་སྟོང་དེ་ནི་མི་འགགས་དང༌།}} །{{BigTibetan|མ་སེས་པར་ཡང་འགྱུར་པ་ཡིན།}}
A non-empty effect will not arise; a non-empty effect will not cease.   
+
A [[non-empty]] effect will not arise; a [[non-empty]] effect will not cease.   
For, the non-ceased and non-arisen will also be the non-empty.  
+
For, the [[non-ceased]] and [[non-arisen]] will also be the [[non-empty]].  
 
   
 
   
 
kathamutpatsyate śūnyaṁ kathaṁ śūnyaṁ nirotsyate|  śūnyamapyaniruddhaṁ tadanutpannaṁ prasajyate||18||  
 
kathamutpatsyate śūnyaṁ kathaṁ śūnyaṁ nirotsyate|  śūnyamapyaniruddhaṁ tadanutpannaṁ prasajyate||18||  
 
果空故不生  果空故不滅以果是空故  不生亦不滅  
 
果空故不生  果空故不滅以果是空故  不生亦不滅  
།སྟོང་པ་ཇི་ལྟར་སེ་འགྱུར་ཞིང༌། །སྟོང་པ་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར། །སྟོང་པ་དེ་ཡང་མ་འགགས་དང༌། །མ་སེས་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|སྟོང་པ་ཇི་ལྟར་སེ་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|སྟོང་པ་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|སྟོང་པ་དེ་ཡང་མ་འགགས་དང༌།}} །{{BigTibetan|མ་སེས་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
How will the empty arise and how will the empty cease?   
+
How will the [[empty]] arise and how will the [[empty]] cease?   
If something is empty, it follows that it is non-ceased and non-arisen.  
+
If something is [[empty]], it follows that it is [[non-ceased]] and [[non-arisen]].  
 
   
 
   
 
hetoḥ phalasya caikatvaṁ na hi jātūpapadyate|  hetoḥ phalasya cānyatvaṁ na hi jātūpapadyate||19||  
 
hetoḥ phalasya caikatvaṁ na hi jātūpapadyate|  hetoḥ phalasya cānyatvaṁ na hi jātūpapadyate||19||  
 
因果是一者  是事終不然因果若異者  是事亦不然  
 
因果是一者  是事終不然因果若異者  是事亦不然  
།རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཅིག་ཉིད་དུ། །ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཞན་ཉིད་དུ། །ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།
+
།{{BigTibetan|རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཅིག་ཉིད་དུ།}} །{{BigTibetan|ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཞན་ཉིད་དུ།}} །{{BigTibetan|ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}}
The identity of cause and effect is indeed not appropriate. The difference between cause and effect is indeed not appropriate.  
+
The [[Wikipedia:Identity (social science)|identity]] of [[cause and effect]] is indeed not appropriate. The difference between [[cause and effect]] is indeed not appropriate.  
 
   
 
   
 
ekatve phalahetvoḥ syādaikyaṁ janakajanyayoḥ|  pṛthaktve phalahetvoḥ syāttulyo heturahetunā||20||  
 
ekatve phalahetvoḥ syādaikyaṁ janakajanyayoḥ|  pṛthaktve phalahetvoḥ syāttulyo heturahetunā||20||  
 
若因果是一  生及所生一若因果是異  因則同非因  
 
若因果是一  生及所生一若因果是異  因則同非因  
།རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཅིག་ཉིད་ན། །བསེད་བྱ་སེད་བྱེད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཞན་ཉིད་ན། །རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་མཚུངས་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཅིག་ཉིད་ན།}} །{{BigTibetan|བསེད་བྱ་སེད་བྱེད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཞན་ཉིད་ན།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་མཚུངས་པར་འགྱུར།}}
If there were to be identity of cause and effect, then there would be oneness of producer and the produce. If there were to be difference between cause and effect, then the cause would be equal to a non-cause.  
+
If there were to be [[Wikipedia:Identity (social science)|identity]] of [[cause and effect]], then there would be [[oneness]] of producer and the produce. If there were to be difference between [[cause and effect]], then the [[cause]] would be {{Wiki|equal}} to a non-cause.  
 
   
 
   
 
phalaṁ svabhāvasadbhūtaṁ kiṁ heturjanayiṣyati|  phalaṁ svabhāvāsadbhūtaṁ kiṁ heturjanayiṣyati||21||  
 
phalaṁ svabhāvasadbhūtaṁ kiṁ heturjanayiṣyati|  phalaṁ svabhāvāsadbhūtaṁ kiṁ heturjanayiṣyati||21||  
 
若果定有性  因為何所生  
 
若果定有性  因為何所生  
 
若果定無性  因為何所生  
 
若果定無性  因為何所生  
།འབས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། །རྒྱུས་ནི་ཅི་ཞིག་སེད་པར་བྱེད། །འབས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན། །རྒྱུས་ནི་ཅི་ཞིག་སེད་པར་བྱེད།
+
།{{BigTibetan|འབས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན།}} །{{BigTibetan|རྒྱུས་ནི་ཅི་ཞིག་སེད་པར་བྱེད།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|རྒྱུས་ནི་ཅི་ཞིག་སེད་པར་བྱེད།}}
How is it that a cause will produce an effect which comes to be on its own nature?   
+
How is it that a [[cause]] will produce an effect which comes to be on its [[own]] [[nature]]?   
How is it that a cause will produce an effect which does not come to be its own nature?  
+
How is it that a [[cause]] will produce an effect which does not come to be its [[own]] [[nature]]?  
 
   
 
   
 
na cājanayamānasya hetutvamupapadyate|  hetutvānupapattau ca phalaṁ kasya bhaviṣyati||22||  
 
na cājanayamānasya hetutvamupapadyate|  hetutvānupapattau ca phalaṁ kasya bhaviṣyati||22||  
 
因不生果者  則無有因相若無有因相  誰能有是果  
 
因不生果者  則無有因相若無有因相  誰能有是果  
།སེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། །རྒྱུ་ཉིད་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་ཉིད་འཐད་པ་ཡོད་མིན་ན། །འབས་བུ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|སེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་ཉིད་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་ཉིད་འཐད་པ་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར།}}
 
Moreover, the causal efficacy of something that is not producing is not appropriate.   
 
Moreover, the causal efficacy of something that is not producing is not appropriate.   
 
In the absence of causal efficacy, to what will the effect belong?  
 
In the absence of causal efficacy, to what will the effect belong?  
 
   
 
   
na ca pratyayahetūnāmiyamātmānamātmanā|  yā sāmagrī janayate sā kathaṁ janayetphalam||23||  
+
na ca pratyayahetūnāmiyamātmānamātmanā|  yā [[sāmagrī]] janayate sā kathaṁ janayetphalam||23||  
 
若從眾因緣  而有和合生和合自不生  云何能生果  
 
若從眾因緣  而有和合生和合自不生  云何能生果  
།རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་རེན་དག་གི། །ཚོགས་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡིན་ནི། །བདག་གིས་བདག་ཉིད་མི་སེད་ན། །འབས་བུ་ཇི་ལྟར་སེད་པར་བྱེད།
+
།{{BigTibetan|རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་རེན་དག་གི།}} །{{BigTibetan|ཚོགས་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡིན་ནི།}} །{{BigTibetan|བདག་གིས་བདག་ཉིད་མི་སེད་ན།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་ཇི་ལྟར་སེད་པར་བྱེད།}}
Whatever harmony of causes and conditions there is, it is not produced by itself or by another. If so, how can it produce an effect?  
+
Whatever [[harmony]] of [[causes and conditions]] there is, it is not produced by itself or by another. If so, how can it produce an effect?  
 
   
 
   
na sāmagrīkṛtaṁ phalaṁ nāsāmagrīkṛtaṁ phalam| asti pratyayasāmagrī kuta eva phalaṁ vinā||24||  
+
na sāmagrīkṛtaṁ phalaṁ nāsāmagrīkṛtaṁ phalam| [[asti]] pratyayasāmagrī kuta eva phalaṁ vinā||24||  
 
是故果不從  緣合不合生若無有果者  何處有合法  
 
是故果不從  緣合不合生若無有果者  何處有合法  
།དེ་ཕྱིར་ཚོགས་པས་བྱས་པ་མེད། །ཚོགས་མིན་བྱས་པའི་འབས་བུ་མེད། །འབས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །རེན་གི་ཚོགས་པ་ག་ལ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ཚོགས་པས་བྱས་པ་མེད།}} །{{BigTibetan|ཚོགས་མིན་བྱས་པའི་འབས་བུ་མེད།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|རེན་གི་ཚོགས་པ་ག་ལ་ཡོད།}}
།ཚོགས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་པའོ།།  
+
།{{BigTibetan|ཚོགས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་པའོ།།}}  
 
   
 
   
 
   
 
   
The effect is not made by the harmony, nor is it not made by a harmony.  
+
The effect is not made by the [[harmony]], nor is it not made by a [[harmony]].  
Where indeed can there be a harmony of connections without an effect.  
+
Where indeed can there be a [[harmony]] of connections without an effect.  
 
   
 
   
 
   
 
   
Line 1,590: Line 1,599:
 
觀成壞品第二十一  
 
觀成壞品第二十一  
 
   
 
   
vinā vā saha vā nāsti vibhavaḥ saṁbhavena vai|  vinā vā saha vā nāsti saṁbhavo vibhavena vai||1||  
+
[[vinā]] [[saha]] [[nāsti]] vibhavaḥ saṁbhavena vai|  [[vinā]] [[saha]] [[nāsti]] saṁbhavo vibhavena vai||1||  
 
離成及共成  是中無有壞離壞及共壞  是中亦無成  
 
離成及共成  是中無有壞離壞及共壞  是中亦無成  
།།འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་རམ། །ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་རམ། །ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན།
+
།།{{BigTibetan|འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་རམ།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་རམ།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན།}}
Dissolution does not exist either without or with occurrence. Occurrence does not exist either without or with dissolution.  
+
Dissolution does not [[exist]] either without or with occurrence. Occurrence does not [[exist]] either without or with dissolution.  
 
   
 
   
bhaviṣyati kathaṁ nāma vibhavaḥ saṁbhavaṁ vinā|  vinaiva janma maraṇaṁ vibhavo nodbhavaṁ vinā||2||  
+
bhaviṣyati kathaṁ [[nāma]] vibhavaḥ saṁbhavaṁ [[vinā]]|  vinaiva [[janma]] maraṇaṁ vibhavo nodbhavaṁ vinā||2||  
 
若離於成者  云何而有壞如離生有死  是事則不然  
 
若離於成者  云何而有壞如離生有死  是事則不然  
།འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། །སེ་བ་མེད་པར་འཆི་བར་འགྱུར། །འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་མེད།
+
།{{BigTibetan|འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་ནི།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|སེ་བ་མེད་པར་འཆི་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་མེད།}}
How can there be dissolution without occurrence, death without birth, dissolution without uprising?  
+
How can there be dissolution without occurrence, [[death]] without [[birth]], dissolution without uprising?  
 
   
 
   
saṁbhavenaiva vibhavaḥ kathaṁ saha bhaviṣyati|  na janmamaraṇaṁ caivaṁ tulyakālaṁ hi vidyate||3||  
+
saṁbhavenaiva vibhavaḥ kathaṁ [[saha]] bhaviṣyati|  na janmamaraṇaṁ caivaṁ tulyakālaṁ hi vidyate||3||  
 
成壞共有者  云何有成壞如世間生死  一時俱不然  
 
成壞共有者  云何有成壞如世間生死  一時俱不然  
།འཇིག་པ་འབྱུང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འཆི་བ་སེ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ། །ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|འཇིག་པ་འབྱུང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|འཆི་བ་སེ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ།}} །{{BigTibetan|ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།}}
How can there be dissolution along with occurrence? Indeed, simultaneous birth and death are similarly not evident.  
+
How can there be dissolution along with occurrence? Indeed, simultaneous [[birth]] and [[death]] are similarly not evident.  
 
   
 
   
bhaviṣyati kathaṁ nāma saṁbhavo vibhavaṁ vinā|  anityatā hi bhāveṣu na kadācinna vidyate||4||  
+
bhaviṣyati kathaṁ [[nāma]] saṁbhavo vibhavaṁ [[vinā]][[anityatā]] hi bhāveṣu na kadācinna vidyate||4||  
 
若離於壞者  云何當有成無常未曾有  不在諸法時  
 
若離於壞者  云何當有成無常未曾有  不在諸法時  
།འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རག་ཉིད། །ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ༑
+
།{{BigTibetan|འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་ནི།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རག་ཉིད།}} །{{BigTibetan|ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ༑}}
How can there be occurrence without dissolution, for the impermanence in existences is never not evident.  
+
How can there be occurrence without dissolution, for the [[impermanence]] in [[existences]] is never not evident.  
 
   
 
   
saṁbhavo vibhavenaiva kathaṁ saha bhaviṣyati|  na janmamaraṇaṁ caiva tulyakālaṁ hi vidyate||5||  
+
saṁbhavo vibhavenaiva kathaṁ [[saha]] bhaviṣyati|  na janmamaraṇaṁ caiva tulyakālaṁ hi vidyate||5||  
 
成壞共無成  離亦無有成是二俱不可  云何當有成  
 
成壞共無成  離亦無有成是二俱不可  云何當有成  
།འབྱུང་བ་འཇིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །སེ་བ་འཆི་དང་དུས་གཅིག་ཏུ། །ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|འབྱུང་བ་འཇིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|སེ་བ་འཆི་དང་དུས་གཅིག་ཏུ།}} །{{BigTibetan|ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།}}
 
How can occurrence be evident along with disolution?   
 
How can occurrence be evident along with disolution?   
Indeed, simultaneous birth and death are similarly not evident.  
+
Indeed, simultaneous [[birth]] and [[death]] are similarly not evident.  
 
   
 
   
 
sahānyonyena vā siddhirvinānyonyena vā yayoḥ|  na vidyate, tayoḥ siddhiḥ kathaṁ nu khalu vidyate||6||  
 
sahānyonyena vā siddhirvinānyonyena vā yayoḥ|  na vidyate, tayoḥ siddhiḥ kathaṁ nu khalu vidyate||6||  
།གང་དག་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་གམ། །ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པར། །གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་དག་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|གང་དག་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་གམ།}} །{{BigTibetan|ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པར།}} །{{BigTibetan|གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་དག་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད།}}
 
The occurrence of things, either together or separately, is not evident.   
 
The occurrence of things, either together or separately, is not evident.   
 
If so, how can their establishment be evident?  
 
If so, how can their establishment be evident?  
 
   
 
   
kṣayasya saṁbhavo nāsti nākṣayasyāpi saṁbhavaḥ|  kṣayasya vibhavo nāsti vibhavo nākṣayasya ca||7||  
+
kṣayasya saṁbhavo [[nāsti]] nākṣayasyāpi saṁbhavaḥ|  kṣayasya vibhavo [[nāsti]] vibhavo nākṣayasya ca||7||  
 
盡則無有成  不盡亦無成盡則無有壞  不盡亦不壞  
 
盡則無有成  不盡亦無成盡則無有壞  不盡亦不壞  
།ཟད་ལ་འབྱུང་བ་ ཡོད་མ་ཡིན། །མ་ཟད་པ་ལའང་འབྱུང་བ་མེད། །ཟད་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མ་ཟད་པ་ལའང་འཇིག་པ་མེད།
+
།{{BigTibetan|ཟད་ལ་འབྱུང་བ་}} {{BigTibetan|ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|མ་ཟད་པ་ལའང་འབྱུང་བ་མེད།}} །{{BigTibetan|ཟད་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|མ་ཟད་པ་ལའང་འཇིག་པ་མེད།}}
Occurrence of that which is waning does not exist, nor is there occurrence of that which is not waning. Dissolution of that which is waning does not exist, nor is there dissolution of the not waning.  
+
Occurrence of that which is waning does not [[exist]], nor is there occurrence of that which is not waning. Dissolution of that which is waning does not [[exist]], nor is there dissolution of the not waning.  
 
   
 
   
saṁbhavo vibhavaścaiva vinā bhāvaṁ na vidyate|  saṁbhavaṁ vibhavaṁ caiva vinā bhāvo na vidyate||8||  
+
saṁbhavo vibhavaścaiva [[vinā]] bhāvaṁ na vidyate|  saṁbhavaṁ vibhavaṁ caiva [[vinā]] [[bhāvo]] na vidyate||8||  
 
若離於成壞  是亦無有法若當離於法  亦無有成壞  
 
若離於成壞  是亦無有法若當離於法  亦無有成壞  
།དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར། །འབྱུང་དང་འཇིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འབྱུང་དང་འཇིག་པ་མེད་པར་ནི། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་དང་འཇིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་དང་འཇིག་པ་མེད་པར་ནི།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
Without an existent, occurrsncc as well as dissolution are not evident.  
+
Without an [[existent]], occurrsncc as well as dissolution are not evident.  
Without occurrence as well as dissolution, an existent is not evident.  
+
Without occurrence as well as dissolution, an [[existent]] is not evident.  
 
   
 
   
 
saṁbhavo vibhavaścaiva na śūnyasyopapadyate|  saṁbhavo vibhavaścaiva nāśūnyasyopapadyate||9||  
 
saṁbhavo vibhavaścaiva na śūnyasyopapadyate|  saṁbhavo vibhavaścaiva nāśūnyasyopapadyate||9||  
 
若法性空者  誰當有成壞若性不空者  亦無有成壞  
 
若法性空者  誰當有成壞若性不空者  亦無有成壞  
།སྟོང་ལ་འབྱུང་དང་འཇིག་པ་ དག །འཐད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་སྟོང་པ་ལའང་འབྱུང་འཇིག་དག །འཐད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|སྟོང་ལ་འབྱུང་དང་འཇིག་པ་}} {{BigTibetan|དག}} །{{BigTibetan|འཐད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།}} །{{BigTibetan|མི་སྟོང་པ་ལའང་འབྱུང་འཇིག་དག}} །{{BigTibetan|འཐད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།}}
Either occurrence or dissolution of the empty is not appropriate.   
+
Either occurrence or dissolution of the [[empty]] is not appropriate.   
Either occurrence or dissolution of the non-empty is also not appropriate.  
+
Either occurrence or dissolution of the [[non-empty]] is also not appropriate.  
 
   
 
   
 
saṁbhavo vibhavaścaiva naika ityupapadyate|  saṁbhavo vibhavaścaiva na nānetyupapadyate||10||  
 
saṁbhavo vibhavaścaiva naika ityupapadyate|  saṁbhavo vibhavaścaiva na nānetyupapadyate||10||  
 
成壞若一者  是事則不然成壞若異者  是事亦不然  
 
成壞若一者  是事則不然成壞若異者  是事亦不然  
།འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག །གཞན་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། It is not appropriate to assume that occurrence and dissolution are identical.   
+
།{{BigTibetan|འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག}} །{{BigTibetan|གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག}} །{{BigTibetan|གཞན་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ།}} It is not appropriate to assume that occurrence and dissolution are [[identical]].   
 
It is not appropriate to assume that occurrence and dissolution are different.   
 
It is not appropriate to assume that occurrence and dissolution are different.   
 
   
 
   
 
dṛśyate saṁbhavaścaiva vibhavaścaiva te bhavet|  dṛśyate saṁbhavaścaiva mohādvibhava eva ca||11||  
 
dṛśyate saṁbhavaścaiva vibhavaścaiva te bhavet|  dṛśyate saṁbhavaścaiva mohādvibhava eva ca||11||  
 
若謂以眼見  而有生滅者則為是癡妄  而見有生滅  
 
若謂以眼見  而有生滅者則為是癡妄  而見有生滅  
།འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག །མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ ཁོད་སེམས་ན། །འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག། །གཏི་མུག་ཉིད་ཀིས་མཐོང་བ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག}} །{{BigTibetan|མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་}} {{BigTibetan|ཁོད་སེམས་ན།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག།}} །{{BigTibetan|གཏི་མུག་ཉིད་ཀིས་མཐོང་བ་ཡིན།}}
 
It may occur to you rhat both occurrence and dissolution are seen.   
 
It may occur to you rhat both occurrence and dissolution are seen.   
However, both occurrence and dissolution are seen only through confusion.  
+
However, both occurrence and dissolution are seen only through [[confusion]].  
 
   
 
   
na bhāvājjāyate bhāvo bhāvo'bhāvānna jāyate|  nābhāvājjāyate'bhāvo'bhāvo bhāvānna jāyate||12||  
+
na bhāvājjāyate [[bhāvo]] bhāvo'bhāvānna jāyate|  nābhāvājjāyate'bhāvo'bhāvo bhāvānna jāyate||12||  
 
從法不生法  亦不生非法從非法不生  法及於非法  
 
從法不生法  亦不生非法從非法不生  法及於非法  
།དངོས་པོ་དངོས་ལས་མི་སེ་སྟེ། །དངོས་པོ་དངོས་མེད་ལས་མི་སེ། །དངོས་མེད་དངོས་མེད་མི་སེ་སྟེ། །དངོས་མེད་དངོས་ལས་མི་སེའོ།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་དངོས་ལས་མི་སེ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་དངོས་མེད་ལས་མི་སེ།}} །{{BigTibetan|དངོས་མེད་དངོས་མེད་མི་སེ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|དངོས་མེད་དངོས་ལས་མི་སེའོ།}}
An existent does not arise from an existent; neither does an existent arise from a non-existent. A non-existent does not arise from a non-existent; neither does a non-existent arise from an existent.  
+
An [[existent]] does not arise from an [[existent]]; neither does an [[existent]] arise from a [[non-existent]]. A [[non-existent]] does not arise from a [[non-existent]]; neither does a [[non-existent]] arise from an [[existent]].  
 
   
 
   
 
na svato jāyate bhāvaḥ parato naiva jāyate|  na svataḥ parataścaiva jāyate, jāyate kutaḥ||13||  
 
na svato jāyate bhāvaḥ parato naiva jāyate|  na svataḥ parataścaiva jāyate, jāyate kutaḥ||13||  
 
法不從自生  亦不從他生不從自他生  云何而有生  
 
法不從自生  亦不從他生不從自他生  云何而有生  
།དངོས་པོ་བདག་ལས་མི་སེ་སྟེ། །གཞན་ལས་སེ་བ་ཉིད་ མ་ཡིན། །བདག་དང་གཞན་ལས་སེ་བ་ནི། །ཡོད་མིན་ཇི་ལྟར་སེ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་བདག་ལས་མི་སེ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|གཞན་ལས་སེ་བ་ཉིད་}} {{BigTibetan|མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|བདག་དང་གཞན་ལས་སེ་བ་ནི།}} །{{BigTibetan|ཡོད་མིན་ཇི་ལྟར་སེ་བར་འགྱུར།}}
An existent does not arise from itself, or from another or from both itself and another, Whence can it then arise?  
+
An [[existent]] does not arise from itself, or from another or from both itself and another, Whence can it then arise?  
 
   
 
   
bhāvamabhyupapannasya śāśvatocchedadarśanam|  prasajyate sa bhāvo hi nityo'nityo'tha vā bhavet||14||  
+
bhāvamabhyupapannasya śāśvatocchedadarśanam|  prasajyate sa [[bhāvo]] hi nityo'nityo'tha vā bhavet||14||  
 
若有所受法  即墮於斷常當知所受法  為常為無常  
 
若有所受法  即墮於斷常當知所受法  為常為無常  
།དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བངས་ན། །རག་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ནི། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དངོས་དེ་ནི། །རག་དང་མི་རག་འགྱུར་ཕྱིར་རོ།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བངས་ན།}} །{{BigTibetan|རག་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ནི།}} །{{BigTibetan|ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དངོས་དེ་ནི།}} །{{BigTibetan|རག་དང་མི་རག་འགྱུར་ཕྱིར་རོ།}}
For him who is engrossed in existence, eternalism or annihiiationism will necessarily follow, for he would assume that it is either permanent or impermanent.  
+
For him who is engrossed in [[existence]], {{Wiki|eternalism}} or annihiiationism will necessarily follow, for he would assume that it is either [[permanent]] or [[impermanent]].  
 
   
 
   
 
bhāvamabhyupapannasya naivocchedo na śāśvatam|  udayavyayasaṁtānaḥphalahetvorbhavaḥ sa hi||15||  
 
bhāvamabhyupapannasya naivocchedo na śāśvatam|  udayavyayasaṁtānaḥphalahetvorbhavaḥ sa hi||15||  
 
所有受法者  不墮於斷常因果相續故  不斷亦不常  
 
所有受法者  不墮於斷常因果相續故  不斷亦不常  
།དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བངས་ཀང༌། །ཆད་པར་མི་འགྱུར་རག་མི་ འགྱུར། །འབས་བུ་རྒྱུ་ཡི་འབྱུང་འཇིག་གི །རྒྱུན་དེ་སིད་པ་ཡིན་ཕྱིར་རོ།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བངས་ཀང༌།}} །{{BigTibetan|ཆད་པར་མི་འགྱུར་རག་མི་}} {{BigTibetan|འགྱུར།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་རྒྱུ་ཡི་འབྱུང་འཇིག་གི}} །{{BigTibetan|རྒྱུན་དེ་སིད་པ་ཡིན་ཕྱིར་རོ།}}
[On the contrary,] for him who is engrossed in existence, there would be neither anihilationism nor eternalism, for, indeed, becoming is the series of uprising and ceasing of cause and effect.  
+
[On the contrary,] for him who is engrossed in [[existence]], there would be neither anihilationism nor {{Wiki|eternalism}}, for, indeed, becoming is the series of uprising and ceasing of [[cause and effect]].  
 
   
 
   
 
udayavyayasaṁtānaḥ phalahetvorbhavaḥ sa cet|  vyayasyāpunarutpatterhetūcchedaḥ prasajyate||16||  
 
udayavyayasaṁtānaḥ phalahetvorbhavaḥ sa cet|  vyayasyāpunarutpatterhetūcchedaḥ prasajyate||16||  
 
若因果生滅  相續而不斷滅更不生故  因即為斷滅  
 
若因果生滅  相續而不斷滅更不生故  因即為斷滅  
།འབས་བུ་རྒྱུ་ཡི་འབྱུང་འཇིག་གི། །རྒྱུན་དེ་སིད་པ་ཡིན་འགྱུར་ན། །འཇིག་ལ་ཡང་སེ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ནི་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|འབས་བུ་རྒྱུ་ཡི་འབྱུང་འཇིག་གི།}} །{{BigTibetan|རྒྱུན་དེ་སིད་པ་ཡིན་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|འཇིག་ལ་ཡང་སེ་མེད་པའི་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་ནི་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
If it is assumed that becoming is the series of uprising and ceasing of the cause and effect, then with the repeated non-arising of that which ceases, it will follow that there will be annihilation of the cause.  
+
If it is assumed that becoming is the series of uprising and ceasing of the [[cause and effect]], then with the repeated [[non-arising]] of that which ceases, it will follow that there will be {{Wiki|annihilation}} of the [[cause]].  
 
   
 
   
sadbhāvasya svabhāvena nāsadbhāvaśca yujyate|  nirvāṇakāle cocchedaḥ praśamādbhavasaṁtateḥ||17||  
+
sadbhāvasya [[svabhāvena]] nāsadbhāvaśca [[yujyate]]|  nirvāṇakāle cocchedaḥ praśamādbhavasaṁtateḥ||17||  
 
法住於自性  不應有有無涅槃滅相續  則墮於斷滅  
 
法住於自性  不應有有無涅槃滅相續  則墮於斷滅  
།དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། །དངོས་མེད་འགྱུར་བར་མི་རིགས་སོ། །མ་ངན་འདས་པའི་དུས་ན་ཆད། །སིད་རྒྱུན་རབ་ཏུ་ཞི་ཕྱིར་རོ།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན།}} །{{BigTibetan|དངོས་མེད་འགྱུར་བར་མི་རིགས་སོ།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདས་པའི་དུས་ན་ཆད།}} །{{BigTibetan|སིད་རྒྱུན་རབ་ཏུ་ཞི་ཕྱིར་རོ།}}
The non-existence of that whch possesses existence in terms of self-nature is not appropriate. [On the contrary,] at the time of freedom, thete will be annihilation as a result of the appeasement of the stream of becoming.  
+
The [[non-existence]] of that whch possesses [[existence]] in terms of [[self-nature]] is not appropriate. [On the contrary,] at the time of freedom, thete will be {{Wiki|annihilation}} as a result of the appeasement of the {{Wiki|stream}} of becoming.  
 
   
 
   
carame na niruddhe ca prathamo yujyate bhavaḥ|   
+
carame na niruddhe ca prathamo [[yujyate]] bhavaḥ|   
carame nāniruddhe ca prathamo yujyate bhavaḥ||18||  
+
carame nāniruddhe ca prathamo [[yujyate]] bhavaḥ||18||  
 
若初有滅者  則無有後有初有若不滅  亦無有後有  
 
若初有滅者  則無有後有初有若不滅  亦無有後有  
།ཐ་མ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ན། །སིད་པ་དང་པོ་རིགས་མི་འགྱུར། །ཐ་མ་འགགས་པར་མ་གྱུར་ཚེ། །སིད་པ་དང་པོ་རིགས་མི་འགྱུར། It is not proper to assume that there is first becoming when the last has ceased.   
+
།{{BigTibetan|ཐ་མ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ན།}} །{{BigTibetan|སིད་པ་དང་པོ་རིགས་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཐ་མ་འགགས་པར་མ་གྱུར་ཚེ།}} །{{BigTibetan|སིད་པ་དང་པོ་རིགས་མི་འགྱུར།}} It is not proper to assume that there is first becoming when the last has ceased.   
 
Nor is it proper to assume that there is first becoming when the last has not ceased.  
 
Nor is it proper to assume that there is first becoming when the last has not ceased.  
 
   
 
   
nirudhyamāne carame prathamo yadi jāyate|  nirudhyamāna ekaḥ syājjāyamāno'paro bhavet||19||  
+
nirudhyamāne carame prathamo [[yadi]] jāyate|  nirudhyamāna ekaḥ syājjāyamāno'paro bhavet||19||  
 
若初有滅時  而後有生者滅時是一有  生時是一有  
 
若初有滅時  而後有生者滅時是一有  生時是一有  
།གལ་ཏེ་ཐ་མ་འགག་བཞིན་ན། །དང་པོ་སེ་བར་ འགྱུར་ན་ནི། །འགག་བཞིན་པ་ནི་གཅིག་འགྱུར་ཞིང༌། །སེ་བཞིན་པ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཐ་མ་འགག་བཞིན་ན།}} །{{BigTibetan|དང་པོ་སེ་བར་}} {{BigTibetan|འགྱུར་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|འགག་བཞིན་པ་ནི་གཅིག་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|སེ་བཞིན་པ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར།}}
 
If the fist were to be born when the last is ceasing, then that which is ceasing would be one and that which is being born would be another.  
 
If the fist were to be born when the last is ceasing, then that which is ceasing would be one and that which is being born would be another.  
 
   
 
   
na cennirudhyamānaśca jāyamānaśca yujyate|  sārdhaṁ ca mriyate yeṣu teṣu skandheṣu jāyate||20||  
+
na cennirudhyamānaśca jāyamānaśca [[yujyate]]|  sārdhaṁ ca mriyate yeṣu teṣu skandheṣu jāyate||20||  
 
若言於生滅  而謂一時者則於此陰死  即於此陰生  
 
若言於生滅  而謂一時者則於此陰死  即於此陰生  
།གལ་ཏེ་འགག་བཞིན་སེ་བཞིན་དག། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་རིགས་མིན་ན། །ཕུང་པོ་གང་ལ་འཆི་འགྱུར་བ། །དེ་ལ་སེ་བ་འབྱུང་འགྱུར་རམ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འགག་བཞིན་སེ་བཞིན་དག།}} །{{BigTibetan|ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་རིགས་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|ཕུང་པོ་གང་ལ་འཆི་འགྱུར་བ།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་སེ་བ་འབྱུང་འགྱུར་རམ།}}
If it is asserted that the ceasing is also the being born, this would not be proper. For, in that case, whatever that is born in relation to the aggregates, would also be dying at the same time.  
+
If it is asserted that the ceasing is also the being born, this would not be proper. For, in that case, whatever that is born in [[relation]] to the [[aggregates]], would also be dying at the same time.  
 
   
 
   
evaṁ triṣvapi kāleṣu na yuktā bhavasaṁtatiḥ|  triṣu kāleṣu yā nāsti sā kathaṁ bhavasaṁtatiḥ||21|| 三世中求有  相續不可得若三世中無  何有有相續  
+
evaṁ triṣvapi kāleṣu na [[yuktā]] bhavasaṁtatiḥ|  triṣu kāleṣu yā [[nāsti]] sā kathaṁ bhavasaṁtatiḥ||21|| 三世中求有  相續不可得若三世中無  何有有相續  
།དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་དག་ཏུ་ཡང༑ །སིད་པའི་རྒྱུན་ནི་མི་རིགས་ན། །དུས་གསུམ་དག་ཏུ་གང་མེད་པ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སིད་པའི་རྒྱུན། །འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པའོ།།
+
།{{BigTibetan|དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་དག་ཏུ་ཡང༑}} །{{BigTibetan|སིད་པའི་རྒྱུན་ནི་མི་རིགས་ན།}} །{{BigTibetan|དུས་གསུམ་དག་ཏུ་གང་མེད་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སིད་པའི་རྒྱུན།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པའོ།།}}
Thus, the stream of becoming is not proper in the context of the three periods of time.   
+
Thus, the {{Wiki|stream}} of becoming is not proper in the context of the [[three periods of time]].   
How can there be a stream of becoming that does not exist during the three periods of time?  
+
How can there be a {{Wiki|stream}} of becoming that does not [[exist]] during the [[three periods of time]]?  
 
   
 
   
 
   
 
   
22. tathāgataparīkṣā dvāviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
+
22. [[tathāgataparīkṣā]] dvāviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
 
觀如來品第二十二  
 
觀如來品第二十二  
 
   
 
   
 
skandhā na nānyaḥ skandhebhyo nāsmin skandhā na teṣu saḥ|  tathāgataḥ skandhavānna katamo'tra tathāgataḥ||1||  
 
skandhā na nānyaḥ skandhebhyo nāsmin skandhā na teṣu saḥ|  tathāgataḥ skandhavānna katamo'tra tathāgataḥ||1||  
 
非陰不離陰  此彼不相在如來不有陰  何處有如來  
 
非陰不離陰  此彼不相在如來不有陰  何處有如來  
།།ཕུང་མིན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་མིན། །དེ་ལ་ཕུང་མེད་དེ་དེར་མེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་ལྡན་མིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན།
+
།།{{BigTibetan|ཕུང་མིན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་མིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་ཕུང་མེད་དེ་དེར་མེད།}} །{{BigTibetan|དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་ལྡན་མིན།}} །{{BigTibetan|དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན།}}
The tathāgata is neither the aggregates nor different from them. The aggregates are not in him; nor is he in the aggregates. He is not possessed of the aggregates. In such a context, who is a tathāgata?  
+
The [[tathāgata]] is neither the [[aggregates]] nor different from them. The [[aggregates]] are not in him; nor is he in the [[aggregates]]. He is not possessed of the [[aggregates]]. In such a context, who is a [[tathāgata]]?  
 
   
 
   
buddhaḥ skandhānupādāya yadi nāsti svabhāvataḥ|  svabhāvataśca yo nāsti kutaḥ sa parabhāvataḥ||2||  
+
[[buddhaḥ]] skandhānupādāya [[yadi]] [[nāsti]] [[svabhāvataḥ]]|  svabhāvataśca yo [[nāsti]] kutaḥ sa parabhāvataḥ||2||  
 
陰合有如來  則無有自性若無有自性  云何因他有  
 
陰合有如來  則無有自性若無有自性  云何因他有  
།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཕུང་པོ་ལ། །བརེན་ནས་རང་བཞིན་ལས་ཡོད་མིན། །རང་བཞིན་ལས་ནི་གང་མེད་པ། །དེ་གཞན་དངོས་ལས་ག་ལ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཕུང་པོ་ལ།}} །{{BigTibetan|བརེན་ནས་རང་བཞིན་ལས་ཡོད་མིན།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་ལས་ནི་གང་མེད་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་གཞན་དངོས་ལས་ག་ལ་ཡོད།}}
If a Buddha were to be dependent upon the aggregates, he does not exist in term of selfnature. He who dos not exist in terms of self-nature, how can he exist in terms of other nature?  
+
If a [[Buddha]] were to be [[dependent upon]] the [[aggregates]], he does not [[exist]] in term of selfnature. He who dos not [[exist]] in terms of [[self-nature]], how can he [[exist]] in terms of other [[nature]]?  
 
   
 
   
 
pratītya parabhāvaṁ yaḥ so'nātmetyupapadyate|  yaścānātmā sa ca kathaṁ bhaviṣyati tathāgataḥ||3||  
 
pratītya parabhāvaṁ yaḥ so'nātmetyupapadyate|  yaścānātmā sa ca kathaṁ bhaviṣyati tathāgataḥ||3||  
 
法若因他生  是即為非我若法非我者  云何是如來  
 
法若因他生  是即為非我若法非我者  云何是如來  
།གང་ཞིག་གཞན་གི་དངོས་བརེན་ནས། །དེ་བདག་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །གང་ཞིག་བདག་ཉིད་མེད་པ་དེ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གང་ཞིག་གཞན་གི་དངོས་བརེན་ནས།}} །{{BigTibetan|དེ་བདག་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་བདག་ཉིད་མེད་པ་དེ།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར།}}
He who is dependent upon other nature would appropriately be without self. Yet, how can he who is without self be a tathāgata?  
+
He who is [[dependent upon]] other [[nature]] would appropriately be without [[self]]. Yet, how can he who is without [[self]] be a [[tathāgata]]?  
 
   
 
   
yadi nāsti svabhāvaśca parabhāvaḥ kathaṁ bhavet|  svabhāvaparabhāvābhyāmṛte kaḥ sa tathāgataḥ||4||  
+
[[yadi]] [[nāsti]] svabhāvaśca parabhāvaḥ kathaṁ bhavet|  svabhāvaparabhāvābhyāmṛte kaḥ sa tathāgataḥ||4||  
 
若無有自性  云何有他性離自性他性  何名為如來  
 
若無有自性  云何有他性離自性他性  何名為如來  
།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡོད་མིན་ན། །གཞན་དངོས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་བཞིན་དང་ནི་གཞན་དངོས་དག། །མ་གཏོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་དེ་གང༌།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|གཞན་དངོས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་དང་ནི་གཞན་དངོས་དག།}} །{{BigTibetan|མ་གཏོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་དེ་གང༌།}}
If there exists no self-nature, how could there be other-nature? Without both self-nature and other-nature, who is this tathāgata?  
+
If there [[exists]] no [[self-nature]], how could there be other-nature? Without both [[self-nature]] and other-nature, who is this [[tathāgata]]?  
 
   
 
   
 
skandhān yadyanupādāya bhavetkaścittathāgataḥ|  sa idānīmupādadyādupādāya tato bhavet||5||  
 
skandhān yadyanupādāya bhavetkaścittathāgataḥ|  sa idānīmupādadyādupādāya tato bhavet||5||  
 
若不因五陰  先有如來者以今受陰故  則說為如來  
 
若不因五陰  先有如來者以今受陰故  則說為如來  
།གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མ་བརེན་པར། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཡོད་ན། །དེ་ནི་ད་གདོང་རེན་འགྱུར་ཞིང༌། །བརེན་ནས་དེ་ནས་འགྱུར་ལ་རག།
+
{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མ་བརེན་པར།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཡོད་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ད་གདོང་རེན་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|བརེན་ནས་དེ་ནས་འགྱུར་ལ་རག།}}
If there were to be a tathāgata because of non-grasping on to the aggregates, he should still depend upon them in the present. As such he will be dependent.  
+
If there were to be a [[tathāgata]] because of non-grasping on to the [[aggregates]], he should still depend upon them in the {{Wiki|present}}. As such he will be dependent.  
 
   
 
   
skandhāṁścāpyanupādāya nāsti kaścittathāgataḥ|  yaśca nāstyanupādāya sa upādāsyate katham||6||  
+
skandhāṁścāpyanupādāya [[nāsti]] kaścittathāgataḥ|  yaśca nāstyanupādāya sa upādāsyate katham||6||  
 
今實不受陰  更無如來法若以不受無  今當云何受  
 
今實不受陰  更無如來法若以不受無  今當云何受  
།ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མ་བརེན་པར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཡང་མེད། །གང་ཞིག་མ་བརེན་ཡོད་མིན་ན། །དེས་ནི་ཇི་ལྟར་ཉེར་ལེན་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མ་བརེན་པར།}} །{{BigTibetan|དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཡང་མེད།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་མ་བརེན་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|དེས་ནི་ཇི་ལྟར་ཉེར་ལེན་འགྱུར།}}
There exists no tathāgata independent of the aggregate. How can he who does not exist dependently be grasped?  
+
There [[exists]] no [[tathāgata]] {{Wiki|independent}} of the [[aggregate]]. How can he who does not [[exist]] dependently be grasped?  
 
na bhavatyanupādattamupādānaṁ ca kiṁcana|  na cāsti nirupādānaḥ kathaṁcana tathāgataḥ||7||  
 
na bhavatyanupādattamupādānaṁ ca kiṁcana|  na cāsti nirupādānaḥ kathaṁcana tathāgataḥ||7||  
 
若其未有受  所受不名受無有無受法  而名為如來  
 
若其未有受  所受不名受無有無受法  而名為如來  
།ཉེ་བར་བངས་པ་མ་ཡིན་པ༑ །ཉེ་བར་ལེན་པར་ཅིས་མི་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅི་ཡང་མེད།
+
།{{BigTibetan|ཉེ་བར་བངས་པ་མ་ཡིན་པ༑}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་པར་ཅིས་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡི།}} །{{BigTibetan|དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅི་ཡང་མེད།}}
There is no sphere of non-grasping, nor is there something as grasping.  
+
There is no [[sphere]] of non-grasping, nor is there something as [[grasping]].  
Neither is there someone who is without grasping. How can there be a tathāgata?  
+
Neither is there someone who is without [[grasping]]. How can there be a [[tathāgata]]?  
 
   
 
   
tattvānyatvena yo nāsti mṛgyamāṇaśca pañcadhā|  upādānena sa kathaṁ prajñapyeta tathāgataḥ||8||  
+
tattvānyatvena yo [[nāsti]] mṛgyamāṇaśca pañcadhā|  upādānena sa kathaṁ prajñapyeta tathāgataḥ||8||  
 
若於一異中  如來不可得五種求亦無  云何受中有  
 
若於一異中  如來不可得五種求亦無  云何受中有  
།རྣམ་པ་ལྔས་ནི་བཙལ་བྱས་ན། །གང་ཞིག་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་དུ། །མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ། །ཉེ་བར་ལེན་པས་ཇི་ལྟར་གདགས།
+
།{{BigTibetan|རྣམ་པ་ལྔས་ནི་བཙལ་བྱས་ན།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་དུ།}} །{{BigTibetan|མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་པས་ཇི་ལྟར་གདགས།}}
He who, sought for in the fivefold manner, does not exist in the form of a different identity, how can that tathāgata be made known through grasping?  
+
He who, sought for in the fivefold manner, does not [[exist]] in the [[form]] of a different [[Wikipedia:Identity (social science)|identity]], how can that [[tathāgata]] be made known through [[grasping]]?  
 
   
 
   
 
yadapīdamupādānaṁ tatsvabhāvatvānna vidyate|  svabhāvataśca yannāsti kutastatparabhāvataḥ||9||  
 
yadapīdamupādānaṁ tatsvabhāvatvānna vidyate|  svabhāvataśca yannāsti kutastatparabhāvataḥ||9||  
 
又所受五陰  不從自性有若無自性者  云何有他性  
 
又所受五陰  不從自性有若無自性者  云何有他性  
།གང་ཞིག་ཉེ་བར་བང་བ་དེ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་ལས་ཡོད་མིན། །བདག་གི་དངོས་ལས་གང་མེད་པ། །དེ་གཞན་དངོས་ལས་ཡོད་རེ་སྐན།
+
།{{BigTibetan|གང་ཞིག་ཉེ་བར་བང་བ་དེ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་རང་བཞིན་ལས་ཡོད་མིན།}} །{{BigTibetan|བདག་གི་དངོས་ལས་གང་མེད་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་གཞན་དངོས་ལས་ཡོད་རེ་སྐན།}}
This gaping is not found in terms of self-nature. How can that which does not exist in terms of self-nature come to be in terms of other-nature.   
+
This gaping is not found in terms of [[self-nature]]. How can that which does not [[exist]] in terms of [[self-nature]] come to be in terms of other-nature.   
 
   
 
   
 
evaṁ śūnyamupādānamupādātā ca sarvaśaḥ|  prajñapyate ca śūnyena kathaṁ śūnyastathāgataḥ||10||  
 
evaṁ śūnyamupādānamupādātā ca sarvaśaḥ|  prajñapyate ca śūnyena kathaṁ śūnyastathāgataḥ||10||  
 
以如是義故  受空受者空云何當以空  而說空如來  
 
以如是義故  受空受者空云何當以空  而說空如來  
།དེ་ལྟར་ཉེར་བང་ཉེར་ལེན་པོ། །རྣམ་པ་ཀུན་གིས་སྟོང་པ་ཡིན། །སྟོང་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་སྟོང་པ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་འདོགས་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|དེ་ལྟར་ཉེར་བང་ཉེར་ལེན་པོ།}} །{{BigTibetan|རྣམ་པ་ཀུན་གིས་སྟོང་པ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|སྟོང་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་སྟོང་པ།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ན་འདོགས་པར་འགྱུར།}}
Thus, grasping and grasper are empty in every way. How can an empty tathāgata be made known by something that is empty?  
+
Thus, [[grasping]] and grasper are [[empty]] in every way. How can an [[empty]] [[tathāgata]] be made known by something that is [[empty]]?  
 
   
 
   
 
śūnyamiti na vaktavyamaśūnyamiti vā bhavet|  ubhayaṁ nobhayaṁ ceti prajñaptyarthaṁ tu kathyate||11||  
 
śūnyamiti na vaktavyamaśūnyamiti vā bhavet|  ubhayaṁ nobhayaṁ ceti prajñaptyarthaṁ tu kathyate||11||  
 
空則不可說  非空不可說共不共叵說  但以假名說  
 
空則不可說  非空不可說共不共叵說  但以假名說  
།སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀང་མི་བརོད་དེ། །མི་ སྟོང་ཞེས་ཀང་མི་བྱ་ཞིང༌། །གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་བྱ་སྟེ། །གདགས་པའི་དོན་དུ་བརོད་པར་བྱ།
+
།{{BigTibetan|སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀང་མི་བརོད་དེ།}} །{{BigTibetan|[[མི་]]}} {{BigTibetan|སྟོང་ཞེས་ཀང་མི་བྱ་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་བྱ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|གདགས་པའི་དོན་དུ་བརོད་པར་བྱ།}}
“Empty," "non-empty, " "both" or "neither-these should nor be declared. It is expressed only for the purpose of communication.  
+
“[[Empty]]," "[[non-empty]], " "both" or "neither-these should nor be declared. It is expressed only for the {{Wiki|purpose}} of [[communication]].  
 
   
 
   
 
śāśvatāśāśvatādyā kutaḥ śānte catuṣṭayam|  antānantādi cāpyatra kuntaḥ śānte catuṣṭayam||12||  
 
śāśvatāśāśvatādyā kutaḥ śānte catuṣṭayam|  antānantādi cāpyatra kuntaḥ śānte catuṣṭayam||12||  
 
寂滅相中無  常無常等四寂滅相中無  邊無邊等四  
 
寂滅相中無  常無常等四寂滅相中無  邊無邊等四  
།རག་དང་མི་རག་ལ་སོགས་བཞི། །ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད། །མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ལ་སོགས་བཞི། །ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|རག་དང་མི་རག་ལ་སོགས་བཞི།}} །{{BigTibetan|ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད།}} །{{BigTibetan|མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ལ་སོགས་བཞི།}} །{{BigTibetan|ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད།}}
How can the tetralemma of eternal, non-eternal, etc., be in the peaceful!  
+
How can the [[tetralemma]] of eternal, non-eternal, etc., be in the [[peaceful]]!  
How can the tetralemma of finite, infmire, etc., be in the peaceful?  
+
How can the [[tetralemma]] of finite, infmire, etc., be in the [[peaceful]]?  
 
   
 
   
 
yena grāho gṛhītastu ghano'stīti  tathāgataḥ|  nāstīti sa vikalpayannirvṛtasyāpi kalpayet||13||  
 
yena grāho gṛhītastu ghano'stīti  tathāgataḥ|  nāstīti sa vikalpayannirvṛtasyāpi kalpayet||13||  
 
邪見深厚者  則說無如來如來寂滅相  分別有亦非  
 
邪見深厚者  則說無如來如來寂滅相  分別有亦非  
།གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཡོད་ཅེས། ། འཛིན་པ་སྟུག་པོ་བཟུང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་མ་ངན་འདས་པ་ལ། །མེད་ཅེས་རྣམ་རོག་རོག་པར་བྱེད།
+
{{BigTibetan|གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཡོད་ཅེས།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|འཛིན་པ་སྟུག་པོ་བཟུང་གྱུར་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་མ་ངན་འདས་པ་ལ།}} །{{BigTibetan|མེད་ཅེས་རྣམ་རོག་རོག་པར་བྱེད།}}
Discriminating on the basis of gaping or the grasped, and firmly insisting that a tathāgata ''exists" or "does not exist," a person would think similarly even of one who has ceased.  
+
Discriminating on the basis of gaping or the grasped, and firmly insisting that a [[tathāgata]] ''[[exists]]" or "does not [[exist]]," a [[person]] would think similarly even of one who has ceased.  
 
   
 
   
svabhāvataśca śūnye'smiṁścintā naivopapadyate|  paraṁ nirodhādbhavati buddho na bhavatīti vā||14||  
+
svabhāvataśca śūnye'smiṁścintā naivopapadyate|  paraṁ nirodhādbhavati [[buddho]] na bhavatīti vā||14||  
 
如是性空中  思惟亦不可如來滅度後  分別於有無  
 
如是性空中  思惟亦不可如來滅度後  分別於有無  
།རང་བཞིན་གིས་ནི་སྟོང་དེ་ལ། །སངས་རྒྱས་མ་ངན་འདས་ནས་ནི། །ཡོད་དོ་ཞེའམ་མེད་དོ་ཞེས། །བསམ་པ་འཐད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|རང་བཞིན་གིས་ནི་སྟོང་དེ་ལ།}} །{{BigTibetan|སངས་རྒྱས་མ་ངན་འདས་ནས་ནི།}} །{{BigTibetan|ཡོད་དོ་ཞེའམ་མེད་དོ་ཞེས།}} །{{BigTibetan|བསམ་པ་འཐད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར།}}
When he is empty in term of self-nature, the thought that the Buddha exists or does not exist after death is not appropriate.  
+
When he is [[empty]] in term of [[self-nature]], the [[thought]] that the [[Buddha]] [[exists]] or does not [[exist]] after [[death]] is not appropriate.  
 
   
 
   
 
prapañcayanti ye buddhaṁ prapañcātītamavyayam|  te prapañcahatāḥ sarve na paśyanti tathāgatam||15||  
 
prapañcayanti ye buddhaṁ prapañcātītamavyayam|  te prapañcahatāḥ sarve na paśyanti tathāgatam||15||  
 
如來過戲論  而人生戲論戲論破慧眼  是皆不見佛  
 
如來過戲論  而人生戲論戲論破慧眼  是皆不見佛  
།གང་དག་སངས་རྒྱས་སོས་འདས་ཤིང༌། །ཟད་ པ་མེད་ལ་སོས་བྱེད་པ། །སོས་པས་ཉམས་པ་དེ་ཀུན་གིས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་མི་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གང་དག་སངས་རྒྱས་སོས་འདས་ཤིང༌།}} །{{BigTibetan|ཟད་}} {{BigTibetan|པ་མེད་ལ་སོས་བྱེད་པ།}} །{{BigTibetan|སོས་པས་ཉམས་པ་དེ་ཀུན་གིས།}} །{{BigTibetan|དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་མི་འགྱུར།}}
Those who generate obsession with great regard to the Buddha who has gone beyond obsessions and is constant, all of them, impaired by obsessions, do not perceive the tathāgata.  
+
Those who generate [[obsession]] with great regard to the [[Buddha]] who has gone beyond [[obsessions]] and is [[constant]], all of them, impaired by [[obsessions]], do not {{Wiki|perceive}} the [[tathāgata]].  
 
   
 
   
tathāgato yatsvabhāvastatsvabhāvamidaṁ jagat|  tathāgato niḥsvabhāvo niḥsvabhāvamidaṁ jagat||16||  
+
[[tathāgato]] yatsvabhāvastatsvabhāvamidaṁ [[jagat]][[tathāgato]] niḥsvabhāvo niḥsvabhāvamidaṁ jagat||16||  
 
如來所有性  即是世間性如來無有性  世間亦無性  
 
如來所有性  即是世間性如來無有性  世間亦無性  
།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གང༌། །དེ་ནི་འགོ་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་མེད། །འགོ་བ་འདི་ཡི་རང་བཞིན་མེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པའོ།།  
+
།{{BigTibetan|དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་འགོ་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན།}} །{{BigTibetan|དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་མེད།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་འདི་ཡི་རང་བཞིན་མེད།}} །{{BigTibetan|དེ་བཞིན་གཤེགས་}} {{BigTibetan|པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པའོ།།}}
Whatever is the self-nature of the tathāgata, that is also the self-nature of the universe.   
+
Whatever is the [[self-nature]] of the [[tathāgata]], that is also the [[self-nature]] of the [[universe]].   
The tathāgata is devoid of self-nature. This universe is also devoid of self-nature.  
+
The [[tathāgata]] is devoid of [[self-nature]]. This [[universe]] is also devoid of [[self-nature]].  
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
23. viparyāsaparīkṣā trayoviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
+
23. [[viparyāsaparīkṣā]] trayoviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
 
觀顛倒品第二十三  
 
觀顛倒品第二十三  
 
   
 
   
 
saṁkalpaprabhavo rāgo dveṣo mohaśca kathyate|  śubhāśubhaviparyāsān saṁbhavanti pratītya hi||1|| 從憶想分別  生於貪恚癡淨不淨顛倒  皆從眾緣生  
 
saṁkalpaprabhavo rāgo dveṣo mohaśca kathyate|  śubhāśubhaviparyāsān saṁbhavanti pratītya hi||1|| 從憶想分別  生於貪恚癡淨不淨顛倒  皆從眾緣生  
།།འདོད་ཆགས་ཞེ་སང་གཏི་མུག་རྣམས། །ཀུན་ཏུ་རོག་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས། །སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག། །བརེན་པ་ཉིད་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང༌།
+
།།{{BigTibetan|འདོད་ཆགས་ཞེ་སང་གཏི་མུག་རྣམས།}} །{{BigTibetan|ཀུན་ཏུ་རོག་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས།}} །{{BigTibetan|སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག།}} །{{BigTibetan|བརེན་པ་ཉིད་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང༌།}}
Lust, hatred, and confusion are said have thought as their source. Perversions regarding the pleasant and the unpleasant arise depending upon these.  
+
[[Lust]], [[hatred]], and [[confusion]] are said have [[thought]] as their source. [[Perversions]] regarding the [[pleasant]] and the [[unpleasant]] arise depending upon these.  
 
   
 
   
śubhāśubhaviparyāsān saṁbhavanti pratītya ye|  te svabhāvānna vidyante tasmāt kleśā na tattvataḥ||2||  
+
śubhāśubhaviparyāsān saṁbhavanti pratītya ye|  te svabhāvānna vidyante tasmāt [[kleśā]] na tattvataḥ||2||  
 
若因淨不淨  顛倒生三毒三毒即無性  故煩惱無實  
 
若因淨不淨  顛倒生三毒三毒即無性  故煩惱無實  
།གང་དག་སྡུག་དང་མི་སྡུག་དང༌། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བརེན་འབྱུང་བ།། དེ་དག་རང་བཞིན་ལས་མེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཡང་དག་མེད།
+
།{{BigTibetan|གང་དག་སྡུག་དང་མི་སྡུག་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བརེན་འབྱུང་བ།།}} {{BigTibetan|དེ་དག་རང་བཞིན་ལས་མེད་དེ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཡང་དག་མེད།}}
Whatever perversions of the pleasant and the unpleasant that occur dependently are not evident in term of self-nature. Therefore, the difilements are not in themselves.  
+
Whatever [[perversions]] of the [[pleasant]] and the [[unpleasant]] that occur dependently are not evident in term of [[self-nature]]. Therefore, the difilements are not in themselves.  
 
   
 
   
 
ātmano'stitvanāstitve na kathaṁcicca sidhyataḥ|  taṁ vināstitvanāstitve kleśānāṁ sidhyataḥ katham||3||  
 
ātmano'stitvanāstitve na kathaṁcicca sidhyataḥ|  taṁ vināstitvanāstitve kleśānāṁ sidhyataḥ katham||3||  
 
我法有以無  是事終不成無我諸煩惱  有無亦不成  
 
我法有以無  是事終不成無我諸煩惱  有無亦不成  
།བདག་གི་ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད། །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀི་ནི། །ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ།
+
།{{BigTibetan|བདག་གི་ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ནི།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད།}} །{{BigTibetan|དེ་མེད་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀི་ནི།}} །{{BigTibetan|ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ།}}
The existence or the non-existence of the self is not established in any way. Without that, how can the existence or the non-existence of defilements be established?  
+
The [[existence]] or the [[non-existence]] of the [[self]] is not established in any way. Without that, how can the [[existence]] or the [[non-existence]] of [[defilements]] be established?  
 
   
 
   
kasyaciddhi bhavantīme kleśāḥ sa ca na sidhyati|  kaścidāho vinā kaṁcitsanti kleśā na kasyacit||4||  
+
kasyaciddhi bhavantīme kleśāḥ sa ca na sidhyati|  kaścidāho [[vinā]] kaṁcitsanti [[kleśā]] na kasyacit||4||  
 
誰有此煩惱  是即為不成  
 
誰有此煩惱  是即為不成  
 
若離是而有  煩惱則無屬  
 
若離是而有  煩惱則無屬  
།ཉོན་མོངས་དེ་དག་གང་གི་ཡིན། །དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འགའ་མེད་ པར་ནི་གང་གི་ཡང༌། །ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|ཉོན་མོངས་དེ་དག་གང་གི་ཡིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|འགའ་མེད་}} {{BigTibetan|པར་ནི་གང་གི་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡོད་མ་ཡིན།}}
These dcflements, indeed, belong to someone. Yet, such a person is not established. In other words, in the absence of anyone, these defilements seem to exist without belonging to anyone.  
+
These dcflements, indeed, belong to someone. Yet, such a [[person]] is not established. In other words, in the absence of anyone, these [[defilements]] seem to [[exist]] without belonging to anyone.  
 
   
 
   
svakāyadṛṣṭivat kleśāḥ kliṣṭe santi na pañcadhā|  svakāyadṛṣṭivat kliṣṭaṁ kleśeṣvapi na pañcadhā||5||  
+
svakāyadṛṣṭivat kleśāḥ kliṣṭe [[santi]] na pañcadhā|  svakāyadṛṣṭivat kliṣṭaṁ kleśeṣvapi na pañcadhā||5||  
 
如身見五種  求之不可得煩惱於垢心  五求亦不得  
 
如身見五種  求之不可得煩惱於垢心  五求亦不得  
།རང་ལུས་ལྟ་བཞིན་ཉོན་མོངས་རྣམས། །ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་རྣམ་ལྔར་མེད། །རང་ལུས་ལྟ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཅན། །ཉོན་མོངས་པ་ལ་རྣམ་ལྔར་མེད།
+
།{{BigTibetan|རང་ལུས་ལྟ་བཞིན་ཉོན་མོངས་རྣམས།}} །{{BigTibetan|ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་རྣམ་ལྔར་མེད།}} །{{BigTibetan|རང་ལུས་ལྟ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཅན།}} །{{BigTibetan|ཉོན་མོངས་པ་ལ་རྣམ་ལྔར་མེད།}}
The defhents are like the view of one's own personality. Within the defiled, they are not found in the fivefold way. The defiled is like the view of one's own personality, for even within the defilements it is not found in the fivefold way.  
+
The defhents are like the view of one's [[own]] [[personality]]. Within the [[defiled]], they are not found in the fivefold way. The [[defiled]] is like the view of one's [[own]] [[personality]], for even within the [[defilements]] it is not found in the fivefold way.  
 
   
 
   
 
svabhāvato na vidyante śubhāśubhaviparyayāḥ|  pratītya katamān kleśāḥ śubhāśubhaviparyayān||6||  
 
svabhāvato na vidyante śubhāśubhaviparyayāḥ|  pratītya katamān kleśāḥ śubhāśubhaviparyayān||6||  
 
淨不淨顛倒  是則無自性云何因此二  而生諸煩惱  
 
淨不淨顛倒  是則無自性云何因此二  而生諸煩惱  
།སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག །རང་བཞིན་ལས་ནི་ཡོད་མིན་ན། །སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག། །བརེན་ནས་ཉོན་མོངས་གང་དག་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་ལས་ནི་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག།}} །{{BigTibetan|བརེན་ནས་ཉོན་མོངས་གང་དག་ཡིན།}}
The perversions regarding the pleasant and the unpleasant are not evident from the standpoint of self-nature. Depending upon which perversions of the pleasant and the unpleasant are these defilements?  
+
The [[perversions]] regarding the [[pleasant]] and the [[unpleasant]] are not evident from the standpoint of [[self-nature]]. Depending upon which [[perversions]] of the [[pleasant]] and the [[unpleasant]] are these [[defilements]]?  
 
   
 
   
rūpaśabdarasasparśā gandhā dharmāśca ṣaḍvidham|   
+
rūpaśabdarasasparśā [[gandhā]] dharmāśca ṣaḍvidham|   
vastu rāgasya dveṣasya  mohasya ca vikalpyate||7||  
+
[[vastu]] rāgasya dveṣasya  mohasya ca vikalpyate||7||  
 
色聲香味觸  及法為六種如是之六種  是三毒根本  
 
色聲香味觸  及法為六種如是之六種  是三毒根本  
།གཟུགས་ས་རོ་དང་རེག་པ་དང༌། །དྲི་དང་ཆོས་དག་རྣམ་དྲུག་ནི། །གཞི་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སང་དང༌། །གཏི་མུག་གི་ནི་ཡིན་པར་བརགས།
+
།{{BigTibetan|གཟུགས་ས་རོ་དང་རེག་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|དྲི་དང་ཆོས་དག་རྣམ་དྲུག་ནི།}} །{{BigTibetan|གཞི་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སང་དང༌།}} །{{BigTibetan|གཏི་མུག་གི་ནི་ཡིན་པར་བརགས།}}
Material form, sound, taste, touch, smell and concepts--these are discriminated as the sixfold foundations of lust, hatred, and confusion.  
+
[[Material form]], [[sound]], {{Wiki|taste}}, {{Wiki|touch}}, {{Wiki|smell}} and concepts--these are discriminated as the sixfold foundations of [[lust]], [[hatred]], and [[confusion]].  
 
   
 
   
rūpaśabdarasasparśā gandhā dharmāśca kevalāḥ|  gandharvanagarākārā marīcisvapnasaṁnibhāḥ||8||  
+
rūpaśabdarasasparśā [[gandhā]] dharmāśca kevalāḥ|  gandharvanagarākārā marīcisvapnasaṁnibhāḥ||8||  
 
色聲香味觸  及法體六種皆空如炎夢  如乾闥婆城  
 
色聲香味觸  及法體六種皆空如炎夢  如乾闥婆城  
།གཟུགས་ས་རོ་དང་རེག་པ་དང༌། །དྲི་དང་ཆོས་དག་ འབའ་ཞིག་སྟེ། །དྲི་ཟའི་གོང་ཁེར་ལྟ་བུ་དང༌། །སིག་རྒྱུ་རི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གཟུགས་ས་རོ་དང་རེག་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|དྲི་དང་ཆོས་དག་}} {{BigTibetan|འབའ་ཞིག་སྟེ།}} །{{BigTibetan|དྲི་ཟའི་གོང་ཁེར་ལྟ་བུ་དང༌།}} །{{BigTibetan|སིག་རྒྱུ་རི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན།}}
Material form, sound, taste, touch smell as well as concepts- all these are comparable to the city of the gandharvas and resemble mirages and dreams.  
+
[[Material form]], [[sound]], {{Wiki|taste}}, {{Wiki|touch}} {{Wiki|smell}} as well as [[Wikipedia:concept|concepts]]- all these are comparable to the city of the [[gandharvas]] and resemble mirages and [[dreams]].  
 
   
 
   
 
aśubhaṁ vā śubhaṁ vāpi kutasteṣu bhaviṣyati|  māyāpuruṣakalpeṣu pratibimbasameṣu ca||9||  
 
aśubhaṁ vā śubhaṁ vāpi kutasteṣu bhaviṣyati|  māyāpuruṣakalpeṣu pratibimbasameṣu ca||9||  
 
如是六種中  何有淨不淨猶如幻化人  亦如鏡中像  
 
如是六種中  何有淨不淨猶如幻化人  亦如鏡中像  
།སྒྱུ་མའི་སེས་བུ་ལྟ་བུ་དང༌། །གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་དེ་དག་ལ། །སྡུག་པ་དང་ནི་མི་སྡུག་པ། །འབྱུང་བར་ཡང་ནི་ག་ལ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|སྒྱུ་མའི་སེས་བུ་ལྟ་བུ་དང༌།}} །{{BigTibetan|གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་དེ་དག་ལ།}} །{{BigTibetan|སྡུག་པ་དང་ནི་མི་སྡུག་པ།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་བར་ཡང་ནི་ག་ལ་འགྱུར།}}
How can the pleasant and the unpleasant come to be in people who are fabrications of illusion or who are comparable to mirror images?  
+
How can the [[pleasant]] and the [[unpleasant]] come to be in [[people]] who are [[fabrications]] of [[illusion]] or who are comparable to [[mirror]] images?  
 
   
 
   
 
anapekṣya śubhaṁ nāstyaśubhaṁ prajñapayemahi|  yatpratītya śubhaṁ tasmācchubhaṁ naivopapadyate||10||  
 
anapekṣya śubhaṁ nāstyaśubhaṁ prajñapayemahi|  yatpratītya śubhaṁ tasmācchubhaṁ naivopapadyate||10||  
 
不因於淨相  則無有不淨因淨有不淨  是故無不淨  
 
不因於淨相  則無有不淨因淨有不淨  是故無不淨  
།གང་ལ་བརེན་ནས་སྡུག་པ་ཞེས། །གདགས་པར་བྱ་བ་མི་སྡུག་པ། །སྡུག་ལ་མི་ལྟོས་ཡོད་མིན་པས། །དེ་ཕྱིར་སྡུག་པ་འཐད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གང་ལ་བརེན་ནས་སྡུག་པ་ཞེས།}} །{{BigTibetan|གདགས་པར་བྱ་བ་མི་སྡུག་པ།}} །{{BigTibetan|སྡུག་ལ་མི་ལྟོས་ཡོད་མིན་པས།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་སྡུག་པ་འཐད་མ་ཡིན།}}
We make known that the unpleasant does not exist without being contingent upon the pleasant, and that the pleasant, in its turn, is dependent upon that [i.e. the unpleasant]. Therefote, the pleasant [in itselfj is not appropriate.  
+
We make known that the [[unpleasant]] does not [[exist]] without being contingent upon the [[pleasant]], and that the [[pleasant]], in its turn, is [[dependent upon]] that [i.e. the [[unpleasant]]]. Therefote, the [[pleasant]] [in itselfj is not appropriate.  
 
   
 
   
anapekṣyāśubhaṁ nāsti śubhaṁ prajñapayemahi|  yatpratītyāśubhaṁ tasmādaśubhaṁ naiva vidyate||11||  
+
anapekṣyāśubhaṁ [[nāsti]] śubhaṁ prajñapayemahi|  yatpratītyāśubhaṁ tasmādaśubhaṁ naiva vidyate||11||  
 
不因於不淨  則亦無有淨因不淨有淨  是故無有淨  
 
不因於不淨  則亦無有淨因不淨有淨  是故無有淨  
།གང་ལ་བརེན་ནས་མི་སྡུག་པར། །གདགས་པར་བྱ་བ་སྡུག་པ་ནི། །མི་སྡུག་མི་སྟོས་ཡོད་མིན་པས། །དེ་ཕྱིར་མི་སྡུག་འཐད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གང་ལ་བརེན་ནས་མི་སྡུག་པར།}} །{{BigTibetan|གདགས་པར་བྱ་བ་སྡུག་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|མི་སྡུག་མི་སྟོས་ཡོད་མིན་པས།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་མི་སྡུག་འཐད་མ་ཡིན།}}
We make known that the pleasant does not exist without being contingent upon the unpleasant, and that the unpleasant, in its turn, is dependent upon that [i.e., the pleasant]. Therefore, the unpleasant [in itself] is not evident.  
+
We make known that the [[pleasant]] does not [[exist]] without being contingent upon the [[unpleasant]], and that the [[unpleasant]], in its turn, is [[dependent upon]] that [i.e., the [[pleasant]]]. Therefore, the [[unpleasant]] [in itself] is not evident.  
 
   
 
   
 
avidyamāne ca śubhe kuto rāgo bhaviṣyati|  aśubhe'vidyamāne ca kuto dveṣo bhaviṣyati||12||  
 
avidyamāne ca śubhe kuto rāgo bhaviṣyati|  aśubhe'vidyamāne ca kuto dveṣo bhaviṣyati||12||  
 
若無有淨者  何由而有貪若無有不淨  何由而有恚  
 
若無有淨者  何由而有貪若無有不淨  何由而有恚  
།སྡུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །མི་སྡུག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །ཞེ་སང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|སྡུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|མི་སྡུག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|ཞེ་སང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།}}
When the pleasant is not evident, whence can there be lust?   
+
When the [[pleasant]] is not evident, whence can there be [[lust]]?   
When the unpleasant is not evident, whence can there be hatred?  
+
When the [[unpleasant]] is not evident, whence can there be [[hatred]]?  
 
   
 
   
anitye nityamityevaṁ yadi grāho viparyayaḥ|  nānityaṁ vidyate śūnye kuto grāho viparyayaḥ||13||  
+
anitye nityamityevaṁ [[yadi]] grāho viparyayaḥ|  nānityaṁ vidyate śūnye kuto grāho viparyayaḥ||13||  
 
於無常著常  是則名顛倒空中無有常  何處有常倒  
 
於無常著常  是則名顛倒空中無有常  何處有常倒  
།གལ་ཏེ་མི་རག་རག་པ་ཞེས། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལོག་ཡིན་ན། །སྟོང་ལ་མི་རག་ཡོད་མིན་པས། །འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ལོག་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མི་རག་རག་པ་ཞེས།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལོག་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|སྟོང་ལ་མི་རག་ཡོད་མིན་པས།}} །{{BigTibetan|འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ལོག་པ་ཡིན།}}
If there were to be grasping on to the view, "What is impermanent is permanent," then there is perversion. The impermanent is not evident in the context of the empty. How can there be grasping or perversion?  
+
If there were to be [[grasping]] on to the view, "What is [[impermanent]] is [[permanent]]," then there is perversion. The [[impermanent]] is not evident in the context of the [[empty]]. How can there be [[grasping]] or perversion?  
 
   
 
   
anitye nityamityevaṁ yadi grāho viparyayaḥ|  anityamityapi grāhaḥ śūnye kiṁ na viparyayaḥ||14||  
+
anitye nityamityevaṁ [[yadi]] grāho viparyayaḥ|  anityamityapi grāhaḥ śūnye kiṁ na viparyayaḥ||14||  
 
若於無常中  著無常非倒空中無無常  何有非顛倒  
 
若於無常中  著無常非倒空中無無常  何有非顛倒  
།གལ་ཏེ་མི་རག་རག་གོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལོག་ཡིན་ན། །སྟོང་ལ་མི་རག་ པའོ་ཞེས། །འཛིན་པའང་ཇི་ལྟར་ལོག་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མི་རག་རག་གོ་ཞེས།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལོག་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|སྟོང་ལ་མི་རག་}} {{BigTibetan|པའོ་ཞེས།}} །{{BigTibetan|འཛིན་པའང་ཇི་ལྟར་ལོག་མ་ཡིན།}}
If pasping on to the view, "What is irnpcrmnent is permanent," is perversion, how is it that even the grasping after the view, "What is empty is impermanent," does not constitute a perversion?  
+
If pasping on to the view, "What is irnpcrmnent is [[permanent]]," is perversion, how is it that even the [[grasping]] after the view, "What is [[empty]] is [[impermanent]]," does not constitute a perversion?  
 
   
 
   
 
yena gṛṇhāti yo grāho grahītā yacca gṛhyate|  upaśāntāni sarvāṇi tasmādgrāho na vidyate||15||  
 
yena gṛṇhāti yo grāho grahītā yacca gṛhyate|  upaśāntāni sarvāṇi tasmādgrāho na vidyate||15||  
 
可著著者著  及所用著法是皆寂滅相  云何而有著  
 
可著著者著  及所用著法是皆寂滅相  云何而有著  
།གང་གིས་འཛིན་དང་འཛིན་གང་དང༌། །འཛིན་པ་པོ་དང་གང་གཟུང་བ། །ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གང་གིས་འཛིན་དང་འཛིན་གང་དང༌།}} །{{BigTibetan|འཛིན་པ་པོ་དང་གང་གཟུང་བ།}} །{{BigTibetan|ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཡོད་མ་ཡིན།}}
That through which there is grasping, whatever grasping there is. The grasper as well as that which is grasped-all these are appeased. Therefore, no grasping is evident.  
+
That through which there is [[grasping]], whatever [[grasping]] there is. The grasper as well as that which is grasped-all these are appeased. Therefore, no [[grasping]] is evident.  
 
   
 
   
avidyamāne grāhe ca mithyā vā samyageva vā|  bhavedviparyayaḥ kasya bhavetkasyāviparyayaḥ||16||  
+
avidyamāne grāhe ca [[mithyā]] vā samyageva vā|  bhavedviparyayaḥ kasya bhavetkasyāviparyayaḥ||16||  
 
若無有著法  言邪是顛倒言正不顛倒  誰有如是事  
 
若無有著法  言邪是顛倒言正不顛倒  誰有如是事  
།ལོག་པའམ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ནི། །འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ཅིང༌། གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཡོད།  
+
།{{BigTibetan|ལོག་པའམ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ནི།}} །{{BigTibetan|འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ཅིང༌།}} {{BigTibetan|གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཡོད།}}
 
When gasping, wrongly or rightly, is not evident, for whom would there be perversion and for whom would there be non-perversion?  
 
When gasping, wrongly or rightly, is not evident, for whom would there be perversion and for whom would there be non-perversion?  
 
   
 
   
 
na cāpi viparītasya saṁbhavanti viparyayāḥ|  na cāpyaviparītasya saṁbhavanti viparyayāḥ||17||  
 
na cāpi viparītasya saṁbhavanti viparyayāḥ|  na cāpyaviparītasya saṁbhavanti viparyayāḥ||17||  
 
有倒不生倒  無倒不生倒倒者不生倒  不倒亦不生  
 
有倒不生倒  無倒不生倒倒者不生倒  不倒亦不生  
།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སིད་དེ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སིད་དེ།
+
།{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ།}} །{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སིད་དེ།}} །{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་ལ།}} །{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སིད་དེ།}}
Perversions do not occur to one who is already subjected to perversion.  
+
[[Perversions]] do not occur to one who is already subjected to perversion.  
Perversions do not occur to one who has not been subjected to perversion.  
+
[[Perversions]] do not occur to one who has not been subjected to perversion.  
 
   
 
   
 
na viparyasyamānasya saṁbhavanti viparyayāḥ|  vimṛśasva svayaṁ kasya saṁbhavanti viparyayāḥ||18||  
 
na viparyasyamānasya saṁbhavanti viparyayāḥ|  vimṛśasva svayaṁ kasya saṁbhavanti viparyayāḥ||18||  
 
若於顛倒時  亦不生顛倒汝可自觀察  誰生於顛倒  
 
若於顛倒時  亦不生顛倒汝可自觀察  誰生於顛倒  
།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བཞིན་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སིད་དེ། །གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སིད་པ། །བདག་ཉིད་ཀིས་ནི་རྣམ་པར་དཔོད།
+
།{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བཞིན་ལ།}} །{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སིད་དེ།}} །{{BigTibetan|གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སིད་པ།}} །{{BigTibetan|བདག་ཉིད་ཀིས་ནི་རྣམ་པར་དཔོད།}}
Perversions do not occur to one who is being subjected to perversions.  
+
[[Perversions]] do not occur to one who is being subjected to [[perversions]].  
Reflect on your own! To whom will the perversions occur?  
+
Reflect on your [[own]]! To whom will the [[perversions]] occur?  
 
   
 
   
anutpannāḥ kathaṁ nāma bhaviṣyanti viparyayāḥ|  viparyayeṣvajāteṣu viparyayagataḥ kutaḥ||19||  
+
anutpannāḥ kathaṁ [[nāma]] bhaviṣyanti viparyayāḥ|  viparyayeṣvajāteṣu viparyayagataḥ kutaḥ||19||  
 
諸顛倒不生  云何有此義無有顛倒故  何有顛倒者  
 
諸顛倒不生  云何有此義無有顛倒故  何有顛倒者  
།ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་མ་སེས་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་སེ་མེད་ན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་མ་སེས་ན།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་སེ་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད།}}
How could there be non-arisen perversions? When perversion are not born, whence can there be a person who is subjected to perversions?  
+
How could there be [[non-arisen]] [[perversions]]? When perversion are not born, whence can there be a [[person]] who is subjected to [[perversions]]?  
 
   
 
   
 
na svato jāyate bhāvaḥ parato naiva jāyate|  na svataḥ parataśceti viparyayagataḥ kutaḥ||20||   
 
na svato jāyate bhāvaḥ parato naiva jāyate|  na svataḥ parataśceti viparyayagataḥ kutaḥ||20||   
།དངོས་པོ་བདག་ལས་མི་སེ་སྟེ། །གཞན་ལས་སེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན། །བདག་དང་གཞན་ལས་ཀང་མིན་ན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་བདག་ལས་མི་སེ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|གཞན་ལས་སེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|བདག་དང་གཞན་ལས་ཀང་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད།}}
An existent does not arise from itself, nor does it arise from another, nor both itself and other. If so, whence can there be a person who is subject to perversions?  
+
An [[existent]] does not arise from itself, nor does it arise from another, nor both itself and other. If so, whence can there be a [[person]] who is [[subject]] to [[perversions]]?  
 
   
 
   
ātmā ca śuci nityaṁ ca sukhaṁ ca yadi vidyate|  ātmā ca śuci nityaṁ ca sukhaṁ ca na viparyayaḥ||21||  
+
[[ātmā]] ca śuci nityaṁ ca sukhaṁ ca [[yadi]] vidyate|  [[ātmā]] ca śuci nityaṁ ca sukhaṁ ca na viparyayaḥ||21||  
 
若常我樂淨  而是實有者是常我樂淨  則非是顛倒  
 
若常我樂淨  而是實有者是常我樂淨  則非是顛倒  
།གལ་ཏེ་བདག་དང་གཙང་བ་དང༌། །རག་དང་བདེ་བ་ཡོད་ན་ནི། །བདག་དང་གཙང་དང་རག་པ་དང༌། །བདེ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་བདག་དང་གཙང་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|རག་དང་བདེ་བ་ཡོད་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|བདག་དང་གཙང་དང་རག་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|བདེ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན།}}
If either the self, the pleasant, the permanent, or the happy is evident, then neither the self, the pleasant, the permanent, nor the happy constitutes a perversion.  
+
If either the [[self]], the [[pleasant]], the [[permanent]], or the [[happy]] is evident, then neither the [[self]], the [[pleasant]], the [[permanent]], nor the [[happy]] constitutes a perversion.  
 
   
 
   
nātmā ca śuci nityaṁ ca sukhaṁ ca yadi vidyate|   
+
nātmā ca śuci nityaṁ ca sukhaṁ ca [[yadi]] vidyate|   
 
anātmāśucyanityaṁ ca naiva duḥkhaṁ ca vidyate||22||  
 
anātmāśucyanityaṁ ca naiva duḥkhaṁ ca vidyate||22||  
 
若常我樂淨  而實無有者無常苦不淨  是則亦應無  
 
若常我樂淨  而實無有者無常苦不淨  是則亦應無  
།གལ་ཏེ་བདག་དང་གཙང་བ་དང༌། །རག་དང་བདེ་བ་མེད་ན་ནི། །བདག་མེད་མི་གཙང་མི་རག་དང༌། །སྡུག་བསྔལ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།  
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་བདག་དང་གཙང་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|རག་དང་བདེ་བ་མེད་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|བདག་མེད་མི་གཙང་མི་རག་དང༌།}} །{{BigTibetan|[[སྡུག་བསྔལ་]]}} {{BigTibetan|ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
If neither the self, the pleasant, the permanent, nor the happy is not evident, then neither the non-self, the unpleasant, the impermanent, nor the suffering would also be evident.  
+
If neither the [[self]], the [[pleasant]], the [[permanent]], nor the [[happy]] is not evident, then neither the [[non-self]], the [[unpleasant]], the [[impermanent]], nor the [[suffering]] would also be evident.  
 
   
 
   
 
evaṁ nirudhyate'vidyā viparyayanirodhanāt|  avidyāyāṁ niruddhāyāṁ saṁskārādyaṁ nirudhyate||23||  
 
evaṁ nirudhyate'vidyā viparyayanirodhanāt|  avidyāyāṁ niruddhāyāṁ saṁskārādyaṁ nirudhyate||23||  
 
如是顛倒滅  無明則亦滅以無明滅故  諸行等亦滅  
 
如是顛倒滅  無明則亦滅以無明滅故  諸行等亦滅  
།དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགགས་པས། །མ་རིག་པ་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་འགག་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགགས་པས།}} །{{BigTibetan|མ་རིག་པ་ནི་འགག་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་འགག་པར་འགྱུར།}}
Thus, with the cessgtion of perversions, ignorance cases. When ignorance has ceased, the dispositions, etc. come to cease.  
+
Thus, with the cessgtion of [[perversions]], [[ignorance]] cases. When [[ignorance]] has ceased, the dispositions, etc. come to cease.  
 
   
 
   
yadi bhūtāḥ svabhāvena kleśāḥ keciddhi kasyacit|  kathaṁ nāma prahīyeran kaḥ svabhāvaṁ prahāsyati||24||  
+
[[yadi]] bhūtāḥ [[svabhāvena]] kleśāḥ keciddhi kasyacit|  kathaṁ [[nāma]] prahīyeran kaḥ svabhāvaṁ prahāsyati||24||  
 
若煩惱性實  而有所屬者云何當可斷  誰能斷其性  
 
若煩惱性實  而有所屬者云何當可斷  誰能斷其性  
།གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ། །གང་དག་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ ན་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཡོད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད།  
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ།}} །{{BigTibetan|གང་དག་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་ན།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་}} {{BigTibetan|ན་སྤོང་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཡོད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད།}}  
If, indeed, certain defilments of someone have come to be on the basis of self-nature, how could they be relinquished? Who ever could relinquish self-nature?  
+
If, indeed, certain defilments of someone have come to be on the basis of [[self-nature]], how could they be relinquished? Who ever could relinquish [[self-nature]]?  
 
   
 
   
yadyabhūtāḥ svabhāvena kleśāḥ keciddhi kasyacit|  kathaṁ nāma prahīyeran ko'sadbhāvaṁ prahāsyati||25|| 若煩惱虛妄  無性無屬者云何當可斷  誰能斷無性  
+
yadyabhūtāḥ [[svabhāvena]] kleśāḥ keciddhi kasyacit|  kathaṁ [[nāma]] prahīyeran ko'sadbhāvaṁ prahāsyati||25|| 若煩惱虛妄  無性無屬者云何當可斷  誰能斷無性  
།གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ། །གང་དག་རང་བཞིན་གིས་མེད་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྤོང་བར་འགྱུར། །མེད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པའོ།། །།  
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ།}} །{{BigTibetan|གང་དག་རང་བཞིན་གིས་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྤོང་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|མེད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད།}} །{{BigTibetan|ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པའོ།།}} {{BigTibetan|།།}}
If, indeed, certain defilements of someone have not come to be on the basis of self-nature, how could they be relinquished! Who ever could relinquish non-existence?  
+
If, indeed, certain [[defilements]] of someone have not come to be on the basis of [[self-nature]], how could they be relinquished! Who ever could relinquish [[non-existence]]?  
 
   
 
   
 
   
 
   
24. āryasatyaparīkṣā caturviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
+
24. [[āryasatyaparīkṣā]] caturviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
 
觀四諦品第二十四  
 
觀四諦品第二十四  
 
   
 
   
yadi śūnyamidaṁ sarvamudayo nāsti na vyayaḥ|  caturṇāmāryasatyānāmabhāvaste prasajyate||1||  
+
[[yadi]] śūnyamidaṁ sarvamudayo [[nāsti]] na vyayaḥ|  caturṇāmāryasatyānāmabhāvaste prasajyate||1||  
 
若一切皆空  無生亦無滅如是則無有  四聖諦之法  
 
若一切皆空  無生亦無滅如是則無有  四聖諦之法  
།། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
{{BigTibetan|།།}} {{BigTibetan|གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད།}} །{{BigTibetan|འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས།}} །{{BigTibetan|ཁོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
If all this is empty, then there exists no uprising and ceasing. These imply the non-existence of the four noble truth,  
+
If all this is [[empty]], then there [[exists]] no uprising and ceasing. These imply the [[non-existence]] of the [[four noble truth]],  
 
   
 
   
parijñā ca prahāṇaṁ ca bhāvanā sākṣikarma ca|  caturṇāmāryasatyānāmabhāvānnopapadyate||2||  
+
parijñā ca prahāṇaṁ ca [[bhāvanā]] sākṣikarma ca|  caturṇāmāryasatyānāmabhāvānnopapadyate||2||  
 
以無四諦故  見苦與斷集證滅及修道  如是事皆無  
 
以無四諦故  見苦與斷集證滅及修道  如是事皆無  
།འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མེད་པས། །ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤོང་བ་དང༌། །སོམ་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དག། །འཐད་པར་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མེད་པས།}} །{{BigTibetan|ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤོང་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|སོམ་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དག།}} །{{BigTibetan|འཐད་པར་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
In the absence of the four noble truths, understanding, relinquishing, cultivation, and realization will not be appropriate.  
+
In the absence of the [[four noble truths]], [[understanding]], relinquishing, [[cultivation]], and [[realization]] will not be appropriate.  
 
   
 
   
tadabhāvānna vidyante catvāryāryaphalāni ca|  phalābhāve phalasthā no na santi pratipannakāḥ||3||  
+
tadabhāvānna vidyante catvāryāryaphalāni ca|  phalābhāve phalasthā no na [[santi]] pratipannakāḥ||3||  
 
以是事無故  則無四道果無有四果故  得向者亦無  
 
以是事無故  則無四道果無有四果故  得向者亦無  
།དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །འབས་བུ་བཞི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །འབས་བུ་མེད་ན་འབས་གནས་མེད། །ཞུགས་པ་དག་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་བཞི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་མེད་ན་འབས་གནས་མེད།}} །{{BigTibetan|ཞུགས་པ་དག་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན།}}
In the absense of this [fourfold activity], the four noble fruits would not be evident. In the absence of the fruits, neither those who have attained the fruits nor those who have reached the way [to such attainment] exist.  
+
In the absense of this [fourfold [[activity]]], the four [[noble]] {{Wiki|fruits}} would not be evident. In the absence of the {{Wiki|fruits}}, neither those who have [[attained]] the {{Wiki|fruits}} nor those who have reached the way [to such [[attainment]]] [[exist]].  
 
   
 
   
saṁgho nāsti na cetsanti te'ṣṭau puruṣapudgalāḥ|  abhāvāccāryasatyānāṁ saddharmo'pi na vidyate||4||  
+
saṁgho [[nāsti]] na cetsanti te'ṣṭau puruṣapudgalāḥ|  abhāvāccāryasatyānāṁ saddharmo'pi na vidyate||4||  
 
若無八賢聖  則無有僧寶以無四諦故  亦無有法寶  
 
若無八賢聖  則無有僧寶以無四諦故  亦無有法寶  
།གལ་ཏེ་སེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད། །དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད། །འཕགས་པའི་ བདེན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་ཆོས་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན། If the eight types of individuals do not exist, there will be no congregation.   
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད།}} །{{BigTibetan|དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད།}} །{{BigTibetan|འཕགས་པའི་}} {{BigTibetan|བདེན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|དམ་པའི་ཆོས་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན།}} If the [[eight types of individuals]] do not [[exist]], there will be no congregation.   
From the non-existence of the noble truths, the true doctrine would also not be evident.  
+
From the [[non-existence]] of the [[noble truths]], the true [[doctrine]] would also not be evident.  
 
   
 
   
 
   
 
   
dharme cāsati saṁghe ca kathaṁ buddho bhaviṣyati|  evaṁ trīṇyapi ratnāni brūvāṇaḥ pratibādhase||5||  
+
dharme cāsati saṁghe ca kathaṁ [[buddho]] bhaviṣyati|  evaṁ trīṇyapi ratnāni brūvāṇaḥ pratibādhase||5||  
 
以無法僧寶 亦無有佛寶如是說空者 是則破三寶
 
以無法僧寶 亦無有佛寶如是說空者 是則破三寶
།ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་མིན་ན། །སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། །དེ་སྐད་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་ན། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་ནི།
+
།{{BigTibetan|ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|དེ་སྐད་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་ན།}} །{{BigTibetan|དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་ནི།}}
When the doctrine and the congregation are non-existent, how can there be an enlightennd one? Speaking in this manner about emptiness, you contradict the three jewels,   
+
When the [[doctrine]] and the congregation are [[non-existent]], how can there be an enlightennd one? {{Wiki|Speaking}} in this manner about [[emptiness]], you contradict the [[three jewels]],   
 
   
 
   
 
śūnyatāṁ phalasadbhāvamadharmaṁ dharmameva ca|  sarvasaṁvyavahārāṁśca laukikān pratibādhase||6||  
 
śūnyatāṁ phalasadbhāvamadharmaṁ dharmameva ca|  sarvasaṁvyavahārāṁśca laukikān pratibādhase||6||  
 
空法壞因果  亦壞於罪福亦復悉毀壞  一切世俗法  
 
空法壞因果  亦壞於罪福亦復悉毀壞  一切世俗法  
།བྱེད་ཅིང་འབས་བུ་ཡོད་པ་དང༌། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ ཆོས་ཉིད་དང༌། །འཇིག་རེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ནི། །ཀུན་ལའང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|བྱེད་ཅིང་འབས་བུ་ཡོད་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|[[ཆོས་མ་ཡིན་པ་]]}} {{BigTibetan|ཆོས་ཉིད་དང༌།}} །{{BigTibetan|འཇིག་རེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ནི།}} །{{BigTibetan|ཀུན་ལའང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན།}}
as well as the reaity of the fruits, both good and bad, alld all such worldly conventions.  
+
as well as the reaity of the {{Wiki|fruits}}, both [[good and bad]], alld all such [[worldly]] conventions.  
 
   
 
   
atra brūmaḥ śūnyatāyāṁ na tvaṁ vetsi prayojanam|  śūnyatāṁ śūnyatārthaṁ ca tata evaṁ vihanyase||7||  
+
[[atra]] brūmaḥ śūnyatāyāṁ na tvaṁ vetsi prayojanam|  śūnyatāṁ śūnyatārthaṁ ca tata evaṁ vihanyase||7||  
 
汝今實不能  知空空因緣及知於空義  是故自生惱  
 
汝今實不能  知空空因緣及知於空義  是故自生惱  
།དེ་ལ་བཤད་པ་ཁོད་ཀིས་ནི། །སྟོང་ཉིད་དགོས་དང་སྟོང་ཉིད་དང༌། །སྟོང་ཉིད་དོན་ནི་མ་རོགས་པས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|དེ་ལ་བཤད་པ་ཁོད་ཀིས་ནི།}} །{{BigTibetan|སྟོང་ཉིད་དགོས་དང་སྟོང་ཉིད་དང༌།}} །{{BigTibetan|སྟོང་ཉིད་དོན་ནི་མ་རོགས་པས།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཡིན།}}
We say that you do not comprehend the purpose of emptiness. As such, you are tormented by emptiness and the meaning of emptiness.  
+
We say that you do not comprehend the {{Wiki|purpose}} of [[emptiness]]. As such, you are tormented by [[emptiness]] and the meaning of [[emptiness]].  
 
   
 
   
 
dve satye samupāśritya buddhānāṁ dharmadeśanā|  lokasaṁvṛtisatyaṁ ca satyaṁ ca paramārthataḥ||8||  
 
dve satye samupāśritya buddhānāṁ dharmadeśanā|  lokasaṁvṛtisatyaṁ ca satyaṁ ca paramārthataḥ||8||  
 
諸佛依二諦 為眾生說法一以世俗諦 二第一義諦
 
諸佛依二諦 為眾生說法一以世俗諦 二第一義諦
།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརེན། །འཇིག་རེན་ཀུན་རོབ་བདེན་པ་དང༌། །དམ་པའི་དོན་གི་བདེན་པའོ།
+
།{{BigTibetan|སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀིས་ཆོས་བསྟན་པ།}} །{{BigTibetan|བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརེན།}} །{{BigTibetan|འཇིག་རེན་ཀུན་རོབ་བདེན་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|དམ་པའི་དོན་གི་བདེན་པའོ།}}
The reaching of the doctrine by the Buddhas is based upon two truths: truth relating to worldly convention and truth in terms of ultimate fruit.  
+
The reaching of the [[doctrine]] by the [[Buddhas]] is based upon [[two truths]]: [[truth]] relating to [[worldly]] convention and [[truth]] in terms of [[Wikipedia:Absolute (philosophy)|ultimate]] fruit.  
 
   
 
   
 
ye'nayorna vijānanti vibhāgaṁ satyayordvayoḥ|  te tattvaṁ na vijānanti gambhīraṁ buddhaśāsane||9||  
 
ye'nayorna vijānanti vibhāgaṁ satyayordvayoḥ|  te tattvaṁ na vijānanti gambhīraṁ buddhaśāsane||9||  
 
若人不能知  分別於二諦則於深佛法  不知真實義  
 
若人不能知  分別於二諦則於深佛法  不知真實義  
།གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་མི་ཤེས།
+
།{{BigTibetan|གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀི།}} །{{BigTibetan|རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་མི་ཤེས།}}
Those who do not understand the distinction bemeen these two truths do not understand the profound truth embodied in the Buddha's message.  
+
Those who do not understand the {{Wiki|distinction}} bemeen these [[two truths]] do not understand the profound [[truth]] [[embodied]] in the [[Buddha's]] message.  
 
   
 
   
 
vyavahāramanāśritya paramārtho na deśyate|  paramārthamanāgamya nirvāṇaṁ nādhigamyate||10||  
 
vyavahāramanāśritya paramārtho na deśyate|  paramārthamanāgamya nirvāṇaṁ nādhigamyate||10||  
 
若不依俗諦  不得第一義不得第一義  則不得涅槃  
 
若不依俗諦  不得第一義不得第一義  則不得涅槃  
། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་བསྟན་མི་ནུས། །དམ་པའི་དོན་ནི་མ་རོགས་པར། །མ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར།
+
{{BigTibetan|}} {{BigTibetan|ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརེན་པར།}} །{{BigTibetan|དམ་པའི་དོན་ནི་བསྟན་མི་ནུས།}} །{{BigTibetan|དམ་པའི་དོན་ནི་མ་རོགས་པར།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར།}}
Without relying upon convention, the ultimate fruit is not taught.  
+
Without relying upon convention, the [[Wikipedia:Absolute (philosophy)|ultimate]] fruit is not [[taught]].  
Without understanding the ultimate fruit, freedom is not attained.  
+
Without [[understanding]] the [[Wikipedia:Absolute (philosophy)|ultimate]] fruit, freedom is not [[attained]].  
 
   
 
   
vināśayati durdṛṣṭā śūnyatā mandamedhasam|  sarpo yathā durgṛhīto vidyā vā duṣprasādhitā||11||  
+
vināśayati durdṛṣṭā [[śūnyatā]] mandamedhasam|  sarpo [[yathā]] durgṛhīto [[vidyā]] vā duṣprasādhitā||11||  
 
不能正觀空 鈍根則自害如不善呪術 不善捉毒蛇
 
不能正觀空 鈍根則自害如不善呪術 不善捉毒蛇
།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་ལ་གཟུང་ཉེས་དང༌། །རིག་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན།
+
།{{BigTibetan|སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བལྟ་ཉེས་ན།}} །{{BigTibetan|ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་ལ་གཟུང་ཉེས་དང༌།}} །{{BigTibetan|རིག་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན།}}
A wrongly perceived emptiness ruins a person of meager intelligence.   
+
A wrongly [[perceived]] [[emptiness]] ruins a [[person]] of meager [[intelligence]].   
It is like a snake that is wrongly grasped or knowledge that is wrongly cultivated.  
+
It is like a {{Wiki|snake}} that is wrongly grasped or [[knowledge]] that is wrongly cultivated.  
 
   
 
   
 
ataśca pratyudāvṛttaṁ cittaṁ deśayituṁ muneḥ|  dharmaṁ matvāsya dharmasya mandairduravagāhatām||12||  
 
ataśca pratyudāvṛttaṁ cittaṁ deśayituṁ muneḥ|  dharmaṁ matvāsya dharmasya mandairduravagāhatām||12||  
 
世尊知是法  甚深微妙相非鈍根所及  是故不欲說  
 
世尊知是法  甚深微妙相非鈍根所及  是故不欲說  
།དེ་ཕྱིར་ཞན་པས་ཆོས་འདི་ཡི། །གཏིང་རོགས་དཀའ་བར་མཁེན་གྱུར་ནས། །ཐུབ་པའི་ཐུགས་ནི་ཆོས་བསྟན་ལས། །རབ་ཏུ་ལོག་པར་གྱུར་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་ཞན་པས་ཆོས་འདི་ཡི།}} །{{BigTibetan|གཏིང་རོགས་དཀའ་བར་མཁེན་གྱུར་ནས།}} །{{BigTibetan|ཐུབ་པའི་ཐུགས་ནི་ཆོས་བསྟན་ལས།}} །{{BigTibetan|རབ་ཏུ་ལོག་པར་གྱུར་པ་ཡིན།}}
Thus, the Sage's (the Buddha's) thought recoiled from teaching the doctrine having reflected upon the difficulty of understanding the doctrine by people of meager intelIigence.  
+
Thus, the Sage's (the [[Buddha's]]) [[thought]] recoiled from [[teaching]] the [[doctrine]] having reflected upon the difficulty of [[understanding]] the [[doctrine]] by [[people]] of meager intelIigence.  
 
   
 
   
 
śūnyatāyāmadhilayaṁ yaṁ punaḥ kurute bhavān|  doṣaprasaṅgo nāsmākaṁ sa śūnye nopapadyate||13||  
 
śūnyatāyāmadhilayaṁ yaṁ punaḥ kurute bhavān|  doṣaprasaṅgo nāsmākaṁ sa śūnye nopapadyate||13||  
 
汝謂我著空  而為我生過汝今所說過  於空則無有  
 
汝謂我著空  而為我生過汝今所說過  於空則無有  
།སོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི། །སྟོང་ལ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས། ། ཁོད་ནི་སྟོང་ཉིད་སྤོང་བྱེད་པ། །གང་དེ་ང་ལ་མི་འཐད་དོ།
+
{{BigTibetan|སོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི།}} །{{BigTibetan|སྟོང་ལ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|ཁོད་ནི་སྟོང་ཉིད་སྤོང་བྱེད་པ།}} །{{BigTibetan|གང་དེ་ང་ལ་མི་འཐད་དོ།}}
Furthermore, if you were generate any obsession with regard to emptiness, the accompanying error is not ours. That [obsession] is not appropriate in the context of the empty.  
+
Furthermore, if you were generate any [[obsession]] with regard to [[emptiness]], the accompanying error is not ours. That [[[obsession]]] is not appropriate in the context of the [[empty]].  
 
   
 
   
sarvaṁ ca yujyate tasya śūnyatā yasya yujyate|  sarvaṁ na yujyate tasya śūnyaṁ yasya na yujyate||14||  
+
sarvaṁ ca [[yujyate]] tasya [[śūnyatā]] yasya [[yujyate]]|  sarvaṁ na [[yujyate]] tasya śūnyaṁ yasya na yujyate||14||  
 
以有空義故  一切法得成若無空義者  一切則不成  
 
以有空義故  一切法得成若無空義者  一切則不成  
།གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར། །གང་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་མི་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གང་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་རུང་བ།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་མི་འགྱུར།}}
Everything is pertinent for whom emptiness is proper.   
+
Everything is pertinent for whom [[emptiness]] is proper.   
Everything is not pertinent form whom the empty is not proper.  
+
Everything is not pertinent [[form]] whom the [[empty]] is not proper.  
 
   
 
   
 
sa tvaṁ doṣānātmanīnānasmāsu paripātayan|  aśvamevābhirūḍhaḥ sannaśvamevāsi vismṛtaḥ||15||  
 
sa tvaṁ doṣānātmanīnānasmāsu paripātayan|  aśvamevābhirūḍhaḥ sannaśvamevāsi vismṛtaḥ||15||  
 
汝今自有過  而以迴向我如人乘馬者  自忘於所乘  
 
汝今自有過  而以迴向我如人乘馬者  自忘於所乘  
།ཁོད་ནི་རང་གི་སོན་རྣམས་ནི། །ང་ལ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བྱེད་པ། །ར་ལ་མངོན་པར་ཞོན་བཞིན་དུ། །ར་ཉིད་བརེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན།
+
།{{BigTibetan|ཁོད་ནི་རང་གི་སོན་རྣམས་ནི།}} །{{BigTibetan|ང་ལ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བྱེད་པ།}} །{{BigTibetan|ར་ལ་མངོན་པར་ཞོན་བཞིན་དུ།}} །{{BigTibetan|ར་ཉིད་བརེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན།}}
You, attributing your own errors to us, are like one who has mounted his horse and cofused about it.  
+
You, attributing your [[own]] errors to us, are like one who has mounted his [[horse]] and cofused about it.  
 
   
 
   
svabhāvādyadi bhāvānāṁ sadbhāvamanupaśyasi|  ahetupratyayān bhāvāṁstvamevaṁ sati paśyasi||16||  
+
svabhāvādyadi bhāvānāṁ sadbhāvamanupaśyasi|  ahetupratyayān bhāvāṁstvamevaṁ [[sati]] paśyasi||16||  
 
若汝見諸法  決定有性者即為見諸法  無因亦無緣  
 
若汝見諸法  決定有性者即為見諸法  無因亦無緣  
།གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་ལས། །ཡོད་པར་རེས་སུ་ལྟ་བྱེད་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རྣམས། །རྒྱུ་རེན་མེད་པར་ཁོད་ལྟའོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་ལས།}} །{{BigTibetan|ཡོད་པར་རེས་སུ་ལྟ་བྱེད་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རྣམས།}} །{{BigTibetan|རྒྱུ་རེན་མེད་པར་ཁོད་ལྟའོ།}}
If you perceive the existence of the existents in terms of self-nature, then you will also perceive these existents as non-causal conditions.  
+
If you {{Wiki|perceive}} the [[existence]] of the [[existents]] in terms of [[self-nature]], then you will also {{Wiki|perceive}} these [[existents]] as [[non-causal]] [[conditions]].  
 
   
 
   
 
kāryaṁ ca kāraṇaṁ caiva kartāraṁ karaṇaṁ kriyām|  utpādaṁ ca nirodhaṁ ca phalaṁ ca pratibādhase||17||  
 
kāryaṁ ca kāraṇaṁ caiva kartāraṁ karaṇaṁ kriyām|  utpādaṁ ca nirodhaṁ ca phalaṁ ca pratibādhase||17||  
 
即為破因果  作作者作法亦復壞一切  萬物之生滅  
 
即為破因果  作作者作法亦復壞一切  萬物之生滅  
།འབས་བུ་དང་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དང༌། །བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་དང་བྱ༑ །སེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང༌། །འབས་བུ་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད།  
+
།{{BigTibetan|འབས་བུ་དང་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དང༌།}} །{{BigTibetan|བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་དང་བྱ༑}} །{{BigTibetan|སེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད།}}  
You will also contradict [the notions of] effect, cause, agent, performance of action, activity, arising, ceasing, as well as fruit.  
+
You will also contradict [the notions of] effect, [[cause]], agent, performance of [[action]], [[activity]], [[arising]], ceasing, as well as fruit.  
 
   
 
   
 
yaḥ pratītyasamutpādaḥ śūnyatāṁ tāṁ pracakṣmahe|  sā prajñaptirupādāya pratipatsaiva madhyamā||18||  
 
yaḥ pratītyasamutpādaḥ śūnyatāṁ tāṁ pracakṣmahe|  sā prajñaptirupādāya pratipatsaiva madhyamā||18||  
 
眾因緣生法  我說即是無亦為是假名  亦是中道義  
 
眾因緣生法  我說即是無亦為是假名  亦是中道義  
།རེན་ཅིང་འབེལ་བར་འབྱུང་བ་གང༌། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །དེ་ནི་བརེན་ནས་གདགས་པ་སྟེ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|རེན་ཅིང་འབེལ་བར་འབྱུང་བ་གང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་བརེན་ནས་གདགས་པ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ།}}
We state that whatever is dependent arising, that is emptiness. That is dependent upon convention. That itself is the middle path.  
+
We [[state]] that whatever is [[dependent arising]], that is [[emptiness]]. That is [[dependent upon]] convention. That itself is the [[middle path]].  
 
   
 
   
 
apratītya samutpanno dharmaḥ kaścinna vidyate|  yasmāttasmādaśūnyo hi dharmaḥ kaścinna vidyate||19||  
 
apratītya samutpanno dharmaḥ kaścinna vidyate|  yasmāttasmādaśūnyo hi dharmaḥ kaścinna vidyate||19||  
 
未曾有一法  不從因緣生是故一切法  無不是空者  
 
未曾有一法  不從因緣生是故一切法  無不是空者  
།གང་ཕྱིར་རེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་རེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི།}} །{{BigTibetan|ཆོས་འགའ་}} {{BigTibetan|ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི།}} །{{BigTibetan|ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
A thing that is not dependently arisen is not evident. For that reason, a thing that is nonempty is indeed not evident.  
+
A thing that is not [[dependently arisen]] is not evident. For that [[reason]], a thing that is [[nonempty]] is indeed not evident.  
 
   
 
   
yadyaśūnyamidaṁ sarvamudayo nāsti na vyayaḥ|  caturṇāmāryasatyānāmabhāvaste prasajyate||20||  
+
yadyaśūnyamidaṁ sarvamudayo [[nāsti]] na vyayaḥ|  caturṇāmāryasatyānāmabhāvaste prasajyate||20||  
 
若一切不空  則無有生滅如是則無有  四聖諦之法  
 
若一切不空  則無有生滅如是則無有  四聖諦之法  
།གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཁོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད།}} །{{BigTibetan|འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས།}} །{{BigTibetan|ཁོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
If all this is non-empty, there exists no uprising and ceasing.   
+
If all this is [[non-empty]], there [[exists]] no uprising and ceasing.   
These imply the non-existence of the four noble truths.  
+
These imply the [[non-existence]] of the [[four noble truths]].  
 
   
 
   
 
apratītya samutpannaṁ kuto duḥkhaṁ bhaviṣyati|  anityamuktaṁ duḥkhaṁ hi tatsvābhāvye na vidyate||21||  
 
apratītya samutpannaṁ kuto duḥkhaṁ bhaviṣyati|  anityamuktaṁ duḥkhaṁ hi tatsvābhāvye na vidyate||21||  
 
苦不從緣生  云何當有苦無常是苦義  定性無無常  
 
苦不從緣生  云何當有苦無常是苦義  定性無無常  
།རེན་ཅིང་འབེལ་འབྱུང་མ་ཡིན་ན། །སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །མི་རག་སྡུག་བསྔལ་གསུངས་པ་དེ། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|རེན་ཅིང་འབེལ་འབྱུང་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|མི་རག་སྡུག་བསྔལ་གསུངས་པ་དེ།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།}}
How can there be suffering that is not dependently arisen? Suffering has, indeed, been described as impermanent. As such, it is not evident in terms of self-nature.  
+
How can there be [[suffering]] that is not [[dependently arisen]]? [[Suffering]] has, indeed, been described as [[impermanent]]. As such, it is not evident in terms of [[self-nature]].  
 
   
 
   
svabhāvato vidyamānaṁ kiṁ punaḥ samudeṣyate|  tasmātsamudayo nāsti śūnyatāṁ pratibādhataḥ||22||  
+
svabhāvato vidyamānaṁ kiṁ punaḥ samudeṣyate|  tasmātsamudayo [[nāsti]] śūnyatāṁ pratibādhataḥ||22||  
 
若苦有定性  何故從集生是故無有集  以破空義故  
 
若苦有定性  何故從集生是故無有集  以破空義故  
།རང་བཞིན་ལས་ནི་ཡོད་ཡིན་ན། །ཅི་ཞིག་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་གནོད་བྱེད་ལ། །ཀུན་འབྱུང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|རང་བཞིན་ལས་ནི་ཡོད་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|ཅི་ཞིག་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་གནོད་བྱེད་ལ།}} །{{BigTibetan|ཀུན་འབྱུང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
How can that which is evident in terms of self-nature rise again?  
+
How can that which is evident in terms of [[self-nature]] rise again?  
Therefore, for one who contradicts emptiness, there exists no [conception of] arising.  
+
Therefore, for one who contradicts [[emptiness]], there [[exists]] no [{{Wiki|conception}} of] [[arising]].  
 
   
 
   
na nirodhaḥ svabhāvena sato duḥkhasya vidyate|  svabhāvaparyavasthānānnirodhaṁ pratibādhase||23||  
+
na nirodhaḥ [[svabhāvena]] [[sato]] duḥkhasya vidyate|  svabhāvaparyavasthānānnirodhaṁ pratibādhase||23||  
 
苦若有定性  則不應有滅汝著定性故  即破於滅諦  
 
苦若有定性  則不應有滅汝著定性故  即破於滅諦  
།སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་ན། །འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གིས་ནི་ཡོངས་གནས་ཕྱིར། །འགོག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་ན།}} །{{BigTibetan|འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་གིས་ནི་ཡོངས་གནས་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|འགོག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན།}}
The cessation of suffering that exists in terms of self-nature is not evident.  
+
The [[cessation of suffering]] that [[exists]] in terms of [[self-nature]] is not evident.  
You contradict cessation by adhering to a notion of self-nature.  
+
You contradict [[cessation]] by adhering to a notion of [[self-nature]].  
 
   
 
   
svābhāvye sati mārgasya bhāvanā nopapadyate|  athāsau bhāvyate mārgaḥ svābhāvyaṁ te na vidyate||24||  
+
svābhāvye [[sati]] mārgasya [[bhāvanā]] nopapadyate|  athāsau bhāvyate mārgaḥ svābhāvyaṁ te na vidyate||24||  
 
苦若有定性  則無有修道若道可修習  即無有定性  
 
苦若有定性  則無有修道若道可修習  即無有定性  
།ལམ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི། །སོམ་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ལམ་དེ་བསོམ་བྱ་ན། །ཁོད་ཀི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན༑
+
།{{BigTibetan|ལམ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|སོམ་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}} །{{BigTibetan|ཅི་སྟེ་ལམ་དེ་བསོམ་བྱ་ན།}} །{{BigTibetan|ཁོད་ཀི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན༑}}
When self-nature exist, the cultivation of the path is not appropriate. And if the path were to be cultivated, then no self-nature assodated with it [i.e. the path] will be evident.  
+
When [[self-nature]] [[exist]], the [[cultivation]] of the [[path]] is not appropriate. And if the [[path]] were to be cultivated, then no [[self-nature]] assodated with it [i.e. the [[path]]] will be evident.  
 
   
 
   
 
yadā duḥkhaṁ samudayo nirodhaśca na vidyate|  mārgo duḥkhanirodhatvāt katamaḥ prāpayiṣyati||25||  
 
yadā duḥkhaṁ samudayo nirodhaśca na vidyate|  mārgo duḥkhanirodhatvāt katamaḥ prāpayiṣyati||25||  
 
若無有苦諦  及無集滅諦所可滅苦道  竟為何所至  
 
若無有苦諦  及無集滅諦所可滅苦道  竟為何所至  
།གང་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དང༌། །འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །ལམ་གི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ནི། །གང་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་པར་འདོད།
+
།{{BigTibetan|གང་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དང༌།}} །{{BigTibetan|འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|ལམ་གི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་པར་འདོད།}}
When suffering as well as its arising and ceasing are not evident, through the cessation of suffering where will the path lead to?  
+
When [[suffering]] as well as its [[arising]] and ceasing are not evident, through the [[cessation of suffering]] where will the [[path]] lead to?  
svabhāvenāparijñānaṁ yadi tasya punaḥ katham|  parijñānaṁ nanu kila svabhāvaḥ samavasthitaḥ||26||  
+
svabhāvenāparijñānaṁ [[yadi]] tasya punaḥ [[katham]]|  parijñānaṁ nanu [[kila]] svabhāvaḥ samavasthitaḥ||26||  
 
若苦定有性  先來所不見於今云何見  其性不異故  
 
若苦定有性  先來所不見於今云何見  其性不異故  
།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀིས་ནི། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་ཤེས་འགྱུར། །རང་བཞིན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀིས་ནི།}} །{{BigTibetan|ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་ཤེས་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ།}}
If non-understanding is due to self-nature, how can one come to passess understanding subsequently. Is it not the case that self-nature is fixed?  
+
If non-understanding is due to [[self-nature]], how can one come to passess [[understanding]] subsequently. Is it not the case that [[self-nature]] is fixed?  
 
   
 
   
prahāṇasākṣātkaraṇe bhāvanā caivameva te|  parijñāvanna yujyante catvāryapi phalāni ca||27||  
+
prahāṇasākṣātkaraṇe [[bhāvanā]] caivameva te|  parijñāvanna yujyante catvāryapi phalāni ca||27||  
 
如見苦不然  斷集及證滅修道及四果  是亦皆不然  
 
如見苦不然  斷集及證滅修道及四果  是亦皆不然  
།དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཁོད་ཉིད་ཀི། །སྤང་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང༌། །བསོམ་དང་འབས་བུ་བཞི་དག་ཀང༌། །ཡོངས་ཤེས་བཞིན་དུ་མི་རུང་ངོ༌།
+
།{{BigTibetan|དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཁོད་ཉིད་ཀི།}} །{{BigTibetan|སྤང་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|བསོམ་དང་འབས་བུ་བཞི་དག་ཀང༌།}} །{{BigTibetan|ཡོངས་ཤེས་བཞིན་དུ་མི་རུང་ངོ༌།}}
As in the case of understanding, this [i.e., the explanation in terms of self nature] is not proper in relation to the activities of relinquishing, realizing is well as cultivating. And so world the four fruits be [improper].  
+
As in the case of [[understanding]], this [i.e., the explanation in terms of [[self nature]]] is not proper in [[relation]] to the [[activities]] of relinquishing, [[realizing]] is well as [[cultivating]]. And so [[world]] the [[four fruits]] be [improper].  
 
   
 
   
svabhāvenānadhigataṁ yatphalaṁ tatpunaḥ katham|  śakyaṁ samadhigantuṁ syātsvabhāvaṁ parigṛhṇataḥ||28||  
+
svabhāvenānadhigataṁ yatphalaṁ tatpunaḥ [[katham]]|  śakyaṁ samadhigantuṁ syātsvabhāvaṁ parigṛhṇataḥ||28||  
 
是四道果性  先來不可得諸法性若定  今云何可得  
 
是四道果性  先來不可得諸法性若定  今云何可得  
།རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིས། །འབས་བུ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀིས་ནི། །ཐོབ་པ་མིན་པ་གང་ཡིན་དེ། །ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་ནུས་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིས།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀིས་ནི།}} །{{BigTibetan|ཐོབ་པ་མིན་པ་གང་ཡིན་དེ།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་ནུས་པར་འགྱུར།}}
How could it be possible for a prson, who upholds a theory of self-nature, to realze a fruit that has already been realized though self-nature?  
+
How could it be possible for a prson, who upholds a {{Wiki|theory}} of [[self-nature]], to realze a fruit that has already been [[realized]] though [[self-nature]]?  
 
   
 
   
phalābhāve phalasthā no na santi pratipannakāḥ|  saṁgho nāsti na cetsanti te'ṣṭau puruṣapudgalāḥ||29||  
+
phalābhāve phalasthā no na [[santi]] pratipannakāḥ|  saṁgho [[nāsti]] na cetsanti te'ṣṭau puruṣapudgalāḥ||29||  
 
若無有四果  則無得向者以無八聖故  則無有僧寶  
 
若無有四果  則無得向者以無八聖故  則無有僧寶  
།འབས་བུ་མེད་ན་འབས་གནས་མེད། །ཞུགས་པ་དག་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད། །དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད།
+
།{{BigTibetan|འབས་བུ་མེད་ན་འབས་གནས་མེད།}} །{{BigTibetan|ཞུགས་པ་དག་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད།}} །{{BigTibetan|དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད།}}
In the absence of the fruits, there are neither those who have attained the fruits nor those who have reached the way [to such attainment]. If the eight types of individuals do not exists, there will be no congregation.  
+
In the absence of the {{Wiki|fruits}}, there are neither those who have [[attained]] the {{Wiki|fruits}} nor those who have reached the way [to such [[attainment]]]. If the [[eight types of individuals]] do not [[exists]], there will be no congregation.  
 
   
 
   
abhāvāccāryasatyānāṁ saddharmo'pi na vidyate|  dharme cāsati saṁghe ca kathaṁ buddho bhaviṣyati||30||  
+
abhāvāccāryasatyānāṁ saddharmo'pi na vidyate|  dharme cāsati saṁghe ca kathaṁ [[buddho]] bhaviṣyati||30||  
 
無四聖諦故  亦無有法寶無法寶僧寶  云何有佛寶  
 
無四聖諦故  亦無有法寶無法寶僧寶  云何有佛寶  
།འཕགས་པའི་བདེན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་ ཆོས་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་མིན་ན། །སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|འཕགས་པའི་བདེན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|དམ་པའི་}} {{BigTibetan|ཆོས་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར།}}
From the non-existence of the noble truths, the true doctrine would also not be evident. In the absence of the doctrine and the congregation, how can there be an enlightened one?  
+
From the [[non-existence]] of the [[noble truths]], the true [[doctrine]] would also not be evident. In the absence of the [[doctrine]] and the congregation, how can there be an [[enlightened one]]?  
 
   
 
   
apratītyāpi bodhiṁ ca tava buddhaḥ prasajyate|  apratītyāpi buddhaṁ ca tava bodhiḥ prasajyate||31||  
+
apratītyāpi bodhiṁ ca tava [[buddhaḥ]] prasajyate|  apratītyāpi buddhaṁ ca tava bodhiḥ prasajyate||31||  
 
汝說則不因  菩提而有佛亦復不因佛  而有於菩提  
 
汝說則不因  菩提而有佛亦復不因佛  而有於菩提  
།ཁོད་ཀིས་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ལ། །མ་བརེན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཁོད་ཀིས་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ལ། །མ་བརེན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཁོད་ཀིས་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ལ།}} །{{BigTibetan|མ་བརེན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཁོད་ཀིས་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ལ།}} །{{BigTibetan|མ་བརེན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
Your [conception of the] enlightened one implies an independent enlightenment. Also, your [conception ofl enlightenment implies an independent enlightened one.  
+
Your [{{Wiki|conception}} of the] [[enlightened one]] implies an {{Wiki|independent}} [[enlightenment]]. Also, your [{{Wiki|conception}} ofl [[enlightenment]] implies an {{Wiki|independent}} [[enlightened one]].  
 
   
 
   
yaścābuddhaḥ svabhāvena sa bodhāya ghaṭannapi|  na bodhisattvacaryāyāṁ bodhiṁ te'dhigamiṣyati||32||  
+
yaścābuddhaḥ [[svabhāvena]] sa bodhāya ghaṭannapi|  na bodhisattvacaryāyāṁ bodhiṁ te'dhigamiṣyati||32||  
 
雖復勤精進  修行菩提道若先非佛性  不應得成佛  
 
雖復勤精進  修行菩提道若先非佛性  不應得成佛  
།ཁོད་ཀི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀིས་ནི། །སངས་རྒྱས་མིན་པ་གང་ཡིན་དེས། །བྱང་ཆུབ་སོད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར། །བརྩལ་ཀང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མི་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཁོད་ཀི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀིས་ནི།}} །{{BigTibetan|སངས་རྒྱས་མིན་པ་གང་ཡིན་དེས།}} །{{BigTibetan|བྱང་ཆུབ་སོད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|བརྩལ་ཀང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མི་འགྱུར།}}
Whosoever is by self-nature unenlightened, even though he were to contend with enlightenment, would not attain enlightenment though a career off a bodhisattva.  
+
Whosoever is by [[self-nature]] unenlightened, even though he were to contend with [[enlightenment]], would not [[attain enlightenment]] though a career off a [[bodhisattva]].  
 
   
 
   
 
na ca dharmamadharmaṁ vā kaścijjātu kariṣyati|   
 
na ca dharmamadharmaṁ vā kaścijjātu kariṣyati|   
 
kimaśūnyasya kartavyaṁ svabhāvaḥ kriyate na hi||33||  
 
kimaśūnyasya kartavyaṁ svabhāvaḥ kriyate na hi||33||  
 
若諸法不空  無作罪福者不空何所作  以其性定故  
 
若諸法不空  無作罪福者不空何所作  以其性定故  
།འགའ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་པ། །ནམ་ཡང་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །མི་སྟོང་པ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །རང་བཞིན་ལ་ནི་བྱ་བ་མེད།
+
།{{BigTibetan|འགའ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་པ།}} །{{BigTibetan|ནམ་ཡང་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།}} །{{BigTibetan|མི་སྟོང་པ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།}} །{{BigTibetan|རང་བཞིན་ལ་ནི་བྱ་བ་མེད།}}
No one will, indeed, do good or bad. What could the non-empty do?  
+
No one will, indeed, do good or bad. What could the [[non-empty]] do?  
For, self-nature does not perform.  
+
For, [[self-nature]] does not perform.  
 
   
 
   
vinā dharmamadharmaṁ ca phalaṁ hi tava vidyate|  dharmādharmanimittaṁ ca phalaṁ tava na vidyate||34||  
+
[[vinā]] dharmamadharmaṁ ca phalaṁ hi tava vidyate|  dharmādharmanimittaṁ ca phalaṁ tava na vidyate||34||  
 
汝於罪福中  不生果報者是則離罪福  而有諸果報  
 
汝於罪福中  不生果報者是則離罪福  而有諸果報  
།ཆོས་དང་ཆོས་མིན་མེད་པར་ཡང༌། །འབས་བུ་ཁོད་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྒྱུས་བྱུང་བའི། །འབས་བུ་ཁོད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|ཆོས་དང་ཆོས་མིན་མེད་པར་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་ཁོད་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྒྱུས་བྱུང་བའི།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་ཁོད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།}}
As for you, the fruit would be evident even without good or bad. This means that for you a fruit occasioned by good and bad would not be evident.  
+
As for you, the fruit would be evident even without good or bad. This means that for you a fruit occasioned by [[good and bad]] would not be evident.  
 
   
 
   
dharmādharmanimittaṁ vā yadi te vidyate phalam|  dharmādharmasamutpannamaśūnyaṁ te kathaṁ phalam||35||  
+
dharmādharmanimittaṁ vā [[yadi]] te vidyate phalam|  dharmādharmasamutpannamaśūnyaṁ te kathaṁ phalam||35||  
 
若謂從罪福  而生果報者果從罪福生  云何言不空  
 
若謂從罪福  而生果報者果從罪福生  云何言不空  
།ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྒྱུས་བྱུང་བའི། །འབས་བུ་གལ་ཏེ་ཁོད་ལ་ཡོད། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ལས་བྱུང་བའི། །འབས་བུ་ཅི་ཕྱིར་སྟོང་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྒྱུས་བྱུང་བའི།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་གལ་ཏེ་ཁོད་ལ་ཡོད།}} །{{BigTibetan|ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ལས་བྱུང་བའི།}} །{{BigTibetan|འབས་བུ་ཅི་ཕྱིར་སྟོང་མ་ཡིན།}}
If, on the contrary, a fruit occasioned by good or bad is evident to you. How can you maintain the fruit that has arisen from good or bad to be [at the sametime] non-empty?  
+
If, on the contrary, a fruit occasioned by good or bad is evident to you. How can you maintain the fruit that has arisen from good or bad to be [at the sametime] [[non-empty]]?  
 
   
 
   
 
sarvasaṁvyavahārāṁśca laukikān pratibādhase|  yatpratītyasamutpādaśūnyatāṁ pratibādhase||36|| 汝破一切法  諸因緣空義則破於世俗  諸餘所有法  
 
sarvasaṁvyavahārāṁśca laukikān pratibādhase|  yatpratītyasamutpādaśūnyatāṁ pratibādhase||36|| 汝破一切法  諸因緣空義則破於世俗  諸餘所有法  
།རེན་ཅིང་འབེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡི། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་གང༌། །འཇིག་རེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ནི། །ཀུན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|རེན་ཅིང་འབེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡི།}} །{{BigTibetan|སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་གང༌།}} །{{BigTibetan|འཇིག་རེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ནི།}} །{{BigTibetan|ཀུན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན།}}
You will contradict all the worldly conventions when you contradict the emptiness associated with dependent arising.  
+
You will contradict all the [[worldly]] conventions when you contradict the [[emptiness]] associated with [[dependent arising]].  
 
   
 
   
 
na kartavyaṁ bhavetkiṁcidanārabdhā bhavetkriyā|  kārakaḥ syādakurvāṇaḥ śūnyatāṁ pratibādhataḥ||37||  
 
na kartavyaṁ bhavetkiṁcidanārabdhā bhavetkriyā|  kārakaḥ syādakurvāṇaḥ śūnyatāṁ pratibādhataḥ||37||  
 
若破於空義  即應無所作無作而有作  不作名作者  
 
若破於空義  即應無所作無作而有作  不作名作者  
།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་ན། །བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་འགྱུར་ཞིང༌། །རྩོམ་པ་མེད་པ་བྱ་བར་འགྱུར། །མི་བྱེད་པ་ཡང་བྱེད་པོར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་ན།}} །{{BigTibetan|བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|རྩོམ་པ་མེད་པ་བྱ་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|མི་བྱེད་པ་ཡང་བྱེད་པོར་འགྱུར།}}
For one who contradicts emptiness there would be nothing that ought to be done; activity would be uninitiated and an agent would be non-acting.  
+
For one who contradicts [[emptiness]] there would be nothing that ought to be done; [[activity]] would be uninitiated and an agent would be non-acting.  
 
   
 
   
 
ajātamaniruddhaṁ ca kūṭasthaṁ ca bhaviṣyati|  vicitrābhiravasthābhiḥ svabhāve rahitaṁ jagat||38||  
 
ajātamaniruddhaṁ ca kūṭasthaṁ ca bhaviṣyati|  vicitrābhiravasthābhiḥ svabhāve rahitaṁ jagat||38||  
 
若有決定性  世間種種相則不生不滅  常住而不壞  
 
若有決定性  世間種種相則不生不滅  常住而不壞  
།རང་བཞིན་ཡོད་ན་འགོ་བ་རྣམས། །མ་སེས་པ་དང་མ་འགགས་དང༌། །ཐེར་ཟུག་ཏུ་ནི་གནས་འགྱུར་ཞིང༌། །གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་བལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|རང་བཞིན་ཡོད་ན་འགོ་བ་རྣམས།}} །{{BigTibetan|མ་སེས་པ་དང་མ་འགགས་དང༌།}} །{{BigTibetan|ཐེར་ཟུག་ཏུ་ནི་གནས་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་བལ་བར་འགྱུར།}}
In a substantialist view, the universe will be unborn, non-ceased, remaining immutable and devoid of variegated states.  
+
In a substantialist view, the [[universe]] will be {{Wiki|unborn}}, [[non-ceased]], remaining immutable and devoid of variegated states.  
 
   
 
   
 
asaṁprāptasya ca prāptirduḥkhaparyantakarma ca|  sarvakleśaprahāṇaṁ ca yadyaśūnyaṁ na vidyate||39||  
 
asaṁprāptasya ca prāptirduḥkhaparyantakarma ca|  sarvakleśaprahāṇaṁ ca yadyaśūnyaṁ na vidyate||39||  
 
若無有空者  未得不應得  
 
若無有空者  未得不應得  
 
亦無斷煩惱  亦無苦盡事  
 
亦無斷煩惱  亦無苦盡事  
།གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཡོད་མིན་ན། །མ་ཐོབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང༌། །སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་ལས་དང་ནི། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའང་མེད།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཡོད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|མ་ཐོབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་ལས་དང་ནི།}} །{{BigTibetan|ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའང་མེད།}}
If the non-empty [is evident], then reaching up to what has not been reached, the act of terminating suffering as well as the rehnquishng of all defilements would not be evident.  
+
If the [[non-empty]] [is evident], then reaching up to what has not been reached, the act of terminating [[suffering]] as well as the rehnquishng of all [[defilements]] would not be evident.  
 
   
 
   
 
yaḥ pratītyasamutpādaṁ paśyatīdaṁ sa paśyati|  duḥkhaṁ samudayaṁ caiva nirodhaṁ mārgameva ca||40||  
 
yaḥ pratītyasamutpādaṁ paśyatīdaṁ sa paśyati|  duḥkhaṁ samudayaṁ caiva nirodhaṁ mārgameva ca||40||  
 
是故經中說  若見因緣法則為能見佛  見苦集滅道  
 
是故經中說  若見因緣法則為能見佛  見苦集滅道  
།གང་གིས་རེན་ཅིང་འབེལ་པར་འབྱུང༌། །མཐོང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང༑ །ཀུན་འབྱུང་དང་ནི་འགོག་པ་དང༌། །ལམ་ཉིད་དེ་དག་མཐོང་བ་ཡིན། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བཞི་པའོ།
+
།{{BigTibetan|གང་གིས་རེན་ཅིང་འབེལ་པར་འབྱུང༌།}} །{{BigTibetan|མཐོང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང༑}} །{{BigTibetan|ཀུན་འབྱུང་དང་ནི་འགོག་པ་དང༌།}} །{{BigTibetan|ལམ་ཉིད་དེ་དག་མཐོང་བ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|འཕགས་པའི་བདེན་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བཞི་པའོ།}}
Whoever perceives dependent arising also perceives suffering, its arising, its ceasing and the path [leading to its ceasing].  
+
Whoever [[perceives]] [[dependent arising]] also [[perceives]] [[suffering]], its [[arising]], its ceasing and the [[path]] [leading to its ceasing].  
 
   
 
   
 
   
 
   
25. nirvāṇaparīkṣā pañcaviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
+
25. [[nirvāṇaparīkṣā]] pañcaviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
 
觀涅槃品第二十五  
 
觀涅槃品第二十五  
 
   
 
   
yadi śūnyamidaṁ sarvamudayo nāsti na vyayaḥ|  prahāṇādvā nirodhādvā kasya nirvāṇamiṣyate||1||  
+
[[yadi]] śūnyamidaṁ sarvamudayo [[nāsti]] na vyayaḥ|  prahāṇādvā nirodhādvā kasya nirvāṇamiṣyate||1||  
 
若一切法空  無生無滅者何斷何所滅  而稱為涅槃  
 
若一切法空  無生無滅者何斷何所滅  而稱為涅槃  
།།གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །གང་ཞིག་སྤོང་དང་འགགས་པ་ལས། །མ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད།
+
།།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་སྤོང་དང་འགགས་པ་ལས།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད།}}
If all this is empty, there exists neither arising nor ceasing.   
+
If all this is [[empty]], there [[exists]] neither [[arising]] nor ceasing.   
[As such,] through the relinquishing and ceasing of what does one expect freedom? yadyaśūnyamidaṁ sarvamudayo nāsti na vyayaḥ|  prahāṇādvā nirodhādvā kasya nirvāṇamiṣyate||2||  
+
[As such,] through the relinquishing and ceasing of what does one expect freedom? yadyaśūnyamidaṁ sarvamudayo [[nāsti]] na vyayaḥ|  prahāṇādvā nirodhādvā kasya nirvāṇamiṣyate||2||  
 
若諸法不空  則無生無滅何斷何所滅  而稱為涅槃  
 
若諸法不空  則無生無滅何斷何所滅  而稱為涅槃  
།གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །གང་ཞིག་སྤོང་དང་འགགས་པ་ལས། །མ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད། If all this is non-empty, there exists neither arising nor ceating, [As such,] through relinquishing and ceasing of what does one expect freedom?  
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་སྤོང་དང་འགགས་པ་ལས།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད།}} If all this is [[non-empty]], there [[exists]] neither [[arising]] nor ceating, [As such,] through relinquishing and ceasing of what does one expect freedom?  
 
   
 
   
 
aprahīṇamasaṁprāptamanucchinnamaśāśvatam|  aniruddhamanutpannametannirvāṇamucyate||3||  
 
aprahīṇamasaṁprāptamanucchinnamaśāśvatam|  aniruddhamanutpannametannirvāṇamucyate||3||  
 
無得亦無至  不斷亦不常不生亦不滅  是說名涅槃  
 
無得亦無至  不斷亦不常不生亦不滅  是說名涅槃  
།སྤངས་པ་མེད་པ་ཐོབ་མེད་པ། ཆད་པ་མེད་པ་རག་མེད་པ། །འགག་པ་མེད་པ་སེ་མེད་པ། །དེ་ནི་མ་ངན་འདས་པར་བརོད།  
+
།{{BigTibetan|སྤངས་པ་མེད་པ་ཐོབ་མེད་པ།}} {{BigTibetan|ཆད་པ་མེད་པ་རག་མེད་པ།}} །{{BigTibetan|འགག་པ་མེད་པ་སེ་མེད་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་མ་ངན་འདས་པར་བརོད།}}  
Unrelinquished, not reached, unannihilated, non-eternal, non-ceased and non-arisen -- this is called freedom.  
+
Unrelinquished, not reached, unannihilated, non-eternal, [[non-ceased]] and [[non-arisen]] -- this is called freedom.  
 
   
 
   
bhāvastāvanna nirvāṇaṁ jarāmaraṇalakṣaṇam|  prasajyetāsti bhāvo hi na jarāmaraṇaṁ vinā||4||  
+
bhāvastāvanna nirvāṇaṁ jarāmaraṇalakṣaṇam|  prasajyetāsti [[bhāvo]] hi na jarāmaraṇaṁ vinā||4||  
 
涅槃不名有  有則老死相終無有有法  離於老死相  
 
涅槃不名有  有則老死相終無有有法  離於老死相  
།རེ་ཞིག་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|རེ་ཞིག་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན།}} །{{BigTibetan|རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
Freedom, as a matter of fact, is not existence, for if it were, it would follow that it has the characteristics of decay and death. Indeed, there is no existence without decay and death. bhāvaśca yadi nirvāṇaṁ nirvāṇaṁ saṁskṛtaṁ bhavet|  nāsaṁskṛto hi vidyate bhāvaḥ kvacana kaścana||5||  
+
Freedom, as a {{Wiki|matter}} of fact, is not [[existence]], for if it were, it would follow that it has the [[characteristics]] of [[decay]] and [[death]]. Indeed, there is [[no existence]] without [[decay]] and [[death]]. bhāvaśca [[yadi]] nirvāṇaṁ nirvāṇaṁ saṁskṛtaṁ bhavet|  nāsaṁskṛto hi vidyate bhāvaḥ kvacana kaścana||5||  
 
若涅槃是有  涅槃即有為終無有一法  而是無為者  
 
若涅槃是有  涅槃即有為終無有一法  而是無為者  
།གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་ དངོས་ན། །མ་ངན་འདས་པ་འདུས་བྱས་འགྱུར། །དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་གང་ན་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་}} {{BigTibetan|དངོས་ན།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདས་པ་འདུས་བྱས་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|འགའ་ཡང་གང་ན་ཡོད་མ་ཡིན།}}
Moreover, if freedom were to be existence, then freedom would be conditioned.   
+
Moreover, if freedom were to be [[existence]], then freedom would be [[conditioned]].   
Yet, an existence that is unconditioned is not evident anywhere.  
+
Yet, an [[existence]] that is [[unconditioned]] is not evident anywhere.  
 
   
 
   
bhāvaśca yadi nirvāṇamanupādāya tatkatham|  nirvāṇaṁ nānupādāya kaścid bhāvo hi vidyate||6||  
+
bhāvaśca [[yadi]] nirvāṇamanupādāya tatkatham|  nirvāṇaṁ nānupādāya kaścid [[bhāvo]] hi vidyate||6||  
 
若涅槃是有  云何名無受無有不從受  而名為有法  
 
若涅槃是有  云何名無受無有不從受  而名為有法  
།གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་དངོས་ན། །ཇི་ལྟར་མང་འདས་དེ་བརེན་མིན། །དངོས་པོ་བརེན་ནས་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་དངོས་ན།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་མང་འདས་དེ་བརེན་མིན།}} །{{BigTibetan|དངོས་པོ་བརེན་ནས་མ་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
Furthemore, if freedom were to be existence, how can that freedom independent, for an independent existence is certainly not evident?  
+
Furthemore, if freedom were to be [[existence]], how can that freedom {{Wiki|independent}}, for an {{Wiki|independent}} [[existence]] is certainly not evident?  
 
   
 
   
yadi bhāvo  na nirvāṇamabhāvaḥ kiṁ bhaviṣyati|  nirvāṇaṁ yatra bhāvo na nābhāvastatra vidyate||7||  
+
[[yadi]] [[bhāvo]] na nirvāṇamabhāvaḥ kiṁ bhaviṣyati|  nirvāṇaṁ yatra [[bhāvo]] na nābhāvastatra vidyate||7||  
 
有尚非涅槃  何況於無耶涅槃無有有  何處當有無  
 
有尚非涅槃  何況於無耶涅槃無有有  何處當有無  
།གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། །གང་ལ་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དེ་ལ་དངོས་མེད་ཡོད་མ་ཡིན། If freedom is not existence, will freedom be non-existence?   
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན།}} །{{BigTibetan|དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གང་ལ་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་དངོས་མེད་ཡོད་མ་ཡིན།}} If freedom is not [[existence]], will freedom be [[non-existence]]?   
Wherein there is no existence, therein non-existence is not evident.  
+
Wherein there is [[no existence]], therein [[non-existence]] is not evident.  
 
   
 
   
 
yadyabhāvaśca nirvāṇamanupādāya tatkatham|  nirvāṇaṁ na hyabhāvo'sti yo'nupādāya vidyate||8||  
 
yadyabhāvaśca nirvāṇamanupādāya tatkatham|  nirvāṇaṁ na hyabhāvo'sti yo'nupādāya vidyate||8||  
 
若無是涅槃  云何名不受未曾有不受  而名為無法  
 
若無是涅槃  云何名不受未曾有不受  而名為無法  
།གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །ཇི་ལྟར་མང་འདས་དེ་བརེན་མིན། །གང་ཞིག་བརེན་ནས་མ་ཡིན་པའི། །དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན།}} །{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་མང་འདས་དེ་བརེན་མིན།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་བརེན་ནས་མ་ཡིན་པའི།}} །{{BigTibetan|དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
If freedom is non-existence, how can freedom be independent? For there exists no nonexistence which evidently is independent.  
+
If freedom is [[non-existence]], how can freedom be {{Wiki|independent}}? For there [[exists]] no [[Wikipedia:Existence|nonexistence]] which evidently is {{Wiki|independent}}.  
 
   
 
   
ya ājavaṁjavībhāva upādāya pratītya va|  so'pratītyānupādāya nirvāṇamupadiśyate||9||  
+
ya ājavaṁjavībhāva [[upādāya]] pratītya va|  so'pratītyānupādāya nirvāṇamupadiśyate||9||  
 
受諸因緣故  輪轉生死中不受諸因緣  是名為涅槃  
 
受諸因緣故  輪轉生死中不受諸因緣  是名為涅槃  
།འོང་བ་དང་ནི་འགོ་བའི་དངོས། །བརེན་ཏམ་རྒྱུར་བྱས་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་བརེན་མིན་རྒྱུར་བྱས་མིན། །མ་ངན་འདས་པ་ཡིན་པར་བསྟན།
+
།{{BigTibetan|འོང་བ་དང་ནི་འགོ་བའི་དངོས།}} །{{BigTibetan|བརེན་ཏམ་རྒྱུར་བྱས་གང་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་བརེན་མིན་རྒྱུར་བྱས་མིན།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདས་པ་ཡིན་པར་བསྟན།}}
Whatever is of the nature of coming and going that occurs contingently or dependently. Freedom is, therefore, indicated as being noncontingent and independent.  
+
Whatever is of the [[nature]] of coming and going that occurs contingently or dependently. Freedom is, therefore, indicated as being noncontingent and {{Wiki|independent}}.  
 
   
 
   
prahāṇaṁ cābravīcchāstā bhavasya vibhavasya ca|  tasmānna bhāvo nābhāvo nirvāṇamiti yujyate||10||  
+
prahāṇaṁ cābravīcchāstā bhavasya vibhavasya ca|  tasmānna [[bhāvo]] nābhāvo nirvāṇamiti yujyate||10||  
 
如佛經中說  斷有斷非有是故知涅槃  非有亦非無  
 
如佛經中說  斷有斷非有是故知涅槃  非有亦非無  
།འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག །སྤང་བར་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ཕྱིར་མ་ངན་འདས་པར་ནི། །དངོས་མིན་དངོས་མེད་མིན་པར་རིགས།
+
།{{BigTibetan|འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག}} །{{BigTibetan|སྤང་བར་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་མ་ངན་འདས་པར་ནི།}} །{{BigTibetan|དངོས་མིན་དངོས་མེད་མིན་པར་རིགས།}}
The teacher has spoken of relinquishing both becoming and other-becoming.  
+
The [[teacher]] has spoken of relinquishing both becoming and other-becoming.  
Therefore, it is proper to assume that freedom is neither existence nor non-existence. bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇamubhayaṁ yadi|  bhavedabhāvo bhāvaśca mokṣastacca na yujyate||11||  
+
Therefore, it is proper to assume that freedom is [[neither existence nor non-existence]]. bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇamubhayaṁ [[yadi]]|  bhavedabhāvo bhāvaśca mokṣastacca na yujyate||11||  
 
若謂於有無  合為涅槃者有無即解脫  是事則不然  
 
若謂於有無  合為涅槃者有無即解脫  是事則不然  
།གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན། །དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག །ཐལ་བར་འགྱུར་ན་དེ་མི་རིགས།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག}} །{{BigTibetan|ཐལ་བར་འགྱུར་ན་དེ་མི་རིགས།}}
If freedom were to be both existence and non-existence, then release would also be both existence and non-existence. This too is not proper.  
+
If freedom were to be both [[existence]] and [[non-existence]], then [[release]] would also be both [[existence]] and [[non-existence]]. This too is not proper.  
 
   
 
   
bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇamubhayaṁ yadi|  nānupādāya nirvāṇamupādāyobhayaṁ hi tat||12||  
+
bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇamubhayaṁ [[yadi]]|  nānupādāya nirvāṇamupādāyobhayaṁ hi tat||12||  
 
若謂於有無  合為涅槃者涅槃非無受  是二從受生  
 
若謂於有無  合為涅槃者涅槃非無受  是二從受生  
།གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན། །མ་ངན་འདས་པ་མ་བརེན་མིན། །དེ་གཉིས་བརེན་ནས་ཡིན་ཕྱིར་རོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདས་པ་མ་བརེན་མིན།}} །{{BigTibetan|དེ་གཉིས་བརེན་ནས་ཡིན་ཕྱིར་རོ།}}
If freedom were to be both existence and non-existence, freedom could not be independent, for existence and non-existence are, indeed, dependent upon one another.  
+
If freedom were to be both [[existence]] and [[non-existence]], freedom could not be {{Wiki|independent}}, for [[existence]] and [[non-existence]] are, indeed, [[dependent upon]] one another.  
 
   
 
   
bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇamubhayaṁ katham|  asaṁskṛtaṁ ca  nirvāṇaṁ bhāvābhāvau ca saṁskṛtau||13||  
+
bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇamubhayaṁ [[katham]]|  asaṁskṛtaṁ ca  nirvāṇaṁ bhāvābhāvau ca saṁskṛtau||13||  
 
有無共合成  云何名涅槃涅槃名無為  有無是有為  
 
有無共合成  云何名涅槃涅槃名無為  有無是有為  
།ཇི་ལྟར་མ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །མ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། ། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན།  
+
{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་མ་ངན་འདས་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན།}}
How could freedom be both existence and non-existence, for freedom is unconditioned while existence and non-existence are conditioned?  
+
How could freedom be both [[existence]] and [[non-existence]], for freedom is [[unconditioned]] while [[existence]] and [[non-existence]] are [[conditioned]]?  
 
   
 
   
bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇe ubhayaṁ katham|   
+
bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇe ubhayaṁ [[katham]]|   
 
[tayorekatra nāstitvamālokatamasoryathā] ||14||  
 
[tayorekatra nāstitvamālokatamasoryathā] ||14||  
 
有無二事共  云何是涅槃是二不同處  如明暗不俱  
 
有無二事共  云何是涅槃是二不同處  如明暗不俱  
།ཇི་ལྟར་མ་ངན་འདས་པ་ལ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡོད་དེ། །དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྣང་བ་དང་ནི་མུན་པ་བཞིན།
+
།{{BigTibetan|ཇི་ལྟར་མ་ངན་འདས་པ་ལ།}} །{{BigTibetan|དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡོད་དེ།}} །{{BigTibetan|དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|སྣང་བ་དང་ནི་མུན་པ་བཞིན།}}
How could freedom be both existence and non-existence, for their simultaneious existence in one place is not possible, as in the case of light and darkness?  
+
How could freedom be both [[existence]] and [[non-existence]], for their simultaneious [[existence]] in one place is not possible, as in the case of {{Wiki|light}} and {{Wiki|darkness}}?  
 
   
 
   
naivābhāvo naiva bhāvo nirvāṇamiti yāñjanā|  abhāve caiva bhāve ca sā siddhe sati sidhyati||15||  
+
naivābhāvo naiva [[bhāvo]] nirvāṇamiti yāñjanā|  abhāve caiva bhāve ca sā siddhe [[sati]] sidhyati||15||  
 
分別非有無  如是名涅槃若有無成者  非有非無成  
 
分別非有無  如是名涅槃若有無成者  非有非無成  
།དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་པ། །མ་ངན་འདས་པར་གང་སྟོན་པ། ། དངོས་པོ་མེད་དང་དངོས་པོ་དག །གྲུབ་ན་དེ་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར།
+
{{BigTibetan|དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་པ།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདས་པར་གང་སྟོན་པ།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|དངོས་པོ་མེད་དང་དངོས་པོ་དག}} །{{BigTibetan|གྲུབ་ན་དེ་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར།}}
The proposition that freedom is neither existence nor non-existence could be established if and when both existence and non-existence are established.  
+
The proposition that freedom is [[neither existence nor non-existence]] could be established if and when both [[existence]] and [[non-existence]] are established.  
 
   
 
   
naivābhāvo naiva bhāvo nirvāṇaṁ yadi vidyate|  naivābhāvo naiva bhāva iti kena tadajyate||16||   
+
naivābhāvo naiva [[bhāvo]] nirvāṇaṁ [[yadi]] vidyate|  naivābhāvo naiva [[bhāva]] iti kena tadajyate||16||   
 
若非有非無  名之為涅槃此非有非無  以何而分別  
 
若非有非無  名之為涅槃此非有非無  以何而分別  
།གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་པ་ནི། །དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ན། །དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ཞེས། །གང་ཞིག་གིས་ནི་དེ་མངོན་བྱེད།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་པ་ནི།}} །{{BigTibetan|དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ན།}} །{{BigTibetan|དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ཞེས།}} །{{BigTibetan|གང་ཞིག་གིས་ནི་དེ་མངོན་བྱེད།}}
If freedom as neither existence nor non-existence is evident, by means of what is it made known as neither existence nor non-existence?  
+
If freedom as [[neither existence nor non-existence]] is evident, by means of what is it made known as [[neither existence nor non-existence]]?  
 
   
 
   
 
paraṁ nirodhādbhagavān bhavatītyeva nohyate |  na bhavatyubhayaṁ ceti nobhayaṁ ceti nohyate ||17||  
 
paraṁ nirodhādbhagavān bhavatītyeva nohyate |  na bhavatyubhayaṁ ceti nobhayaṁ ceti nohyate ||17||  
 
如來滅度後  不言有與無亦不言有無  非有及非無  
 
如來滅度後  不言有與無亦不言有無  非有及非無  
།བཅོམ་ལྡན་མ་ངན་འདས་གྱུར་ནས། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་དང༌། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀང་མི་མངོན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|བཅོམ་ལྡན་མ་ངན་འདས་གྱུར་ནས།}} །{{BigTibetan|ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ།}} །{{BigTibetan|མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་དང༌།}} །{{BigTibetan|གཉིས་མིན་ཞེས་ཀང་མི་མངོན་ནོ།}}
It is not assumd that the Blessed One exists after death.  
+
It is not assumd that the [[Blessed One]] [[exists]] after [[death]].  
Neither is it assumed that he does not exist, or both, or neither.  
+
Neither is it assumed that he does not [[exist]], or both, or neither.  
 
   
 
   
tiṣṭhamāno'pi bhagavān bhavatītyeva nohyate45|  na bhavatyubhayaṁ ceti nobhayaṁ ceti nohyate ||18||  
+
tiṣṭhamāno'pi [[bhagavān]] bhavatītyeva nohyate45|  na bhavatyubhayaṁ ceti nobhayaṁ ceti nohyate ||18||  
 
如來滅度後  不言有與無亦不言有無  非有及非無  
 
如來滅度後  不言有與無亦不言有無  非有及非無  
།བཅོམ་ལྡན་བཞུགས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་དང༌། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀང་མི་མངོན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|བཅོམ་ལྡན་བཞུགས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ།}} །{{BigTibetan|མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་དང༌།}} །{{BigTibetan|གཉིས་མིན་ཞེས་ཀང་མི་མངོན་ནོ།}}
It is not assumed that even a living Blessed One exists. Neither is it assumed that he does not exist, or both or neither.  
+
It is not assumed that even a living [[Blessed One]] [[exists]]. Neither is it assumed that he does not [[exist]], or both or neither.  
 
   
 
   
 
na saṁsārasya nirvāṇātkiṁcidasti viśeṣaṇam|  na nirvāṇasya saṁsārātkiṁcidasti viśeṣaṇam||19|| 涅槃與世間  無有少分別世間與涅槃  亦無少分別  
 
na saṁsārasya nirvāṇātkiṁcidasti viśeṣaṇam|  na nirvāṇasya saṁsārātkiṁcidasti viśeṣaṇam||19|| 涅槃與世間  無有少分別世間與涅槃  亦無少分別  
།འཁོར་བ་མ་ངན་འདས་པ་ལས། །ཁད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །མ་ངན་འདས་པ་འཁོར་བ་ལས། །ཁད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|འཁོར་བ་མ་ངན་འདས་པ་ལས།}} །{{BigTibetan|ཁད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདས་པ་འཁོར་བ་ལས།}} །{{BigTibetan|ཁད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན།}}
 
The life-process has no thing that distinguishes it from freedom.   
 
The life-process has no thing that distinguishes it from freedom.   
 
Freedom has no thing that distinguishes it from the life-process.  
 
Freedom has no thing that distinguishes it from the life-process.  
Line 2,230: Line 2,239:
 
nirvāṇasya ca yā koṭiḥ koṭiḥ saṁsaraṇasya ca|  na tayorantaraṁ kiṁcitsumūkṣmamapi vidyate||20||  
 
nirvāṇasya ca yā koṭiḥ koṭiḥ saṁsaraṇasya ca|  na tayorantaraṁ kiṁcitsumūkṣmamapi vidyate||20||  
 
涅槃之實際  及與世間際如是二際者  無毫釐差別  
 
涅槃之實際  及與世間際如是二際者  無毫釐差別  
།མ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །དེ་གཉིས་ཁད་པར་ཅུང་ཟད་ནི། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|མ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|དེ་གཉིས་ཁད་པར་ཅུང་ཟད་ནི།}} །{{BigTibetan|ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན།}}
Whatever is the extremity of freedom and the extremity of the life-process, between them not even a subtle something is evident.  
+
Whatever is the extremity of freedom and the extremity of the life-process, between them not even a {{Wiki|subtle}} something is evident.  
 
   
 
   
 
paraṁ nirodhādantādyāḥ śāśvatādyāśca dṛṣṭayaḥ|  nirvāṇamaparāntaṁ ca pūrvāntaṁ ca samāśritāḥ||21||  
 
paraṁ nirodhādantādyāḥ śāśvatādyāśca dṛṣṭayaḥ|  nirvāṇamaparāntaṁ ca pūrvāntaṁ ca samāśritāḥ||21||  
 
滅後有無等  有邊等常等諸見依涅槃  未來過去世  
 
滅後有無等  有邊等常等諸見依涅槃  未來過去世  
།གང་འདས་ཕན་ཆད་མཐའ་སོགས་དང༌། །རག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དག །མ་ངན་འདས་དང་ཕྱི་མཐའ་དང༌། །སྔོན་གི་མཐའ་ལ་བརེན་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གང་འདས་ཕན་ཆད་མཐའ་སོགས་དང༌།}} །{{BigTibetan|རག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དག}} །{{BigTibetan|མ་ངན་འདས་དང་ཕྱི་མཐའ་དང༌།}} །{{BigTibetan|སྔོན་གི་མཐའ་ལ་བརེན་པ་ཡིན།}}
Metaphysical views relating to the finite, etc., to the eternal, etc., after death are associated with [the problems of) freedom as well as the posterior and prior extremities.  
+
[[Metaphysical]] [[views]] relating to the finite, etc., to the eternal, etc., after [[death]] are associated with [the problems of) freedom as well as the posterior and prior extremities.  
 
   
 
   
 
śūnyeṣu sarvadharmeṣu kimanantaṁ kimantavat|  kimanantamantavacca nānantaṁ nāntavacca kim||22||  
 
śūnyeṣu sarvadharmeṣu kimanantaṁ kimantavat|  kimanantamantavacca nānantaṁ nāntavacca kim||22||  
 
一切法空故  何有邊無邊  
 
一切法空故  何有邊無邊  
 
亦邊亦無邊  非有非無邊  
 
亦邊亦無邊  非有非無邊  
།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ། །མཐའ་ཡོད་ཅི་ཞིག་མཐའ་མེད་ཅི། །མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ཅི་ཞིག་ཡིན། །མཐའ་དང་མཐའ་མེད་མིན་པ་ཅི།
+
།{{BigTibetan|དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ།}} །{{BigTibetan|མཐའ་ཡོད་ཅི་ཞིག་མཐའ་མེད་ཅི།}} །{{BigTibetan|མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ཅི་ཞིག་ཡིན།}} །{{BigTibetan|མཐའ་དང་མཐའ་མེད་མིན་པ་ཅི།}}
When all things are empty, why [speculate on] the finite, the infinite, both the finite and the infinite and neither finite nor the-infinite?   
+
When all things are [[empty]], why [speculate on] the finite, the [[infinite]], both the finite and the [[infinite]] and neither finite nor the-infinite?   
 
   
 
   
 
kiṁ tadeva kimanyatkiṁ śāśvataṁ kimaśāśvatam|  aśāśvataṁ śāśvataṁ ca kiṁ vā nobhayamapyataḥ ||23||  
 
kiṁ tadeva kimanyatkiṁ śāśvataṁ kimaśāśvatam|  aśāśvataṁ śāśvataṁ ca kiṁ vā nobhayamapyataḥ ||23||  
 
何者為一異  何有常無常亦常亦無常  非常非無常  
 
何者為一異  何有常無常亦常亦無常  非常非無常  
།དེ་ཉིད་ཅི་ཞིག་གཞན་ཅི་ཡིན། །རག་པ་ཅི་ཞིག་མི་རག་ཅི། །རག་དང་མི་རག་གཉིས་ཀ་ཅི། །གཉིས་ཀ་མིན་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|དེ་ཉིད་ཅི་ཞིག་གཞན་ཅི་ཡིན།}} །{{BigTibetan|རག་པ་ཅི་ཞིག་མི་རག་ཅི།}} །{{BigTibetan|རག་དང་མི་རག་གཉིས་ཀ་ཅི།}} །{{BigTibetan|གཉིས་ཀ་མིན་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན།}}
Why [speculate on] the identical, the different, the eternal, the non-eternal, both or neither?  
+
Why [speculate on] the [[identical]], the different, the eternal, the non-eternal, both or neither?  
 
   
 
   
 
sarvopalambhopaśamaḥ prapañcopaśamaḥ śivaḥ|  na kvacitkasyacitkaściddharmo buddhena deśitaḥ||24||  
 
sarvopalambhopaśamaḥ prapañcopaśamaḥ śivaḥ|  na kvacitkasyacitkaściddharmo buddhena deśitaḥ||24||  
 
諸法不可得  滅一切戲論無人亦無處  佛亦無所說  
 
諸法不可得  滅一切戲論無人亦無處  佛亦無所說  
།དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང༌། །སོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཀིས་ནི་གང་དུ་ཡང༌། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །མ་ངན་ལས་འདས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའོ།།
+
།{{BigTibetan|དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|སོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|སངས་རྒྱས་ཀིས་ནི་གང་དུ་ཡང༌།}} །{{BigTibetan|སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ།}} །{{BigTibetan|མ་ངན་ལས་འདས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའོ།།}}
The Buddha did not teach the appeasement of all objects, the appeasement of obsession, and the auspicious as some thing to some one at some place.  
+
The [[Buddha]] did not teach the appeasement of all [[objects]], the appeasement of [[obsession]], and the [[auspicious]] as some thing to some one at some place.  
 
   
 
   
 
   
 
   
26. dvādaśāṅgaparīkṣā ṣaḍviṁśatitamaṁ prakaraṇam| 觀十二因緣品第二十六  
+
26. [[dvādaśāṅgaparīkṣā]] ṣaḍviṁśatitamaṁ prakaraṇam| 觀十二因緣品第二十六  
 
   
 
   
punarbhavāya saṁskārānavidyānivṛtastridhā|  abhisaṁskurute yāṁstairgatiṁ gacchati karmabhiḥ||1||  
+
punarbhavāya saṁskārānavidyānivṛtastridhā|  abhisaṁskurute yāṁstairgatiṁ [[gacchati]] karmabhiḥ||1||  
 
眾生癡所覆  為後起三行以起是行故  隨行墮六趣  
 
眾生癡所覆  為後起三行以起是行故  隨行墮六趣  
།།མ་རིག་བསིབས་པས་ཡང་སིད་ཕྱིར། །འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པའི། །ལས་དེ་དག་གིས་འགོ་བར་འགོ
+
།།{{BigTibetan|མ་རིག་བསིབས་པས་ཡང་སིད་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག།}} {{BigTibetan|མངོན་པར་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པའི།}} །{{BigTibetan|ལས་དེ་དག་གིས་འགོ་བར་འགོ}}
A person enveloped by ignorance forms such dispositions in the threefold ways leading to rebecoming, and through such actions he moves on to his destiny.  
+
A [[person]] enveloped by [[ignorance]] [[forms]] such dispositions in the threefold ways leading to rebecoming, and through such [[actions]] he moves on to his [[destiny]].  
 
   
 
   
 
vijñānaṁ saṁniviśate saṁskārapratyayaṁ gatau|  saṁniviṣṭe'tha vijñāne nāmarūpaṁ niṣicyate||2||  
 
vijñānaṁ saṁniviśate saṁskārapratyayaṁ gatau|  saṁniviṣṭe'tha vijñāne nāmarūpaṁ niṣicyate||2||  
 
以諸行因緣  識受六道身以有識著故  增長於名色  
 
以諸行因緣  識受六道身以有識著故  增長於名色  
།འདུ་བྱེད་རེན་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས། །འགོ་བ་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་གྱུར་ན། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|འདུ་བྱེད་རེན་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས།}} །{{BigTibetan|འགོ་བ་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར།}}
Consciousness, with disposition as its condition, enters [the new] life.  
+
[[Consciousness]], with disposition as its [[condition]], enters [the new] [[life]].  
When consciousness has entered, the psychophysical personality is infused.  
+
When [[consciousness]] has entered, the {{Wiki|psychophysical}} [[personality]] is [[infused]].  
 
   
 
   
 
niṣikte nāmarūpe tu ṣaḍāyatanasaṁbhavaḥ|  ṣaḍāyatanamāgamya saṁsparśaḥ saṁpravartate||3||  
 
niṣikte nāmarūpe tu ṣaḍāyatanasaṁbhavaḥ|  ṣaḍāyatanamāgamya saṁsparśaḥ saṁpravartate||3||  
 
名色增長故  因而生六入情塵識和合  而生於六觸  
 
名色增長故  因而生六入情塵識和合  而生於六觸  
།མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་གྱུར་ན། །སེ་མཆེད་དྲུག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བརེན་ནས་ནི། །རེག་པ་ཡང་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|སེ་མཆེད་དྲུག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|སེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བརེན་ནས་ནི།}} །{{BigTibetan|རེག་པ་ཡང་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར།}}
When the psychophysical personality has been infused, the occurrence of the six spheres (of sense) takes place. Depending upon the six spheres proceeds contact.  
+
When the {{Wiki|psychophysical}} [[personality]] has been [[infused]], the occurrence of the [[six spheres]] (of [[sense]]) takes place. Depending upon the [[six spheres]] proceeds [[contact]].  
 
   
 
   
 
cakṣuḥ pratītya rūpaṁ ca samanvāhārameva ca|  nāmarūpaṁ pratītyaivaṁ vijñānaṁ saṁpravartate||4||  
 
cakṣuḥ pratītya rūpaṁ ca samanvāhārameva ca|  nāmarūpaṁ pratītyaivaṁ vijñānaṁ saṁpravartate||4||  
།མིང་དང་གཟུགས་དང་དྲན་བྱེད་ལ། །བརེན་ནས་སེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། །དེ་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་བརེན་ནས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|མིང་དང་གཟུགས་དང་དྲན་བྱེད་ལ།}} །{{BigTibetan|བརེན་ནས་སེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་བརེན་ནས།}} །{{BigTibetan|རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེ་བར་འགྱུར།}}
Thus, depending upon the eye and material form, and attention too, and depending upon the psychophysical personality proceeds consciousness.  
+
Thus, depending upon the [[eye]] and [[material form]], and [[attention]] too, and depending upon the {{Wiki|psychophysical}} [[personality]] proceeds [[consciousness]].  
 
   
 
   
saṁnipātastrayāṇāṁ yo rūpavijñānacakṣuṣām|  sparśaḥ saḥ tasmātsparśācca vedanā saṁpravartate||5||  
+
saṁnipātastrayāṇāṁ yo rūpavijñānacakṣuṣām|  sparśaḥ saḥ tasmātsparśācca [[vedanā]] saṁpravartate||5||  
 
因於六觸故  即生於三受以因三受故  而生於渴愛  
 
因於六觸故  即生於三受以因三受故  而生於渴愛  
།མིག་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས། །གསུམ་པོ་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་རེག་པའོ་རེག་དེ་ལས། །ཚོར་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|མིག་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས།}} །{{BigTibetan|གསུམ་པོ་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་རེག་པའོ་རེག་དེ་ལས།}} །{{BigTibetan|ཚོར་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།}}
Whatever is the harmonious concurrence of the three factors: material, form, consciousness, and eye, is contact. Feeling proceeds from such contact.  
+
Whatever is the harmonious concurrence of the three factors: material, [[form]], [[consciousness]], and [[eye]], is [[contact]]. [[Feeling]] proceeds from such [[contact]].  
 
   
 
   
vedanāpratyayā tṛṣṇā vedanārthaṁ hi tṛṣyate|  tṛṣyamāṇa upādānamupādatte caturvidham||6||  
+
vedanāpratyayā [[tṛṣṇā]] vedanārthaṁ hi tṛṣyate|  tṛṣyamāṇa upādānamupādatte caturvidham||6||  
 
因愛有四取  因取故有有若取者不取  則解脫無有  
 
因愛有四取  因取故有有若取者不取  則解脫無有  
།ཚོར་བའི་རེན་གིས་སེད་པ་སྟེ། །ཚོར་བའི་དོན་དུ་སེད་པར་འགྱུར། །སེད་པར་གྱུར་ན་ཉེ་བར་ལེན། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཉེར་ལེན་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཚོར་བའི་རེན་གིས་སེད་པ་སྟེ།}} །{{BigTibetan|ཚོར་བའི་དོན་དུ་སེད་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|སེད་པར་གྱུར་ན་ཉེ་བར་ལེན།}} །{{BigTibetan|རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཉེར་ལེན་འགྱུར།}}
Conditioned by feeling is craving. Indeed, craving is feeling-directed.  
+
[[Conditioned]] by [[feeling]] is [[craving]]. Indeed, [[craving]] is feeling-directed.  
The one who craves, grasps on to the fourfold spheres of grasping.  
+
The one who craves, [[grasps]] on to the fourfold [[spheres]] of [[grasping]].  
 
   
 
   
upādāne sati bhava upādātuḥ pravartate|  syāddhi yadyanupādāno mucyeta na bhavedbhavaḥ||7||   
+
upādāne [[sati]] [[bhava]] upādātuḥ [[pravartate]]|  syāddhi yadyanupādāno mucyeta na bhavedbhavaḥ||7||   
།ཉེར་ལེན་ཡོད་ན་ལེན་པ་པོའི། །སིད་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན། །གོལ་བར་འགྱུར་ཏེ་སིད་མི་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཉེར་ལེན་ཡོད་ན་ལེན་པ་པོའི།}} །{{BigTibetan|སིད་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|གོལ་བར་འགྱུར་ཏེ་སིད་མི་འགྱུར།}}
When grasping exists, becoming on the part of the grasper proceeds.   
+
When [[grasping]] [[exists]], becoming on the part of the grasper proceeds.   
 
If he were to be a non-grasper, he would be released, and there would be no further becoming.  
 
If he were to be a non-grasper, he would be released, and there would be no further becoming.  
 
   
 
   
pañca skandhāḥ sa ca bhavaḥ bhavājjātiḥ pravartate|  jarāmaraṇaduḥkhādi śokāḥ saparidevanāḥ||8||   
+
[[pañca]] skandhāḥ sa ca bhavaḥ bhavājjātiḥ [[pravartate]]|  jarāmaraṇaduḥkhādi śokāḥ saparidevanāḥ||8||   
 
從有而有生  從生有老死從老死故有  憂悲諸苦惱  
 
從有而有生  從生有老死從老死故有  憂悲諸苦惱  
།སིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ། །སིད་པ་ལས་ནི་སེ་ བར་འགྱུར། །རྒ་ཤི་དང་ནི་མ་ངན་དང༌། །སྨྲེ་སྔགས་འདོན་བཅས་སྡུག་བསྔལ་དང༌།
+
།{{BigTibetan|སིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ།}} །{{BigTibetan|སིད་པ་ལས་ནི་སེ་}} {{BigTibetan|བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|རྒ་ཤི་དང་ནི་མ་ངན་དང༌།}} །{{BigTibetan|སྨྲེ་སྔགས་འདོན་བཅས་སྡུག་བསྔལ་དང༌།}}
The five aggregates constitute this becoming. From becoming proceeds birth.   
+
The [[five aggregates]] constitute this becoming. From becoming proceeds [[birth]].   
Suffering relating to decay and death, etc., grief, lamentation, dejection, and despair   
+
[[Suffering]] relating to [[decay]] and [[death]], etc., [[grief]], [[lamentation]], dejection, and {{Wiki|despair}}  
 
   
 
   
 
daurmanasyamupāyāsā jāteretatpravartate|  kevalasyaivametasya duḥkhaskandhasya saṁbhavaḥ||9||  
 
daurmanasyamupāyāsā jāteretatpravartate|  kevalasyaivametasya duḥkhaskandhasya saṁbhavaḥ||9||  
 
如是等諸事  皆從生而有但以是因緣  而集大苦陰  
 
如是等諸事  皆從生而有但以是因緣  而集大苦陰  
།ཡིད་མི་བདེ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས། དེ་དག་སེ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང༌། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ནི། །འབའ་ཞིག་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཡིད་མི་བདེ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས།}} {{BigTibetan|དེ་དག་སེ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ནི།}} །{{BigTibetan|འབའ་ཞིག་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར།}}
-- all these proceed from birth, Such is the occurrence of this entire mass of suffering. saṁsāramūlānsaṁskārānavidvān saṁskarotyataḥ|  avidvān kārakastasmānna vidvāṁstattvadarśanāt||10||  
+
-- all these proceed from [[birth]], Such is the occurrence of this [[entire mass of suffering]]. saṁsāramūlānsaṁskārānavidvān saṁskarotyataḥ|  avidvān kārakastasmānna vidvāṁstattvadarśanāt||10||  
 
是謂為生死  諸行之根本無明者所造  智者所不為  
 
是謂為生死  諸行之根本無明者所造  智者所不為  
།འཁོར་བའི་རྩ་བ་འདུ་བྱེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་མཁས་རྣམས་འདུ་མི་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་མི་མཁས་བྱེད་པོ་ཡིན། །མཁས་མིན་དེ་ཉིད་མཐོང་ཕྱིར་རོ།
+
།{{BigTibetan|འཁོར་བའི་རྩ་བ་འདུ་བྱེད་དེ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་མཁས་རྣམས་འདུ་མི་བྱེད།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་མི་མཁས་བྱེད་པོ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|མཁས་མིན་དེ་ཉིད་མཐོང་ཕྱིར་རོ།}}
Thus, the ignorant forms dispositions that constitute the souse of the Life process. Therefore, it is the ignorant who is the agent, not the wise one, because of his [the latter’s] perception of truth.  
+
Thus, the [[ignorant]] [[forms]] dispositions that constitute the souse of the [[Life]] process. Therefore, it is the [[ignorant]] who is the agent, not the [[wise one]], because of his [the latter’s] [[perception]] of [[truth]].  
 
   
 
   
 
avidyāyāṁ niruddhāyāṁ saṁskārāṇāmasaṁbhavaḥ|  avidyāyā nirodhastu jñānenāsyaiva  bhāvanāt||11||   
 
avidyāyāṁ niruddhāyāṁ saṁskārāṇāmasaṁbhavaḥ|  avidyāyā nirodhastu jñānenāsyaiva  bhāvanāt||11||   
།མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀང་འབྱུང་མི་འགྱུར། །མ་རིག་འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི། །ཤེས་པས་དེ་ཉིད་བསོམས་པས་སོ།
+
།{{BigTibetan|མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀང་འབྱུང་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|མ་རིག་འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི།}} །{{BigTibetan|ཤེས་པས་དེ་ཉིད་བསོམས་པས་སོ།}}
When ignorance has ceased, there is no occurrence of dispositions.  
+
When [[ignorance]] has ceased, there is no occurrence of dispositions.  
However, the cessation of that ignorance takes place as a result of the practice of that [nonoccurrence of dispositions] through wisdom.  
+
However, the [[cessation]] of that [[ignorance]] takes place as a result of the practice of that [nonoccurrence of dispositions] through [[wisdom]].  
 
   
 
   
 
tasya tasya nirodhena tattannābhipravartate|  duḥkhaskandhaḥ kevalo'yamevaṁ samyaṅ nirudhyate||12||  
 
tasya tasya nirodhena tattannābhipravartate|  duḥkhaskandhaḥ kevalo'yamevaṁ samyaṅ nirudhyate||12||  
 
以是事滅故  是事則不生但是苦陰聚  如是而正滅  
 
以是事滅故  是事則不生但是苦陰聚  如是而正滅  
།དེ་དང་དེ་ནི་འགགས་གྱུར་པས། །དེ་དང་དེ་ནི་མངོན་མི་འབྱུང༌། །སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་དག་འགག །སིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་དྲུག་པའོ།།
+
།{{BigTibetan|དེ་དང་དེ་ནི་འགགས་གྱུར་པས།}} །{{BigTibetan|དེ་དང་དེ་ནི་མངོན་མི་འབྱུང༌།}} །{{BigTibetan|སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་དག་འགག}} །{{BigTibetan|སིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་དྲུག་པའོ།།}}
With the cessation of these, these othere factors [of the twelvefold formula] would not proceed.  
+
With the [[cessation]] of these, these othere factors [of the twelvefold [[formula]]] would not proceed.  
In this way, this entire mass of suffering ceases completely.  
+
In this way, this [[entire mass of suffering]] ceases completely.  
 
   
 
   
27. dṛṣṭiparīkṣā saptaviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
+
27. [[dṛṣṭiparīkṣā]] saptaviṁśatitamaṁ prakaraṇam|  
 
觀邪見品第二十七  
 
觀邪見品第二十七  
 
  dṛṣṭayo ‘bhūvaṁ nābhūvaṁ kiṁ nv atīte ‘dhvānīti ca  |  yāstāḥ śāśvatalokādyāḥ pūrvāntaṁ samupāśritāḥ||1||  
 
  dṛṣṭayo ‘bhūvaṁ nābhūvaṁ kiṁ nv atīte ‘dhvānīti ca  |  yāstāḥ śāśvatalokādyāḥ pūrvāntaṁ samupāśritāḥ||1||  
 
我於過去世  為有為是無世間常等見  皆依過去世  
 
我於過去世  為有為是無世間常等見  皆依過去世  
།།འདས་དུས་བྱུང་མ་བྱུང་ཞེས་དང༌། །འཇིག་རེན་རག་པ་ལ་སོགས་པར། །ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །མངོན་གི་མཐའ་ལ་བརེན་པ་ཡིན།
+
།།{{BigTibetan|འདས་དུས་བྱུང་མ་བྱུང་ཞེས་དང༌།}} །{{BigTibetan|འཇིག་རེན་རག་པ་ལ་སོགས་པར།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི།}} །{{BigTibetan|མངོན་གི་མཐའ་ལ་བརེན་པ་ཡིན།}}
Whatever views asserting an eternal world, etc. based upon [the perception]: "Did I exist or not exist in the past?" ate associated with the prior end [of existence].  
+
Whatever [[views]] asserting an eternal [[world]], etc. based upon [the [[perception]]]: "Did I [[exist]] or not [[exist]] in the {{Wiki|past}}?" ate associated with the prior end [of [[existence]]].  
 
   
 
   
 
dṛṣṭayo na bhaviṣyāmi kimanyo'nāgate'dhvani|  bhaviṣyāmīti cāntādyā aparāntaṁ samāśritāḥ||2||  
 
dṛṣṭayo na bhaviṣyāmi kimanyo'nāgate'dhvani|  bhaviṣyāmīti cāntādyā aparāntaṁ samāśritāḥ||2||  
 
我於未來世  為作為不作有邊等諸見  皆依未來世  
 
我於未來世  為作為不作有邊等諸見  皆依未來世  
།མ་འོངས་དུས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་དང༌། །མི་འབྱུང་འཇིག་རེན་མཐའ་སོགས་པར། །ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརེན་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|མ་འོངས་དུས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་དང༌།}} །{{BigTibetan|མི་འབྱུང་འཇིག་རེན་མཐའ་སོགས་པར།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི།}} །{{BigTibetan|ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརེན་པ་ཡིན།}}
Whatever views asserting the finite, etc. based apon [the perception]: "Would I not exist in the future or would l become someone else?" are associated with the posterior end [of existence].  
+
Whatever [[views]] asserting the finite, etc. based apon [the [[perception]]]: "Would I not [[exist]] in the {{Wiki|future}} or would l become someone else?" are associated with the posterior end [of [[existence]]].  
 
   
 
   
 
abhūmatītamadhvānamityetannopapadyate|   
 
abhūmatītamadhvānamityetannopapadyate|   
 
yo hi janmasu pūrveṣu sa eva na bhavatyayam||3||  
 
yo hi janmasu pūrveṣu sa eva na bhavatyayam||3||  
 
過去世有我  是事不可得過去世中我  不作今世我  
 
過去世有我  是事不可得過去世中我  不作今世我  
།འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་གྱུར་ཞེས། །བྱ་བ་དེ་ནི་མི་འཐད་དོ། །སྔོན་ཚེ་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བ། །དེ་ཉིད་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་གྱུར་ཞེས།}} །{{BigTibetan|བྱ་བ་དེ་ནི་མི་འཐད་དོ།}} །{{BigTibetan|སྔོན་ཚེ་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བ།}} །{{BigTibetan|དེ་ཉིད་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།}}
The view that I existed in the past is not appropriate, for whatsoever was in the previous birth, he, indeed, is not identical with his person.  
+
The view that I existed in the {{Wiki|past}} is not appropriate, for whatsoever was in the previous [[birth]], he, indeed, is not [[identical]] with his [[person]].  
 
   
 
   
sa evātmeti tu bhavedupādānaṁ viśiṣyate|  upādānavinirmukta ātmā te katamaḥ punaḥ||4||  
+
sa evātmeti tu bhavedupādānaṁ viśiṣyate|  upādānavinirmukta [[ātmā]] te katamaḥ punaḥ||4||  
 
若謂我即是  而身有異相若當離於身  何處別有我  
 
若謂我即是  而身有異相若當離於身  何處別有我  
།དེ་ཉིད་བདག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་ན། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་འགྱུར། །ཉེ་བར་ལན་པ་མ་གཏོགས་པར། །ཁོད་ཀི་བདག་ནི་གང་ཞིག་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|དེ་ཉིད་བདག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་ན།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལན་པ་མ་གཏོགས་པར།}} །{{BigTibetan|ཁོད་ཀི་བདག་ནི་གང་ཞིག་ཡིན།}}
If it were to occur [to someone]: "He, indeed, is the self," then grasping is identified. Separated ftom grasping, what constitute your self?  
+
If it were to occur [to someone]: "He, indeed, is the [[self]]," then [[grasping]] is identified. Separated ftom [[grasping]], what constitute your [[self]]?  
 
   
 
   
upādānavinirmukto nāstyātmeti kṛte sati|  syādupādānamevātmā nāsti cātmeti vaḥ punaḥ||5||  
+
upādānavinirmukto nāstyātmeti kṛte [[sati]]|  syādupādānamevātmā [[nāsti]] cātmeti vaḥ punaḥ||5||  
 
離有無身我  是事為已成若謂身即我  若都無有我  
 
離有無身我  是事為已成若謂身即我  若都無有我  
།ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པའི། །བདག་ཡོད་མ་ཡིན་བྱས་པའི་ཚེ། །ཉེ་བར་ལེན་ཉིད་བདག་ཡིན་ན། །ཁོད་ཀི་བདག་ནི་མེད་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པའི།}} །{{BigTibetan|བདག་ཡོད་མ་ཡིན་བྱས་པའི་ཚེ།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་ཉིད་བདག་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|ཁོད་ཀི་བདག་ནི་མེད་པ་ཡིན།}}
When it is assumed that there is no self separated from grasping, grasping itself would be the self. Yet, this is tantamount to saying that there is no self.  
+
When it is assumed that there is [[no self]] separated from [[grasping]], [[grasping]] itself would be the [[self]]. Yet, this is tantamount to saying that there is [[no self]].  
 
   
 
   
 
na copādānamevātmā vyeti tatsamudeti ca|  kathaṁ hi nāmopādānamupādātā bhaviṣyati||6|| 但身不為我  身相生滅故云何當以受  而作於受者  
 
na copādānamevātmā vyeti tatsamudeti ca|  kathaṁ hi nāmopādānamupādātā bhaviṣyati||6|| 但身不為我  身相生滅故云何當以受  而作於受者  
།ཉེ་བར་ལེན་ཉིད་བདག་མ་ཡིན། །དེ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་ པ་ཡིན། །ཉེ་བར་བང་བ་ཇི་ལྟ་བུར། །ཉེ་བར་ལེན་པོ་ཡིན་པར་འགྱུར། Grasping is not identical with the self, for that [i.e., grasping] cease and arises.   
+
།{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་ཉིད་བདག་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|དེ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་}} {{BigTibetan|པ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་བང་བ་ཇི་ལྟ་བུར།}} །{{BigTibetan|ཉེ་བར་ལེན་པོ་ཡིན་པར་འགྱུར།}} [[Grasping]] is not [[identical]] with the [[self]], for that [i.e., [[grasping]]] cease and arises.   
Furthermore, how can grasping be the grasper?  
+
Furthermore, how can [[grasping]] be the grasper?  
 
   
 
   
 
anyaḥ punarupādānādātmā naivopapadyate|  gṛhyate hyanupādāno yadyanyo na ca gṛhyate||7||  
 
anyaḥ punarupādānādātmā naivopapadyate|  gṛhyate hyanupādāno yadyanyo na ca gṛhyate||7||  
 
若離身有我  是事則不然無受而有我  而實不可得  
 
若離身有我  是事則不然無受而有我  而實不可得  
།བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས། །གཞན་དུ་འཐད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་ན་ལེན་མེད་པར། །གཟུང་ཡོད་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད།
+
།{{BigTibetan|བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས།}} །{{BigTibetan|གཞན་དུ་འཐད་པ་ཉིད་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་གཞན་ན་ལེན་མེད་པར།}} །{{BigTibetan|གཟུང་ཡོད་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད།}}
Furthermore, a self that is different from grasping is not appropriate. A person who is without grasping can be observed. However, if he were to be different [from gaping], he could not be observed.  
+
Furthermore, a [[self]] that is different from [[grasping]] is not appropriate. A [[person]] who is without [[grasping]] can be observed. However, if he were to be different [from gaping], he could not be observed.  
 
   
 
   
evaṁ nānya upādānānna copādānameva saḥ|  ātmā nāstyanupādānaḥ nāpi nāstyeṣa niścayaḥ||8||  
+
evaṁ nānya upādānānna copādānameva saḥ|  [[ātmā]] nāstyanupādānaḥ nāpi nāstyeṣa niścayaḥ||8||  
 
今我不離受  亦不即是受非無受非無  此即決定義  
 
今我不離受  亦不即是受非無受非無  此即決定義  
།དེ་ལྟར་ལེན་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །དེ་ནི་ཉེར་ལེན་ཉིད་ཀང་མིན། །བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་མེད་མིན། །མེད་པ་ཉིད་དུའང་དེ་མ་ངེས།
+
།{{BigTibetan|དེ་ལྟར་ལེན་ལས་གཞན་མ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ནི་ཉེར་ལེན་ཉིད་ཀང་མིན།}} །{{BigTibetan|བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་མེད་མིན།}} །{{BigTibetan|མེད་པ་ཉིད་དུའང་དེ་མ་ངེས།}}
Thus, he is neither different from grasping nor identical with it. A self does not exist. Yet, it is not the case that a person who does not grasp does not exist. This much is certain.  
+
Thus, he is neither different from [[grasping]] nor [[identical]] with it. A [[self]] does not [[exist]]. Yet, it is not the case that a [[person]] who does not [[grasp]] does not [[exist]]. This much is certain.  
 
   
 
   
 
nābhūmatītamadhvānamityetannopapadyate|  yo hi janmasu pūrveṣu tato'nyo na bhavatyayam||9|| 過去我不作 是事則不然
 
nābhūmatītamadhvānamityetannopapadyate|  yo hi janmasu pūrveṣu tato'nyo na bhavatyayam||9|| 過去我不作 是事則不然
 
過去世中我  異今亦不然  
 
過去世中我  異今亦不然  
།འདས་པའི་དུས་ན་མ་བྱུང་ཞེས། །བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །སྔོན་ཚེ་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བ། །དེ་ལས་འདི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|འདས་པའི་དུས་ན་མ་བྱུང་ཞེས།}} །{{BigTibetan|བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ།}} །{{BigTibetan|སྔོན་ཚེ་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བ།}} །{{BigTibetan|དེ་ལས་འདི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།}}
The statement, "I did not exist in the past," is not appropriate, for this person is not different from whosoever existed in the previous lives.  
+
The statement, "I did not [[exist]] in the {{Wiki|past}}," is not appropriate, for this [[person]] is not different from whosoever existed in the [[previous lives]].  
 
   
 
   
yadi hyayaṁ bhavedanyaḥ pratyākhyāyāpi taṁ bhavet|  tathaiva ca sa saṁtiṣṭhettatra jāyeta vāmṛtaḥ ||10||  
+
[[yadi]] hyayaṁ bhavedanyaḥ pratyākhyāyāpi taṁ bhavet|  tathaiva ca sa saṁtiṣṭhettatra jāyeta vāmṛtaḥ ||10||  
 
若謂有異者  離彼應有今我住過去世  而今我自生  
 
若謂有異者  離彼應有今我住過去世  而今我自生  
།གལ་ཏེ་འདི་ནི་གཞན་གྱུར་ན། །དེ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དེ་ནི་གནས་འགྱུར་ཞིང༌། །དེར་མ་ཤི་བར་སེ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འདི་ནི་གཞན་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར།}} {{BigTibetan|དེ་བཞིན་དེ་ནི་གནས་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|དེར་མ་ཤི་བར་སེ་བར་འགྱུར།}}
If this person were to be different [from that person in the previous existence], then he would come to be even forsaking that pison. In that case he would remain the same and, in such a context, an immortal would emerge.  
+
If this [[person]] were to be different [from that [[person]] in the previous [[existence]]], then he would come to be even forsaking that pison. In that case he would remain the same and, in such a context, an [[immortal]] would emerge.  
 
   
 
   
 
ucchedaḥ karmaṇāṁ nāśastathānyakṛtakarmaṇām |  anyena paribhogaḥ syād54 evamādi prasajyate||11||  
 
ucchedaḥ karmaṇāṁ nāśastathānyakṛtakarmaṇām |  anyena paribhogaḥ syād54 evamādi prasajyate||11||  
 
如是則斷滅  失於業果報彼作而此受  有如是等過  
 
如是則斷滅  失於業果報彼作而此受  有如是等過  
།ཆད་དང་ལས་རྣམས་ཆུད་ཟ་དང༌། །གཞན་གིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ནི། །གཞན་གིས་སོ་སོར་མོང་བ་དང༌། །དེ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཆད་དང་ལས་རྣམས་ཆུད་ཟ་དང༌།}} །{{BigTibetan|གཞན་གིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ནི།}} །{{BigTibetan|གཞན་གིས་སོ་སོར་མོང་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།}}
[If that were the case,] there would be annihilation and destrucdon of actions. This implies that the fruit of action performed by one will be experienced by another.  
+
[If that were the case,] there would be {{Wiki|annihilation}} and destrucdon of [[actions]]. This implies that the fruit of [[action]] performed by one will be [[experienced]] by another.  
 
   
 
   
 
nāpyabhūtvā samudbhūto doṣo hyatra prasajyate|  kṛtako vā bhavedātmā saṁbhūto vāpyahetukaḥ||12||  
 
nāpyabhūtvā samudbhūto doṣo hyatra prasajyate|  kṛtako vā bhavedātmā saṁbhūto vāpyahetukaḥ||12||  
 
先無而今有  此中亦有過我則是作法  亦為是無因  
 
先無而今有  此中亦有過我則是作法  亦為是無因  
།མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་མིན་ཏེ། །འདི་ལ་སོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །བདག་ནི་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། །འབྱུང་བའམ་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་མིན་ཏེ།}} །{{BigTibetan|འདི་ལ་སོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|བདག་ནི་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དང༌།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་བའམ་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར།}}
Yet, in that context, the error of assuming an emergent without prior existcnce does not follow. Either the self would be caused or, if it has occurred, it would be without a came.  
+
Yet, in that context, the error of assuming an emergent without prior existcnce does not follow. Either the [[self]] would be [[caused]] or, if it has occurred, it would be without a came.  
 
   
 
   
 
evaṁ dṛṣṭiratīte yā nābhūmahamabhūmaham|  ubhayaṁ nobhayaṁ ceti naiṣā samupapadyate||13||  
 
evaṁ dṛṣṭiratīte yā nābhūmahamabhūmaham|  ubhayaṁ nobhayaṁ ceti naiṣā samupapadyate||13||  
 
如過去世中  有我無我見若共若不共  是事皆不然  
 
如過去世中  有我無我見若共若不共  是事皆不然  
།དེ་ལྟར་བདག་བྱུང་བདག་མ་བྱུང༌། །གཉིས་ཀ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར། །འདས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|དེ་ལྟར་བདག་བྱུང་བདག་མ་བྱུང༌།}} །{{BigTibetan|གཉིས་ཀ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར།}} །{{BigTibetan|འདས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ།}} །{{BigTibetan|དེ་དག་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
Thus, whatever view there is such as, "I existed in the past; I did not exist; both or neither," is not really appropriate.  
+
Thus, whatever view there is such as, "I existed in the {{Wiki|past}}; I did not [[exist]]; both or neither," is not really appropriate.  
 
   
 
   
 
adhvanyanāgate kiṁ nu bhaviṣyāmīti darśanam|  na bhaviṣyāmi cetyetadatītenādhvanā samam||14||  
 
adhvanyanāgate kiṁ nu bhaviṣyāmīti darśanam|  na bhaviṣyāmi cetyetadatītenādhvanā samam||14||  
 
我於未來世  為作為不作如是之見者  皆同過去世  
 
我於未來世  為作為不作如是之見者  皆同過去世  
།མ་འོངས་དུས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་དང༌། །འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར། །ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །འདས་པའི་དུས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|མ་འོངས་དུས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་དང༌།}} །{{BigTibetan|འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི།}} །{{BigTibetan|འདས་པའི་དུས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན།}}
A view such as "Will I exist in the future?" or "Will I not exist in the future?" is comparable to those associated with the past.  
+
A view such as "Will I [[exist]] in the {{Wiki|future}}?" or "Will I not [[exist]] in the {{Wiki|future}}?" is comparable to those associated with the {{Wiki|past}}.  
 
sa devaḥ sa manuṣyaścedevaṁ bhavati śāśvatam|  anutpannaśca devaḥ syājjāyate na hi śāśvatam||15|| 若天即是人 則墮於常邊
 
sa devaḥ sa manuṣyaścedevaṁ bhavati śāśvatam|  anutpannaśca devaḥ syājjāyate na hi śāśvatam||15|| 若天即是人 則墮於常邊
 
天則為無生  常法不生故  
 
天則為無生  常法不生故  
།གལ་ཏེ་ལྷ་དེ་མི་དེ་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རག་པར་འགྱུར། །ལྷ་ནི་མ་སེས་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །རག་ལ་སེ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ལྷ་དེ་མི་དེ་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟ་ན་ནི་རག་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|ལྷ་ནི་མ་སེས་ཉིད་འགྱུར་ཏེ།}} །{{BigTibetan|རག་ལ་སེ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ།}}
If it is thought that a human is the same as a divine being, then there would be the eternal. If the divine being were to be non-arisen, then he would not be born and that would constitute the eternal.  
+
If it is [[thought]] that a [[human]] is the same as a [[divine being]], then there would be the eternal. If the [[divine being]] were to be [[non-arisen]], then he would not be born and that would constitute the eternal.  
 
   
 
   
 
devādanyo manuṣyaścedaśāśvatamato bhavet|  devādanyo manuṣyaścetsaṁtatirnopapadyate||16||  
 
devādanyo manuṣyaścedaśāśvatamato bhavet|  devādanyo manuṣyaścetsaṁtatirnopapadyate||16||  
 
若天異於人  是即為無常若天異人者  是則無相續  
 
若天異於人  是即為無常若天異人者  是則無相續  
།གལ་ཏེ་ལྷ་ལས་མི་གཞན་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་རག་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ ལྷ་མི་གཞན་ཡིན་ན། །རྒྱུད་ནི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ལྷ་ལས་མི་གཞན་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་རག་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|[[གལ་ཏེ་]]}} {{BigTibetan|ལྷ་མི་གཞན་ཡིན་ན།}} །{{BigTibetan|རྒྱུད་ནི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།}}
If it is thought that a human is the same as a divine being, then there would be the noneternal. If it is thought that a humn is different from a divine being, then continuity is not appropriate.  
+
If it is [[thought]] that a [[human]] is the same as a [[divine being]], then there would be the noneternal. If it is [[thought]] that a humn is different from a [[divine being]], then continuity is not appropriate.  
 
   
 
   
 
divyo yadyekadeśaḥ syādekadeśaśca mānuṣaḥ|  aśāśvataṁ śāśvataṁ ca bhavetacca na yujyate||17||  
 
divyo yadyekadeśaḥ syādekadeśaśca mānuṣaḥ|  aśāśvataṁ śāśvataṁ ca bhavetacca na yujyate||17||  
 
若半天半人  則墮於二邊常及於無常  是事則不然  
 
若半天半人  則墮於二邊常及於無常  是事則不然  
།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ལྷ་ཡིན་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་མི་ནི་ཡིན་གྱུར་ན། །རག་དང་མི་རག་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ལྷ་ཡིན་ལ།}} །{{BigTibetan|ཕྱོགས་གཅིག་མི་ནི་ཡིན་གྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|རག་དང་མི་རག་འགྱུར་བ་ཡིན།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
If a part were to be divine and the other part to be human, then there would be both the eternal and the non-eternal, and this too would not be proper.  
+
If a part were to be [[divine]] and the other part to be [[human]], then there would be both the eternal and the non-eternal, and this too would not be proper.  
 
   
 
   
aśāśvataṁ śāśvataṁ ca prasiddhamubhayaṁ yadi|  siddhe na śāśvataṁ kāmaṁ naivāśāśvatamityapi||18|| 若常及無常 是二俱成者
+
aśāśvataṁ śāśvataṁ ca prasiddhamubhayaṁ [[yadi]]|  siddhe na śāśvataṁ kāmaṁ naivāśāśvatamityapi||18|| 若常及無常 是二俱成者
 
如是則應成  非常非無常  
 
如是則應成  非常非無常  
།གལ་ཏེ་རག་དང་མི་རག་པ། །གཉིས་ག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། །རག་པ་མ་ཡིན་མི་རག་མིན། ། འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ལ་རག  
+
{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རག་དང་མི་རག་པ།}} །{{BigTibetan|གཉིས་ག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|རག་པ་མ་ཡིན་མི་རག་མིན།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ལ་རག}}
 
Supposing both the eternal and the non-eternal are established, then it is not possible to either assert the eternal or the non-eternal.  
 
Supposing both the eternal and the non-eternal are established, then it is not possible to either assert the eternal or the non-eternal.  
 
   
 
   
kutaścidāgataḥ kaścitkiṁcidnacchetpunaḥ kvacit|  yadi tasmādanādistu saṁsāraḥ syānna cāsti saḥ||19||  
+
kutaścidāgataḥ kaścitkiṁcidnacchetpunaḥ [[kvacit]][[yadi]] tasmādanādistu saṁsāraḥ syānna cāsti saḥ||19||  
 
法若定有來  及定有去者生死則無始  而實無此事  
 
法若定有來  及定有去者生死則無始  而實無此事  
།གལ་ཏེ་གང་ཞིག་གང་ནས་གར། །འོང་ཞིང་གོང་དུའང་འགོ་འགྱུར་ན། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་པར། །འགྱུར་ན་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་གང་ཞིག་གང་ནས་གར།}} །{{BigTibetan|འོང་ཞིང་གོང་དུའང་འགོ་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་པར།}} །{{BigTibetan|འགྱུར་ན་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།}}
If anyone has come from somewhere and again were to go somewhere, then the life-proccess would be beginningless. Such a situation does not exist.  
+
If anyone has come from somewhere and again were to go somewhere, then the life-proccess would be [[beginningless]]. Such a situation does not [[exist]].  
 
   
 
   
nāsti cecchāśvataḥ kaścit ko bhaviṣyatyaśāśvataḥ|  śāśvato'śāśvataścāpi dvābhyāmābhyāṁ tiraskṛtaḥ||20||  
+
[[nāsti]] cecchāśvataḥ kaścit ko bhaviṣyatyaśāśvataḥ|  śāśvato'śāśvataścāpi dvābhyāmābhyāṁ tiraskṛtaḥ||20||  
 
今若無有常  云何有無常亦常亦無常  非常非無常  
 
今若無有常  云何有無常亦常亦無常  非常非無常  
།གལ་ཏེ་རག་པ་འགའ་མེད་ན། །མི་རག་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། །རག་པ་དང་ནི་མི་རག་དང༌། །དེ་གཉིས་བསལ་བར་གྱུར་པའོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་རག་པ་འགའ་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|མི་རག་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|རག་པ་དང་ནི་མི་རག་དང༌།}} །{{BigTibetan|དེ་གཉིས་བསལ་བར་གྱུར་པའོ།}}
If it is thought that there is nothing eternal, what is it that will be non-eternal, both eternal and non-eternal, and also what is separated from these two?  
+
If it is [[thought]] that there is nothing eternal, what is it that will be non-eternal, both eternal and non-eternal, and also what is separated from these two?  
 
   
 
   
antavān yadi lokaḥ syātparalokaḥ kathaṁ bhavet|  athāpyanantavāṁllokaḥ paralokaḥ kathaṁ bhavet||21||  
+
antavān [[yadi]] lokaḥ syātparalokaḥ kathaṁ bhavet|  athāpyanantavāṁllokaḥ paralokaḥ kathaṁ bhavet||21||  
 
若世間有邊  云何有後世  
 
若世間有邊  云何有後世  
 
若世間無邊 云何有後世
 
若世間無邊 云何有後世
།གལ་ཏེ་འཇིག་རེན་མཐའ་ཡོད་ན། །འཇིག་རེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འཇིག་རེན་མཐའ་མེད་ན། །འཇིག་རེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འཇིག་རེན་མཐའ་ཡོད་ན།}} །{{BigTibetan|འཇིག་རེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|གལ་ཏེ་འཇིག་རེན་མཐའ་མེད་ན།}} །{{BigTibetan|འཇིག་རེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།}}
If the world were to have a limit, how could there be another world? Furthermore, if the world were to have no limit, how could there be another world?  
+
If the [[world]] were to have a limit, how could there be another [[world]]? Furthermore, if the [[world]] were to have no limit, how could there be another [[world]]?  
 
   
 
   
skandhānāmeṣa saṁtāno yasmāddīpārciṣāmiva|  pravartate tasmānnāntānantavattvaṁ  ca yujyate||22||  
+
skandhānāmeṣa saṁtāno yasmāddīpārciṣāmiva|  [[pravartate]] tasmānnāntānantavattvaṁ  ca yujyate||22||  
 
五陰常相續  猶如燈火炎以是故世間  不應邊無邊  
 
五陰常相續  猶如燈火炎以是故世間  不應邊無邊  
།གང་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀི་རྒྱུན། །འདི་ནི་མར་མེའི་འོད་དང་མཚུངས། །དེ་ཕྱིར་མཐའ་ཡོད་ཉིད་དང་ནི། ། མཐའ་མེད་ཉིད་ཀང་མི་རིགས་སོ།  
+
{{BigTibetan|གང་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀི་རྒྱུན།}} །{{BigTibetan|འདི་ནི་མར་མེའི་འོད་དང་མཚུངས།}} །{{BigTibetan|དེ་ཕྱིར་མཐའ་ཡོད་ཉིད་དང་ནི།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|མཐའ་མེད་ཉིད་ཀང་མི་རིགས་སོ།}}
As this series of aggregates proceeds along like a flame of a lamp, [speculation about] its finitude or its infinitude is not proper.  
+
As this series of [[aggregates]] proceeds along like a flame of a [[lamp]], [speculation about] its finitude or its [[infinitude]] is not proper.  
 
   
 
   
pūrve yadi ca bhajyerannutpadyeranna cāpyamī|  skandhāḥ skandhān pratītyemānatha loko'ntavān bhavet||23||  
+
pūrve [[yadi]] ca bhajyerannutpadyeranna cāpyamī|  skandhāḥ skandhān pratītyemānatha loko'ntavān bhavet||23||  
 
若先五陰壞  不因是五陰更生後五陰  世間則有邊  
 
若先五陰壞  不因是五陰更生後五陰  世間則有邊  
།གལ་ཏེ་སྔ་མ་འཇིག་འགྱུར་ཞིང༌། །ཕུང་པོ་འདི་ལ་བརེན་བྱས་ནས། །ཕུང་པོ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་ན། །དེས་ན་འཇིག་རེན་མཐའ་ཡོད་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སྔ་མ་འཇིག་འགྱུར་ཞིང༌།}} །{{BigTibetan|ཕུང་པོ་འདི་ལ་བརེན་བྱས་ནས།}} །{{BigTibetan|ཕུང་པོ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་ན།}} །{{BigTibetan|དེས་ན་འཇིག་རེན་མཐའ་ཡོད་འགྱུར།}}
If the prior aggregates were to be destroyed and these aggregates were also not to arise depending upon these other [aggregates], then the world would be finite.  
+
If the prior [[aggregates]] were to be destroyed and these [[aggregates]] were also not to arise depending upon these other [[[aggregates]]], then the [[world]] would be finite.  
 
   
 
   
pūrve yadi na bhajyerannutpadyeranna cāpyamī|  skandhāḥ skandhān pratītyemāṁlloko'nanto bhavedatha||24|| 若先陰不壞 亦不因是陰
+
pūrve [[yadi]] na bhajyerannutpadyeranna cāpyamī|  skandhāḥ skandhān pratītyemāṁlloko'nanto bhavedatha||24|| 若先陰不壞 亦不因是陰
 
而生後五陰  世間則無邊  
 
而生後五陰  世間則無邊  
།གལ་ཏེ་སྔ་མ་མི་འཇིག་ཅིང༌། །ཕུང་པོ་འདི་ལ་བརེན་བྱས་ནས། །ཕུང་པོ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་ན། ། དེས་ན་འཇིག་རེན་མཐའ་མེད་འགྱུར།  
+
{{BigTibetan|གལ་ཏེ་སྔ་མ་མི་འཇིག་ཅིང༌།}} །{{BigTibetan|ཕུང་པོ་འདི་ལ་བརེན་བྱས་ནས།}} །{{BigTibetan|ཕུང་པོ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་ན།}} {{BigTibetan|།}} {{BigTibetan|དེས་ན་འཇིག་རེན་མཐའ་མེད་འགྱུར།}}
If the prior aggregates were not to be destroyed and these aggregates were also not to arise depending upon these other [aggregates], then the world would be infinite.  
+
If the prior [[aggregates]] were not to be destroyed and these [[aggregates]] were also not to arise depending upon these other [[[aggregates]]], then the [[world]] would be [[infinite]].  
 
   
 
   
 
antavānekadeśaścedekadeśastvanantavān|  syādantavānanantaśca lokastacca na yujyate||25||  
 
antavānekadeśaścedekadeśastvanantavān|  syādantavānanantaśca lokastacca na yujyate||25||  
 
若世半有邊  世間半無邊是則亦有邊  亦無邊不然  
 
若世半有邊  世間半無邊是則亦有邊  亦無邊不然  
།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ཡོད་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ནི་མེད་འགྱུར་ན། །འཇིག་རེན་མཐའ་ཡོད་མཐའ་མེད་འགྱུར། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ཡོད་ལ།}} །{{BigTibetan|ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ནི་མེད་འགྱུར་ན།}} །{{BigTibetan|འཇིག་རེན་མཐའ་ཡོད་མཐའ་མེད་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།}}
If the world were to be partly finite and also partly infinite, it would be both finite and infinite, and this too is also not proper.  
+
If the [[world]] were to be partly finite and also partly [[infinite]], it would be both finite and [[infinite]], and this too is also not proper.  
 
   
 
   
 
kathaṁ tāvadupādāturekadeśo vinaṅkṣyate|  na naṅkṣyate caikadeśa evaṁ caitanna yujyate||26||  
 
kathaṁ tāvadupādāturekadeśo vinaṅkṣyate|  na naṅkṣyate caikadeśa evaṁ caitanna yujyate||26||  
 
彼受五陰者  云何一分破一分而不破  是事則不然  
 
彼受五陰者  云何一分破一分而不破  是事則不然  
།ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེར་ལེན་པོའི། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་འགྱུར་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ།
+
།{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེར་ལེན་པོའི།}} །{{BigTibetan|ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་འགྱུར་ལ།}} །{{BigTibetan|ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟར་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ།}}
 
How can it be possible that one part of a grasper is destroyed and the other part is not destroyed. This too is not proper.  
 
How can it be possible that one part of a grasper is destroyed and the other part is not destroyed. This too is not proper.  
 
   
 
   
upādānaikadeśaśca kathaṁ nāma vinaṅkṣyate|  na naṅkṣyate caikadeśo naitadapyupapadyate||27||  
+
upādānaikadeśaśca kathaṁ [[nāma]] vinaṅkṣyate|  na naṅkṣyate caikadeśo naitadapyupapadyate||27||  
 
受亦復如是  云何一分破  
 
受亦復如是  云何一分破  
 
一分而不破 是事亦不然
 
一分而不破 是事亦不然
།ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེར་བང་བ། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་འགྱུར་ལ། །ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟར་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ།
+
།{{BigTibetan|ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེར་བང་བ།}} །{{BigTibetan|ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་འགྱུར་ལ།}} །{{BigTibetan|ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་མི་འགྱུར།}} །{{BigTibetan|དེ་ལྟར་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ།}}
Now can it be possible that one part of grasping is destroyed and another part is not destroyed. This too is not appropriate.  
+
Now can it be possible that one part of [[grasping]] is destroyed and another part is not destroyed. This too is not appropriate.  
 
   
 
   
antavaccāpyanantaṁ ca prasiddhamubhayaṁ yadi|  siddhe naivāntavatkāmaṁ naivānantavadityapi||28||  
+
antavaccāpyanantaṁ ca prasiddhamubhayaṁ [[yadi]]|  siddhe naivāntavatkāmaṁ naivānantavadityapi||28||  
 
若亦有無邊  是二得成者非有非無邊  是則亦應成  
 
若亦有無邊  是二得成者非有非無邊  是則亦應成  
།གལ་ཏེ་མཐའ་ཡོད་མཐའ་མེད་པ། །གཉིས་ཀ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། །མཐའ་ཡོད་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་མིན། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ལ་རག
+
།{{BigTibetan|གལ་ཏེ་མཐའ་ཡོད་མཐའ་མེད་པ།}} །{{BigTibetan|གཉིས་ཀ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི།}} །{{BigTibetan|མཐའ་ཡོད་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་མིན།}} །{{BigTibetan|འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ལ་རག}}
Supposing both the finite and the infinite are established, then it is not possible to assert either the finite or the infinite.  
+
Supposing both the finite and the [[infinite]] are established, then it is not possible to assert either the finite or the [[infinite]].  
 
   
 
   
athavā sarvabhāvānāṁ śūnyatvācchāśvatādayaḥ|  kva kasya katamāḥ kasmātsaṁbhaviṣyanti dṛṣṭayaḥ||29||  
+
[[athavā]] sarvabhāvānāṁ śūnyatvācchāśvatādayaḥ|  kva kasya katamāḥ kasmātsaṁbhaviṣyanti dṛṣṭayaḥ||29||  
 
一切法空故  世間常等見何處於何時  誰起是諸見  
 
一切法空故  世間常等見何處於何時  誰起是諸見  
།ཡང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དག །སྟོང་ཕྱིར་རག་ལ་སོགས་ལྟ་བ། །གང་དག་གང་དུ་གང་ལ་ནི། །ཅི་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།
+
།{{BigTibetan|ཡང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དག}} །{{BigTibetan|སྟོང་ཕྱིར་རག་ལ་སོགས་ལྟ་བ།}} །{{BigTibetan|གང་དག་གང་དུ་གང་ལ་ནི།}} །{{BigTibetan|ཅི་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།}}
།ལྟ་བ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་པའོ།
+
།{{BigTibetan|ལྟ་བ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་པའོ།}}
Thus, because of the emptings of all existents, where, to whom, which and for what reason views such as the eternal could ever occur?   
+
Thus, because of the emptings of all [[existents]], where, to whom, which and for what [[reason]] [[views]] such as the eternal could ever occur?   
 
   
 
   
 
sarvadṛṣṭiprahāṇāya yaḥ saddharmamadeśayat|  anukampāmupādāya taṁ namasyāmi gautamam||30||  
 
sarvadṛṣṭiprahāṇāya yaḥ saddharmamadeśayat|  anukampāmupādāya taṁ namasyāmi gautamam||30||  
 
瞿曇大聖主  憐愍說是法悉斷一切見  我今稽首禮  
 
瞿曇大聖主  憐愍說是法悉斷一切見  我今稽首禮  
I reverently bow to Gautama who, out of compassion, has taught the true doctrine in order to relinquish all views.  
+
I reverently [[bow]] to [[Gautama]] who, out of [[compassion]], has [[taught]] the true [[doctrine]] in order to relinquish all [[views]].  
 
།།གང་གིས་ཐུགས་བརྩེ་ཉེར་བཟུང་ནས། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པ། །གཽ་ཏ་མ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དབུ་མ་རྩ་བའི་ ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ རྣམ་པར་གཞག་པ། །དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ། ཤེས་རབ་ཀི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ། སློབ་ དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་མི་འཕྲོགས་པའི་མཁེན་རབ་དང་ཐུགས་ རེར་ལྡན་པ། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་བ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ནས། བདེ་བ་ཅན་གི་ཞིང་དུ་གཤེགས་ པ༑ འཇིག་རེན་ གི་ཁམས་དང་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་མཛད་པ་རོགས་སོ།། །།དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་ མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྷ་བཙན་པོའི་བཀའ་ལུང་གིས། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དབུ་མ་པ། ཛྙཱ་ན་གར ་དང༌།ྦྷ ཞུ་ཆེན་གི་ལོ་ཙྪ་བ་དགེ་སློང་ ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན། །ཤ ོ་ཀ་བཞི་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ཡོད། བམ་པོ་ ནི་ཕྱེད་དང་ གཉིས་སུ་བྱས་སོ། །སླད་ཀིས་ཁ་ཆེའི་གོང་ཁེར་དཔེ་མེད་ཀི་དབུས། གཙུག་ལག་ཁང་རིན་ཆེན་སྦས་པའི་དབུས་སུ། ཁ་ཆེའི་མཁན་པོ་ཧ་སུ་མ་ ཏི་དང༌། བོད་ཀི་ས་བསྒྱུར་གི་ལོ་ཙྪ་བ་པ་ཚབ་ཉི་མ་གགས་ཀིས་མིའི་བདག་པོ་འཕགས་པ་ ལྷའི་སྐུ་རིང་ལ་ འགེལ་པ་ཚིག་གསལ་བ་དང་བསྟུན་ནས་བཅོས་ པའོ།། །།སླད་ཀིས་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་ཀ་ན་ཀ་དང༌། ལོ་ཙྪ་བ་དེ་ཉིད་ཀིས་ཞུ་ཆེན་བགིས་པའོ།།
 
 
   
 
   
 +
།།{{BigTibetan|གང་གིས་ཐུགས་བརྩེ་ཉེར་བཟུང་ནས།}} །{{BigTibetan|ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར།}} །{{BigTibetan|དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པ།}} །{{BigTibetan|གཽ་ཏ་མ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།}} །{{BigTibetan|དབུ་མ་རྩ་བའི་}} {{BigTibetan|ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་}} {{BigTibetan|རྣམ་པར་གཞག་པ།}} །{{BigTibetan|དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ།}} {{BigTibetan|ཤེས་རབ་ཀི་ཕ་}} {{BigTibetan|རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ།}} {{BigTibetan|སློབ་}} {{BigTibetan|དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་མི་འཕྲོགས་པའི་མཁེན་རབ་དང་ཐུགས་}} {{BigTibetan|རེར་ལྡན་པ།}} {{BigTibetan|[[དེ་]]}} {{BigTibetan|བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་བ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ།}} {{BigTibetan|རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ནས།}} {{BigTibetan|བདེ་བ་ཅན་གི་ཞིང་དུ་གཤེགས་}} {{BigTibetan|པ༑}} {{BigTibetan|འཇིག་རེན་}} {{BigTibetan|གི་ཁམས་དང་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར།}} {{BigTibetan|དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་མཛད་པ་རོགས་སོ།།}} །།{{BigTibetan|དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་}} {{BigTibetan|མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྷ་བཙན་པོའི་བཀའ་ལུང་གིས།}} {{BigTibetan|རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དབུ་མ་པ།}} {{BigTibetan|ཛྙཱ་ན་གར}} ་{{BigTibetan|དང༌།ྦྷ}} {{BigTibetan|ཞུ་ཆེན་གི་ལོ་ཙྪ་བ་དགེ་སློང་}} {{BigTibetan|ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་}} {{BigTibetan|ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།}} {{BigTibetan|འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན།}} །{{BigTibetan|ཤ}} {{BigTibetan|ོ་ཀ་བཞི་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ཡོད།}} {{BigTibetan|བམ་པོ་}} {{BigTibetan|ནི་ཕྱེད་དང་}} {{BigTibetan|གཉིས་སུ་བྱས་སོ།}} །{{BigTibetan|སླད་ཀིས་ཁ་ཆེའི་གོང་ཁེར་དཔེ་མེད་ཀི་དབུས།}} {{BigTibetan|གཙུག་ལག་ཁང་རིན་ཆེན་སྦས་པའི་དབུས་སུ།}} {{BigTibetan|ཁ་ཆེའི་མཁན་པོ་ཧ་སུ་མ་}} {{BigTibetan|ཏི་དང༌།}} {{BigTibetan|བོད་ཀི་ས་བསྒྱུར་གི་ལོ་ཙྪ་བ་པ་ཚབ་ཉི་མ་གགས་ཀིས་མིའི་བདག་པོ་འཕགས་པ་}} {{BigTibetan|ལྷའི་སྐུ་རིང་ལ་}} {{BigTibetan|འགེལ་པ་ཚིག་གསལ་བ་དང་བསྟུན་ནས་བཅོས་}} {{BigTibetan|པའོ།།}} །།{{BigTibetan|སླད་ཀིས་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ།}} {{BigTibetan|རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་ཀ་ན་ཀ་དང༌།}} {{BigTibetan|ལོ་ཙྪ་བ་དེ་ཉིད་ཀིས་ཞུ་ཆེན་བགིས་པའོ།།}}
 +
 
</poem>
 
</poem>
  

Latest revision as of 14:44, 16 June 2020





MŪLAMADHYAMAKAKĀRIKĀ


Edited by Dai Sung Han, Dongguk University

Poussin’s Sanskrit Edition with De Jong’s reading in footnote together with Kumārajiva’s Chinese and Tibetan translation and Kalupahana’s English transalation


1. Pratyayaparīkṣā nāma prathamaṁ prakaraṇam—Examination of Conditions
2. Gatāgataparīkṣā dvitīyaṁ prakaraṇam—Exmination of the moved and the not-moved
3. Cakṣurādīndriyaparīkṣā tṛtīyaṁ prakaraṇam—Exmination of the Faculty of Eye
4. Skandhaparīkṣā caturthaṁ prakaraṇam—Exmination of Aggregates
5. Dhātuparīkṣā pañcamaṁ prakaraṇam—Examination of Elements
6. Rāgaraktaparīkṣā ṣaṣṭhaṁ prakaraṇam—Examination of Lust and the Lustful
7. Saṁskṛtaparīkṣā saptamaṁ prakaraṇam—Examination of the Conditioned
8. Karmakārakaparīkṣā aṣṭamaṁ prakaraṇam—Examination of Action and the Agent
9. Pūrvaparīkṣā navamaṁ prakaraṇam—Examination of Prior Entity
10. Agnīndhanaparīkṣā daśamaṁ prakaraṇam—Examination of Fire and Fuel
11. Pūrvāparakoṭiparīkṣā ekādaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Prior and Posterior Extremities
12. Duḥkhaparīkṣā dvādaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Suffering
13. Saṁskāraparīkṣā trayodaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Action and the Agent
14. Saṁsargaparīkṣā caturdaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Association
15. Svabhāvaparīkṣā pañcadaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Self-nature
16. Bandhamokṣaparīkṣā ṣoḍaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Bondage and Release
17. Karmaphalaparīkṣā saptadaśamaṁ prakaraṇam—Examination of the Fruit of Action
18. Ātmaparīkṣā aṣṭādaśamaṁ prakaraṇam—Examination of Self
19. Kālaparīkṣā ekonaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Time
20. Sāmagrīparīkṣā viṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Harmony
21. Saṁbhavavibhavaparīkṣā ekaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Occurrence and Dissolution
22. Tathāgataparīkṣā dvāviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of the Tathagata
23. Viparyāsaparīkṣā trayoviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Perversions
24. Āryasatyaparīkṣā caturviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of the Noble Truths
25. Nirvāṇaparīkṣā pañcaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Freedom
26. Dvādaśāṅgaparīkṣā ṣaḍviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of of the Twelve Causal Factors
27. Dṛṣṭiparīkṣā saptaviṁśatitamaṁ prakaraṇam—Examination of Views

༄༅༅།རྒྱ་གར་སྐད་དུ།པྲ་ཛྙཱ་ནཱ་མ་མལ་མ་དྷཱུམ་ཀ་ཀཱ་ར་ི ྱཱ བདོསྐད་དུ།དབུ་མ་རྩ་བའི་ཚགིལའེུ ར་བྱས་པ་ཤསེརབ་ཅསེབྱ་བ།
འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
1. pratyayaparīkṣā nāma prathamaṁ prakaraṇam|
觀因緣品第一
 
anirodhamanutpādamanucchedamaśāśvatam| anekārthamanānārthamanāgamamanirgamam||1|| yaḥ pratītyasamutpādaṁ prapañcopaśamaṁ śivam| deśayāmāsa saṁbuddhastaṁ vande vadatāṁ varam||2||
不生亦不滅 不常亦不斷 不一亦不異 不來亦不出能說是因緣 善滅諸戲論 我稽首禮佛 諸說中第一
གང་གིས་རེན་ཅིང་འབེལ་པར་འབྱུང༌།འགག་པ་མེད་པ་སེ་མེད་པ།ཆད་པ་མེད་པ་རག་མེད་པ།འོང་བ་མེད་པ་འགོ་མེད་པ།
ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། སོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བསྟན་པ།རོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀི།དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།
I salute him, the fully enlightened, the best of speakers, who preached the non-ceasing and the non-arising, the nonannihilation and the non- permanence, the non-identity and the non- difference, the non- appearance and the non- disadpearance, the dependent arising, the appeasement of obsessions and the auspicious.
 
na svato nāpi parato na dvābhyāṁ nāpyahetutaḥ| utpannā jātu vidyante bhāvāḥ kkacana kecana||3||
諸法不自生 亦不從他生不共不無因 是故知無生
བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན།གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན།དངོས་པོ་གང་ དག་གང་ན་ཡང༌།སེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།
No existents whatsoever are evident anywhere that are are arisen from themeselves, from another, from both, or from a non-cause.
catvāraḥ pratyayā hetuścālambanamanantaram| tathaivādhipateyaṁ ca pratyayo nāsti pañcamaḥ||4||
因緣次第緣 緣緣增上緣四緣生諸法 更無第五緣
རེན་རྣམ་བཞི་སྟེ་རྒྱུ་དང་ནི།དམིགས་པ་དང་ནི་དེ་མ་ཐག།བདག་པོ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ།རེན་ལྔ་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།
There are only four conditions, namely, primary condition, objectively supporting condition, immediatly contiguous condition, and dominant condition. A fifth condition does not exist.
 
na hi svabhāvo bhāvānāṁ pratyayādiṣu vidyate| avidyamāne svabhāve parabhāvo na vidyate||5||
如諸法自性 不在於緣中以無自性故 他性亦復無
དངོས་པོ་རྣམས་ཀི་ རང་བཞིན་ནི།རེན་ལ་སོགས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན།གཞན་དངོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
The self-nature of existents is not evident in the conditions, etc.
In the absence of self-nature, other-nature too is not evident.
 
kriyā na pratyayavatī nāpratyayavatī kriyā| pratyayā nākriyāvantaḥ kriyāvantaśca santyuta||6||
果為從緣生 為從非緣生是緣為有果 是緣為無果
བྱ་བ་རེན་དང་ལྡན་པ་ཡིན།རེན་དང་མི་ལྡན་བྱ་བ་མེད།བྱ་བ་མི་ལྡན་རེན་མ་ཡིན།བྱ་བ་ལྡན་ཡོད་འོན་ཏེ་ན།
Activity is not constituted of conditions nor is it not non-constituted of conditions.
Conditions are neither constituted nor non-constituted of activity.
 
utpadyate pratītyemānitīme pratyayāḥ kila| yāvannotpadyata ime tāvannāpratyayāḥ katham||7||
因是法生果 是法名為緣若是果未生 何不名非緣
འདི་དག་ལ་བརེན་སེ་བས་ན།དེ་ཕྱིར་འདི་དག་རེན་ཅེས་གགཇི་སིད་མི་སེ་དེ་སིད་དུ།འདི་དག་རེན་མིན་ཇི་ལྟར་མིན།
These are conditions, because depending upon them these [others] arise.
So Long as these [others] do not arise, why ate they not non-conditions?
 
naivāsato naiva sataḥ pratyayo'rthasya yujyate| asataḥ pratyayaḥ kasya sataśca pratyayena kim||8||
果先於緣中 有無俱不可先無為誰緣 先有何用緣
མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང༌།རེན་ནི་རུང་ བ་མ་ཡིན་ཏེ།མེད་ན་གང་གི་རེན་དུ་འགྱུར།ཡོད་ན་རེན་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ།
A condition of an effect that is either non-existent or existent is not proper.
Of what non-existent [effect] is a condition? Of what use is a condition of the existent [effect]?
 
na sannāsanna sadasan dharmo nirvartate yadā| kathaṁ nirvartako heturevaṁ sati hi yujyate||9||
若果非有生 亦復非無生亦非有無生 何得言有緣
གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང༌།མེད་དང་ཡོད་མེད་མི་འགྲུབ་པ།ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ།
Since a thing that is existent or both existent and non-existent is not produced, how pertinent in that context would a producing cause be?
 
anālambana evāyaṁ san dharma upadiśyate| athānālambane dharme kuta ālambanaṁ punaḥ||10||
如諸佛所說 真實微妙法於此無緣法 云何有緣緣
ཡོད་པའི་ཆོས་འདི་ དམིགས་པ་ནི།མེད་པ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་བསྟན།ཅི་སྟེ་ཆོས་ནི་དམིགས་མེད་ན།དམིགས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།
A thing that exists is indicated as being without objective support.
When a thing is without objective support, for what purpose is an objective support?
 
anutpanneṣu dharmeṣu nirodho nopapadyate| nānantaramato yuktaṁ niruddhe pratyayaśca kaḥ||11||
果若未生時 則不應有滅滅法何能緣 故無次第緣
ཆོས་རྣམས་སེས་པ་མ་ཡིན་ན།འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།དེ་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་མི་རིགས།འགགས་ ན་རེན་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན།
When things are not arisen [from conditions], cessation is not appropriate.
When [a thing has] ceased, what is [it that serve as] a condition? Therefore, an immediate condition is not proper.
 
bhāvānāṁ niḥsvabhāvānāṁ na sattā vidyate yataḥ|
satīdamasmin bhavatītyetannaivopapadyate||12||
諸法無自性 故無有有相說有是事故 是事有不然
དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་རྣམས་ཀི།ཡོད་པ་གང་ཕྱིར་ཡོད་མིན་ན།འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས།བྱ་བ་འདི་ནི་འཐད་མ་ཡིན།
Since the existence of existence devoid of self-nature is not evident,
The statement: "When that exists, this comes to be," will not be appropriate.
 
na ca vyastasamasteṣu pratyayeṣvasti tatphalam| pratyayebhyaḥ kathaṁ tacca bhavenna pratyayeṣu yat||13||
略廣因緣中 求果不可得因緣中若無 云何從緣出
རེན་རྣམས་སོ་སོ་འདུས་པ་ལ།འབས་བུ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད།རེན་རྣམས་ལ་ནི་གང་མེད་པ།དེ་ནི་རེན་ལས་ཇི་ལྟར་སེ།
The effect does not exist in the conditions that are separated or combined.
Therefore, how can that which is not found in the conditions come to be from the conditions?
 
athāsadapi tattebhyaḥ pratyayebhyaḥ pravartate| apratyayebhyo'pi kasmātphalaṁ nābhipravartate||14||
若謂緣無果 而從緣中出是果何不從 非緣中而出
ཅི་སྟེ་དེ་ནི་མེད་པར་ཡང༌།རེན་དེ་དག་ལས་སེ་འགྱུར་ན།རེན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཀང༌།ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སེ་མི་འགྱུར།
If that effect, being non-existent [in the conditions] were to proceed from the conditiom, why does it not proceed from non-conditions?
 
phalaṁ ca pratyayamayaṁ pratyayāścāsvayaṁmayāḥ|
phalamasvamayebhyo yattatpratyayamayaṁ katham||15||
若果從緣生 是緣無自性從無自性生 何得從緣生
འབས་བུ་རེན་གི་རང་བཞིན་ན།རེན་རྣམས་བདག་གི་རང་བཞིན་མིན།བདག་དངོས་མིན་ལས་འབས་བུ་གང༌།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རེན་རང་བཞིན།
The effect is made of conditions, but the conditiom are themselves not self-made.
How can that effect made of conditions [arise] from what is not self-made?
 
tasmānna pratyayamayaṁ nāpratyayamayaṁ phalam| saṁvidyate phalābhāvātpratyayāpratyayāḥ kutaḥ||16||
果不從緣生 不從非緣生以果無有故 緣非緣亦無
དེ་ཕྱིར་རེན་གི་རང་བཞིན་མིན།རེན་མིན་རང་བཞིན་འབས་བུ་ནི།ཡོད་མིན་འབས་བུ་མེད་པས་ན།རེན་མིན་རེན་དུ་ག་ལ་འགྱུར།རེན་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོའོ།། །།
An effect made either of conditions or of non-conditions is, therefore, not evident. Because of the absence of the effect, where could conditions or nonconditions be evident?
 
 
2. gatāgataparīkṣā dvitīyaṁ prakaraṇam| 觀去來品第二
gataṁ na gamyate tāvadagataṁ naiva gamyate| gatāgatavinirmuktaṁ gamyamānaṁ na gamyate||1||
已去無有去 未去亦無去離已去未去 去時亦無去
རེ་ཞིག་སོང་ལ་མི་འགོ་སྟེ།མ་སོང་བ་ལའང་འགོ་བ་མིན།སོང་དང་མ་སོང་མ་གཏོགས་པར།བགོམ་པ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།
What has been moved, in the first instance, is not being moved. What has not been moved is also not being moved.
Separared from what has been moved and has not been moved, present moving is not known.
 
ceṣṭā yatra gatistatra gamyamāne ca sā yataḥ| na gate nāgate ceṣṭā gamyamāne gatistataḥ||2||
動處則有去 此中有去時非已去未去 是故去時去
གང་ན་གཡོ་བ་དེ་ན་འགོ།དེ་ཡང་གང་གི་བགོམ་པ་ལ།གཡོ་བ་སོང་མིན་མ་སོང་མིན།དེ་ཕྱིར་བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡོད།
Where there is movement, there is motion. For which reason movement is in the present moving, and not either in the moved or in the not moved, for that reason motion is available in the present moving.
 
gamyamānasya gamanaṁ kathaṁ nāmopapatsyate| gamyamāne dvigamanaṁ yadā naivopapadyate||3||
云何於去時 而當有去法若離於去法 去時不可得
བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡིན་པར་ནི།ཇི་ལྟ་བུར་ན་འཐད་པར་འགྱུར།གང་ཚེ་འགོ་བ་མེད་པ་ཡི།བགོམ་པ་འཐད་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།
How appropriate would be the movement of the present moving?
For, the non-movement in the present moving is certainly not appropriate.
 
gamyamānasya gamanaṁ yasya tasya prasajyate| ṛte gatergamyamānaṁ gamyamānaṁ hi gamyate||4|| 若言去時去 是人則有咎離去有去時 去時獨去故
གང་གི་བགོམ་པ་ལ་འགོ་བ།དེ་ཡི་བགོམ་ལ་འགོ་མེད་པར།ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར།བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡིན་ཕྱིར་རོ།
For him who, asserts the movement of the present moving, it follows that there could be present moving without motion.
[However,] the present moving, indeed, means being moved [i.e., the prsent moving, indeed, takes place].
 
gamyamānasya gamane prasaktaṁ gamanadvayam| yena tadgamyamānaṁ ca yaccātra gamanaṁ punaḥ||5||
若去時有去 則有二種去一謂為去時 二謂去時去
བགོམ་ལ་འགོ་བ་ཡོད་ན་ནི།། འགོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ཏེ།གང་གིས་དེ་བགོམ་འགྱུར་བ་དང༌།དེ་ལ་འགོ་བ་གང་ཡིན་པའོ།
A two-fold movement is implied in the movement of the present moving:
that by which there comes to be present moving and, again, the movement itself'.
 
dvau gantārau prasajyete prasakte gamanadvaye| gantāraṁ hi tiraskṛtya gamanaṁ nopapadyate||6||
若有二去法 則有二去者以離於去者 去法不可得
འགོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ན།འགོ་བ་པོ་ཡང་གཉིས་སུ་འགྱུར།གང་ཕྱིར་འགོ་པོ་མེད་པར་ནི།འགོ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཕྱིར།
If two movements are allowed, it would follow that there would be two movers.
For, separated from a mover, a movement is not appropriate.
 
gantāraṁ cettiraskṛtya gamanaṁ nopapadyate|
gamane'sati gantātha kuta eva bhaviṣyati||7||
若離於去者 去法不可得以無去法故 何得有去者
གལ་ཏེ་འགོ་པོ་མེད་གྱུར་ན།འགོ་བ་ འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འགོ་བ་མེད་ན་འགོ་བ་པོ།ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར།
If it is thought that a movement separated from a mover is not appropriate, then, when no movement exists, how could there be a mover?
 
gantā na gacchati tāvadagantā naiva gacchati| anyo ganturagantuśca kastṛtīyo hi gacchati||8||
去者則不去 不去者不去離去不去者 無第三去者
རེ་ཞིག་འགོ་པོ་མི་འགོ་སྟེ།འགོ་བ་པོ་མིན་འགོ་བ་མིན།འགོ་པོ་འགོ་པོ་མིན་ལས་གཞན།གསུམ་པ་གང་ཞིག་འགོ་བར་འགྱུར།
As much as a mover does not move, a non-mover too does not move.
Other than a mover and a non-mover, what third party moves?
 
gantā tāvadgacchatīti kathamevopapatsyate| gamanena vinā gantā yadā naivopapadyate||9||
若言去者去 云何有此義若離於去法 去者不可得
གང་ཚེ་འགོ་བ་མེད་པར་ནི།འགོ་པོ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ན། རེ་ཞིག་འགོ་པོ་འགོའོ་ཞེས།ཇི་ལྟར་འཐད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།
Indeed, how appropriate will be the view that a mover moves?
For, a mover without movement is certainly not appropriate.
 
pakṣo gantā gacchatīti yasya tasya prasajyate|
gamanena vinā gantā ganturgamanamicchataḥ||10||
若謂去者去 是人則有咎離去有去者 說去者有去
གང་གི་ཕྱོགས་ལ་འགོ་བ་པོ།འགོ་བ་དེ་ལ་འགོ་མེད་པའི།འགོ་པོ་ཡིན་པར་ཐལ་འགྱུར་ཏེ།འགོ་པོ་འགོ་བར་འདོད་ཕྱིར་རོ།
For him who entertains the view: "A mover moves," and who looks for the movement of a mover, it follows that there is a mover without movement.
 
gamane dve prasajyete gantā yadyuta gacchati| ganteti cocyate yena gantā san yacca gacchati||11||
若去者有去 則有二種去一謂去者去 二謂去法去
གལ་ཏེ་འགོ་པོ་འགོ་གྱུར་ན།འགོ་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ཏེ།གང་གིས་འགོ་པོར་མངོན་ པ་དང༌།འགོ་པོར་གྱུར་ནས་གང་འགོ་བའོ།
If a mover were to move, then it would follow that there will be two movements; one in virtue of which he is spoken of as a mover, and the other in terms of which an existing mover is said to move.
 
gate nārabhyate gantuṁ gataṁ nārabhyate'gate| nārabhyate gamyamāne gantumārabhyate kuha||12||
已去中無發 未去中無發去時中無發 何處當有發
སོང་ལ་འགོ་བའི་རྩོམ་མེད་དེ།མ་སོང་བ་ལའང་འགོ་རྩོམ་མེད།བགོམ་ལ་རྩོམ་པ་ཡོད་མིན་ན།གང་དུ་འགོ་བ་རྩོམ་པར་བྱེད།
Movement is not begun in the moved, nor is it begun in the not moved.
Neither is it initiated in the present moving. Wherein is then movement initiated?
 
na pūrvaṁ gamanārambhādgamyamānaṁ na vā gatam| yatrārabhyeta gamanamagate gamanaṁ kutaḥ||13||
未發無去時 亦無有已去是二應有發 未去何有發
འགོ་བ་རྩོམ་པའི་སྔ་རོལ་ན།གང་དུ་འགོ་བ་རྩོམ་འགྱུར་བ།བགོམ་པ་མེད་ཅིང་སོང་བ་མེད།མ་སོང་འགོ་བ་ག་ལ་ཡོད།
Prior to the commencement of movement, there is neither the present moving or the moved from which movement is initiated. How could there be a movement in the not moved?
 
gataṁ kiṁ gamyamānaṁ kimagataṁ kiṁ vikalpyate| adṛśyamāna ārambhe gamanasyaiva sarvathā||14||
無去無未去 亦復無去時一切無有發 何故而分別
འགོ་རྩོམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ།སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན།སོང་བ་ཅི་ཞིག་བགོམ་པ་ཅི།མ་སོང་ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་བརག།
When the commencement of movement is not being perceived in any way, what is it that is discriminated as the moved, the present moving, or the not moved?
 
gantā na tiṣṭhati tāvadagantā naiva tiṣṭhati| anyo ganturagantuśca kastṛtīyo'tha tiṣṭhati||15||
去者則不住 不去者不住離去不去者 何有第三住
རེ་ཞིག་འགོ་པོ་མི་སོད་དེ།འགོ་བ་པོ་མིན་སོད་པ་མིན།འགོ་པོ་འགོ་པོ་མིན་ལས་གཞན།གསུམ་པ་གང་ཞིག་ སོད་པར་འགྱུར།
As much as a mover is not stationary, so is a non-mover not stationary.
Other than a mover and a non-mover, what third party is stationary?
 
gantā tāvattiṣṭhatīti kathamevopapatsyate| gamanena vinā gantā yadā naivopapadyate||16||
去者若當住 云何有此義若當離於去 去者不可得
གང་ཚེ་འགོ་བ་མེད་པར་ནི།འགོ་པོ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ན།རེ་ཞིག་འགོ་པོ་སོད་དོ་ཞེས།ཇི་ལྟར་འཐད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།
How appropriate would it be [to say]: "A mover, at the moment, statonary"?
For, a mover without movement is not appropriate.
 
na tiṣṭhati gamyamānānna gatānnāgatādapi| gamanaṁ saṁpravṛttiśca nivṛttiśca gateḥ samā||17||
去未去無住 去時亦無住所有行止法 皆同於去義
བགོམ་ལམ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།སོང་དང་མ་སོང་ལས་ཀང་མིན།འགོ་བ་དང་ནི་འཇུག་པ་དང༌།ལྡོག་པ་ཡང་ནི་འགོ་དང་ མཚུངས།
One does not come to be stationary because one is either moving, or has moved, or has not moved. Movement, commencement and cessation (of movement) are all comparable to motion.
 
yadeva gamanaṁ gantā sa eveti na yujyate| anya eva punargantā gateriti na yujyate||18||
去法即去者 是事則不然去法異去者 是事亦不然
འགོ་བ་དེ་དང་འགོ་བ་པོ།དེ་ཉིད་ཅེས་ཀང་བྱར་མི་རུང༌།འགོ་བ་དང་ནི་འགོ་བ་པོ།གཞན་ཉིད་ཅེས་ཀང་བྱར་མི་རུང༌།
The view that movement is identical with the mover is not proper.
The view that the mover is different from motion is also not proper.
 
yadeva gamanaṁ gantā sa eva hi bhavedyadi| ekībhāvaḥ prasajyeta kartuḥ karmaṇa eva ca||19||
若謂於去法 即為是去者作者及作業 是事則為一
གལ་ཏེ་འགོ་བ་གང་ཡིན་པ།དེ་ཉིད་འགོ་པོ་ཡིན་གྱུར་ན།བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཉིད་ཀང༌།གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར།
If movement were to be identical with the mover, it would follow that there is identity of agent and action.
 
anya eva punargantā gateryadi vikalpyate| gamanaṁ syādṛte ganturgantā syādgamanādṛte||20||
若謂於去法 有異於去者離去者有去 離去有去者
གལ་ཏེ་འགོ་དང་འགོ་བ་པོ།གཞན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་བརག་ན།འགོ་པོ་མེད་པའི་འགོ་བ་དང༌།འགོ་བ་མེད་པའི་འགོ་པོར་འགྱུར།
If the discrimination is made that the mover is different from motion, then there would be movement without a mover, and mover without movement.
 
ekībhāvena vā siddhirnānābhāvena vā yayoḥ| na vidyate, tayoḥ siddhiḥ kathaṁ nu khalu vidyate||21||
去去者是二 若一異法成二門俱不成 云何當有成
གང་དག་དངོས་པོ་གཅིག་པ་དང༌།དངོས་པོ་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ནི།གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡོད་མིན་ན།དེ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད།
Whose establishment is not evident either through identity or through difference, how is their establishment evident at all?
 
gatyā yayocyate gantā gatiṁ tāṁ sa na gacchati| yasmānna gatipūrvo'sti kaścitkiṁciddhi gacchati||22||
因去知去者 不能用是去先無有去法 故無去者去
འགོ་པ་གང་གིས་ འགོ་པོར་མངོན།འགོ་བ་དེ་ནི་དེ་འགོ་མིན།གང་ཕྱིར་འགོ་བའི་སྔ་རོལ་མེད།གང་ཞིག་གང་དུ་འགོ་བར་འགྱུར།
Whatever motion in terms of which a mover is spoken of, he does not move by that motion. Because he does not exist prior to motion, who or what is it that moves?
 
gatyā yayocyate gantā tato'nyāṁ sa na gacchati| gatī dve nopapadyete yasmādeke pragacchati ||23||
因去知去者 不能用異去於一去者中 不得二去故
འགོ་བ་གང་གི་འགོ་པོར་མངོན།དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་འགོ་མིན།གང་ཕྱིར་འགོ་པོ་གཅིག་པུ་ལ།འགོ་བ་གཉིས་སུ་མི་འཐད་དོ།
Whatever motion in term, in which a mover is spoken of, he does not carry out a motion that is completely different from it. A two-fold motion is not appropriate, since it is only one person that moves.
 
sadbhūto gamanaṁ gantā triprakāraṁ na gacchati| nāsadbhūto'pi gamanaṁ triprakāraṁ sa gacchati||24||
決定有去者 不能用三去不決定去者 亦不用三去
འགོ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ ནི༑འགོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགོ་མི་བྱེད།མ་ཡིན་པར་ནི་གྱུར་དེ་ཡང༌།འགོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགོ་མི་བྱེད།
An existent mover does not carry out the movement in any of the three ways.
Neither does a non-existent mover carry out the movement in any of the three ways.
 
gamanaṁ sadasadbhūtastriprakāraṁ na gacchati| tasmādgatiśca gantā ca gantavyaṁ ca na vidyate||25||
去法定不定 去者不用三是故去去者 所去處皆無
ཡིན་དང་མ་ཡིན་གྱུར་པ་ཡང༌།འགོ་རྣམ་གསུམ་དུ་འགོ་མི་བྱེད།དེ་ཕྱིར་འགོ་དང་འགོ་པོ་དང༌།བགོད་པར་བྱ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན།འགོ་བ་དང་འོང་ བ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པའོ།།
Nor does a person carry out a movement, both existent and non-existent, in any of the three ways, Therefore, neither motion, nor the mover, nor the space to be moved is evident.
 
 
 
3. cakṣurādīndriyaparīkṣā tṛtīyaṁ prakaraṇam|
觀六情品第三
darśanaṁ śravaṇaṁ ghrāṇaṁ rasanaṁ sparśanaṁ manaḥ| indriyāṇi ṣaḍeteṣāṁ draṣṭavyādīni gocaraḥ||1||
眼耳及鼻舌 身意等六情此眼等六情 行色等六塵
།།ལྟ་དང་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང༌།མོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད།དབང་པོ་དྲུག་སྟེ་དེ་དག་གི།སོད་ཡུལ་བལྟ་བར་བྱ་ལ་སོགས།
Seeing, hearing, smelling, tasting, touching, and mind are the six faculties.
Their spheres consist of the object of seeing, etc.
 
svamātmānaṁ darśanaṁ hi tattameva na paśyati| na paśyati yadātmānaṁ kathaṁ drakṣyati tatparān||2|| 是眼則不能 自見其己體若不能自見 云何見餘物
ལྟ་དེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ནི།དེ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཉིད།གང་ཞིག་བདག་ལ་མི་ལྟ་བ།དེ་དག་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟ།།
Seeing does not perceive itself, its own form.
How can that which does not perceive itself, see others?
 
na paryāpto'gnidṛṣṭānto darśanasya prasiddhaye| sadarśanaḥ sa pratyukto gamyamānagatāgataiḥ||3||
火喻則不能 成於眼見法去未去去時 已總答是事
ལྟ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།མེ་ཡི་དཔེས་ནི་ནུས་མ་ཡིན།སོང་དང་མ་སོང་བསོམ་པ་ཡིས།དེ་ནི་ལྟ་བཅས་ལན་བཏབ་པོ།
The example of fire is not adequate for the establishment of seeing. That [[[fire]]] together with seeingare refuted by [a refutation ofl the present moving, the moved and the not moved.
 
nāpaśyamānaṁ bhavati yadā kiṁcana darśanam| darśanaṁ paśyatītyevaṁ kathametattu yujyate||4||
見若未見時 則不名為見而言見能見 是事則不然
གང་ཚེ་ཅུང་ཟད་མི་ལྟ་བ།ལྟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།ལྟ་བས་ལྟ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱར།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར།
When some form of seeing that is not perceiving does not exist, how pertinent is the view that seeing perceives?
 
paśyati darśanaṁ naiva naiva paśyatyadarśanam|
vyākhyāto darśanenaiva draṣṭā cāpyupagamyatām ||5||
見不能有見 非見亦不見若已破於見 則為破見者
ལྟ་བ་ལྟ་ཉིད་མ་ ཡིན་ཏེ།ལྟ་བ་མིན་པ་མི་ལྟ་ཉིད།ལྟ་བ་ཉིད་ཀིས་ལྟ་བ་པོའང༌།རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ།
Seeing does not perceive, nor does non-seeing perceive.
One should admit that a seer is explained by [the analysis of] seeing itself.
 
tiraskṛtya draṣṭā nāstyatiraskṛtya ca darśanam| draṣṭavyaṁ darśanaṁ caiva draṣṭaryasati te kutaḥ||6||
離見不離見 見者不可得以無見者故 何有見可見
མ་སྤངས་ལྟ་པོ་ཡོད་མིན་ཏེ།ལྟ་བ་སྤངས་པར་གྱུར་ཀང་ངོ༌།ལྟ་པོ་མེད་ན་བལྟ་བྱ་དང༌།ལྟ་བདེ་དག་ག་ལ་ཡོད།
A seer dws not exist either separated or not separated from seeing.
When a seer does not exist, whence can there be seeing and the object of seeing?
 
pratītya mātāpitarau yathoktaḥ putrasaṁbhavaḥ| cakṣūrūpe pratītyaivamukto vijñānasaṁbhavaḥ||7||
Just as the birth of a son is said to be dependent upon the mother and the father, even so, the arising of [[[visual]]] consciousness is said to be dependent upon eye and material form.
 
draṣṭavyadarśanābhāvādvijñānādicatuṣṭayam| nāstīti upādānādīni bhaviṣyanti punaḥ katham||8|| 見可見無故 識等四法無四取等諸緣 云何當得有
བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་བཞི།ཡོད་མིན་ཉེ་བར་ལེན་ལ་སོགས།ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།
If it is the view that the four factors, beginning with consciousness, do not exist, because of the absence of seeing and the object of seeing, how then can there be grasping!
 
vyākhyātaṁ śravaṇaṁ ghrāṇaṁ rasanaṁ sparśanaṁ manaḥ| darśanenaiva jānīyācchrotṛśrotavyakādi ca||9||
耳鼻舌身意 聲及聞者等當知如是義 皆同於上說
ལྟ་བས་ཉན་དང་སྣོམ་པ་དང༌།མོང་བར་བྱེད་དང་རེག་བྱེད་ཡིད།ཉན་པ་པོ་དང་མཉན་ལ་སོགས།རྣམ་པར་བཤད་པར་ཤེས་པར་བྱ།དབང་པོ་ བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གསུམ་པའོ།།
What has been explained as hearing, smelling, tasting, touching, and mind, as well as the hearer, the sound, etc. should be known in the same way as seeing.
 
4. skandhaparīkṣā caturthaṁ prakaraṇam|
觀五陰品第四
rūpakāraṇanirmuktaṁ na rūpamupalabhyate| rūpeṇāpi na nirmuktaṁ dṛśyate rūpakāraṇam||1||
若離於色因 色則不可得若當離於色 色因不可得
།།གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར།གཟུགས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར།གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྣང་ངོ༌།
Material form, distinct from the came of material form, is not obtained.
Similarly, a cause of material form, distinct from material form, is also not seen. rūpakāraṇanirmukte rūpe rūpaṁ prasajyate| āhetukaṁ, na cāstyarthaḥ kaścidāhetukaḥ kvacit||2||
離色因有色 是色則無因無因而有法 是事則不然
གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ནི་མ་གཏོགས་པར།གཟུགས་ན་གཟུགས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར།ཐལ་བར་གྱུར་ཏེ་ དོན་གང་ཡང༌།རྒྱུ་མེད་པ་ནི་གང་ནའང་མེད།
When material form is [considered to be] distinct from the cause of material form, it follows thgt material form is without a cause. Nowhere is there any effect (arthaḥ) without a cause.
 
rūpeṇa tu vinirmuktaṁ yadi syādrūpakāraṇam| akāryakaṁ kāraṇaṁ syāt nāstyakāryaṁ ca kāraṇam||3||
若離色有因 則是無果因若言無果因 則無有是處
གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་མ་གཏོགས་པར།གཟུགས་ཀི་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི།འབས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ།འབས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ།
If there were to be a cause of material form distinct from material form, there would then be a cause without an effect, There certainly is no ineffective cause.
 
rūpe satyeva rūpasya kāraṇaṁ nopapadyate| rūpe'satyeva rūpasya kāraṇaṁ nopapadyate||4||
若已有色者 則不用色因若無有色者 亦不用色因
གཟུགས་ཡོད་ན་ཡང་གཟུགས་ཀི་ནི།རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཉིད།གཟུགས་མེད་ ན་ཡང་གཟུགས་ཀི་ནི།རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཉིད།
When a material form exists, a cause of material form is not appropriate.
When a material form does not exist, a cause of material form is also not appropriate.
 
niṣkāraṇaṁ punā rūpaṁ naiva naivopapadyate|
tasmāt rūpagatān kāṁścinna vikalpān vikalpayet||5||
無因而有色 是事終不然是故有智者 不應分別色
རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་དག་ནི།འཐད་པར་མི་རུང་རུང་མིན་ཉིད།དེ་ཕྱིར་གཟུགས་ཀི་རྣམ་པར་རོག།འགའ་ཡང་རྣམ་པར་བརག་མི་བྱ།
Furthermore, a material form without a causc is absolutely inappropriate.
Therefore, one should not discriminatively think of any thing confined to material form.
 
na kāraṇasya sadṛśaṁ kāryamityupapadyate| na kāraṇasyāsadṛśaṁ kāryamityupapadyate||6||
若果似於因 是事則不然果若不似因 是事亦不然
འབས་བུ་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཞེས།བྱ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འབས་བུ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་ ཞེས།བྱ་བའང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། The view that the effect is identical with the cause is not appropriate.
The view that the effect is not identical with the cause is also not appropriate.
 
vedanācittasaṁjñānāṁ saṁskārāṇāṁ ca sarvaśaḥ| sarveṣāmeva bhāvānāṁ rūpeṇaiva samaḥ kramaḥ||7||
受陰及想陰 行陰識陰等其餘一切法 皆同於色陰
ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་དང༌།སེམས་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀང༌།རྣམ་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ།གཟུགས་ཉིད་ཀིས་ནི་རིམ་པ་མཚུངས།
The method of treatment of all existents such as feeling, thought, perception and dispositions is in every way similar to that of material form.
 
vigrahe yaḥ parīhāraṁ kṛte śūnyatayā vadet|
sarvaṁ tasyāparihṛtaṁ samaṁ sādhyena jāyate||8||
若人有問者 離空而欲答是則不成答 俱同於彼疑
སྟོང་པ་ཉིད་ཀིས་བརྩད་བྱས་ཏེ།གང་ཞིག་ལན་འདེབས་སྨྲ་བྱེད་པ།དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་ལན་བཏབ་མིན།བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར།
When an analysis is made in terms of emptiness, whosoever were to address a refutation, all that is left unrefuted by him will be equal to what is yet to be proved.
 
vyākhyāne ya upālambhaṁ kṛte śūnyatayā vadet| sarvaṁ tasyānupālabdhaṁ samaṁ sādhyena jāyate||9||
若人有難問 離空說其過是不成難問 俱同於彼疑
སྟོང་པ་ཉིད་ཀིས་བཤད་བྱས་ཚེ།གང་ཞིག་སོན་འདོགས་སྨྲ་བྱེད་པ།དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་སོན་བཏགས་མིན།བསྒྲུབ་པར་བྱ་དང་མཚུངས་པར་ འགྱུར།ཕུང་པོ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་ པའོ།།
When an explanation in terms of emptiness is given, whosoever were to address a censure, all that is left uncensured by him will be equal to what is yet to be proved.
 
5. dhātuparīkṣā pañcamaṁ prakaraṇam|
觀六種品第五
nākāśaṁ vidyate kiṁcitpūrvamākāśalakṣaṇāt| alakṣaṇaṁ prasajyeta syātpūrvaṁ yadi lakṣaṇāt||1||
空相未有時 則無虛空法若先有虛空 即為是無相
ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་སྔ་རོལ་ན།ནམ་མཁའ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན།གལ་ཏེ་མཚན་ལས་སྔ་གྱུར་ན།མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།
No space is evident prior to the spatial characteristics. If it exists prior to the characteristics, then it would follow that it is without characteristics.
 
alakṣaṇo na kaścicca bhāvaḥ saṁvidyate kkacit| asatyalakṣaṇe bhāve kramatāṁ kuha lakṣaṇam||2||
是無相之法 一切處無有於無相法中 相則無所相
མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི།འགའ་ཡང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན།མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དངོས་མེད་ན།མཚན་ ཉིད་གང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། An existent that is without characteristics is nowhere evident.
When an existent without characteristics does not exist, where can characteristics appear?
 
nālakṣaṇe lakṣaṇasya pravṛttirna salakṣaṇe| salakṣaṇālakṣaṇābhyāṁ nāpyanyatra pravartate||3||
有相無相中 相則無所住離有相無相 餘處亦不住
མཚན་ཉིད་མེད་ལ་མཚན་ཉིད་ནི།མི་འཇུག་མཚན་ཉིད་བཅས་ལ་མིན།མཚན་བཅས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལས།གཞན་ལའང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།
The occurrence of a characteristic does not take place either in something without characteristic or in something with characteristic. Nor does it proceed from something other than those with or without characteristic.
 
lakṣaṇāsaṁpravṛttau ca na lakṣyamupapadyate| lakṣyasyānupapattau ca lakṣaṇasyāpyasaṁbhavaḥ||4||
相法無有故 可相法亦無可相法無故 相法亦復無
མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན།མཚན་གཞི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།མཚན་གཞི་ འཐད་པ་མ་ཡིན་ན།མཚན་ཉིད་ཀང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།
When the characteristic does not occur, the characterized is not appropriate.
In the absence of the characterized, there is no occurrence of the characteristic.
 
tasmānna vidyate lakṣyaṁ lakṣaṇaṁ naiva vidyate| lakṣyalakṣaṇanirmukto naiva bhāvo'pi vidyate||5||
是故今無相 亦無有可相離相可相已 更亦無有物
དེ་ཕྱིར་མཚན་གཞི་ཡོད་མིན་ཏེ།མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན།མཚན་གཞི་མཚན་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི།དངོས་པོ་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། Therefore, the characterized is not evidenct. Neither is the characteristic evident.
Distinct from the characterized and the characteristic, an existent is certainly not evident.
 
avidyamāne bhāve ca kasyābhāvo bhaviṣyati| bhāvābhāvavidharmā ca bhāvābhāvamavaiti kaḥ||6||
若使無有有 云何當有無有無既已無 知有無者誰
དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།དངོས་མེད་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། དངོས་དང་དངོས་མེད་མི་མཐུན་ཆོས།གང་གིས་དངོས་དང་དངོས་མེད་ཤེས།
When an existent is not evident, whose non-existence can there be? Who could comprehend the distinct thing: existent and non-existent as well as existence and non- existence?
 
tasmānna bhāvo nābhāvo na lakṣyaṁ nāpi lakṣaṇam| ākāśam ākāśasamā dhātavaḥ pañca ye pare ||7||
是故知虛空 非有亦非無非相非可相 餘五同虛空
དེ་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་མིན།དངོས་མེད་མ་ཡིན་མཚན་གཞི་མིན།མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཁམས་ལྔ་པོ།གཞན་གང་དག་ཀང་ནམ་མཁའ་མཚུངས།
Therefore, there is neither an existent nor a non-existence, neither the characterized nor the characteristic, neither space nor the other five elements similar to space.
 
astitvaṁ ye tu paśyanti nāstitvaṁ cālpabuddhayaḥ| bhāvānāṁ te na paśyanti draṣṭavyopaśamaṁ śivam||8||
淺智見諸法 若有若無相是則不能見 滅見安隱法
བོ་ཆུང་གང་དག་དངོས་རྣམས་ལ།ཡོད་པ་ ཉིད་དང་མེད་ཉིད་དུ།ལྟ་བ་དེ་ནི་བལྟ་བྱ་བ།ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞི་མི་མཐོང༌།ཁམས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ ཏུ་བྱེད་པ་ལྔ་པའོ།།
Those who are of little intelligence, who perceive the existence as well as the non-existence of existents, do not perceive the appeasement of the object, the auspicious.
 
6. rāgaraktaparīkṣā ṣaṣṭhaṁ prakaraṇam|
觀染染者品第六
rāgādyadi bhavetpūrvaṁ rakto rāgatiraskṛtaḥ| taṁ pratītya bhavedrāgo rakte rāgo bhavetsati||1||
若離於染法 先自有染者因是染欲者 應生於染法
གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་སྔ་རོལ་ན།འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཆགས་ཡོད་ན།དེ་ལ་བརེན་ནས་འདོད་ཆགས་ཡོད།།ཆགས་ཡོད་འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་འགྱུར།
If a lustful one, separated from lust, were to exist prior to lust, then depending upon him there will be lust. Lust exists when there is a lustful one.
 
rakte'sati punā rāgaḥ kuta eva bhaviṣyati| sati vāsati vā rāge rakte'pyeṣa samaḥ kramaḥ||2||
若無有染者 云何當有染若有若無染 染者亦如是
ཆགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ནའང༌།འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།ཆགས་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ནི།ཡོད་དམ་མེད་ཀང་རིམ་པ་མཚུངས།
When a lustful one does not exist, whence can there be lust? Whether lust exist or not, the method (of analysis) even of the lustful one would be comparable.
 
sahaiva punarudbhūtirna yuktā rāgaraktayoḥ| bhavetāṁ rāgaraktau hi nirapekṣau parasparam||3||
染者及染法 俱成則不然染者染法俱 則無有相待
འདོད་ཆགས་དང་ནི་ཆགས་པ་དག།ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་སེ་མི་རིགས།འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར།
Again, the simultaneous occurrences of lust and the lustful one is not proper.
Lust and the lustful one would then be mutually non-contingent.
 
naikatve sahabhāvo'sti na tenaiva hi tatsaha| pṛthaktve sahabhāvo'tha kuta eva bhaviṣyati||4||
染者染法一 一法云何合染者染法異 異法云何合
གཅིག་ཉིད་ལྷན་ཅིག་ཉིད་མེད་དེ།དེ་ཉིད་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མིན།ཅི་སྟེ་ཐ་དད་ཉིད་ཡིན་ན།ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།
In identity, there is no co-existence. That which is associated does not arise together.
In discreteness, how can there be co-existence?
 
ekatve sahabhāvaścetsyātsahāyaṁ vināpi saḥ| pṛthaktve sahabhāvaścetsyātsahāyaṁ vināpi saḥ||5||
若一有合者 離伴應有合若異有合者 離伴亦應合
གལ་ཏེ་གཅིག་པུ་ལྷན་ཅིག་ན།གོགས་མེད་པ་ཡང་དེ་འགྱུར་རོ།གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལྷན་ཅིག་ན།གོགས་ མེད་པར་ཡང་དེར་འགྱུར་རོ། If, in identity, there were to be co-existence, it could occur even without association.
If, in discreteness, there were to be co-existencent could occur even without association.
 
pṛthaktve sahabhāvaśca yadi kiṁ rāgaraktayoḥ| siddhaḥ pṛthakpṛthagbhāvaḥ sahabhāvo yatastayoḥ||6||
若異而有合 染染者何事是二相先異 然後說合相
གལ་ཏེ་ཐ་དད་ལྷན་ཅིག་ན།ཅི་གོ་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག།ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྲུབ་འགྱུར་རམ།དེས་ན་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་འགྱུར།
If there were to be co-existence in discreteness, is it the case that lust and the lustful one are completely separated, as a result of which their coexistence is also established.
 
siddhaḥ pṛthakpṛthagbhāvo yadi vā rāgaraktayoḥ| sahabhāvaṁ kimarthaṁ tu parikalpayase tayoḥ||7||
若染及染者 先各成異相既已成異相 云何而言合
གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག།ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྲུབ་གྱུར་ན།དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ནི།ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཡོངས་སུ་རོག།
If complete separation between lust and the lustfu1 one is established, for what purpose do you conceive of their co-existence?
 
pṛthaṅ na sidhyatītyevaṁ sahabhāvaṁ vikāṅkṣasi| sahabhāvaprasiddhyarthaṁ pṛthaktvaṁ bhūya icchasi||8||
異相無有成 是故汝欲合合相竟無成 而復說異相
ཐ་དད་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་པས།དེ་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འདོད་བྱེད་ན།ལྷན་ཅིག་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།ཐ་དད་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་དམ།
You fancy coexistence assuming that the discrete is not established.
You, again, look for discreteness for the purpose of establishing coexistence.
 
pṛthagbhāvāprasiddheśca sahabhāvo na sidhyati| katamasmin pṛthagbhāve sahabhāvaṁ satīcchasi||9||
異相不成故 合相則不成於何異相中 而欲說合相
ཐ་དད་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པས།ལྷན་ཅིག་དངོས་པོ་འགྲུབ་མི་འགྱུར།ཐ་དད་དངོས་པོ་གང་ཡོད་ན།ལྷན་ཅིག་དངོས་ པོར་འདོད་པར་བྱེད།
When discreteness is not established, co-existence is not established. In the presence of what kind of discreteness would you expect co-existence.
 
evaṁ raktena rāgasya siddhirna saha nāsaha| rāgavatsarvadharmāṇāṁ siddhirna saha nāsaha||10||
如是染染者 非合不合成諸法亦如是 非合不合成
དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག།ལྷན་ཅིག་ལྷན་ཅིག་མིན་མི་འགྲུབ།འདོད་ཆགས་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀུན།ལྷན་ཅིག་ལྷན་ཅིག་མིན་མི་ འགྲུབ།འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དྲུག་པའོ།། །།
Thus, with or without the lustful one, there is no establishment of lust.
Like lust, there is no establishment of anything with or without [[[Wikipedia:accompaniments|accompaniments]]].
.
 
7. saṁskṛtaparīkṣā saptamaṁ prakaraṇam|
觀三相品第七
yadi saṁskṛta utpādastatra yuktā trilakṣaṇī| athāsaṁskṛta utpādaḥ kathaṁ saṁskṛtalakṣaṇam||1|| 若生是有為 則應有三相
若生是無為 何名有為相
གལ་ཏེ་སེ་བ་འདུས་བྱས་ན།དེ་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལྡན་འགྱུར།ཅི་སྟེ་སེ་བ་འདུས་མ་བྱས།ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་ཡིན། If arising is conditioned, therein three characteristics are proper.
If arising is unconditioned, how can there be characteritics of the conditioned?
 
utpādādyāstrayo vyastā nālaṁ lakṣaṇakarmaṇi| saṁskṛtasya samastāḥ syurekatra kathamekadā||2||
三相若聚散 不能有所相云何於一處 一時有三相
སེ་ལ་སོགས་གསུམ་སོ་སོ་ཡིས།འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་བྱ་བར་ནི།ནུས་མིན་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ།འདུས་པ་ཡང་ནི་ཇི་ལྟར་རུང༑
When the triad consisting of arising, etc. are discrete, they are not adequate to function as characteristics of the conditioned. If they were to be combined, how can they be in the same place at the same time?
 
utpādasthitibhaṅgānāmanyatsaṁskṛtalakṣaṇam| asti cedanavasthaivaṁ nāsti cette na saṁskṛtāḥ||3||
若謂生住滅 更有有為相是即為無窮 無即非有為
སེ་དང་གནས་དང་འཇིག་རྣམས་ལ།འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་གཞན་ཞིག་ནི།གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར།མེད་ན་དེ་དག་འདུས་བྱས་མིན།
If there were to be a characteristic of the conditioned other than arising, duration, and destruction, there would be intinite regress. If there were to be no such [[[characteristics]]], these would not be conditioned.
 
utpādotpāda utpādo mūlotpādasya kevalam| utpādotpādamutpādo maulo janayate punaḥ||4|| 生生之所生 生於彼本生
本生之所生 還生於生生
སེ་བའི་སེ་བས་རྩ་བ་ཡི།སེ་བ་འབའ་ཞིག་སེད་པར་བྱེད།རྩ་བའི་སེ་བས་སེ་བ་ཡི།སེ་བའང་སེད་པར་བྱེད་པ་ ཡིན།
The arising of arising is exclusively the arising of primary arising.
Again, the primary arising produces the arising of arising.
 
utpādotpāda utpādo mūlotpādasya te yadi| maulenājanitastaṁ te sa kathaṁ janayiṣyati||5||
若謂是生生 能生於本生生生從本生 何能生本生
གལ་ཏེ་ཁོད་ཀི་སེ་བའི་སེས།རྩ་བའི་སེ་བ་སེད་བྱེད་ན།ཁོད་ཀི་རྩ་བས་མ་བསེད་དེས།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སེད་པར་བྱེད།
If arising of arising is the primary arising, not being produced by the primary, how can it [the former] produce that [the latter]!
 
sa te maulena janito maulaṁ janayate yadi| maulaḥ sa tenājanitastamutpādayate katham||6||
若謂是本生 能生於生生本生從彼生 何能生生生
གལ་ཏེ་ཁོད་ཀི་རྩ་བ་ཡིས།བསེད་པ་དེ་ཡིས་རྩ་སེད་ན།དེས་མ་བསེད་པའི་རྩ་བ་དེས།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སེད་པར་བྱེད།
If, produced by the primary, it produces the primary, how can that primary, not produced by it, produce it?
 
ayamutpadyamānaste kāmamutpādayedimam| yadīmamutpādayitumajātaḥ śaknuyādayam||7||
若生生生時 能生於本生
生生尚未有 何能生本生
若本生生時 能生於生生
本生尚未有 何能生生生
གལ་ཏེ་མ་སེས་པ་དེ་ཡིས།དེ་།སེད་པར་ནི་བྱེད་ནུས་ན།ཁོད་ཀི་སེ་བཞིན་པ་དེ་ཡིས།དེ་སེད་པར་ནི་འདོད་ལ་རག
This, while arising, if it may so desire, produce that, so that it, being not yet born, will be able to produce that,
 
pradīpaḥ svaparātmānau saṁprakāśayitā yathā| utpādaḥ svaparātmānāvubhāvutpādayettathā||8||
如燈能自照 亦能照於彼生法亦如是 自生亦生彼
ཇི་ལྟར་མར་མེ་རང་དང་གཞན།སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།སེ་བའང་རང་དང་གཞན་གི་དངོས།གཉིས་ཀ་སེད་པར་བྱེད་ཡིན་ན།
As a light illuminates iself as well as others, so does arising produce both itself and others.
 
pradīpe nāndhakāro'sti yatra cāsau pratiṣṭhitaḥ| kiṁ prakāśayati dīpaḥ prakāśo hi tamovadhaḥ||9||
燈中自無闇 住處亦無闇破闇乃名照 無闇則無照
མར་མེ་དང་ནི་གང་དག་ན།དེ་འདུག་པ་ན་མུན་པ་མེད།མར་མེས་ཅི་ཞིག་སྣང་བར་བྱེད།མུན་པ་སེལ་བས་སྣང་བྱེད་ཡིན།
There exists no darkness either in the light or in whatever place it is situated.
What does light illuminate? For, illumination is indeed the destruction of darkness, kathamutpadyamānena pradīpena tamo hatam| notpadyamāno hi tamaḥ pradīpaḥ prāpnute yadā||10||
云何燈生時 而能破於闇此燈初生時 不能及於闇
གང་ཚེ་མར་མེ་སེ་བཞིན་པ།མུན་པ་དང་ནི་ཕྲད་མེད་ན།ཇི་ལྟར་མར་མེ་སེ་བཞིན་པས།མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།
How an darkness be destroyed by the emergent light, when the emerging light, indeed, does not teach darkness?
 
aprāpyaiva pradīpena yadi vā nihataṁ tamaḥ| ihasthaḥ sarvalokasthaṁ sa tamo nihaniṣyati||11||
燈若未及闇 而能破闇者燈在於此間 則破一切闇
མར་མེ་ཕྲད་པ་མེད་པར་ཡང༌།གལ་ཏེ་མུན་པ་སེལ་བྱེད་ན་།འཇིག་ རེན་ཀུན་ན་གནས་པའི་མུན།འདི་ན་གནས་པ་ངེས་སེལ་འགྱུར།
On the contrary, if darkness is destroyed by light without reaching it, then that [[[Wikipedia:light|light]]] remaining here will destroy the darkness present in all the worlds.
 
pradīpaḥ svaparātmānau saṁprakāśayate yadi| tamo'pi svaparātmānau chādayiṣyatyasaṁśayam||12||
若燈能自照 亦能照於彼闇亦應自闇 亦能闇於彼
མར་མེ་རང་དང་གཞན་གི་དངོས།གལ་ཏེ་སྣང་བར་བྱེད་འགྱུར་ན།མུན་པའང་རང་དང་གཞན་གི་དངོས།སིབ་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།
If fight were to illminate both itself and others, then certainly darkness too will conceal iself and others.
 
anutpanno'yamutpādaḥ svātmānaṁ janayetkatham| athotpanno janayate jāte kiṁ janyate punaḥ||13||
此生若未生 云何能自生若生已自生 生已何用生
སེ་བ་འདི་ནི་མ་སེས་པས།རང་གི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་སེད།ཅི་སྟེ་ སེས་པས་སེད་བྱེད་ན།སེས་ན་ཅི་ཞིག་བསེད་དུ་ཡོད།
How can this non-arisen arising produce itself? If it is the arisen that products, then being born, what is it that is produced again?
 
notpadyamānaṁ notpannaṁ nānutpannaṁ kathaṁcana| utpadyate tathākhyātaṁ gamyamānagatāgataiḥ||14||
生非生已生 亦非未生生生時亦不生 去來中已答
སེས་དང་མ་སེས་སེ་བཞིན་པ།ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་སེད་པ།དེ་ནི་སོང་དང་མ་སོང་དང༌།བགོམ་པས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན།
Neither the present arising, nor the arisen, nor the non-arisen, is being arisen in any way. This has already been explained by means of [the concepts of] present moving, the moved and the not yet moved.
 
utpadyamānamutpattāvidaṁ na kramate yadā| kathamutpadyamānaṁ tu pratītyotpattimucyate||15||
若謂生時生 是事已不成云何眾緣合 爾時而得生
གང་ཚེ་སེ་བ་ཡོད་པ་ན།སེ་བཞིན་འདི་འབྱུང་མེད་པའི་ཚེ།ཇི་ལྟར་སེ་ལ་བརེན་ནས་ནི། སེ་བཞིན་ཞེས་ནི་བརོད་པར་བྱ།
When this present arising does not proceed from within arising, indeed, how can the present arising be spoken of as dependent arising?
 
pratītya yadyadbhavati tattacchāntaṁ svabhāvataḥ| tasmādutpadyamānaṁ ca śāntamutpattireva ca||16||
若法眾緣生 即是寂滅性是故生生時 是二俱寂滅
རེན་ཅིང་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ།དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀིས་ཞི།དེ་ཕྱིར་སེ་བཞིན་ཉིད་དང་ནི།སེ་བ་ཡང་ནི་ཞི་བ་ཉིད།
Whatever that comes to be dependently, that is inherently peaceful.
Therefore, that which is presently arising as well as arising itself are peaceful.
 




yadi kaścidanutpanno bhāvaḥ saṁvidyate kvacit| utpadyeta sa kiṁ tasmin bhāva utpadyate'sati||17||
若有未生法 說言有生者此法先已有 更復何用生
གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་སེས་པ། འགའ་ཞིག་གང་ན་ཡོད་གྱུར་ན། དེ་ནི་སེ་འགྱུར་དངོས་པོ་དེ། མེད་ན་ཅི་ཞིག་སེ་བར་འགྱུར།
If a certain non-arisen existent is evident somewhere, then that would arise.
When such a thing does not exist, how can an existent arise?
 
utpadyamānamutpādo yadi cotpādayatyayam| utpādayettamutpādamutpādaḥ katamaḥ punaḥ||18||
若言生時生 是能有所生何得更有生 而能生是生
གལ་ཏེ་སེ་བ་དེ་ཡིས་ནི། སེ་བཞིན་པ་ནི་སེད་བྱེད་ན། སེ་བ་དེ་ནི་སེ་བ་ལྟ། གང་ཞིག་གིས་ནི་སེད་པར་བྱེད།
If arising were to produce this present arising, which arising would again produce that arising of that arising?

anya utpādatyenaṁ yadyutpādo'navasthitiḥ| athānutpāda utpannaḥ sarvamutpadyate tathā||19||
若謂更有生 生生則無窮離生生有生 法皆能自生
གལ་ཏེ་སེ་བ་གཞན་ཞིག་གིས།དེ་སེད་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར།ཅི་སྟེ་སེ་བ་མེད་སེ་ན།ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་སེ་བར་འགྱུར།
If this arising were to produce mother, arising would turn out to be infinite regression.
If the non-arising is arisen, then it will produce everything in this manner.
 
sataśca tāvadutpattirasataśca na yujyate| na sataścāsataśceti pūrvamevopapāditam||20||
有法不應生 無亦不應生有無亦不生 此義先已說
རེ་ཤིག་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡང༌།སེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌།ཡོད་མེད་ཉིད་ཀང་མ་ཡིན་ཞེས།གོང་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
As such, neither the arising of an existent nor the arising of a non-existent is proper. Even so is the arising of that which is both existent and nonexistent, and this has been previously explained.
 
nirudhyamānasyotpattirna bhāvasyopapadyate| yaścānirudhyamānastu sa bhāvo nopapadyate||21||
若諸法滅時 是時不應生法若不滅者 終無有是事
དངོས་པོ་འགག་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི།སེ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།གང་ཞིག་འགག་བཞིན་མ་ཡིན་པ།དེ་ནི་དངོས་པོར་མི་འཐད་དོ།
The arising of an existent that is ceasing is not appropriate.
What existent that is non-arising, that existent too is not appropriate.
 
na sthitabhāvastiṣṭhatyasthitabhāvo na tiṣṭhati| na tiṣṭhati tiṣṭhamānaḥ ko'nutpannaśca tiṣṭhati||22||
不住法不住 住法亦不住住時亦不住 無生云何住
དངོས་པོ་གནས་པ་མི་གནས་ཏེ།དངོས་པོ་ མི་གནས་གནས་པ་མིན།གནས་བཞིན་པ་ཡང་མི་གནས་ཏེ།མ་སེས་གང་ཞིག་གནས་པར་འགྱུར།
An existent that has endured is not stationary, nor is an existent that has not endured. The presently enduring is not stationary. What non-arisen can stay?
 
sthitirnirudhyamānasya na bhāvasyopapadyate| yaścānirudhyamānastu sa bhāvo nopapadyate||23||
若諸法滅時 是則不應住法若不滅者 終無有是事
དངོས་པོ་འགག་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི།གནས་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།གང་ཞིག་འགག་བཞིན་མ་ཡིན་པ།དེ་ནི་དངོས་པོར་མི་འཐད་དོ།
Duration of an existent that is ceasing is not' appropriate. Whatever existent that is nonceasing is also not appropriate.
 
jarāmaraṇadharmeṣu sarvabhāveṣu sarvadā| tiṣṭhanti katame bhāvā ye jarāmaraṇaṁ vinā||24||
所有一切法 皆是老死相終不見有法 離老死有住
དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུས་ཀུན་ དུ༑རྒ་དང་འཆི་བའི་ཆོས་ཡིན་ན།གང་དག་རྒ་དང་འཆི་མེད་པར།གནས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཡོད།
When all existents are always of the nature of decay and death, which existents that are without decay and death can stay?
sthityānyayā sthiteḥ sthānaṁ tayaiva ca na yujyate| utpādasya yathotpādo nātmanā na parātmanā||25||
住不自相住 亦不異相住如生不自生 亦不異相生
གནས་པ་གནས་པ་གཞན་དང་ནི།དེ་ཉིད་ཀིས་ཀང་གནས་མི་རིགས།ཇི་ལྟར་སེ་བ་རང་དང་ནི།གཞན་གིས་བསེད་པ་མ་ཡིན་བཞིན།
The endurance of an enduring thing bared on the endurance of itself or of another is not proper. It is like the absence of arising of arising, either from itself or from another.
 
nirudhyate nāniruddhaṁ na niruddhaṁ nirudhyate| tathāpi nirudhyamānaṁ kimajātaṁ nirudhyate||26||
法已滅不滅 未滅亦不滅滅時亦不滅 無生何有滅
འགགས་པ་འགག་པར་ མི་འགྱུར་ཏེ།མ་འགགས་པ་ཡང་འགག་མི་འགྱུར།འགག་བཞིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་མིན།མ་སེས་གང་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར།
That which has not ceased does not cease. That which has ceased also does not cease.
Even so is that which is ceasing. Is it the unborn that ceases?
 
sthitasya tāvadbhāvasya nirodho nopapadyate| nāsthitasyāpi bhāvasya nirodha upapadyate||27||
法若有住者 是則不應滅法若不住者 是亦不應滅
རེ་ཞིག་དངོས་པོ་གནས་པ་ལ།འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།དངོས་པོ་མི་གནས་པ་ལ་ཡང༌།འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།
The cessation of an existent that has endured is not appropriate.
The cessation of an existent that has not endured is also not appropriate.
 
tayaivāvasthayāvasthā na hi saiva nirudhyate| anyayāvasthayāvasthā na cānyaiva nirudhyate||28||
是法於是時 不於是時滅是法於異時 不於異時滅
གནས་སྐབས་དེ་ཡིས་གནས་སྐབས་ནི།དེ་ཉིད་འགག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར།གནས་སྐབས་གཞན་གིས་གནས་སྐབས་ནི།གཞན་ཡང་འགག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར།
Indeed, a certain state [of existence] dos nor cease from a state identical with its own.
Nor does a state [of existence1 cease from another state different from its own.
 
yadaivaṁ sarvadharmāṇāmutpādo nopapadyate| tadaivaṁ sarvadharmāṇāṁ nirodho nopapadyate||29||
如一切諸法 生相不可得以無生相故 即亦無滅相
གང་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀི།སེ་བ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་པ།དེ་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀི།འགག་ པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།
Indeed, when the arising of all things is not appropriate, then the cessation of all things is also not appropriate.
 
sataśca tāvadbhāvasya nirodho nopapadyate| ekatve na hi bhāvaśca nābhāvaścopapadyate||30||
若法是有者 是即無有滅
 
不應於一法 而有有無相
རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ།འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།གཅིག་ཉིད་ན་ནི་དངོས་པོ་དང༌།དངོས་པོ་མེད་པ་འཐད་པ་མེད།
Furthermore, the cessation of a real existent is not appropriate. Indeed, in the context of identity, neither existence nor non-existence is appropriate.
asato'pi na bhāvasya nirodha upapadyate| na dvitīyasya śirasac chedanaṁ vidyate yathā||31||
若法是無者 是即無有滅譬如第二頭 無故不可斷
དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལའང༌།འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།མགོ་གཉིས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ནི།གཅད་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ།
The cessation of an unreal existent is also not appropriate, just as a second beheading [of a person] is not evident.
 
na svātmanā nirodho'sti nirodho na parātmanā| utpādasya yathotpādo nātmanā na parātmanā||32||
法不自相滅 他相亦不滅如自相不生 他相亦不生
འགག་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀིས།ཡོད་མིན་འགག་པ་གཞན་གིས་མིན།ཇི་ལྟར་སེ་བ་རང་དང་ནི།གཞན་གིས་སེད་པ་མ་ཡིན་བཞིན།
There is no cessation by itself or by another entity, just as the arising of arising is neither by itself nor by another.
 
utpādasthitibhaṅgānāmasiddhernāsti saṁskṛtam| saṁskṛtasyāprasiddhau ca kathaṁ setsyatyasaṁskṛtam||33||
生住滅不成 故無有有為
有為法無故 何得有無為
སེ་དང་གནས་དང་འཇིག་པ་དགམ་གྲུབ་ཕྱིར་ན་འདུས་བྱས་མེད།འདུས་བྱས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས།འདུས་མ་ བྱས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ།
With the non-establishment of arising, duration and destruction, the conditioned does not exist. With the non-establishment of the conditioned, how could there be the unconditioned?
 yathā māyā yathā svapno gandharvanagaraṁ yathā| tathotpādastathā sthānaṁ tathā bhaṅga udāhṛtam||34||
如幻亦如夢 如乾闥婆城所說生住滅 其相亦如是
རི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན།དྲི་ཟའི་གོང་ཁེར་ཇི་བཞིན་དུ།དེ་བཞིན་སེ་དང་དེ་བཞིན་གནས།དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇིག་པ་གསུངས།སེ་བ་དང་གནས་ པ་དང་འཇིག་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བདུན་པའོ།།
As an illusion, a dream, a city of the gandharvas, so having arising, endurance and destruction been exemplified.
 
8. karmakārakaparīkṣā aṣṭamaṁ prakaraṇam|
觀作作者品第八
sadbhūtaḥ kārakaḥ karma sadbhūtaṁ na karotyayam| kārako nāpyasadbhūtaḥ karmāsadbhūtamīhate||1||
決定有作者 不作決定業決定無作者 不作無定業
།།བྱེད་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ།ལས་སུ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དོ།བྱེད་པོ་མ་ཡིན་གྱུར་པ་ཡང༌།ལས་སུ་མ་གྱུར་མི་བྱེད་དོ།
This really existent agent does not perform a really existent action.
Neither is it intended that a really non-existent agent performs a really non-existent action.
 
sadbhūtasya kriyā nāsti karma ca syādakartṛkam|
sadbhūtasya kriyā nāsti kartā ca syādakarmakaḥ||2||
決定業無作 是業無作者定作者無作 作者亦無業
ཡིན་པར་གྱུར་ལ་བྱ་བ་མེད།བྱེད་པོ་མེད་པའི་ལས་སུའང་འགྱུར།ཡིན་པའང་གྱུར་ལ་བྱ་བ་མེད།ལས་མེད་བྱེད་པ་པོར་ཡང་འགྱུར།
A really existent entity has no activity. Therefore, action would be without an agent. A really existent entity has no activity. Therefore, even an agent would be without action.
 
karoti yadyasadbhūto'sadbhūtaṁ karma kārakaḥ| ahetukaṁ bhavetkarma kartā cāhetuko bhavet||3||
若定有作者 亦定有作業作者及作業 即墮於無因
གལ་ཏེ་བྱེད་པོར་མ་གྱུར་པ།ལས་སུ་ མ་གྱུར་བྱེད་ན་ནི།ལས་ལ་རྒྱུ་ནི་མེད་པར་འགྱུར།བྱེད་པ་པོ་ཡང་རྒྱུ་མེད་འགྱུར།
If a non-existent agent were to perform a non-existent action, the action would be without a cause, and the agent too would be without a cause.
 
hetāvasati kāryaṁ ca kāraṇaṁ ca na vidyate| tadabhāve kriyā kartā karaṇaṁ ca na vidyate||4||
若墮於無因 則無因無果無作無作者 無所用作法
རྒྱུ་མེད་ན་ནི་འབས་བུ་དང༌།རྒྱུ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།དེ་མེད་ན་ནི་བྱ་བ་དང༌།བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་མི་རིགས།
When a cause does not exist, both the effect and the sufficient condition are not evident.
When these are non-existent, activity, agent and performance of action are also not evident. dharmādharmau na vidyete kriyādīnāmasaṁbhave| dharme cāsatyadharme ca phalaṁ tajjaṁ na vidyate||5||
若無作等法 則無有罪福罪福等無故 罪福報亦無
བྱ་བ་ལ་སོགས་མི་རིགས་ན།ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཡོད་མ་ཡིན།ཆོས་ དང་ཆོས་མིན་མེད་ན་ནི།དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབས་བུ་མེད།
With the non-occurrence of activity, etc.. good and bad are also not evident.
When both good and bad do not exist, a fruit arising from these would also not be evident.
 
phale'sati na mokṣāya na svargāyopapadyate| mārgaḥ sarvakriyāṇāṁ ca nairarthakyaṁ prasajyate||6||
若無罪福報 亦無有涅槃諸可有所作 皆空無有果
འབས་བུ་མེད་ན་ཐར་པ་དང༌།མཐོ་རིས་འགྱུར་པའི་ལམ་མི་འཐད།བྱ་བ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀང༌།དོན་མེད་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར།
When the fruit doe not exist, the path of release of heaven is not appropriate. This would imply the futility of all activity.
 
kārakaḥ sadasadbhūtaḥ sadasatkurute na tat| parasparaviruddhaṁ hi saccāsaccaikataḥ kutaḥ||7||
作者定不定 不能作二業有無相違故 一處則無二
བྱེད་པ་པོར་གྱུར་མ་གྱུར་པ།གྱུར་མ་གྱུར་དེ་མི་བྱེད་དེ།ཡིན་དང་མ་ཡིན་ གྱུར་ཅིག་ལ།ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ག་ལ་ཡོད།
An agent who is both existent and non-existent does not perform an action that is both existent and non-existent, for they are self-contradictory. Where can existence and nonexistence co-exist?
 
satā ca kriyate nāsannāsatā kriyate ca sat| kartrā sarve prasajyante doṣāstatra ta eva hi||8||
有不能作無 無不能作有若有作作者 其過如先說
བྱེད་པ་པོར་ནི་གྱུར་པ་ཡིས།མ་གྱུར་ལས་ནི་མི་བྱེད་དེ།མ་གྱུར་པས་ཀང་གྱུར་མི་བྱེད།འདིར་ཡང་སོན་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར།
A non-existent action is not performed by a presently existing agent. Nor is an existent action performed by presently non-existent agent. Indeed, if that were to be the case, all errors relating to the agents [mentioned earlier] would follow.
 
nāsadbhūtaṁ na sadbhūtaḥ sadasadbhūtameva vā| karoti kārakaḥ karma pūrvoktaireva hetubhiḥ||9||
作者不作定 亦不作不定及定不定業 其過如先說
བྱེད་པ་པོར་ནི་གྱུར་པ་དང༌།བཅས་པ་ལས་ནི་མ་གྱུར་དང༌།གྱུར་མ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དེ།གཏན་ ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་ཕྱིར་རོ།
For reasons stated above, an agent who has come to be existent does not perform an action that is non-existent or both existent and non-existent.
 
nāsadbhūto'pi sadbhūtaṁ sadasadbhūtameva vā| karoti kārakaḥ karma purvoktaireva hetubhiḥ||10||
བྱེད་པ་པོར་ནི་མ་གྱུར་པས།ལས་ནི་གྱུར་དང་བཅས་པ་དང༌།གྱུར་མ་གྱུར་པ་མི་བྱེད་དེ།གཏན་ཚིགས་གོང་དུ་བསྟན་ཕྱིར་རོ།
For reasons stated above, an agent who has come to be non-existent does not perform an action that is existent or both existent and non-existent.
 
karoti sadasadbhūto na sannāsacca kārakaḥ| karma tattu vijānīyātpūrvoktaireva hetubhiḥ||11||
作者定不定 亦定亦不定
不能作於業 其過如先說
བྱེད་པ་པོར་གྱུར་མ་གྱུར་ནི།ལས་སུ་གྱུར་དང་མ་གྱུར་པ།མི་བྱེད་འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་ནི།གོང་དུ་བསྟན་པས་ཤེས་པར་བྱ།
An agent that has come to be both existent and non-existent does not perform an action that exists and does not exist. This too should be understood in terms of the reasons adduced above.
 
pratītya kārakaḥ karma taṁ pratītya ca kārakam| karma pravartate, nānyatpaśyāmaḥ siddhikāraṇam||12||
因業有作者 因作者有業成業義如是 更無有餘事
བྱེད་པ་པོ་ལས་བརེན་བྱས་ཤིང༌།ལས་ཀང་བྱེད་པོ་དེ་ཉིད་ལ།བརེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ།འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་མཐོང་ངོ༌།
An agent proceeds depending upon action and action proceeds depending upon the agent. We do not perceive any other way of establishing [them].
 
evaṁ vidyādupādānaṁ vyutsargāditi karmaṇaḥ| kartuśca karmakartṛbhyāṁ śeṣān bhāvān vibhāvayet||13||
如破作作者 受受者亦爾及一切諸法 亦應如是破
དེ་བཞིན་ཉེར་ལེན་ཤེས་པར་བྱ།ལས་དང་བྱེད་པོ་བསལ་ཕྱིར་རོ།བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གིས།དངོས་པོ་ལྷག་མ་ཤེས་ པར་བྱ།བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བརྒྱད་པའོ།།
Following this method of the rejection of agent and action, one should understand grasping.
The remaining existents should be critiully examined in terms of the concepts of action and agent.
 
9. pūrvaparīkṣā navamaṁ prakaraṇam|
觀本住品第九
darśanaśravaṇādīni vedanādīni cāpyatha| bhavanti yasya prāgebhyaḥ so'stītyeke vadantyuta||1||
眼耳等諸根 苦樂等諸法誰有如是事 是則名本住
།།ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌།ཚོར་སོགས་དང་ཡང་དབང་བྱས་པ།གང་གི་ཡིན་པ་དེ་དག་གིསྔ་རོལ་དེ་ཡོད་ཁ་ཅིག་སྨྲ།
"For whomsoever there exists seeing, hearing, etc., and feeling, etc.,
He exists priot to these." So do some declare.
 
kathaṁ hyavidyamānasya darśanādi bhaviṣyati| bhāvasya tasmātprāgebhyaḥ so'sti bhāvo vyavasthitaḥ||2||
若無有本住 誰有眼等法以是故當知 先已有本住
དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།ལྟ་བ་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ཕྱིར་དེ་དག་སྔ་རོལ་ན།དངོས་པོ་གནས་པ་དེ་ཡོད་དོ།
How can there be seeing, etc, of an existent who is not evident?
Therefore, it is determined that, prior to these things, such an existent is.
 
darśanaśravaṇādibhyo vedanādibhya eva ca| yaḥ prāgvyavasthito bhāvaḥ kena prajñapyate'tha saḥ||3||
若離眼等根 及苦樂等法先有本住者 以何而可知
ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌།ཚོར་བ་ལ་སོགས་ཉིད་ཀི་ནི།སྔ་རོལ་དངོས་པོ་གང་གནས་པ།དེ་ནི་གང་གིས་གདགས་པར་བྱ། Whatever existent is determined as existing prior to seeing, hating, etc., and also feeling, ac., by what mezns is he [it] made known?
 
vināpi darśanādīni yadi cāsau vyavasthitaḥ| amūnyapi bhaviṣyanti vinā tena na saṁśayaḥ||4||
若離眼耳等 而有本住者亦應離本住 而有眼耳等
ལྟ་བ་ལ་སོགས་མེད་པར་ཡང༌།གལ་ཏེ་དེ་ནི་གནས་གྱུར་ན།དེ་མེད་པར་ཡང་དེ་ དག་ནི།ཡོད་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།
If he is determined as existing even without seeing, etc., undoubtedly even these [i.e., seeing, etc.] will exist without him.
 
ajyate kenacitkaścit kiṁcitkenacidajyate| kutaḥ kiṁcidvinā kaścit kiṁ citkaṁ cidvinā kutaḥ||5||
以法知有人 以人知有法離法何有人 離人何有法
ཅི་ཡིས་གང་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད།གང་གིས་ཅི་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད།ཅི་མེད་གང་ཞིག་ག་ལ་ཡོད།གང་མེད་ཅི་ཞིག་ག་ལ་ཡོད།
Someone is made known by something. Something is made known by someone.
How could there be someone without something and something without someone?
 
sarvebhyo darśanādibhyaḥ kaścitpūrvo na vidyate| ajyate darśanādīnāmanyena punaranyadā||6||
一切眼等根 實無有本住眼耳等諸根 異相而分別
ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀི།སྔ་རོལ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་མིན།ལྟ་སོགས་ནང་ ནས་གཞན་ཞིག་གིས།གཞན་གི་ཚེ་ན་གསལ་བར་བྱེད།
Someone is not evident prior to all of seeing, etc. Again, on different occasions, one could be made known by things different from seeing, etc.
 
sarvebhyo darśanādibhyo yadi pūrvo na vidyate| ekaikasmātkathaṁ pūrvo darśanādeḥ sa vidyate||7||
若眼等諸根 無有本住者眼等一一根 云何能知塵
ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀི།སྔ་རོལ་གལ་ཏེ་ཡོད་མིན་ན།ལྟ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཡི།སྔ་རོལ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད།
If someone existing prior to all of seeing, etc. is not evident, how can someone existing prior to each of seeing, etc. be evident.
 
draṣṭā sa eva sa śrotā sa eva yadi vedakaḥ| ekaikasmādbhavetpūrvaṁ evaṁ caitanna yujyate||8||
見者即聞者 聞者即受者如是等諸根 則應有本住
ལྟ་པོ་དེ་ཉིད་ཉན་པོ་དེ།གལ་ཏེ་ཚོར་པོའང་དེ་ཉིད་ན།རེ་རེའི་སྔ་རོལ་ཡོད་གྱུར་ན།དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་རིགས་སོ།
If a seer is, at the same time, a hearer and feeler, then someone would exist prior to cach one [of the functions]. But this is not proper.
 
draṣṭānya eva śrotānyo vedako'nyaḥ punaryadi| sati syād draṣṭari śrotā bahutvaṁ cātmanāṁ bhavet||9||
若見聞各異 受者亦各異見時亦應聞 如是則神多
གལ་ཏེ་ལྟ་པོ་གཞན་ཉིད་ལ།ཉན་པ་པོ་གཞན་ཚོར་གཞན་ན།ལྟ་པོ་ཡོད་ཚེ་ཉན་པོར་འགྱུར།བདག་ཀང་མང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར།
If seer and hearer and feeler are different, then, when there is a seer, there also would be a hearer, and as such there would be a plurality of seIves.
 
darśanaśravaṇādīni vedanādīni cāpyatha| bhavanti yebhyasteṣveṣa bhūteṣvapi na vidyate||10||
眼耳等諸根 苦樂等諸法所從生諸大 彼大亦無神
ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌།ཚོར་བ་དག་ལ་སོགས་པ་དང༌།གང་ལས་འགྱུར་བའི་འབྱུང་དེ་ལའང༌།དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ༑
It [i.e., the self] is nor evident in the elements from which seeing, hearing, etc., and feeling, etc. come to be.
 
darśanaśravaṇādīni vedanādīni cāpyatha| na vidyate cedyasya sa na vidyanta imānyapi||11||
若眼耳等根 苦樂等諸法無有本住者 眼等亦應無
ལྟ་དང་ཉན་ལ་སོགས་པ་དང༌།ཚོར་བ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡང༌།གང་གི་ཡིན་པ་གལ་ཏེ་མེད།དེ་དག་ཀང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།
If he, to whom belongs seeing, hearing, etc. and fixling, etc., is not evident, then even these would not be evident.
 
prāk ca yo darśanādibhyaḥ sāṁprataṁ cordhvameva ca| na vidyate'sti nāstīti nivṛttāstatra kalpanāḥ||12||
眼等無本住 今後亦復無以三世無故 無有無分別
གང་ཞིག་ལྟ་ལ་སོགས་པ་ཡི།སྔ་རོལ་ད་ལྟ་ཕྱི་ན་མེད།དེ་ལ་ཡོད་དོ་མེད་དོ་ཞེས།རོག་པ་དག་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར།སྔ་རོལ་ན་གནས་པ་ བརག་པ་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དགུ་པའོ།།
Wherein someme prior to, simultaneous with or posterior to, seeing, etc. is not evident, therein thoughts of existence and non-existence are also renounced.
 
10. agnīndhanaparīkṣā daśamaṁ prakaraṇam| 觀燃可燃品第十
yadindhanaṁ sa cedagnirekatvaṁ kartṛkarmaṇoḥ| anyaścedindhanādagnirindhanādapyṛte bhavet||1||
若燃是可燃 作作者則一若燃異可燃 離可燃有燃
།།བུད་ཤིང་གང་དེ་མེ་ཡིན་ན།བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ན།ཤིང་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར།
If fire were to be fuel, then there would be identity of agent and action.
If fire were to be different from fuel, then it would exist even without the fuel.
 
nityapradīpta eva syādapradīpanahetukaḥ| punarārambhavaiyarthyamevaṁ cākarmakaḥ sati||2||
如是常應燃 不因可燃生則無燃火功 亦名無作火
རག་ཏུ་འབར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར།འབར་བྱེད་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང་ཞིང༌།རྩོམ་པ་དོན་མེད་ཉིད་ དུ་འགྱུར།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ལས་ཀང་མེད།
A burning without a cause would be eternally aflame. Furthermore, its commencement will be rendered meaningless [useless]. When that happens, it will be without a function.
 
paratra nirapekṣatvādapradīpanahetukaḥ| punarārambhavaiyarthyaṁ nityadīptaḥ prasajyate||3||
燃不待可燃 則不從緣生火若常燃者 人功則應空
གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།འབར་བར་བྱེད་རྒྱུ་ལས་མི་འབྱུང༌།རག་ཏུ་འབར་བ་ཡིན་ན་ནི།རྩོམ་པ་དོན་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར།
A burning without a cause, because it is not contingent on mother and, therefore, eternally aflame, would imply the meaninglessness of its commencement.
 
tatraitasmādidhyamānamindhanaṁ bhavatīti cet| kenedhyatāmindhanaṁ tattāvanmātramidaṁ yadā||4||
若汝謂燃時 名為可燃者爾時但有薪 何物燃可燃
དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ།སེག་བཞིན་བུད་ཤིང་ཡིན་སེམས་ན།གང་ཚེ་དེ་ཙམ་དེ་ཡིན་ན།གང་གིས་བུད་ཤིང་དེ་སེག་བྱེད།
Herein, if it is assumed that fuel is the present burning and, therefore, that [i.e., buring] is merely this [i.e., fuel], by what is fuel being burnt?
 
anyo na prāpsyate'prāpto na dhakṣyatyadahan punaḥ| na nirvāsyatyanirvāṇaḥ sthāsyate vā svaliṅgavān||5||
若異則不至 不至則不燒不燒則不滅 不滅則常住
གཞན་ཕྱིར་མི་ཕྲད་ཕྲད་མེད་ན།སེག་པར་མི་འགྱུར་མི་སེག་ན།འཆི་བར་མི་འགྱུར་མི་འཆི་ན།རང་རགས་དང་ཡང་ལྡན་པར་གནས།
[Fuel] that is different is not reached: the unreached is not ignited. Furthermore, that which is not ignited does not case. That which does not cease remains, like me that has its own mark.
 
anya evendhanādagnirindhanaṁ prāpnuyādyadi| strī saṁprāpnoti puruṣaṁ puruṣaśca striyaṁ yathā||6||
燃與可燃異 而能至可燃如此至彼人 彼人至此人
ཇི་ལྟར་བུད་མེད་སེས་པ་དང༌།སེས་པའང་བུད་མེད་ཕྲད་པ་བཞིན།གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་ གཞན་ན།ཤིང་དང་ཕྲད་དུ་རུང་བར་འགྱུར།
If fire is different from fuel it would teach the fuel, just as a woman would reach for a man and a man for a woman.
 
anya evendhanādagnirindhanaṁ kāmamāpnuyāt| agnīndhane yadi syātāmanyonyena tiraskṛte||7||
若謂燃可燃 二俱相離者如是燃則能 至於彼可燃
གལ་ཏེ་མེ་དང་ཤིང་དག་ནི།གཅིག་གིས་གཅིག་ནི་བསལ་གྱུར་ན།ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང༌།ཤིང་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ལ་རག།
The fire that is different from fuel may reach the fuel only if fire and fuel were to exist mutually separated.
 
yadīndhanamapekṣyāgnirapekṣyāgniṁ yadīndhanam| kataratpūrvaniṣpannaṁ yadapekṣyāgnirindhanam||8||
若因可燃燃 因燃有可燃先定有何法 而有燃可燃
གལ་ཏེ་ཤིང་ལྟོས་མེ་ཡིན་ལ།གལ་ཏེ་མེ་ལྟོས་ཤིང་ཡིན་ན།གང་ལྟོས་མེ་དང་ཤིང་འགྱུར་བ།དང་པོར་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་ཡིན།
If fire is contingent upon fuel and fuel upon fire, which of them is preaccomplished so that fire could be contingent upon fuel?
 
yadīndhanamapekṣyāgniragneḥ siddhasya sādhanam| evaṁ satīndhanaṁ cāpi bhaviṣyati niragnikam||9||
若因可燃燃 則燃成復成是為可燃中 則為無有燃
གལ་ཏེ་ཤིང་ལྟོས་མེ་ཡིན་ན།མེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར།བུད་པར་བྱ་བའི་ཤིང་ལ་ཡང༌།མེ་མེད་པར་ནི་འགྱུར་པ་ཡིན།
If fire were to be contingent upon fuel, there would be proof of fire that is already proved [to exist]. When that is the case, even fuel would exist without fire.
 
yo'pekṣya sidhyate bhāvastamevāpekṣya sidhyati| yadi yo'pekṣitavyaḥ sa sidhyatāṁ kamapekṣya kaḥ||10||
若法因待成 是法還成待今則無因待 亦無所成法
གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ལྟོས་འགྲུབ།དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་ནི།ལྟོས་བྱ་གང་ ཡིན་དེ་འགྲུབ་ན།གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞིག་འགྲུབ།
Whatever existent that is established though contingence, how can that, if it is not yet established, be contingent?
 
yo'pekṣya sidhyate bhāvaḥ so'siddho'pekṣate katham| athāpyapekṣate siddhastvapekṣāsya na yujyate||11||
若法有待成 未成云何待若成已有待 成已何用待
དངོས་པོ་ལྟོས་གྲུབ་གང་ཡིན་པ།དེ་མ་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་ལྟོས།ཅི་སྟེ་གྲུབ་པ་ལྟོས་ཤེ་ན།དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རིགས་སོ།
Even so [how can] that which is already established be contingent! For, its contingence is nor proper.
 
apekṣyendhanamagnirna nānapekṣyāgnirindhanam| apekṣyendhanamagniṁ na nānapekṣyāgnimindhanam||12||
因可燃無燃 不因亦無燃因燃無可燃 不因無可燃
ཤིང་ལ་ལྟོས་པའི་མེ་མེད་དེ།ཤིང་ལ་མ་ལྟོས་མེ་ཡང་མེད།མེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཤིང་མེད་དེ། མེ་ལ་མ་ལྟོས་ཤིང་ཡང་མེད།
Fire is not contingent upon fuel; fire is not non-contingent upon fuel.
Fuel is not contingent upon fire; fuel is not non-contingent upon fire.
 
āgacchatyanyato nāgnirindhane'gnirna vidyate| atrendhane śeṣamuktaṁ gamyamānagatāgataiḥ||13||
燃不餘處來 燃處亦無燃可燃亦如是 餘如去來說
མེ་ནི་གཞན་ལས་མི་འོང་སྟེ།ཤིང་ལའང་མེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།དེ་བཞིན་ཤིང་གི་ལྷག་མ་ནི།སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པས་བསྟན།
Fire doe not come out of something different nor is fire seen to be in the fuel. Herein, with regard to fuel, the rest is stated as in the case of present moving, the moved and the not moved.
 
indhanaṁ punaragnirna nāgniranyatra cendhanāt| nāgnirindhanavānnāgnāvindhanāni na teṣu saḥ||14||
可燃即非然 離可燃無燃燃無有可燃 燃中無可燃 可燃中無燃
ཤིང་ཉིད་མེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཤིང་ལས་གཞན་ལ་མེ་ཡང་མེད།མེ་ནི་ཤིང་དང་ལྡན་མ་ཡིན།མེ་ལ་ཤིང་མེད་དེར་དེ་མེད།
Furthermore, fuel is not fire. Apart from fuel there is no fire. Fire is not possessed of fuel. Fuel is not in the fire, not is it [i.e., fire] in them.
 
agnīndhanābhyāṁ vyākhyāta ātmopādānayoḥ kramaḥ| sarvo niravaśeṣeṇa sārdhaṁ ghaṭapaṭādibhiḥ||15||
以燃可燃法 說受受者法及以說瓶衣 一切等諸法
མ་དང་ཤིང་གིས་བདག་དང་ནི།ཉེ་བར་ལེན་པའི་རིམ་པ་ཀུན།བུམ་རྣམ་སོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།མ་ལུས་པར་ནི་རྣམ་པར་བཤད།
Through the examples of fire and fuel, together with the examples of pot, cloth, etc. every method of analysis of the self and grasping have been explained without exception. ātmanaśca satattvaṁ ye bhāvānāṁ ca pṛthakpṛthak| nirdiśanti na tānmanye śāsanasyārthakovidān||16||
若人說有我 諸法各異相當知如是人 不得佛法味
གང་དག་བདག་དང་དངོས་པོ་རྣམས།དེ་བཅས་ཉིད་དང་ཐ་དད་པར།སྟོན་པ་དེ་དག་བསྟན་དོན་ལ།མཁས་ སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ།མེ་དང་བུད་ཤིང་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་པའོ།།
Those who posit the substantiality of the self as well as of discrete existents -- these I do not consider to be experts in the meaning of the [[[Buddha's]]] message.
 
11. pūrvāparakoṭiparīkṣā ekādaśamaṁ prakaraṇam| 觀本際品第十一
pūrvā prajñāyate koṭirnetyuvāca mahāmuniḥ| saṁsāro'navarāgro hi nāsyādirnāpi paścimam||1||
大聖之所說 本際不可得生死無有始 亦復無有終
།།སྔོན་མཐའ་མངོན་ནམ་ཞེས་ཞུས་ཚེ།ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་མིན་ཞེས་གསུངས།འཁོར་བ་ཐོག་མ་མཐའ་མེད་དེ།དེ་ལ་སྔོན་མེད་ཕྱི་མ་མེད།
Tk Great Sage bas stated that the prior end is not known. The Lifeprocess is without beginning and end. There is neither a beginning nor an end.
 
naivāgraṁ nāvaraṁ yasya tasya madhyaṁ kuto bhavet| tasmānnātropapadyante pūrvāparasahakramāḥ||2||
若無有始終 中當云何有是故於此中 先後共亦無
གང་ལ་ཐོག་མེད་མཐའ་མེད་པར། དེ་ལ་དབུས་ནི་ག་ལ་ཡོད།དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་སྔ་ཕྱི་དང༌།ལྷན་ཅིག་རིམ་པ་མི་འཐད་དོ།
How could there be the middle of that which has neither a beginning nor an end? Therefore, the methods of (distinguishing) the prior, the posterior or both together (i.e., the middle) are not appropriate.
 
pūrvaṁ jātiryadi bhavejjarāmaraṇamuttaram| nirjarāmaraṇā jātirbhavejjāyeta cāmṛtaḥ||3||
若使先有生 後有老死者不老死有生 不生有老死
གལ་ཏེ་སེ་བ་སྔ་གྱུར་ལ།རྒ་ཤི་ཕྱི་མ་ཡིན་ན་ནི།སེ་བ་རྒ་ཤི་མེད་པ་དང༌།མ་ཤི་བར་ཡང་སེ་བར་འགྱུར།
If birth were to come first and decay and death were to follow, then birth would be without decay and death, and an immortal would thus emerge.
 
paścājjātiryadi bhavejjarāmaraṇamāditaḥ| ahetukamajātasya syājjarāmaraṇaṁ katham||4||
若先有老死 而後有生者是則為無因 不生有老死
གལ་ཏེ་སེ་བ་འཕྱི་འགྱུར་ལ།རྒ་ཤི་སྔ་བ་ཡིན་ན་ནི།སེ་བ་མེད་པའི་རྒ་ ཤི་ནི།རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར།
If birth were to be posterior and decay-death anterior, then the latter would be without a cause. How could there be decay-death of one who is not born?
 
na jarāmaraṇenaiva jātiśca saha yujyate| mriyeta jāyamānaśca syāccāhetukatobhayoḥ||5||
生及於老死 不得一時共生時則有死 是二俱無因
སེ་བ་དང་ནི་རྒ་ཤི་དགལྷན་ཅིག་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།སེ་བཞིན་པ་ན་འཆི་འགྱུར་ཞིང༌།གཉིས་ཀ་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར།
Indeed, decay-death as concomitant of birth is not pruper. [In that case,] what is in the process of being born will also be dying and both would be rendered causeless.
 
yatra na prabhavantyete pūrvāparasahakramāḥ| prapañcayanti tāṁ jātiṁ tajjarāmaraṇaṁ ca kim||6||
若使初後共 是皆不然者何故而戲論 謂有生老死
གང་ལ་སྔ་ཕྱི་ལྷན་ཅིག་གི།རིམ་པ་དེ་དག་མི་སིད་པའི།སེ་བ་རེ་དང་རྒ་ཤི་དེ།ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སོ་ བར་བྱེད།
Wherever such methods of (discriminating) the prior, the posterior and the simultaneous do not arise, why be obsessed by such birth and such decay-death.
 
kāryaṁ ca kāraṇaṁ caiva lakṣyaṁ lakṣaṇameva ca| vedanā vedakaścaiva santyarthā ye ca kecana||7||
諸所有因果 相及可相法受及受者等 所有一切法
འཁོར་བ་འབའ་ཞིག་སྔོན་གི་མཐའ།ཡོད་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀི།རྒྱུ་དང་འབས་བུ་ཉིད་དང་ནི།མཚན་ཉིད་དང་ནི་མཚན་གཞི་ཉིད།
Effect and cause as well as characterized and characteristic, together with feeling and feeler or whatever fruits there are,
 
pūrvā na vidyate koṭiḥ saṁsārasya na kevalam| sarveṣāmapi bhāvānāṁ pūrvā koṭirna vidyate||8||
非但於生死 本際不可得如是一切法 本際皆亦無
ཚོར་དང་ཚོར་པོ་ཉིད་དང་ནི།དོན་ཡོད་གང་དག་ཅི་ཡང་རུང༌།དངོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་ཡང༌།སྔོན་གི་མཐའ་ ནི་ཡོད་མ་ཡིན།སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་པའོ།།
The prior end of these is not evident. Of the entire life-process as well as of all existents, the prior end is not evident.
 
12. duḥkhaparīkṣā dvādaśamaṁ prakaraṇam|
觀苦品第十二
svayaṁ kṛtaṁ parakṛtaṁ dvābhyāṁ kṛtamahetukam| duḥkhamityeka icchanti tacca kāryaṁ na yujyate||1||
自作及他作 共作無因作如是說諸苦 於果則不然
ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་བྱས།གཞན་གིས་བྱས་དང་གཉི་གས་བྱས།རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བར་འདོད།དེ་ནི་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ༌།
Some assume that suffering is self-aused, caused by another, caused by both or without a cause. [[[Suffering]] as] such an effect is indeed not appropriate.
 
svayaṁ kṛtaṁ yadi bhavetpratītya na tato bhavet| skandhānimānamī skandhāḥ saṁbhavanti pratītya hi||2||
苦若自作者 則不從緣生因有此陰故 而有彼陰生
གལ་ཏེ་བདག་གིས་བྱས་གྱུར་ན།དེ་ཕྱིར་བརེན་ནས་འབྱུང་མི་འགྱུར།གང་ཕྱིར་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ།བརེན་ནས་ཕུང་པོ་དེ་དག་འབྱུང༌།
If [[[suffering]] were to be] self-caused, then it could not occur dependently.
Indeed, depending upon these aggregates, these other aggregates occur.
 
yadyamībhya ime'nye syurebhyo vāmī pare yadi| bhavetparakṛtaṁ duḥkhaṁ parairebhiramī kṛtāḥ||3||
若謂此五陰 異彼五陰者
如是則應言 從他而作苦
གལ་ཏེ་འདི་ལས་དེ་གཞན་ཞིང༌།གལ་ཏེ་དེ་ལས་འདི་གཞན་ན།སྡུག་བསྔལ་གཞན་གིས་བྱས་འགྱུར་ཞིང༌།གཞན་དེ་དག་གིས་དེ་བྱས་འགྱུར།
If from these those that are different were to come to be, or if from those these different [things] were to come to be, then suffering would be caused by another, for thse are caused by those that are different.
 
svapudnalakṛtaṁ duḥkhaṁ yadi duḥkhaṁ punarvinā| svapudgalaḥ sa katamo yena duḥkhaṁ svayaṁ kṛtam||4||
若人自作苦 離苦何有人而謂於彼人 而能自作苦
གལ་ཏེ་གང་ཟག་བདག་གིས་ནི། སྡུག་བསྔལ་བྱས་ན་གང་བདག་གིས།སྡུག་བསྔལ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ནི།སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་གང་ཞིག་ཡིན།
If suffering is caused by one's own person, then that own person can exist without suffering. Who is he by whom suffering is self-caused?
 
parapudgalajaṁ duḥkhaṁ yadi yasmai pradīyate| pareṇa kṛtvā tadduḥkhaṁ sa duḥkhena vinā kutaḥ||5||
若苦他人作 而與此人者若當離於苦 何有此人受
གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཞན་ལས་ནི།སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ན་གཞན་ཞིག་གིས།སྡུག་བསྔལ་དེ་བྱས་གང་སིན་དེ།སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་ཇི་ལྟར་རུང༌།
If suffering were to be produced by one person and given over to mother, that suffering is caused by the former. How can the latter be identified without suffering?
 
parapudgalajaṁ duḥkhaṁ yadi kaḥ parapudgalaḥ| vinā duḥkhena yaḥ kṛtvā parasmai prahiṇoti tat||6||
苦若彼人作 持與此人者離苦何有人 而能授於此
གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཞན་སྡུག་བསྔལ།འབྱུང་ན་གང་གིས་དེ་བྱས་ནས།གཞན་ལ་སྟེར་བའི་གང་ཟག་གཞན།སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་གང་ཞིག་ཡིན།
If suffering is caused by another pcrsoia, who is that other person who, himself without suffering, causes it and bestows it on another?
 
svayaṁkṛtasyāprasiddherduḥkhaṁ parakṛtaṁ kutaḥ| paro hi duḥkhaṁ yatkuryāttattasya syātsvayaṁ kṛtam||7||
自作若不成 云何彼作苦若彼人作苦 即亦名自作
བདག་གིས་བྱས་པར་མ་གྲུབ་པས།སྡུག་བསྔལ་གཞན་གིས་ག་ལ་བྱས།གཞན་གིས་སྡུག་བསྔལ་གང་བྱེད་པ།དེ་ནི་དེ་ཡི་བདག་བྱས་འགྱུར།
With the non-establishment of self-causation, how can there be suffering caused by another?
For, indeed, if another were to cause that suffering, in relation to him it would be self-caused.
 
na tāvatsvakṛtaṁ duḥkhaṁ na hi tenaiva tatkṛtam| paro nātmakṛtaścetsyādduḥkhaṁ parakṛtaṁ katham||8||
苦不名自作 法不自作法彼無有自體 何有彼作苦
རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་བདག་བྱས་མིན།དེ་ཉིད་ཀིས་ནི་དེ་མ་བྱས།གལ་ཏེ་གཞན་བདག་མ་བྱས་ན།སྡུག་བསྔལ་གཞན་བྱས་ག་ལ་འགྱུར། So long as suffering is not self-caused, it is, indeed, not caused by oneself.
If the other were not to do it by himself, how could suffering be caused by another?
 
syādubhābhyāṁ kṛtaṁ duḥkhaṁ syādekaikakṛtaṁ yadi| parākārāsvayaṁkāraṁ duḥkhamahetukaṁ kutaḥ||9||
若此彼苦成 應有共作苦此彼尚無作 何況無因作
གལ་ཏེ་རེ་རེས་བྱས་གྱུར་ན།སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀས་བྱས་པར་འགྱུར།བདག་ གིས་མ་བྱས་གཞན་མ་བྱས།སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་ག་ལ་འགྱུར།
If suffixing were to be caused by both, it would be caused by each individually.
Whence can there be suffering that is caused neither by another nor by oneself and is without a cause?
 
na kevalaṁ hi duḥkhasya cāturvidhyaṁ na vidyate| bāhyānāmapi bhāvānāṁ cāturvidhyaṁ na vidyate||10||
非但說於苦 四種義不成一切外萬物 四義亦不成
སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པ་བཞི།ཡོད་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀི།ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་དག་ལ་ཡང༌།རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡོད་མ་ཡིན།བདག་གིས་བྱས་པ་དང་གཞན་གིས་བྱས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པའོ།།
It is not that the fourfold theory applied exhsivefy to suffering is not evident.
The fourfold theory pertaining to other existents too is not evident.
 
 
13. saṁskāraparīkṣā trayodaśamaṁ prakaraṇam|
觀行品第十三
tanmṛṣā moṣadharma yadbhagavānityabhāṣata| sarve ca moṣadharmāṇaḥ saṁskārāstena te mṛṣā||1||
如佛經所說 虛誑妄取相諸行妄取故 是名為虛誑
།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀིས་ཆོས་གང་ཞིགསླུ་བ་དེ་ནི་བརྫུན་ཞེས་གསུངས།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སླུ་བའི་ཆོས།དེས་ན་དེ་དག་བརྫུན་པ་ཡིན།
The Blessed One has said that whatever is of deceptive nature, that is delusion. All things that are of deceptive nature involve dispositions. Therefore, they are delusions.
 
tanmṛṣā moṣadharma yadyadi kiṁ tatra muṣyate|
etattūktaṁ bhagavatā śūnyatāparidīpakam||2||
虛誑妄取者 是中何所取佛說如是事 欲以示空義
གལ་ཏེ་སླུ་ཆོས་གང་ཡིན་པ།དེ་བརྫུན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སླུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀིས་དེ་ གསུངས་པ།སྟོང་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།
If, whatever that is of deceptive nature is delusion, what is it about which there is delusion? That too, namely, that which illuminates emptiness, has been spoken of by the Blessed One.
bhāvānāṁ niḥsvabhāvatvamanyathābhāvadarśanāt| asvabhāvo bhāvo nāsti bhāvānāṁ śūnyatā yataḥ||3||
諸法有異故 知皆是無性無性法亦無 一切法空故
དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ།གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྣང་ཕྱིར་རོ།དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་མེད།གང་ཕྱིར་དངོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད།
Because of the perception of change, the absence of self-nature of existents is [[[recognized]]]. Because of the emptiness of existents, there is no existent without self-nature.
 
諸法若無性 云何說嬰兒 乃至於老年 而有種種異
 
kasya syādanyathābhāvaḥ svabhāvaścenna vidyate| kasya syādanyathābhāvaḥ svabhāvo yadi vidyate||4||
若諸法有性 云何而得異若諸法無性 云何而有異
གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན།གཞན་དུ་འགྱུར་བ་གང་གི་ཡིན།གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། གཞན་དུ་འགྱུར་བར་ཇི་ལྟར་རུང༌།
Whose change would there be, if self-nature were not evident? Again, whose change would there be, if self-nature were evident?
 
tasyaiva nānyathābhāvo nāpyanyasyaiva yujyate| yuvā na jīryate yasmādyasmājjīrṇo na jīryate||5||
是法則無異 異法亦無異如壯不作老 老亦不作壯
དེ་ཉིད་ལ་ནི་གཞན་འགྱུར་མེད།གཞན་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།གང་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་མི་རྒ་སྟེ།གང་ཕྱིར་རྒས་པའང་མི་རྒའོ།
Neither change of something in itself nor of something different is proper.
The reason being that a youth does not age nor does an aged person age.
 
tasya cedanyathābhāvaḥ kṣīrameva bhaveddadhi| kṣīrādanyasya kasyātha dadhibhāvo bhaviṣyati||6||
若是法即異 乳應即是酪離乳有何法 而能作於酪
གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གཞན་འགྱུར་ན།འོ་མ་ཉིད་ནི་ཞོར་འགྱུར་རོ།འོ་མ་ལས་གཞན་གང་ཞིག་ནི།ཞོ་ཡི་དངོས་ པོ་ཡིན་པར་འགྱུར།
If change were to be of something in itself, then milk itself would be butter.
Butter-ness would then be something other than milk.
 
yadyaśūnyaṁ bhavetkiṁcitsyācchūnyamiti kiṁcana| na kiṁcidastyaśūnyaṁ ca kutaḥ śūnyaṁ bhaviṣyati||7||
若有不空法 則應有空法實無不空法 何得有空法
གལ་ཏེ་སྟོང་མིན་ཅུང་ཟད་ཡོད།སྟོང་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར།མི་སྟོང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན།སྟོང་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།
If there were to be something non-empty, there would then be something called empty. However, there is nothing that is non-empty. How could there be something empty?
 
śūnyatā sarvadṛṣṭīnāṁ proktā niḥsaraṇaṁ jinaiḥ| yeṣāṁ tu śūnyatā dṛṣṭistānasādhyān babhāṣire||8||
大聖說空法 為離諸見故若復見有空 諸佛所不化
རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀིས་སྟོང་པ་ཉིད།ལྟ་ཀུན་ངེས་པར་འབྱུང་བར་གསུངས།གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ།དེ་ དག་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས།
འདུ་བྱེད་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་སུམ་པའོ།།
The Victorious Ones have amounced that emptiness is the relinquishing of all views.
Those who are possessed of the view of emptiness are said to be incorrigible.
 
 
 
 
 
 
14. saṁsargaparīkṣā caturdaśamaṁ prakaraṇam|
觀合品第十四
draṣṭavyaṁ darśanaṁ draṣṭā trīṇyetāni dviśo dviśaḥ| sarvaśaśca na saṁsargamanyonyena vrajantyuta||1||
見可見見者 是三各異方如是三法異 終無有合時
།།བལྟ་བྱ་ལྟ་བ་ལྟ་བ་པོ།གསུམ་པོ་དེ་དག་གཉིས་གཉིས་དང༌།ཐམས་ཅད་ཀང་ནི་ཕན་ཚུན་དུ།ཕྲད་པར་འགྱུར་པ་ཡོད་མ་ཡིན།
The object of seeing, the seeing and the seer - these three do not function in mutual association either in pairs or all together.
 
evaṁ rāgaśca raktaśca rañjanīyaṁ ca dṛśyatām| traidhena śeṣāḥ kleśāśca śeṣāṇyāyatanāni ca||2||
染與於可染 染者亦復然餘入餘煩惱 皆亦復如是
དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་ དང༑ཆགས་པར་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ།ལྷག་མ་རྣམས་དང་སེ་མཆེད་ཀི།ལྷག་མའང་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ཀིས།
Lust, the lustful as well as the object of lust should be seen in the same way. The remaining defilements as well as the remaining spheres of sense should be seen in the triadic mode.
 
anyenānyasya saṁsargastaccānyatvaṁ na vidyate| draṣṭavyaprabhṛtīnāṁ yanna saṁsargaṁ vrajantyataḥ||3||
異法當有合 見等無有異異相不成故 見等云何合
གཞན་དང་གཞན་དུ་ཕྲད་འགྱུར་ན།གང་ཕྱིར་བལྟ་བྱ་ལ་སོགས་ལ།གཞན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ།དེ་ཕྱིར་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ།
Association is of the mutually different [events]. Such difference is not evident in the objects of seeing, etc. Therefore, they do not function in mutual association.
 
na ca kevalamanyatvaṁ draṣṭavyāderna vidyate| kasyacitkenacitsārdhaṁ nānyatvamupapadyate||4||
非但見等法 異相不可得所有一切法 皆亦無異相
བལྟ་བྱ་ལ་སོགས་ འབའ་ཞིག་ལ།གཞན་ཉིད་མེད་པར་མ་ཟད་ཀི།གང་ཡང་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།གཞན་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ།
It is not only that the difference with regard to objects of seeing, etc. is not evident; the possibility of something possessing difference jointly with another is also not appropriate. anyadanyatpratītyānyannānyadanyadṛte'nyataḥ| yatpratītya ca yattasmāttadanyannopapadyate||5||
異因異有異 異離異無異若法從因出 是法不異因
གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརེན་ཏེ་གཞན།གཞན་མེད་པར་གཞན་གཞན་མི་འགྱུར།གང་ལ་བརེན་ཏེ་གང་ཡིན་པ།དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་མི་འཐད།
Different things are dependent upon different things. Different things are not without different things. Because something depends upon something, a different thing is not appropriate.
 
yadyanyadanyadanyasmādanyasmādapyṛte bhavet| tadanyadanyadanyasmādṛte nāsti ca nāstyataḥ||6||
若離從異異 應餘異有異離從異無異 是故無有異
གལ་ཏེ་གཞན་ནི་གཞན་ལས་གཞན།དེ་ཚེ་གཞན་མེད་པར་གཞན་འགྱུར།གཞན་མེད་པར་ནི་གཞན་འགྱུར་པ།ཡོད་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མེད།
If a thing is different from another because it arises from a different thing, then it would exist even without that other thing. However, that other thing does not exist without the other, and therefore, it does not exist.
 
nānyasmin vidyate'nyatvamananyasminna vidyate| avidyamāne cānyatve nāstyanyadvā tadeva vā||7||
異中無異相 不異中亦無無有異相故 則無此彼異
གཞན་ཉིད་གཞན་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།གཞན་མ་ཡིན་ལའང་ཡོད་མ་ཡིན།གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། གཞན་ནམ་དེ་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན།
A difference is not evident in relation to a different thing. Nor is it not evident in a different thing. When difference is not evident, there is neither difference nor identity.
 
na tena tasya saṁsargo nānyenānyasya yujyate| saṁsṛjyamānaṁ saṁsṛṣṭaṁ saṁsraṣṭā ca na vidyate||8||
是法不自合 異法亦不合合者及合時 合法亦皆無
དེ་ནི་དེ་དང་ཕྲད་པ་མེད།གཞན་དང་གཞན་ཡང་ཕྲད་མི་འགྱུར།ཕྲད་བཞིན་པ་དང་ཕྲད་པ་དང༌།ཕྲད་པ་པོ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།ཕྲད་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བཞི་པའོ།།
The association of identical things or of different things is not proper.
Neither the associating nor the associated nor even the agent of association is evident.
 
 
15. svabhāvaparīkṣā pañcadaśamaṁ prakaraṇam|
觀有無品第十五
na saṁbhavaḥ svabhāvasya yuktaḥ pratyayahetubhiḥ| hetupratyayasaṁbhūtaḥ svabhāvaḥ kṛtako bhavet||1||
眾緣中有性 是事則不然性從眾緣出 即名為作法
།།རང་བཞིན་རྒྱུ་དང་རེན་ལས་ནི། འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།རྒྱུ་དང་རེན་ལས་བྱུང་བ་ཡི།རང་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར།
The occurrence of self-nature through causes and conditions is not proper. Self-nature that has occurred as a result of causes and conditions would be something that is made.
 
svabhāvaḥ kṛtako nāma bhaviṣyati punaḥ katham| akṛtrimaḥ svabhāvo hi nirapekṣaḥ paratra ca||2||
性若是作者 云何有此義性名為無作 不待異法成 །རང་བཞིན་བྱས་པ་ཅན་ཞེས་བྱར།ཇི་ལྟར་བུར་ན་རུང་བར་འགྱུར།རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང༌།གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། Again, how could there be a self-nature that is made? Indeed, an unmade self-nature is also non-contingent upon another.
 
kutaḥ svabhāvasyābhāve parabhāvo bhaviṣyati| svabhāvaḥ parabhāvasya parabhāvo hi kathyate||3||
法若無自性 云何有他性自性於他性 亦名為他性
རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ན༑གཞན་གི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད།གཞན་གི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནི།གཞན་གི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེས་བརོད།
In the absence of self-nature, whence an there be other-nature? For, self-nature of othernature is called other-nature.
 
svabhāvaparabhāvābhyāmṛte bhāvaḥ kutaḥ punaḥ| svabhāve parabhāve vā sati bhāvo hi sidhyati||4||
離自性他性 何得更有法若有自他性 諸法則得成
རང་བཞིན་དང་ནི་གཞན་དངོས་དགམ་གཏོགས་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད།རང་བཞིན་དང་ནི་དངོས་པོ་དགཡོད་ན་དངོས་པོ་འགྲུབ་པར་འགྱུར།
Without self-nature and other-nature, whence can there be an existent?
For, the existent is established only when there is self-nature or othernature.
 
bhāvasya cedaprasiddhirabhāvo naiva sidhyati| bhāvasya hyanyathābhāvamabhāvaṁ bruvate janāḥ||5||
有若不成者 無云何可成
因有有法故 有壞名為無
གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན།དངོས་མེད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི།དངོས་མེད་ཡིན་པར་སེ་བོ་སྨྲ།
When the existent is not established, the non-existent is also not established. It is, indeed, the change of the existent that people generally call the non-existent.
 
svabhāvaṁ parabhāvaṁ ca bhāvaṁ cābhāvameva ca| ye paśyanti na paśyanti te tattvaṁ buddhaśāsane||6||
若人見有無 見自性他性如是則不見 佛法真實義
གང་དག་རང་བཞིན་གཞན་དངོས་དང༌།དངོས་དང་དངོས་མེད་ཉིད་ལྟ་བ།དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ།དེ་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།
Those who perceive self-nature as well as other-nature, existence as well as non-existence, they do not perceive the truth embodied in the Buddha's message.
 
kātyāyanāvavāde cāstīti nāstīti cobhayam| pratiṣiddhaṁ bhagavatā bhāvābhāvavibhāvinā||7||
佛能滅有無 如化迦旃延經中之所說 離有亦離無
བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ།མཁེན་པས་ཀ་ཏ་ཡ་ན་ཡི།གདམ་ངག་ལས་ནི་ཡོད་པ་དང༌།མེད་པ་གཉིས་ཀའང་དགག་པ་མཛད།
In the admonition to Kātyāyana, the two theories [implying] 'exists' and 'does not mist' have been refuted by the Blessed One who is adept in existence as well as in non-existence.
 
yadyastitvaṁ prakṛtyā syānna bhavedasya nāstitā| prakṛteranyathābhāvo na hi jātūpapadyate||8||
若法實有性 後則不應異性若有異相 是事終不然
གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་ན།དེ་ནི་མེད་ཉིད་མི་འགྱུར་རོ།རང་བཞིན་གཞན་དུ་ འགྱུར་བ་ནི།ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། If existence were to be in term of primal nature, then there would not be its non-existence.
A change of primal nature is certainly not appropriate.
 
prakṛtau kasya cāsatyāmanyathātvaṁ bhaviṣyati| prakṛtau kasya ca satyāmanyathātvaṁ bhaviṣyati||9||
若法實有性 云何而可異若法實無性 云何而可異
རང་བཞིན་ཡོད་པ་མི་ཡིན་ན།གཞན་དུ་འགྱུར་པ་གང་གི་ཡིན།རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང༌།གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་རུང༌།
When primal nature is non-existent, whose change would there be?
When primal nature is existent, whose change would there be?
 
astīti śāśvatagrāho nāstītyucchedadarśanam| tasmādastitvanāstitve nāśrīyeta vicakṣaṇaḥ||10||
定有則著常 定無則著斷是故有智者 不應著有無
ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རག་པར་འཛིན།མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ།དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་ པ་ལ༑མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ།
"Exists" implies grasping after eternalism. "Dos not exist" implies the philosophy of annihilation. Therefore, a discerning person should not rely upon either existence or nonexistence.
 
asti yaddhi svabhāvena na tannāstīti śāśvatam| nāstīdānīmabhūtpūrvamityucchedaḥ prasajyate||11|| 若法有定性 非無則是常先有而今無 是則為斷滅
གང་ཞིག་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་པ།དེ་ནི་མེད་པ་མིན་པས་རག།སྔོན་བྱུང་ད་ལྟར་མེད་ཅེས་པ།དེས་ན་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།རང་བཞིན་བརག་པ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའོ།།
"Whatever that exists in terms of self-nature, that is not non-existent" implies eternalism, "It does not exist now, but existed before" implies annihilation.
 
 
16. bandhamokṣaparīkṣā ṣoḍaśamaṁ prakaraṇam|
觀縛解品第十六
 
saṁskārāḥ saṁsaranti cenna nityāḥ saṁsaranti te| saṁsaranti ca nānityāḥ sattve'pyeṣa samaḥ kramaḥ||1||
諸行往來者 常不應往來無常亦不應 眾生亦復然
།།གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཁོར་ཞེ་ན༑དེ་དག་རག་ན་མི་འཁོར་ཏེ།མི་རག་ན་ཡང་འཁོར་མི་འགྱུར།སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིམ་འདི་མཚུངས།
If it is assumed that dispositions transmigrate, they would not transmigrate as permanent entities. Neither do they transmigrate as impermanent entities. This method (of analysis) is applicable even in the case of a sentient being.
 
pudgalaḥ saṁsarati cetskandhāyatanadhātuṣu| pañcadhā mṛgyamāṇo'sau nāsti kaḥ saṁsariṣyati||2||
若眾生往來 陰界諸入中五種求盡無 誰有往來者
གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་ཞེ་ན།ཕུང་པོ་སེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ལ།དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན།མེད་ན་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར།
It may be assumed that a person trammigrates. Yet, such a person, sought for in the fivefold way in the aggregates, spheres (of sense) and elements, does not exist. Who then will transmigrate?
 
upādānādupādānaṁ saṁsaran vibhavo bhavet| vibhavaścānupādānaḥ kaḥ sa kiṁ saṁsariṣyati||3||
若從身至身 往來即無身若其無有身 則無有往來
ཉེ་བར་ལེན་ནས་ཉེར་ ལེན་པར།འཁོར་ན་སིད་པ་མེད་པར་འགྱུར།སིད་མེད་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན།དེ་གང་ཅི་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར།
Moving from one form of grasping ro another, there would be other-becoming. Who is this person who has ceased to be and is [therefore] non-grasping? Wherein does he transmigrate?
 
saṁskārāṇāṁ na nirvāṇaṁ kathaṁcidupapadyate| sattvasyāpi na nirvāṇaṁ kathaṁcidupapadyate||4||
諸行若滅者 是事終不然眾生若滅者 是事亦不然
འདུ་བྱེད་མ་ངན་འདའ་བར་ནི།ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་འཐད་དོ།སེམས་ཅན་མ་ངན་འདའ་བར་ཡང༌།ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འཐད་མི་འགྱུར།
The cessation of dispositions is somehow not appropriate. The cessation even of a sentient being is also not appropriate in any way.
 
na badhyante na mucyante udayavyayadharmiṇaḥ| saṁskārāḥ pūrvavatsattvo badhyate na na mucyate||5||
諸行生滅相 不縛亦不解眾生如先說 不縛亦不解
སེ་འཇིག་ཆོས་ཅན་ འདུ་བྱེད་རྣམས།མི་འཆིང་གོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡང༌།མི་འཆིང་གོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།
Disposition that are of the nature of uprising and ceasing are neither bound nor released. A sentient being, like the foregoing, is neither bound nor released.
 
bandhanaṁ cedupādānaṁ sopādāno na badhyate| badhyate nānupādānaḥ kimavastho'tha badhyate||6||
若身名為縛 有身則不縛無身亦不縛 於何而有縛
གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་འཆིང་ན།ཉེ་བར་ལེན་བཅས་འཆིང་མི་འགྱུར།ཉེ་བར་ལེན་མེད་མི་འཆིང་སྟེ།གནས་སྐབས་གང་ཞིག་འཆིང་བར་འགྱུར།
If grasping were to be considered a bondage, one who is with grasping is not being bound. Neither is one without grasping being bound. A person in which state is then bound?
 
badhnīyādbandhanaṁ kāmaṁ bandhyātpūrvaṁ bhavedyadi| na cāsti tat śeṣamuktaṁ gamyamānagatāgataiḥ||7||
若可縛先縛 則應縛可縛而先實無縛 餘如去來答
གལ་ཏེ་བཅིང་བྱའི་སྔ་རོལ་ན།འཆིང་བ་ཡོད་ན་འཆིང་ལ་རག།དེ་ཡང་མེད་དེ་ལྷག་མ་ནི།སོང་དང་མ་སོང་བགོམ་པས་བསྟན།
If it is assumed that bondage exists prior to the binding of that which is to be bound, that does not exist. The rest has been explained by [the analysis of] present moving, the moved and the not moved.
 
baddho na mucyate tāvadabaddho naiva mucyate| syātāṁ baddhe mucyamāne yugapadbandhamokṣaṇe||8||
縛者無有解 無縛亦無解縛時有解者 縛解則一時
རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གོལ་ཏེ།མ་བཅིངས་པ་ཡང་གོལ་མི་འགྱུར།བཅིངས་པ་གོལ་བཞིན་ཡིན་འགྱུར་ན།བཅིངས་དང་གོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར།
One who is bound is not released, nor is one who is not bound freed. When there is releasing of one who is bound, then there would be simultaneous occurrence of bondage and release.
 
nirvāsyāmyanupādāno nirvāṇaṁ me bhaviṣyati| iti yeṣāṁ grahasteṣāmupādānamahāgrahaḥ||9||
若不受諸法 我當得涅槃若人如是者 還為受所縛
བདག་ནི་ལེན་མེད་མ་ངན་འདའ།མང་འདས་བདག་གིར་འགྱུར་རོ་ཞེས།དེ་ལྟར་གང་དག་འཛིན་དེ་ཡི།ཉེར་ལེན་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན།
"Non-grasping, I shall be free. Freedom will then be mine." For whomsoever there is grasping in this manner, that will be a gigantic grasping.
 
na nirvāṇasamāropo na saṁsārāpakarṣaṇam| yatra kastatra saṁsāro nirvāṇaṁ kiṁ vikalpyate||10||
不離於生死 而別有涅槃實相義如是 云何有分別
གང་ལ་མ་ངན་འདས་བསེད་མེད།འཁོར་བ་བསལ་བའང་ཡོད་མིན་པ།དེ་ལ་འཁོར་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན།མ་ངན་འདས་པའང་ཅི་ཞིག་བརགབཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་པའོ།
Wherein here is neither the attribution of freedom nor the elimination nor of the life-process, what is it that is being discrimnated as life-process or as freedom?
 
 
17. karmaphalaparīkṣā saptadaśamaṁ prakaraṇam| 觀業品第十七
ātmasaṁyamakaṁ cetaḥ parānugrāhakaṁ ca yat| maitraṁ sa dharmastadbījaṁ phalasya pretya ceha ca||1|| 人能降伏心 利益於眾生是名為慈善 二世果報種
བདག་ཉིད་ལེགས་པར་སོམ་པ་དང༌།གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་བྱམས་སེམས་གང༌།དེ་ཆོས་དེ་ནི་འདི་གཞན་དུ།འབས་བུ་དག་གི་ས་བོན་ཡིན།
Self-restraint as well as benefitting others -- this is the friendly way and it constitutes the seed that bears fruit here as well as in the next life.
 
cetanā cetayitvā ca karmoktaṁ paramarṣiṇā| tasyānekavidho bhedaḥ karmaṇaḥ parikīrtitaḥ||2||
大聖說二業 思與從思生是業別相中 種種分別說
དྲང་སོང་མཆོག་གིས་ལས་རྣམས་ནི།སེམས་པ་དང་ནི་བསམ་པར་གསུངས།ལས་དེ་བདག་གི་བྱེ་བག་ནི།རྣམས་པ་དུ་མར་ཡོངས་སུ་བསགས།
The SupremeAsetic has said that action is volition as well as volitional.
Many distinct varieties of that action have also been expounded.
 
tatra yaccetanetyuktaṁ karma tanmānasaṁ smṛtam| cetayitvā ca yattūktaṁ tattu kāyikavācikam||3||
佛所說思者 所謂意業是所從思生者 即是身口業
དེ་ལ་ལས་གང་སེམས་པ་ཞེས།གསུངས་པ་དེ་ནི་ཡི་ཀིར་འདོད།བསམས་པ་ཞེས་ནི་གང་གསུངས་པ།དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིར་ཡིན།
Herein, what is called volition is reminisced as mental action.
Whatever is called volitional consists of the bodily and verbal.
 
vāgviṣpando'viratayo yāścāvijñaptisaṁjñitāḥ| avijñaptaya evānyāḥ smṛtā viratayastathā||4|| paribhogānvayaṁ puṇyamapuṇyaṁ ca tathāvidham| cetanā ceti saptaite dharmāḥ karmāñjanāḥ smṛtāḥ||5||
身業及口業 作與無作業如是四事中 亦善亦不善從用生福德 罪生亦如是及思為七法 能了諸業相
ངག་དང་བསོད་དང་མི་སྤོང་བའི།རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཞེས་བྱ་གང༌།སྤོང་བའི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་པ།གཞན་དག་ཀང་ནི་དེ་བཞིན་འདོད།
ལོངས་སོད་ལས་བྱུང་བསོད་ནམས་དང༌།བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ཚུལ་དེ་བཞིན།སེམས་པ་དང་ནི་ཆོས་དེ་བདུན།ལས་སུ་ མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན།
Whatever words and deeds that are associated with delight and designated as non-intimation, and also those others reminisced as nonintimation, but are assodated with --delight; similarly, merit as well as demerit consequent upon enjoyment, and finally, volition--these are reminisced as the seven things that are productive of action.
 
tiṣṭhatyā pākakālāccetkarma tannityatāmiyāt| niruddhaṁ cennirūddhaṁ satkiṁ phalaṁ janayiṣyati||6||
業住至受報 是業即為常若滅即無業 云何生果報
གལ་ཏེ་སིན་པའི་དུས་བར་དུ།གནས་ན་ལས་དེ་རག་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་འགགས་ན་འགགས་གྱུར་པ།ཇི་ལྟར་འབས་བུ་སེ་པར་འགྱུར།
If it is assumed that action remains during the time it is maturing, then it will approach permanence. If it is assumed to have ceased, then having ceased, how can it produce a fruit?
 
yo'ṅkuraprabhṛtirbījātsaṁtāno'bhipravartate| tataḥ phalamṛte bījātsa ca nābhipravartate||7||
如芽等相續 皆從種子生從是而生果 離種無相續
མྱུ་གུ་ལ་སོགས་རྒྱུན་གང་ནི།ས་བོན་ལས་ནི་མངོན་པར་འབྱུང༌།དེ་ལས་འབས་བུ་ས་བོན་ནི། མེད་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར།
Whatever series that begins with a sprout proceeds from a seed, and then produce a fruit. However, without a seed, such [a series] would not proceed.
 
bījācca yasmātsaṁtānaḥ saṁtānācca phalodbhavaḥ| bījapūrvaṁ phalaṁ tasmānnocchinnaṁ nāpi śāśvatam||8||
從種有相續 從相續有果先種後有果 不斷亦不常
གང་ཕྱིར་ས་བོན་ལས་རྒྱུན་དང༌།རྒྱུན་ལས་འབས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌།ལས་ནི་འབས་བུའི་སྔོན་འགོ་བ།དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རག་མ་ཡིན།
Since a series arises from a seed and a fruit arises from a series, a fruit that is preceded by a seed is, therefore, neither interrupted nor eternal.
 
yastasmāccittasaṁtānaścetaso'bhipravartate| tataḥ phalamṛte cittātsa ca nābhipravartate||9||
如是從初心 心法相續生從是而有果 離心無相續
སེམས་ཀི་རྒྱུན་ནི་གང་ཡིན་པ།སེམས་ལས་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར།དེ་ལས་འབས་བུ་སེམས་ལྟ་ཞིགམེད་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་མི་འགྱུར། Therefore, whatever thought-series there is, that proceeds from a thought and from that fruit.
That thought series would not proceed without a thought.
 
cittācca yasmātsaṁtānaḥ saṁtānācca phalodbhavaḥ| karmapūrvaṁ phalaṁ tasmānnocchinnaṁ nāpi śāśvatam||10||
從心有相續 從相續有果先業後有果 不斷亦不常
གང་ཕྱིར་སེམས་ལས་རྒྱུན་དང་ནི།རྒྱུན་ལས་འབས་བུ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌།ལས་ནི་འབས་བུའི་སྔོན་འགོ་བ།དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རག་མ་ཡིན།
Since a continuous series arises from thought and from the continuous series the uprising of a fruit, the fruit that is preceded by action is neither interrupted nor eternal.
 
dharmasya sādhanopāyāḥ śuklāḥ karmapathā daśa| phalaṁ kāmaguṇāḥ pañca dharmasya pretya ceha ca||11||
能成福德者 是十白業道二世五欲樂 即是白業報
དཀར་པོའི་ལས་ཀི་ལམ་བཅུ་པོ།ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཡི་ཐབས་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཀི་འབས་བུ་འདི་གཞན་དུ།འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྔའོ།
The ten pure paths of action are the means of achieving good. The five strands of sense pleasure represent the fruit of good, here as well as in the next life.
 
bahavaśca mahāntaśca doṣāḥ syurapi kalpanā| yadyeṣā tena naivaiṣā kalpanātropapadyate||12||
若如汝分別 其過則甚多是故汝所說 於義則不然
གལ་ཏེ་བརག་པ་དེར་འགྱུར་ན།ཉེས་པ་ཆེན་པོ་མང་པོར་འགྱུར།དེ་ལྟ་བས་ན་བརག་པ་དེ།འདིར་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
If there were to be such a thought, there would be many a great error.
Therefore, such a thought is not appropriate here.
 
imāṁ punaḥ pravakṣyāmi kalpanāṁ yātra yojyate| buddhaiḥ pratyekabuddhaiśca śrāvakaiścānuvarṇitām||13||
今當復更說 順業果報義
諸佛辟支佛 賢聖所稱歎
སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རང་རྒྱལ་དང༌།ཉན་ཐོས་རྣམས་ ཀིས་གང་གསུངས་པའི།བརག་པ་གང་ཞིག་འདིར་འཐད་པ།དེ་ནི་རབ་ཏུ་བརོད་པར་བྱ།
Moreover, I shall expound the following thought which is appropriate and which has been extolled by the Buddhas, the self-enlightened ones and the disciples.
 
pat(t)raṁ yathāvipraṇāśastatharṇamiva karma ca| caturvidho dhātutaḥ sa prakṛtyāvyākṛtaśca saḥ||14||
不失法如券 業如負財物此性則無記 分別有四種
ཇི་ལྟར་དབང་རྒྱ་དེ་བཞིན་ཆུང༌།མི་ཟ་ལས་ནི་བུ་ལོན་བཞིན།དེ་ནི་ཁམས་ལས་རྣམ་པ་བཞི།དེ་ཡང་རང་བཞིན་ལུང་མ་བསྟན།
Like an imperishable promissory note, so is debt as well as action.
It is fourfold in terms of realms and indeterminate in terms of primal nature.
 
prahāṇato na praheyo bhāvanāheya eva vā| tasmādavipraṇāśena jāyate karmaṇāṁ phalam||15||
見諦所不斷 但思惟所斷以是不失法 諸業有果報
སྤོང་བས་སྤང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།། བསོམ་པས་སྤང་བ་ཉིད་ཀང་ཡིན།དེ་ཕྱིར་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིས།ལས་ཀི་འབས་བུ་སེད་པར་འགྱུར།
That [i.e., the imperishable karma would not be relinquished by simple relinquishing. It is to be relinquished only through cultivation. Thus, through the imperishable arises the fruit of action.
 
prahāṇataḥ praheyaḥ syātkarmaṇaḥ saṁkrameṇa vā| yadi doṣāḥ prasajyeraṁstatra karmavadhādayaḥ||16||
若見諦所斷 而業至相似
則得破業等 如是之過咎
གལ་ཏེ་སྤོང་བས་སྤང་བ་དང༌།ལས་འཕོ་བ་ཡིས་འཇིག་འགྱུར་ན།དེ་ལ་ལས་འཇིག་ལ་སོགས་པའི།སོན་རྣམས་སུ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར།
If it is to be relinquished through simple relinquishing or through the transformation of action, then there would follow a variety of errors such as the destruction of actions.
 
sarveṣāṁ viṣabhāgānāṁ sabhāgānāṁ ca karmaṇām| pratisaṁdhau sadhātūnāmeka utpadyate tu saḥ||17||
一切諸行業 相似不相似一界初受身 爾時報獨生
ཁམས་མཚུངས་ལས་ནི་ཆ་མཚུངས་དང༌།ཆ་མི་མཚུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀི།དེ་ནི་ཉིང་མཚམས་སོར་བའི་ཚེ།གཅིག་པོ་ཁོ་ན་སེ་བར་འགྱུར།
Of all thee actions, whether dissimilar or similar, belonging to certain realms, only one would arise at the moment of birth [of a being].
 
 



karmaṇaḥ karmaṇo dṛṣṭe dharma utpadyate tu saḥ| dviprakārasya sarvasya vipakke'pi ca tiṣṭhati||18||
如是二種業 現世受果報或言受報已 而業猶故在
མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་གཉིས་པོ། ཀུན་གི་ལས་དང་ལས་ཀི་དེ། ཐ་དད་པར་ནི་སེ་འགྱུར་ཞིང༌། རྣམ་པར་སིན་ཀང་གནས་པ་ཡིན།
That [imperishable] arises in the present life, corresponding to all the actions having dual natures [similar and dissimilar, good and bad, etc.] and stays so even when matured.

phalavyatikramādvā sa maraṇādvā nirudhyate| anāsravaṁ sāsravaṁ ca vibhāgaṁ tatra lakṣayet||19||
若度果已滅 若死已而滅
於是中分別 有漏及無漏
དེ་ནི་འབས་བུ་འཕོ་བ་དང༌།ཤི་བར་གྱུར་ན་འགག་པར་འགྱུར།དེ་ཡི་རྣམ་དབྱེ་ཟག་མེད་དང༌།ཟག་དང་བཅས་པར་ཤེས་པར་བྱ།
That [imperishable] ceases as result of the interruption of the fruit or as a result of death.
Herein, a distinction between one with influxes and the one without influxes is to be signified.
 
śūnyatā ca na cocchedaḥ saṁsāraśca na śāśvatam| karmaṇo'vipraṇāśaśca dharmo buddhena deśitaḥ||20||
雖空亦不斷 雖有亦不常業果報不失 是名佛所說
སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཚད་མེད་དང༌།འཁོར་བ་དང་ནི་རག་པ་མིན།ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཆོས།སངས་རྒྱས་ཀིས་ནི་བསྟན་པ་ཡིན།
Emptiness, however, is not annihilation; life-process is also not eternal; the imperishability is of action -- such is the doctrine taught by the Buddha.
 
karma notpadyate kasmāt niḥsvabhāvaṁ yatastataḥ| yasmācca tadanutpannaṁ na tasmādvipraṇaśyati||21||
諸業本不生 以無定性故諸業亦不滅 以其不生故
གང་ཕྱིར་ལས་ནི་སེ་བ་མེད།འདི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་དེའི་ཕྱིར།གང་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་སེས་པ།དེ་ཕྱིར་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་རོ།
Why does action not arise? Because it is without self-nature. Since it is non-arisen, it does not perish.
 
karma svabhāvataścetsyācchāśvataṁ syādasaṁśayam| akṛtaṁ ca bhavetkarma kriyate na hi śāśvatam||22||
若業有性者 是則名為常
不作亦名業 常則不可作
གལ་ཏེ་ལས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད།རག་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།ལས་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་འགྱུར།རག་ལ་བྱ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ།
If it is assumed that action comes to be from self-nature, it certainly will be eternal, and action would also be uncaused, for that which is eternal is, indeed, not caused.
 
akṛtābhyāgamabhayaṁ syātkarmākṛtakaṁ yadi| abrahmacaryavāsaśca doṣastatra prasajyate||23||
若有不作業 不作而有罪不斷於梵行 而有不淨過
ཅི་སྟེ་ལས་ནི་མ་བྱས་ན།མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་འཇིགས་འགྱུར།ཚངས་སོད་གནས་པ་མ་ཡིན་པའང༌།དེ་ལ་སོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར།
If an action were not performed [by the individual], then there would be fear of being confronted by something not performed [by him]. An ignoble life as well as error would follow from this.
 
vyavahārā virudhyante sarva eva na saṁśayaḥ| puṇyapāpakṛtornaiva pravibhāgaśca yujyate||24||
是則破一切 世間語言法作罪及作福 亦無有差別
ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཉིད་དང་ཡང༌།འགལ་བར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད།བསོད་ནམས་དང་ནི་སིག་བྱེད་པའི། རྣམ་པར་དབྱེ་བའང་འཐད་མི་འགྱུར།
Undoubtedly, all conventions would then be contradicted. The distinction between the performance of merit and evil will also not be proper.
 
tadvipakvavipākaṁ ca punareva vipakṣyati| karma vyavasthitaṁ yasmāttasmātsvābhāvikaṁ yadi||25||
若言業決定 而自有性者受於果報已 而應更復受
དེ་ནི་རྣམ་སིན་སིན་འགྱུར་པ།ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་སིན་འགྱུར།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི།གང་ཕྱིར་ལས་གནས་དེ་ཡི་ཕྱིར།
If action were to be determined, because it possesses self-nature, then a maturity that has matured will again mature.
 
karma kleśātmakaṁ cedaṁ te ca kleśā na tattvataḥ| na cette tattvataḥ kleśāḥ karma syāttattvataḥ katham||26||
若諸世間業 從於煩惱生是煩惱非實 業當何有實
ལས་འདི་ཉོན་མོངས་དག་ཉིད་ལ། ཉོན་མོངས་དེ་དག་ཡང་དག་མིན།གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་ ཡང་དག་མིན།ལས་ནི་ཡང་དག་ཇི་ལྟར་ཡིན།
If this action is associated with defilements, these defilements, in turn, are not found in themselves. If defilements are not in themselves, how could there be an action in itself?
 
karma kleśāśca dehānāṁ pratyayāḥ samudāhṛtāḥ| karma kleśāśca te śūnyā yadi deheṣu kā kathā||27||
諸煩惱及業 是說身因緣煩惱諸業空 何況於諸身
ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི།ལུས་རྣམས་ཀི་ནི་རེན་དུ་བསྟན།གལ་ཏེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ།དེ་སྟོང་ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་བརོད།
Action and defilements are specified as the conditions of the [different] bodies. However, if these actions and defilements are empty, what could be said about the bodies?
 
avidyānivṛto jantustṛṣṇāsaṁyojanaśca saḥ| sa bhoktā sa ca na karturanyo na ca sa eva saḥ||28||
無明之所蔽 愛結之所縛而於本作者 不即亦不異
མ་རིག་བསིབས་པའི་སེ་བོ་གང༌།སེད་ལྡན་དེ་མི་ཟ་བ་པོ།དེ་ཡང་བྱེད་ ལས་གཞན་མིན་ཞིང༌།དེ་ཉིད་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།
A sentient being, beclouded by ignorance, is also fettered by craving.
As an experiencer, he is neither identical with nor different from the agent.
 
na pratyayasamutpannaṁ nāpratyayasamutthitam| asti yasmādidaṁ karma tasmātkartāpi nāstyataḥ||29||
業不從緣生 不從非緣生是故則無有 能起於業者
གང་གི་ཕྱིར་ན་ལས་འདི་ནི།རེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང༌།རེན་མིན་ལས་བྱུང་ཡོད་མིན་པ།དེ་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མེད།
Since this action does not exist as arisen from a condition nor as issuing forth from a noncondition, even an agent does not exist.
 
karma cennāsti kartā ca kutaḥ syātkarmajaṁ phalam| asatyatha phale bhoktā kuta eva bhaviṣyati||30||
無業無作者 何有業生果若其無有果 何有受果者
གལ་ཏེ་ལས་དང་བྱེད་མེད་ན།ལས་སེས་འབས་བུ་ག་ལ་ཡོད།ཅི་སྟེ་འབས་བུ་ ཡོད་མིན་ན།ཟ་བ་པོ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།
If both action and agent are non-existent, what could there be the fruit born of action?
When there is no fruit, where can there be an experiencer?
 
yathā nirmitakaṁ śāstā nirmimītarddhisaṁpadā| nirmito nirmimītānyaṁ sa ca nirmitakaḥ punaḥ||31||
如世尊神通 所作變化人如是變化人 復變作化人
ཇི་ལྟར་སྟོན་པས་སྤྲུལ་པ་ནི།རྫུ་འཕྲུལ་ཕུན་ཚོགས་ཀིས་སྤྲུལ་ཞིང༌།སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ན།སླར་ཡང་གཞན་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟར།
Just as a teacher, through psydso-kinetic power, were to create a figure, and this created figure were to create another, that in turn would be a created.
 
tathā nirmitakākāraḥ kartā karma ca tatkṛtam| tadyathā nirmitenānyo nirmito nirmitastathā||32||
如初變化人 是名為作者變化人所作 是則名為業
དེ་བཞིན་བྱེད་པོ་དེ་ལས་གང༌།བྱས་པའང་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་པ་བཞིན།དཔེར་ན་ སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་གཞན་ཞིག།སྤྲུལ་པ་མཛད་པ་དེ་བཞིན་ནོ།
In the same way, an agent is like a created form and his action is like his creation.
It is like the created form created by anther who is created.
 
kleśāḥ karmāṇi dehāśca kartāraśca phalāni ca| gandharvanagarākārā marīcisvapnasaṁnibhāḥ||33||
諸煩惱及業 作者及果報皆如幻與夢 如炎亦如嚮
ཉོན་མོངས་ལས་དང་ལུས་རྣམས་དང༌།བྱེད་པ་པོ་དང་འབས་བུ་དག།དྲི་ཟའི་གོང་ཁེར་ལྟ་བུ་དང༌།སིག་རྒྱུ་རི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན།ལས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་བདུན་པའོ།།
Defilements, actions and bodies, agents as well as fruits, all these are similar to the cities of the gandharvas, are comparable to mirages and dreams.
 
 
18. ātmaparīkṣā aṣṭādaśamaṁ prakaraṇam| 觀法品第十八
ātmā skandhā yadi bhavedudayavyayabhāgbhavet| skandhebhyo'nyo yadi bhavedbhavedaskandhalakṣaṇaḥ||1||
若我是五陰 我即為生滅
若我異五陰 則非五陰相
།།གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན།སེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན།ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར།
If the self were to be identical with the aggregates, it will partake of uprising and ceasing. If it were to be different from aggregates, it would have the characteristics of the non-aggregates.
 
ātmanyasati cātmīyaṁ kuta eva bhaviṣyati| nirmamo nirahaṁkāraḥ śamādātmātmanīnayoḥ||2||
若無有我者 何得有我所滅我我所故 名得無我智
བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།བདག་གི་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།བདག་དང་བདག་གི་ཞི་བའི་ཕྱིར།ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་འགྱུར།
In the absence of a self, how can there be something that belongs to the self? From the appeasement of the modes of self and self hood, one abstains from crating the notions of "mine" and "I."
 
nirmamo nirahaṁkāro yaśca so'pi na vidyate| nirmamaṁ nirahaṁkāraṁ yaḥ paśyati na paśyati||3||
得無我智者 是則名實觀得無我智者 是人為希有
ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་གང༌།དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་པར།གང་གིས་མཐོང་བས་མི་མཐོང་ངོ༌།
Whosoever is free from selfishness and egoism, he too is not evident.
Whoever perceives someone as free from selfishness and egoism, he too does not perceive.
 
mametyahamiti kṣīṇe bahirdhādhyātmameva ca| nirudhyata upādānaṁ tatkṣayājjanmanaḥ kṣayaḥ||4||
內外我我所 盡滅無有故
諸受即為滅 受滅則身滅
ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དག་ལ།བདག་དང་བདག་གི་སྙམ་ཟད་ན།ཉེ་བར་ལེན་པ་འགག་འགྱུར་ཞིང༌།དེ་ཟད་པས་ན་སེ་བ་ཟད།
When views perpining to "mine" and "I”, whether they are associated with the internal or the external, have waned, then grasping comes to cease. With the waiting of that [[[grasping]]], there is waning of birth.
 
karmakleśakṣayānmokṣaḥ karmakleśā vikalpataḥ| te prapañcātprapañcastu śūnyatāyāṁ nirudhyate||5||
業煩惱滅故 名之為解脫業煩惱非實 入空戲論滅
ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར།ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམ་རོག་ལས།དེ་དག་སོས་ལས་སོས་པ་ནི།སྟོང་པ་ཉིད་ཀིས་འགག་པར་འགྱུར།
On the waning of defilements of action, there is release. Defilements of action belong to one who discriminates, and these in nun result from obsession. Obsession, in its turn, ceases within the context of emptiness.
 
ātmetyapi prajñapitamanātmetyapi deśitam| buddhairnātmā na cānātmā kaścidityapi deśitam||6||
諸佛或說我 或說於無我諸法實相中 無我無非我
བདག་གོ་ཞེས་ཀང་བཏགས་གྱུར་ཅིང༌།།བདག་མེད་ཅེས་ཀང་བསྟན་པར་གྱུར།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀིས་བདག་དང་ནི།།བདག་མེད་འགའ་མེད་ཅེས་ཀང་ བསྟན།
The Buddha's have make known the conception of self and taught the doctrine of no-self. At the same time, they have not spoken of something as the self or as the non-self.
 
nivṛttamabhidhātavyaṁ nivṛtte cittagocare| anutpannāniruddhā hi nirvāṇamiva dharmatā||7||
諸法實相者 心行言語斷
無生亦無滅 寂滅如涅槃
བརོད་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་སྟེ།སེམས་ཀི་སོད་ཡུལ་ལྡོག་པས་སོ།མ་སེས་པ་དང་མ་འགགས་པ།ཆོས་ཉིད་མ་ངན་འདས་དང་མཚུངས།
When the sphere of though has ceased, that which is to be designated also has ceased. Like freedom, the nature of things in non-arisen and non-ceased.
 
sarvaṁ tathyaṁ na vā tathyaṁ tathyaṁ cātathyameva ca| naivātathyaṁ naiva tathyametadbuddhānuśāsanam||8||
一切實非實 亦實亦非實非實非非實 是名諸佛法
ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན།ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཉིད།ཡང་དག་མིན་མིན་ཡང་དག་མིན།དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རེས་བསྟན་པའོ།
Everything is such, not such, both such and not such, and neither such and not such: this is the Buddha's admonition.
 
aparapratyayaṁ śāntaṁ prapañcairaprapañcitam| nirvikalpamanānārthametattattvasya lakṣaṇam||9||
自知不隨他 寂滅無戲論無異無分別 是則名實相
གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་དང༌།སོས་པ་རྣམས་ཀིས་མ་སོས་པ།རྣམ་རོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མེད།དེ་ནི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དོ།
Independently realized, peaceful, unobsessed by obsessions, without discriminations and a variety of meanings: such is the characteristic of truth.
 
pratītya yadyadbhavati na hi tāvattadeva tat| na cānyadapi tattasmānnocchinnaṁ nāpi śāśvatam||10||
若法從緣生 不即不異因是故名實相 不斷亦不常
གང་ལ་བརེན་ཏེ་གང་འབྱུང་བ།དེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་མིན།དེ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ཕྱིར།དེ་ཕྱིར་ཆད་མིན་རག་མ་ཡིན།
Whatever that arises depending upon whatever, that is not identical nor different from it. Therefore, it is neither annihilated nor eternal.
 
anekārthamanānārthamanucchedamaśāśvatam| etattallokanāthānāṁ buddhānāṁ śāsanāmṛtam||11||
不一亦不異 不常亦不斷是名諸世尊 教化甘露味
སངས་རྒྱས་འཇིག་རེན་མགོན་རྣམས་ཀི།བསྟན་པ་བདུད་རྩིར་གྱུར་པ་དེ།དོན་གཅིག་མ་ཡིན་ཐ་དད་མིན། ཆད་པ་མ་ཡིན་རག་མ་ཡིན།
That is without a variety of meanings or one single meaning, it is not annihilation nor is it eternal. Such, it is reminisced, is the immortal message of the Buddhas, the patrons of the world.
 
saṁbuddhānāmanutpāde śrāvakāṇāṁ punaḥ kṣaye| jñānaṁ pratyekabuddhānāmasaṁsargātpravartate||12||
若佛不出世 佛法已滅盡諸辟支佛智 從於遠離生
རོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང༌།ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཟད་གྱུར་ཀང༌།རང་སངས་རྒྱས་ཀི་ཡེ་ཤེས་ནི།སྟོན་པ་མེད་ལས་རབ་ཏུ་སེ།བདག་དང་ཆོས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅྭ་བརྒྱད་པའོ།།
When the fully enlightened ones do not appear; on the waning of disciples; the wisdom of the self-enlightened ones proceeds without association.
 
 
19. kālaparīkṣā ekonaviṁśatitamaṁ prakaraṇam|
觀時品第十九
 
pratyutpanno'nāgataśca yadyatītamapekṣya hi| pratyutpanno'nāgataśca kāle'tīte bhaviṣyataḥ||1||
若因過去時 有未來現在未來及現在 應在過去時
།།ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།གལ་ཏེ་འདས་ལ་ལྟོས་གྱུར་ན།ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།
If the present and the future exist contingent upon the pat, then the present and the future would be in the past time.
 
pratyutpanno'nāgataśca na stastatra punaryadi| pratyutpanno'nāgataśca syātāṁ kathamapekṣya tam||2||
若過去時中 無未來現在未來現在時 云何因過去
ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།གལ་ཏེ་དེ་ན་མེད་གྱུར་ན།ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ།ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར།
Again, if the present and the future were not to exist therein [i. e., in the past], how could the present and the future be contingent upon that?
 
anapekṣya punaḥ siddhirnātītaṁ vidyate tayoḥ| pratyutpanno'nāgataśca tasmātkālo na vidyate||3||
不因過去時 則無未來時亦無現在時 是故無二時
འདས་པ་ལ་ནི་མ་ལྟོས་པར།དེ་གཉིས་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན།དེ་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང༌།མ་འོངས་དུས་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན།
Moreover, non-contingent upon the past, theit [i.e. of the prerent and future] establishment is not evident. Therefore, neither a present nor a future time is evident.
 
etenai vāvaśiṣṭau dvau krameṇa parivartakau|
uttamādhamamadhyādīnekatvādīṁśca lakṣayet||4||
以如是義故 則知餘二時上中下一異 是等法皆無
རིམ་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་ཉིད་ཀིས།ལྷག་མ་གཉིས་པོ་བསྣོར་བ་དང༌།མཆོག་དང་ཐ་མ་འབིང་ལ་སོགས།གཅིག་ལ་སོགས་པའང་ཤེས་པར་བྱ།
Following the same method, the remaining two periods of [time] as well as related concepts such as the highest, the lowest and the middle, and also identity, etc. should be characterized.
 
nāsthito gṛhyate kālaḥ sthitaḥ kālo na vidyate| yo gṛhyetāgṛhītaśca kālaḥ prajñapyate katham||5||
時住不可得 時去亦叵得時若不可得 云何說時相
མི་གནས་དུས་ནི་འཛིན་མི་བྱེད།།གང་ཞིག་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དུས།གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།མ་བཟུང་དུས་ནི་ཇི་ལྟར་གདགས།
A non-static time is not observed, A static time is not evident, Even if the unobserved time were to be observed, how can it' be made known?
 
bhāvaṁ pratītya kālaścetkālo bhāvādṛte kutaḥ| na ca kaścana bhāvo'sti kutaḥ kālo bhaviṣyati||6||
因物故有時 離物何有時物尚無所有 何況當有時
གལ་ཏེ་དུས་ནི་དངོས་བརེན་ཏེ།།དངོས་མེད་དུས་ནི་ག་ལ་ཡོད།།དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་མིན་ན།དུས་ལྟ་ཡོད་ པར་ག་ལ་འགྱུར།
དུས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཅུ་དགུ་པའོ།།
If it is assumed that time exists depending upon an existent, how can there be time without an existent? No existent with whatsoever found to exist. Where can time be?
 
 
20. sāmagrīparīkṣā viṁśatitamaṁ prakaraṇam|
觀因果品第二十
 
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryā jāyate yadi| phalamasti ca sāmagryāṁ sāmagryā jāyate katham||1||
若眾緣和合 而有果生者和合中已有 何須和合生
།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི།ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སེ་འགྱུར་ཞིང༌།ཚོགས་ལ་འབས་བུ་ཡོད་ན་ནི།ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སེ།
If the effect were to arise from a harmony of cause and conditions, and if it were to exist in the harmony, how can it arise from the harmony?
 
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryā jāyate yadi| phalaṁ nāsti ca sāmagryāṁ sāmagryā jāyate katham||2||
若眾緣和合 是中無果者云何從眾緣 和合而果生
གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི།ཚོགས་པ་ཉིད་ ལས་སེ་འགྱུར་ཞིང༌།ཚོགས་ལ་འབས་བུ་མེད་ན་ནི།ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་སེ།
If the effect were to arise from a harmony of cause and conditions and if it were not to exist in the harmony, how can it arise from the harmony?
 
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryāmasti cetphalam| gṛhyeta nanu sāmagryāṁ sāmagryāṁ ca na gṛhyate||3||
若眾緣和合 是中有果者和合中應有 而實不可得
གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི།ཚོགས་ལ་འབས་བུ་ཡོད་ན་ནི།ཚོགས་ལ་གཟུང་དུ་ཡོད་རིགས་ན།ཚོགས་པ་ཉིད་ལ་གཟུང་དུ་མེད།
If it is assumed that the effect exists in the harmony of cause and conditions, should it not be observed in the harmony? However, it is not observed in the harmony.
 
hetośca pratyayānāṁ ca sāmagryāṁ nāsti cetphalam| hetavaḥ pratyayāśca syurahetupratyayaiḥ samāḥ||4||
若眾緣和合 是中無果者是則眾因緣 與非因緣同
གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་ཀི།ཚོགས་ ལ་འབས་བུ་མེད་ན་ནི།རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་རེན་དག་ཀང༌།རྒྱུ་རེན་མ་ཡིན་མཚུངས་པར་འགྱུར།
If the effect were not to exist in the harmony of cause and conditions, then the cause and conditions would be comparable to non-cause and non-conditions.
 
hetukaṁ phalasya dat(t)vā yadi heturnirudhyate| yaddattaṁ yanniruddhaṁ ca hetorātmadvayaṁ bhavet||5||
若因與果因 作因已而滅是因有二體 一與一則滅
གལ་ཏེ་རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ལ།རྒྱུ་བྱིན་ནས་ནི་འགག་འགྱུར་ན།གང་བྱིན་པ་དང་གང་འགགས་པའི།རྒྱུ་ཡི་བདག་ཉིད་གཉིས་སུ་འགྱུར།
If the cause were to cease having passed on that causal status to the effect, then there would be two forms of the cause: the given and the ceased.
 
hetuṁ phalasyādatvā ca yadi heturnirudhyate| hetau niruddhe jātaṁ tatphalamāhetukaṁ bhavet||6||
若因不與果 作因已而滅因滅而果生 是果則無因
གལ་ཏེ་རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ལ། རྒྱུ་མ་བྱིན་པར་འགག་འགྱུར་ན།རྒྱུ་འགགས་ནས་ནི་སེས་པ་ཡི།འབས་བུ་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་འགྱུར།
If the cause were to ease without passing on the causal status to the effect, then the effect that is born when the cause has ceased would be without a cause.
 
phalaṁ sahaiva sāmagryā yadi prādurbhavetpunaḥ| ekakālau prasajyete janako yaśca janyate||7||
若眾緣合時 而有果生者生者及可生 則為一時俱
གལ་ཏེ་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།འབས་བུ་ཡང་ནི་སེ་འགྱུར་ན།སེད་པར་བྱེད་དང་བསེད་བྱ་གང༌།དུས་གཅིག་པར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར།
If, again, the effect were to appear together with the harmony, then it would follow that the producer and the produce are contemporaneous.
 
pūrvameva ca sāmagryāḥ phalaṁ prādurbhavedyadi| hetupratyayanirmuktaṁ phalamāhetukaṁ bhavet||8||
若先有果生 而後眾緣合此即離因緣 名為無因果
གལ་ཏེ་ཚོགས་པའི་སྔ་རོལ་ དུ༑འབས་བུ་སེས་པར་གྱུར་ན་ནི།རྒྱུ་དང་རེན་རྣམས་མེད་པ་ཡི།འབས་བུ་རྒྱུ་མེད་འབྱུང་བར་འགྱུར།
If the effect were to appear even prior to the harmony, the effect, distinct from causes and conditions, would be without a cause.
 
niruddhe cetphalaṁ hetau hetoḥ saṁkramaṇaṁ bhavet| pūrvajātasya hetośca punarjanma prasajyate||9||
若因變為果 因即至於果是則前生因 生已而復生
གལ་ཏེ་རྒྱུ་འགགས་འབས་བུ་ན།རྒྱུ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཕོ་བར་འགྱུར།སྔོན་སེས་པ་ཡི་རྒྱུ་ཡང་ནི།ཡང་སེ་བར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར།
If it is assumed that when the cause has ceased to exist, the effect would become the transformation of the cause, then it follows that there is a rebirth of a cuase that was already born.
 
janayetphalamutpannaṁ niruddho'staṁgataḥ katham| tiṣṭhannapi kathaṁ hetuḥ phalena janayedvṛtaḥ||10||
云何因滅失 而能生於果又若因在果 云何因生果
འགགས་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིས། འབས་བུ་སེས་པ་ཇི་ལྟར་སེད།འབས་བུ་དང་ནི་འབེལ་བའི་རྒྱུ།གནས་པས་ཀང་ནི་ཇི་ལྟར་སེད།
How can a cause that has ceased, has reached its end, give rise to an effect that is already arisen? How can a cause, even though enduring, produce an effect, when it is separated from the latter?
 
athāvṛtaḥ phalenāsau katamajjanayetphalam| na hyadṛṣṭvā vā dṛṣṭvā vā heturjanayate phalam||11||
若因遍有果 更生何等果因見不見果 是二俱不生
ཅི་སྟེ་རྒྱུ་འབས་མ་འབེལ་ན།འབས་བུ་གང་ཞིག་སེད་པར་བྱེད།རྒྱུས་ནི་མཐོང་དང་མ་མཐོང་བར།འབས་བུ་སེད་པར་མི་བྱེད་དོ།
What muse, even if it were not separated from the effect, will give rise to the effect? A cause does not produce an effect either imperceptibly or perceptibly.
 
nātītasya hyatītena phalasya saha hetunā| nājātena na jātena saṁgatirjātu vidyate||12||
若言過去因 而於過去果未來現在果 是則終不合
འབས་བུ་འདས་པ་རྒྱུ་འདས་དང༌།མ་སེས་པ་དང་སེས་པ་དང༌།ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་པ་ནི།ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
Indeed, the assemblage of a past effect with a put or a future or a present cause is not evident.
 
na jātasya hyajātena phalasya saha hetunā| nātītena na jātena saṁgatirjātu vidyate||13||
若言現在因 而於現在果未來過去果 是則終不合
འབས་བུ་སེས་པ་རྒྱུ་མ་སེས།འདས་པ་དང་ནི་སེས་པ་དང༌།ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་པ་ནི།ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
Indeed, an assemblage of the present effect with a future or a past or a present cause is not evident.
 
nājātasya hi jātena phalasya saha hetunā| nājātena na naṣṭena saṁgatirjātu vidyate||14||
若言未來因 而於未來果現在過去果 是則終不合
འབས་བུ་མ་སེས་རྒྱུ་སེས་དང༌།མ་སེས་པ་དང་འདས་པ་དང༌། ལྷན་ཅིག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་ནི།ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
Indeed, as assemblage of the future effect with a present or a future or a past cause is not evident.
 
asatyāṁ saṁgatau hetuḥ kathaṁ janayate phalam| satyāṁ vā saṁgatau hetuḥ kathaṁ janayate phalam||15||
若不和合者 因何能生果若有和合者 因何能生果
ཕྲད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ཇི་ལྟར་སེད།ཕྲད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང༌།རྒྱུས་ནི་འབས་བུ་ཇི་ལྟར་སེད།
When an assemblage does not exist, how can a cause produce an effcct?
When an assemblage exists, how can a cause produce an effect?
 
hetuḥ phalena śūnyaścetkathaṁ janayate phalam| hetuḥ phalenāśūnyaścetkathaṁ janayate phalam||16||
若因空無果 因何能生果若因不空果 因何能生果
གལ་ཏེ་འབས་བུས་སྟོང་པའི་རྒྱུས།ཇི་ལྟར་འབས་བུ་སེད་པར་བྱེད།གལ་ཏེ་འབས་བུས་མི་སྟོང་རྒྱུས།ཇི་ལྟར་འབས་བུ་སེད་པར་བྱེད།
Hit is assumed that the cause is empty of an effect, how can it praduce an effect? If it is assumed that the cause is not empty of an effect, how can it produce an effect?
 
phalaṁ notpatsyate'śūnyamaśūnyaṁ na nirotsyate| aniruddhamanutpannamaśūnyaṁ tadbhaviṣyati||17||
果不空不生 果不空不滅以果不空故 不生亦不滅
འབས་བུ་མི་སྟོང་སེ་མི་འགྱུར།མི་སྟོང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ།མི་སྟོང་དེ་ནི་མི་འགགས་དང༌།མ་སེས་པར་ཡང་འགྱུར་པ་ཡིན།
A non-empty effect will not arise; a non-empty effect will not cease.
For, the non-ceased and non-arisen will also be the non-empty.
 
kathamutpatsyate śūnyaṁ kathaṁ śūnyaṁ nirotsyate| śūnyamapyaniruddhaṁ tadanutpannaṁ prasajyate||18||
果空故不生 果空故不滅以果是空故 不生亦不滅
སྟོང་པ་ཇི་ལྟར་སེ་འགྱུར་ཞིང༌།སྟོང་པ་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར།སྟོང་པ་དེ་ཡང་མ་འགགས་དང༌།མ་སེས་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར།
How will the empty arise and how will the empty cease?
If something is empty, it follows that it is non-ceased and non-arisen.
 
hetoḥ phalasya caikatvaṁ na hi jātūpapadyate| hetoḥ phalasya cānyatvaṁ na hi jātūpapadyate||19||
因果是一者 是事終不然因果若異者 是事亦不然
རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཅིག་ཉིད་དུ།ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཞན་ཉིད་དུ།ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།
The identity of cause and effect is indeed not appropriate. The difference between cause and effect is indeed not appropriate.
 
ekatve phalahetvoḥ syādaikyaṁ janakajanyayoḥ| pṛthaktve phalahetvoḥ syāttulyo heturahetunā||20||
若因果是一 生及所生一若因果是異 因則同非因
རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཅིག་ཉིད་ན།བསེད་བྱ་སེད་བྱེད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར།རྒྱུ་དང་འབས་བུ་གཞན་ཉིད་ན།རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་མཚུངས་པར་འགྱུར།
If there were to be identity of cause and effect, then there would be oneness of producer and the produce. If there were to be difference between cause and effect, then the cause would be equal to a non-cause.
 
phalaṁ svabhāvasadbhūtaṁ kiṁ heturjanayiṣyati| phalaṁ svabhāvāsadbhūtaṁ kiṁ heturjanayiṣyati||21||
若果定有性 因為何所生
若果定無性 因為何所生
འབས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན།རྒྱུས་ནི་ཅི་ཞིག་སེད་པར་བྱེད།འབས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན།རྒྱུས་ནི་ཅི་ཞིག་སེད་པར་བྱེད།
How is it that a cause will produce an effect which comes to be on its own nature?
How is it that a cause will produce an effect which does not come to be its own nature?
 
na cājanayamānasya hetutvamupapadyate| hetutvānupapattau ca phalaṁ kasya bhaviṣyati||22||
因不生果者 則無有因相若無有因相 誰能有是果
སེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན།རྒྱུ་ཉིད་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།རྒྱུ་ཉིད་འཐད་པ་ཡོད་མིན་ན།འབས་བུ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར།
Moreover, the causal efficacy of something that is not producing is not appropriate.
In the absence of causal efficacy, to what will the effect belong?
 
na ca pratyayahetūnāmiyamātmānamātmanā| yā sāmagrī janayate sā kathaṁ janayetphalam||23||
若從眾因緣 而有和合生和合自不生 云何能生果
རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་རེན་དག་གི།ཚོགས་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡིན་ནི།བདག་གིས་བདག་ཉིད་མི་སེད་ན།འབས་བུ་ཇི་ལྟར་སེད་པར་བྱེད།
Whatever harmony of causes and conditions there is, it is not produced by itself or by another. If so, how can it produce an effect?
 
na sāmagrīkṛtaṁ phalaṁ nāsāmagrīkṛtaṁ phalam| asti pratyayasāmagrī kuta eva phalaṁ vinā||24||
是故果不從 緣合不合生若無有果者 何處有合法
དེ་ཕྱིར་ཚོགས་པས་བྱས་པ་མེད།ཚོགས་མིན་བྱས་པའི་འབས་བུ་མེད།འབས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།རེན་གི་ཚོགས་པ་ག་ལ་ཡོད།
ཚོགས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་པའོ།།
 
 
The effect is not made by the harmony, nor is it not made by a harmony.
Where indeed can there be a harmony of connections without an effect.
 
 
21. saṁbhavavibhavaparīkṣā ekaviṁśatitamaṁ prakaraṇam|
觀成壞品第二十一
 
vināsahanāsti vibhavaḥ saṁbhavena vai| vināsahanāsti saṁbhavo vibhavena vai||1||
離成及共成 是中無有壞離壞及共壞 是中亦無成
།།འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་རམ།ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན།འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་རམ།ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན།
Dissolution does not exist either without or with occurrence. Occurrence does not exist either without or with dissolution.
 
bhaviṣyati kathaṁ nāma vibhavaḥ saṁbhavaṁ vinā| vinaiva janma maraṇaṁ vibhavo nodbhavaṁ vinā||2||
若離於成者 云何而有壞如離生有死 是事則不然
འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་ནི།ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།སེ་བ་མེད་པར་འཆི་བར་འགྱུར།འཇིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་པར་མེད།
How can there be dissolution without occurrence, death without birth, dissolution without uprising?
 
saṁbhavenaiva vibhavaḥ kathaṁ saha bhaviṣyati| na janmamaraṇaṁ caivaṁ tulyakālaṁ hi vidyate||3||
成壞共有者 云何有成壞如世間生死 一時俱不然
འཇིག་པ་འབྱུང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།འཆི་བ་སེ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ།ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
How can there be dissolution along with occurrence? Indeed, simultaneous birth and death are similarly not evident.
 
bhaviṣyati kathaṁ nāma saṁbhavo vibhavaṁ vinā| anityatā hi bhāveṣu na kadācinna vidyate||4||
若離於壞者 云何當有成無常未曾有 不在諸法時
འབྱུང་བ་འཇིག་པ་མེད་པར་ནི།ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རག་ཉིད།ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ༑
How can there be occurrence without dissolution, for the impermanence in existences is never not evident.
 
saṁbhavo vibhavenaiva kathaṁ saha bhaviṣyati| na janmamaraṇaṁ caiva tulyakālaṁ hi vidyate||5||
成壞共無成 離亦無有成是二俱不可 云何當有成
འབྱུང་བ་འཇིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།སེ་བ་འཆི་དང་དུས་གཅིག་ཏུ།ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
How can occurrence be evident along with disolution?
Indeed, simultaneous birth and death are similarly not evident.
 
sahānyonyena vā siddhirvinānyonyena vā yayoḥ| na vidyate, tayoḥ siddhiḥ kathaṁ nu khalu vidyate||6||
གང་དག་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་གམ།ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་མ་ཡིན་པར།གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ།དེ་དག་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད།
The occurrence of things, either together or separately, is not evident.
If so, how can their establishment be evident?
 
kṣayasya saṁbhavo nāsti nākṣayasyāpi saṁbhavaḥ| kṣayasya vibhavo nāsti vibhavo nākṣayasya ca||7||
盡則無有成 不盡亦無成盡則無有壞 不盡亦不壞
ཟད་ལ་འབྱུང་བ་ ཡོད་མ་ཡིན།མ་ཟད་པ་ལའང་འབྱུང་བ་མེད།ཟད་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན།མ་ཟད་པ་ལའང་འཇིག་པ་མེད།
Occurrence of that which is waning does not exist, nor is there occurrence of that which is not waning. Dissolution of that which is waning does not exist, nor is there dissolution of the not waning.
 
saṁbhavo vibhavaścaiva vinā bhāvaṁ na vidyate| saṁbhavaṁ vibhavaṁ caiva vinā bhāvo na vidyate||8||
若離於成壞 是亦無有法若當離於法 亦無有成壞
དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར།འབྱུང་དང་འཇིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན།འབྱུང་དང་འཇིག་པ་མེད་པར་ནི།དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
Without an existent, occurrsncc as well as dissolution are not evident.
Without occurrence as well as dissolution, an existent is not evident.
 
saṁbhavo vibhavaścaiva na śūnyasyopapadyate| saṁbhavo vibhavaścaiva nāśūnyasyopapadyate||9||
若法性空者 誰當有成壞若性不空者 亦無有成壞
སྟོང་ལ་འབྱུང་དང་འཇིག་པ་ དགའཐད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།མི་སྟོང་པ་ལའང་འབྱུང་འཇིག་དགའཐད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
Either occurrence or dissolution of the empty is not appropriate.
Either occurrence or dissolution of the non-empty is also not appropriate.
 
saṁbhavo vibhavaścaiva naika ityupapadyate| saṁbhavo vibhavaścaiva na nānetyupapadyate||10||
成壞若一者 是事則不然成壞若異者 是事亦不然
འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དགགཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ།འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དགགཞན་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། It is not appropriate to assume that occurrence and dissolution are identical.
It is not appropriate to assume that occurrence and dissolution are different.
 
dṛśyate saṁbhavaścaiva vibhavaścaiva te bhavet| dṛśyate saṁbhavaścaiva mohādvibhava eva ca||11||
若謂以眼見 而有生滅者則為是癡妄 而見有生滅
འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དགམཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ ཁོད་སེམས་ན།འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དག།གཏི་མུག་ཉིད་ཀིས་མཐོང་བ་ཡིན།
It may occur to you rhat both occurrence and dissolution are seen.
However, both occurrence and dissolution are seen only through confusion.
 
na bhāvājjāyate bhāvo bhāvo'bhāvānna jāyate| nābhāvājjāyate'bhāvo'bhāvo bhāvānna jāyate||12||
從法不生法 亦不生非法從非法不生 法及於非法
དངོས་པོ་དངོས་ལས་མི་སེ་སྟེ།དངོས་པོ་དངོས་མེད་ལས་མི་སེ།དངོས་མེད་དངོས་མེད་མི་སེ་སྟེ།དངོས་མེད་དངོས་ལས་མི་སེའོ།
An existent does not arise from an existent; neither does an existent arise from a non-existent. A non-existent does not arise from a non-existent; neither does a non-existent arise from an existent.
 
na svato jāyate bhāvaḥ parato naiva jāyate| na svataḥ parataścaiva jāyate, jāyate kutaḥ||13||
法不從自生 亦不從他生不從自他生 云何而有生
དངོས་པོ་བདག་ལས་མི་སེ་སྟེ།གཞན་ལས་སེ་བ་ཉིད་ མ་ཡིན།བདག་དང་གཞན་ལས་སེ་བ་ནི།ཡོད་མིན་ཇི་ལྟར་སེ་བར་འགྱུར།
An existent does not arise from itself, or from another or from both itself and another, Whence can it then arise?
 
bhāvamabhyupapannasya śāśvatocchedadarśanam| prasajyate sa bhāvo hi nityo'nityo'tha vā bhavet||14||
若有所受法 即墮於斷常當知所受法 為常為無常
དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བངས་ན།རག་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ནི།ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དངོས་དེ་ནི།རག་དང་མི་རག་འགྱུར་ཕྱིར་རོ།
For him who is engrossed in existence, eternalism or annihiiationism will necessarily follow, for he would assume that it is either permanent or impermanent.
 
bhāvamabhyupapannasya naivocchedo na śāśvatam| udayavyayasaṁtānaḥphalahetvorbhavaḥ sa hi||15||
所有受法者 不墮於斷常因果相續故 不斷亦不常
དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བངས་ཀང༌།ཆད་པར་མི་འགྱུར་རག་མི་ འགྱུར།འབས་བུ་རྒྱུ་ཡི་འབྱུང་འཇིག་གིརྒྱུན་དེ་སིད་པ་ཡིན་ཕྱིར་རོ།
[On the contrary,] for him who is engrossed in existence, there would be neither anihilationism nor eternalism, for, indeed, becoming is the series of uprising and ceasing of cause and effect.
 
udayavyayasaṁtānaḥ phalahetvorbhavaḥ sa cet| vyayasyāpunarutpatterhetūcchedaḥ prasajyate||16||
若因果生滅 相續而不斷滅更不生故 因即為斷滅
འབས་བུ་རྒྱུ་ཡི་འབྱུང་འཇིག་གི།རྒྱུན་དེ་སིད་པ་ཡིན་འགྱུར་ན།འཇིག་ལ་ཡང་སེ་མེད་པའི་ཕྱིར།རྒྱུ་ནི་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།
If it is assumed that becoming is the series of uprising and ceasing of the cause and effect, then with the repeated non-arising of that which ceases, it will follow that there will be annihilation of the cause.
 
sadbhāvasya svabhāvena nāsadbhāvaśca yujyate| nirvāṇakāle cocchedaḥ praśamādbhavasaṁtateḥ||17||
法住於自性 不應有有無涅槃滅相續 則墮於斷滅
དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན།དངོས་མེད་འགྱུར་བར་མི་རིགས་སོ།མ་ངན་འདས་པའི་དུས་ན་ཆད།སིད་རྒྱུན་རབ་ཏུ་ཞི་ཕྱིར་རོ།
The non-existence of that whch possesses existence in terms of self-nature is not appropriate. [On the contrary,] at the time of freedom, thete will be annihilation as a result of the appeasement of the stream of becoming.
 
carame na niruddhe ca prathamo yujyate bhavaḥ|
carame nāniruddhe ca prathamo yujyate bhavaḥ||18||
若初有滅者 則無有後有初有若不滅 亦無有後有
ཐ་མ་འགགས་པར་གྱུར་པ་ན།སིད་པ་དང་པོ་རིགས་མི་འགྱུར།ཐ་མ་འགགས་པར་མ་གྱུར་ཚེ།སིད་པ་དང་པོ་རིགས་མི་འགྱུར། It is not proper to assume that there is first becoming when the last has ceased.
Nor is it proper to assume that there is first becoming when the last has not ceased.
 
nirudhyamāne carame prathamo yadi jāyate| nirudhyamāna ekaḥ syājjāyamāno'paro bhavet||19||
若初有滅時 而後有生者滅時是一有 生時是一有
གལ་ཏེ་ཐ་མ་འགག་བཞིན་ན།དང་པོ་སེ་བར་ འགྱུར་ན་ནི།འགག་བཞིན་པ་ནི་གཅིག་འགྱུར་ཞིང༌།སེ་བཞིན་པ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར།
If the fist were to be born when the last is ceasing, then that which is ceasing would be one and that which is being born would be another.
 
na cennirudhyamānaśca jāyamānaśca yujyate| sārdhaṁ ca mriyate yeṣu teṣu skandheṣu jāyate||20||
若言於生滅 而謂一時者則於此陰死 即於此陰生
གལ་ཏེ་འགག་བཞིན་སེ་བཞིན་དག།ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་རིགས་མིན་ན།ཕུང་པོ་གང་ལ་འཆི་འགྱུར་བ།དེ་ལ་སེ་བ་འབྱུང་འགྱུར་རམ།
If it is asserted that the ceasing is also the being born, this would not be proper. For, in that case, whatever that is born in relation to the aggregates, would also be dying at the same time.
 
evaṁ triṣvapi kāleṣu na yuktā bhavasaṁtatiḥ| triṣu kāleṣu yā nāsti sā kathaṁ bhavasaṁtatiḥ||21|| 三世中求有 相續不可得若三世中無 何有有相續
དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་དག་ཏུ་ཡང༑སིད་པའི་རྒྱུན་ནི་མི་རིགས་ན།དུས་གསུམ་དག་ཏུ་གང་མེད་པ།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སིད་པའི་རྒྱུན།འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པའོ།།
Thus, the stream of becoming is not proper in the context of the three periods of time.
How can there be a stream of becoming that does not exist during the three periods of time?
 
 
22. tathāgataparīkṣā dvāviṁśatitamaṁ prakaraṇam|
觀如來品第二十二
 
skandhā na nānyaḥ skandhebhyo nāsmin skandhā na teṣu saḥ| tathāgataḥ skandhavānna katamo'tra tathāgataḥ||1||
非陰不離陰 此彼不相在如來不有陰 何處有如來
།།ཕུང་མིན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་མིན།དེ་ལ་ཕུང་མེད་དེ་དེར་མེད།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་ལྡན་མིན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན།
The tathāgata is neither the aggregates nor different from them. The aggregates are not in him; nor is he in the aggregates. He is not possessed of the aggregates. In such a context, who is a tathāgata?
 
buddhaḥ skandhānupādāya yadi nāsti svabhāvataḥ| svabhāvataśca yo nāsti kutaḥ sa parabhāvataḥ||2||
陰合有如來 則無有自性若無有自性 云何因他有
གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཕུང་པོ་ལ།བརེན་ནས་རང་བཞིན་ལས་ཡོད་མིན།རང་བཞིན་ལས་ནི་གང་མེད་པ།དེ་གཞན་དངོས་ལས་ག་ལ་ཡོད།
If a Buddha were to be dependent upon the aggregates, he does not exist in term of selfnature. He who dos not exist in terms of self-nature, how can he exist in terms of other nature?
 
pratītya parabhāvaṁ yaḥ so'nātmetyupapadyate| yaścānātmā sa ca kathaṁ bhaviṣyati tathāgataḥ||3||
法若因他生 是即為非我若法非我者 云何是如來
གང་ཞིག་གཞན་གི་དངོས་བརེན་ནས།དེ་བདག་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ།གང་ཞིག་བདག་ཉིད་མེད་པ་དེ།ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར།
He who is dependent upon other nature would appropriately be without self. Yet, how can he who is without self be a tathāgata?
 
yadi nāsti svabhāvaśca parabhāvaḥ kathaṁ bhavet| svabhāvaparabhāvābhyāmṛte kaḥ sa tathāgataḥ||4||
若無有自性 云何有他性離自性他性 何名為如來
གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡོད་མིན་ན།གཞན་དངོས་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།རང་བཞིན་དང་ནི་གཞན་དངོས་དག།མ་གཏོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་དེ་གང༌།
If there exists no self-nature, how could there be other-nature? Without both self-nature and other-nature, who is this tathāgata?
 
skandhān yadyanupādāya bhavetkaścittathāgataḥ| sa idānīmupādadyādupādāya tato bhavet||5||
若不因五陰 先有如來者以今受陰故 則說為如來
གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མ་བརེན་པར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཡོད་ན།དེ་ནི་ད་གདོང་རེན་འགྱུར་ཞིང༌།བརེན་ནས་དེ་ནས་འགྱུར་ལ་རག།
If there were to be a tathāgata because of non-grasping on to the aggregates, he should still depend upon them in the present. As such he will be dependent.
 
skandhāṁścāpyanupādāya nāsti kaścittathāgataḥ| yaśca nāstyanupādāya sa upādāsyate katham||6||
今實不受陰 更無如來法若以不受無 今當云何受
ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མ་བརེན་པར།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཡང་མེད།གང་ཞིག་མ་བརེན་ཡོད་མིན་ན།དེས་ནི་ཇི་ལྟར་ཉེར་ལེན་འགྱུར།
There exists no tathāgata independent of the aggregate. How can he who does not exist dependently be grasped?
na bhavatyanupādattamupādānaṁ ca kiṁcana| na cāsti nirupādānaḥ kathaṁcana tathāgataḥ||7||
若其未有受 所受不名受無有無受法 而名為如來
ཉེ་བར་བངས་པ་མ་ཡིན་པ༑ཉེ་བར་ལེན་པར་ཅིས་མི་འགྱུར།ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཡི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅི་ཡང་མེད།
There is no sphere of non-grasping, nor is there something as grasping.
Neither is there someone who is without grasping. How can there be a tathāgata?
 
tattvānyatvena yo nāsti mṛgyamāṇaśca pañcadhā| upādānena sa kathaṁ prajñapyeta tathāgataḥ||8||
若於一異中 如來不可得五種求亦無 云何受中有
རྣམ་པ་ལྔས་ནི་བཙལ་བྱས་ན།གང་ཞིག་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་དུ།མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ།ཉེ་བར་ལེན་པས་ཇི་ལྟར་གདགས།
He who, sought for in the fivefold manner, does not exist in the form of a different identity, how can that tathāgata be made known through grasping?
 
yadapīdamupādānaṁ tatsvabhāvatvānna vidyate| svabhāvataśca yannāsti kutastatparabhāvataḥ||9||
又所受五陰 不從自性有若無自性者 云何有他性
གང་ཞིག་ཉེ་བར་བང་བ་དེ།དེ་ནི་རང་བཞིན་ལས་ཡོད་མིན།བདག་གི་དངོས་ལས་གང་མེད་པ།དེ་གཞན་དངོས་ལས་ཡོད་རེ་སྐན།
This gaping is not found in terms of self-nature. How can that which does not exist in terms of self-nature come to be in terms of other-nature.
 
evaṁ śūnyamupādānamupādātā ca sarvaśaḥ| prajñapyate ca śūnyena kathaṁ śūnyastathāgataḥ||10||
以如是義故 受空受者空云何當以空 而說空如來
དེ་ལྟར་ཉེར་བང་ཉེར་ལེན་པོ།རྣམ་པ་ཀུན་གིས་སྟོང་པ་ཡིན།སྟོང་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་སྟོང་པ།ཇི་ལྟ་བུར་ན་འདོགས་པར་འགྱུར།
Thus, grasping and grasper are empty in every way. How can an empty tathāgata be made known by something that is empty?
 
śūnyamiti na vaktavyamaśūnyamiti vā bhavet| ubhayaṁ nobhayaṁ ceti prajñaptyarthaṁ tu kathyate||11||
空則不可說 非空不可說共不共叵說 但以假名說
སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀང་མི་བརོད་དེ།མི་ སྟོང་ཞེས་ཀང་མི་བྱ་ཞིང༌།གཉིས་དང་གཉིས་མིན་མི་བྱ་སྟེ།གདགས་པའི་དོན་དུ་བརོད་པར་བྱ།
Empty," "non-empty, " "both" or "neither-these should nor be declared. It is expressed only for the purpose of communication.
 
śāśvatāśāśvatādyā kutaḥ śānte catuṣṭayam| antānantādi cāpyatra kuntaḥ śānte catuṣṭayam||12||
寂滅相中無 常無常等四寂滅相中無 邊無邊等四
རག་དང་མི་རག་ལ་སོགས་བཞི།ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད།མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ལ་སོགས་བཞི།ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད།
How can the tetralemma of eternal, non-eternal, etc., be in the peaceful!
How can the tetralemma of finite, infmire, etc., be in the peaceful?
 
yena grāho gṛhītastu ghano'stīti tathāgataḥ| nāstīti sa vikalpayannirvṛtasyāpi kalpayet||13||
邪見深厚者 則說無如來如來寂滅相 分別有亦非
གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཡོད་ཅེས། འཛིན་པ་སྟུག་པོ་བཟུང་གྱུར་པ།དེ་ནི་མ་ངན་འདས་པ་ལ།མེད་ཅེས་རྣམ་རོག་རོག་པར་བྱེད།
Discriminating on the basis of gaping or the grasped, and firmly insisting that a tathāgata exists" or "does not exist," a person would think similarly even of one who has ceased.
 
svabhāvataśca śūnye'smiṁścintā naivopapadyate| paraṁ nirodhādbhavati buddho na bhavatīti vā||14||
如是性空中 思惟亦不可如來滅度後 分別於有無
རང་བཞིན་གིས་ནི་སྟོང་དེ་ལ།སངས་རྒྱས་མ་ངན་འདས་ནས་ནི།ཡོད་དོ་ཞེའམ་མེད་དོ་ཞེས།བསམ་པ་འཐད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར།
When he is empty in term of self-nature, the thought that the Buddha exists or does not exist after death is not appropriate.
 
prapañcayanti ye buddhaṁ prapañcātītamavyayam| te prapañcahatāḥ sarve na paśyanti tathāgatam||15||
如來過戲論 而人生戲論戲論破慧眼 是皆不見佛
གང་དག་སངས་རྒྱས་སོས་འདས་ཤིང༌།ཟད་ པ་མེད་ལ་སོས་བྱེད་པ།སོས་པས་ཉམས་པ་དེ་ཀུན་གིས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་མི་འགྱུར།
Those who generate obsession with great regard to the Buddha who has gone beyond obsessions and is constant, all of them, impaired by obsessions, do not perceive the tathāgata.
 
tathāgato yatsvabhāvastatsvabhāvamidaṁ jagat| tathāgato niḥsvabhāvo niḥsvabhāvamidaṁ jagat||16||
如來所有性 即是世間性如來無有性 世間亦無性
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གང༌།དེ་ནི་འགོ་འདིའི་རང་བཞིན་ཡིན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་བཞིན་མེད།འགོ་བ་འདི་ཡི་རང་བཞིན་མེད།དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པའོ།།
Whatever is the self-nature of the tathāgata, that is also the self-nature of the universe.
The tathāgata is devoid of self-nature. This universe is also devoid of self-nature.
 
 
 
23. viparyāsaparīkṣā trayoviṁśatitamaṁ prakaraṇam|
觀顛倒品第二十三
 
saṁkalpaprabhavo rāgo dveṣo mohaśca kathyate| śubhāśubhaviparyāsān saṁbhavanti pratītya hi||1|| 從憶想分別 生於貪恚癡淨不淨顛倒 皆從眾緣生
།།འདོད་ཆགས་ཞེ་སང་གཏི་མུག་རྣམས།ཀུན་ཏུ་རོག་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས།སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག།བརེན་པ་ཉིད་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང༌།
Lust, hatred, and confusion are said have thought as their source. Perversions regarding the pleasant and the unpleasant arise depending upon these.
 
śubhāśubhaviparyāsān saṁbhavanti pratītya ye| te svabhāvānna vidyante tasmāt kleśā na tattvataḥ||2||
若因淨不淨 顛倒生三毒三毒即無性 故煩惱無實
གང་དག་སྡུག་དང་མི་སྡུག་དང༌།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བརེན་འབྱུང་བ།། དེ་དག་རང་བཞིན་ལས་མེད་དེ།དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཡང་དག་མེད།
Whatever perversions of the pleasant and the unpleasant that occur dependently are not evident in term of self-nature. Therefore, the difilements are not in themselves.
 
ātmano'stitvanāstitve na kathaṁcicca sidhyataḥ| taṁ vināstitvanāstitve kleśānāṁ sidhyataḥ katham||3||
我法有以無 是事終不成無我諸煩惱 有無亦不成
བདག་གི་ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ནི།ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད།དེ་མེད་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀི་ནི།ཡོད་ཉིད་མེད་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ།
The existence or the non-existence of the self is not established in any way. Without that, how can the existence or the non-existence of defilements be established?
 
kasyaciddhi bhavantīme kleśāḥ sa ca na sidhyati| kaścidāho vinā kaṁcitsanti kleśā na kasyacit||4||
誰有此煩惱 是即為不成
若離是而有 煩惱則無屬
ཉོན་མོངས་དེ་དག་གང་གི་ཡིན།དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན།འགའ་མེད་ པར་ནི་གང་གི་ཡང༌།ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡོད་མ་ཡིན།
These dcflements, indeed, belong to someone. Yet, such a person is not established. In other words, in the absence of anyone, these defilements seem to exist without belonging to anyone.
 
svakāyadṛṣṭivat kleśāḥ kliṣṭe santi na pañcadhā| svakāyadṛṣṭivat kliṣṭaṁ kleśeṣvapi na pañcadhā||5||
如身見五種 求之不可得煩惱於垢心 五求亦不得
རང་ལུས་ལྟ་བཞིན་ཉོན་མོངས་རྣམས།ཉོན་མོངས་ཅན་ལ་རྣམ་ལྔར་མེད།རང་ལུས་ལྟ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཅན།ཉོན་མོངས་པ་ལ་རྣམ་ལྔར་མེད།
The defhents are like the view of one's own personality. Within the defiled, they are not found in the fivefold way. The defiled is like the view of one's own personality, for even within the defilements it is not found in the fivefold way.
 
svabhāvato na vidyante śubhāśubhaviparyayāḥ| pratītya katamān kleśāḥ śubhāśubhaviparyayān||6||
淨不淨顛倒 是則無自性云何因此二 而生諸煩惱
སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོགརང་བཞིན་ལས་ནི་ཡོད་མིན་ན།སྡུག་དང་མི་སྡུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག།བརེན་ནས་ཉོན་མོངས་གང་དག་ཡིན།
The perversions regarding the pleasant and the unpleasant are not evident from the standpoint of self-nature. Depending upon which perversions of the pleasant and the unpleasant are these defilements?
 
rūpaśabdarasasparśā gandhā dharmāśca ṣaḍvidham|
vastu rāgasya dveṣasya mohasya ca vikalpyate||7||
色聲香味觸 及法為六種如是之六種 是三毒根本
གཟུགས་ས་རོ་དང་རེག་པ་དང༌།དྲི་དང་ཆོས་དག་རྣམ་དྲུག་ནི།གཞི་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སང་དང༌།གཏི་མུག་གི་ནི་ཡིན་པར་བརགས།
Material form, sound, taste, touch, smell and concepts--these are discriminated as the sixfold foundations of lust, hatred, and confusion.
 
rūpaśabdarasasparśā gandhā dharmāśca kevalāḥ| gandharvanagarākārā marīcisvapnasaṁnibhāḥ||8||
色聲香味觸 及法體六種皆空如炎夢 如乾闥婆城
གཟུགས་ས་རོ་དང་རེག་པ་དང༌།དྲི་དང་ཆོས་དག་ འབའ་ཞིག་སྟེ།དྲི་ཟའི་གོང་ཁེར་ལྟ་བུ་དང༌།སིག་རྒྱུ་རི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན།
Material form, sound, taste, touch smell as well as concepts- all these are comparable to the city of the gandharvas and resemble mirages and dreams.
 
aśubhaṁ vā śubhaṁ vāpi kutasteṣu bhaviṣyati| māyāpuruṣakalpeṣu pratibimbasameṣu ca||9||
如是六種中 何有淨不淨猶如幻化人 亦如鏡中像
སྒྱུ་མའི་སེས་བུ་ལྟ་བུ་དང༌།གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་དེ་དག་ལ།སྡུག་པ་དང་ནི་མི་སྡུག་པ།འབྱུང་བར་ཡང་ནི་ག་ལ་འགྱུར།
How can the pleasant and the unpleasant come to be in people who are fabrications of illusion or who are comparable to mirror images?
 
anapekṣya śubhaṁ nāstyaśubhaṁ prajñapayemahi| yatpratītya śubhaṁ tasmācchubhaṁ naivopapadyate||10||
不因於淨相 則無有不淨因淨有不淨 是故無不淨
གང་ལ་བརེན་ནས་སྡུག་པ་ཞེས།གདགས་པར་བྱ་བ་མི་སྡུག་པ།སྡུག་ལ་མི་ལྟོས་ཡོད་མིན་པས།དེ་ཕྱིར་སྡུག་པ་འཐད་མ་ཡིན།
We make known that the unpleasant does not exist without being contingent upon the pleasant, and that the pleasant, in its turn, is dependent upon that [i.e. the unpleasant]. Therefote, the pleasant [in itselfj is not appropriate.
 
anapekṣyāśubhaṁ nāsti śubhaṁ prajñapayemahi| yatpratītyāśubhaṁ tasmādaśubhaṁ naiva vidyate||11||
不因於不淨 則亦無有淨因不淨有淨 是故無有淨
གང་ལ་བརེན་ནས་མི་སྡུག་པར།གདགས་པར་བྱ་བ་སྡུག་པ་ནི།མི་སྡུག་མི་སྟོས་ཡོད་མིན་པས།དེ་ཕྱིར་མི་སྡུག་འཐད་མ་ཡིན།
We make known that the pleasant does not exist without being contingent upon the unpleasant, and that the unpleasant, in its turn, is dependent upon that [i.e., the pleasant]. Therefore, the unpleasant [in itself] is not evident.
 
avidyamāne ca śubhe kuto rāgo bhaviṣyati| aśubhe'vidyamāne ca kuto dveṣo bhaviṣyati||12||
若無有淨者 何由而有貪若無有不淨 何由而有恚
སྡུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།འདོད་ཆགས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།མི་སྡུག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།ཞེ་སང་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།
When the pleasant is not evident, whence can there be lust?
When the unpleasant is not evident, whence can there be hatred?
 
anitye nityamityevaṁ yadi grāho viparyayaḥ| nānityaṁ vidyate śūnye kuto grāho viparyayaḥ||13||
於無常著常 是則名顛倒空中無有常 何處有常倒
གལ་ཏེ་མི་རག་རག་པ་ཞེས།དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལོག་ཡིན་ན།སྟོང་ལ་མི་རག་ཡོད་མིན་པས།འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་ལོག་པ་ཡིན།
If there were to be grasping on to the view, "What is impermanent is permanent," then there is perversion. The impermanent is not evident in the context of the empty. How can there be grasping or perversion?
 
anitye nityamityevaṁ yadi grāho viparyayaḥ| anityamityapi grāhaḥ śūnye kiṁ na viparyayaḥ||14||
若於無常中 著無常非倒空中無無常 何有非顛倒
གལ་ཏེ་མི་རག་རག་གོ་ཞེས།དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ལོག་ཡིན་ན།སྟོང་ལ་མི་རག་ པའོ་ཞེས།འཛིན་པའང་ཇི་ལྟར་ལོག་མ་ཡིན།
If pasping on to the view, "What is irnpcrmnent is permanent," is perversion, how is it that even the grasping after the view, "What is empty is impermanent," does not constitute a perversion?
 
yena gṛṇhāti yo grāho grahītā yacca gṛhyate| upaśāntāni sarvāṇi tasmādgrāho na vidyate||15||
可著著者著 及所用著法是皆寂滅相 云何而有著
གང་གིས་འཛིན་དང་འཛིན་གང་དང༌།འཛིན་པ་པོ་དང་གང་གཟུང་བ།ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ།དེ་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཡོད་མ་ཡིན།
That through which there is grasping, whatever grasping there is. The grasper as well as that which is grasped-all these are appeased. Therefore, no grasping is evident.
 
avidyamāne grāhe ca mithyā vā samyageva vā| bhavedviparyayaḥ kasya bhavetkasyāviparyayaḥ||16||
若無有著法 言邪是顛倒言正不顛倒 誰有如是事
ལོག་པའམ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ནི།འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ཅིང༌། གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཡོད།
When gasping, wrongly or rightly, is not evident, for whom would there be perversion and for whom would there be non-perversion?
 
na cāpi viparītasya saṁbhavanti viparyayāḥ| na cāpyaviparītasya saṁbhavanti viparyayāḥ||17||
有倒不生倒 無倒不生倒倒者不生倒 不倒亦不生
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སིད་དེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་ལ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སིད་དེ།
Perversions do not occur to one who is already subjected to perversion.
Perversions do not occur to one who has not been subjected to perversion.
 
na viparyasyamānasya saṁbhavanti viparyayāḥ| vimṛśasva svayaṁ kasya saṁbhavanti viparyayāḥ||18||
若於顛倒時 亦不生顛倒汝可自觀察 誰生於顛倒
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བཞིན་ལ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སིད་དེ།གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སིད་པ།བདག་ཉིད་ཀིས་ནི་རྣམ་པར་དཔོད།
Perversions do not occur to one who is being subjected to perversions.
Reflect on your own! To whom will the perversions occur?
 
anutpannāḥ kathaṁ nāma bhaviṣyanti viparyayāḥ| viparyayeṣvajāteṣu viparyayagataḥ kutaḥ||19||
諸顛倒不生 云何有此義無有顛倒故 何有顛倒者
ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་མ་སེས་ན།ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར།ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་སེ་མེད་ན།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད།
How could there be non-arisen perversions? When perversion are not born, whence can there be a person who is subjected to perversions?
 
na svato jāyate bhāvaḥ parato naiva jāyate| na svataḥ parataśceti viparyayagataḥ kutaḥ||20||
དངོས་པོ་བདག་ལས་མི་སེ་སྟེ།གཞན་ལས་སེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན།བདག་དང་གཞན་ལས་ཀང་མིན་ན།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད།
An existent does not arise from itself, nor does it arise from another, nor both itself and other. If so, whence can there be a person who is subject to perversions?
 
ātmā ca śuci nityaṁ ca sukhaṁ ca yadi vidyate| ātmā ca śuci nityaṁ ca sukhaṁ ca na viparyayaḥ||21||
若常我樂淨 而是實有者是常我樂淨 則非是顛倒
གལ་ཏེ་བདག་དང་གཙང་བ་དང༌།རག་དང་བདེ་བ་ཡོད་ན་ནི།བདག་དང་གཙང་དང་རག་པ་དང༌།བདེ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན།
If either the self, the pleasant, the permanent, or the happy is evident, then neither the self, the pleasant, the permanent, nor the happy constitutes a perversion.
 
nātmā ca śuci nityaṁ ca sukhaṁ ca yadi vidyate|
anātmāśucyanityaṁ ca naiva duḥkhaṁ ca vidyate||22||
若常我樂淨 而實無有者無常苦不淨 是則亦應無
གལ་ཏེ་བདག་དང་གཙང་བ་དང༌།རག་དང་བདེ་བ་མེད་ན་ནི།བདག་མེད་མི་གཙང་མི་རག་དང༌།སྡུག་བསྔལ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
If neither the self, the pleasant, the permanent, nor the happy is not evident, then neither the non-self, the unpleasant, the impermanent, nor the suffering would also be evident.
 
evaṁ nirudhyate'vidyā viparyayanirodhanāt| avidyāyāṁ niruddhāyāṁ saṁskārādyaṁ nirudhyate||23||
如是顛倒滅 無明則亦滅以無明滅故 諸行等亦滅
དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགགས་པས།མ་རིག་པ་ནི་འགག་པར་འགྱུར།མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི།འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་འགག་པར་འགྱུར།
Thus, with the cessgtion of perversions, ignorance cases. When ignorance has ceased, the dispositions, etc. come to cease.
 
yadi bhūtāḥ svabhāvena kleśāḥ keciddhi kasyacit| kathaṁ nāma prahīyeran kaḥ svabhāvaṁ prahāsyati||24||
若煩惱性實 而有所屬者云何當可斷 誰能斷其性
གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ།གང་དག་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་ན།ཇི་ལྟ་བུར་ ན་སྤོང་བར་འགྱུར།ཡོད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད།
If, indeed, certain defilments of someone have come to be on the basis of self-nature, how could they be relinquished? Who ever could relinquish self-nature?
 
yadyabhūtāḥ svabhāvena kleśāḥ keciddhi kasyacit| kathaṁ nāma prahīyeran ko'sadbhāvaṁ prahāsyati||25|| 若煩惱虛妄 無性無屬者云何當可斷 誰能斷無性
གལ་ཏེ་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ།གང་དག་རང་བཞིན་གིས་མེད་ན།ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྤོང་བར་འགྱུར།མེད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད།ཕྱིན་ཅི་ལོག་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པའོ།། །།
If, indeed, certain defilements of someone have not come to be on the basis of self-nature, how could they be relinquished! Who ever could relinquish non-existence?
 
 
24. āryasatyaparīkṣā caturviṁśatitamaṁ prakaraṇam|
觀四諦品第二十四
 
yadi śūnyamidaṁ sarvamudayo nāsti na vyayaḥ| caturṇāmāryasatyānāmabhāvaste prasajyate||1||
若一切皆空 無生亦無滅如是則無有 四聖諦之法
།། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན།འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད།འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས།ཁོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།
If all this is empty, then there exists no uprising and ceasing. These imply the non-existence of the four noble truth,
 
parijñā ca prahāṇaṁ ca bhāvanā sākṣikarma ca| caturṇāmāryasatyānāmabhāvānnopapadyate||2||
以無四諦故 見苦與斷集證滅及修道 如是事皆無
འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མེད་པས།ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤོང་བ་དང༌།སོམ་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དག།འཐད་པར་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།
In the absence of the four noble truths, understanding, relinquishing, cultivation, and realization will not be appropriate.
 
tadabhāvānna vidyante catvāryāryaphalāni ca| phalābhāve phalasthā no na santi pratipannakāḥ||3||
以是事無故 則無四道果無有四果故 得向者亦無
དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།འབས་བུ་བཞི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།འབས་བུ་མེད་ན་འབས་གནས་མེད།ཞུགས་པ་དག་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན།
In the absense of this [fourfold activity], the four noble fruits would not be evident. In the absence of the fruits, neither those who have attained the fruits nor those who have reached the way [to such attainment] exist.
 
saṁgho nāsti na cetsanti te'ṣṭau puruṣapudgalāḥ| abhāvāccāryasatyānāṁ saddharmo'pi na vidyate||4||
若無八賢聖 則無有僧寶以無四諦故 亦無有法寶
གལ་ཏེ་སེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད།དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད།འཕགས་པའི་ བདེན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར།དམ་པའི་ཆོས་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན། If the eight types of individuals do not exist, there will be no congregation.
From the non-existence of the noble truths, the true doctrine would also not be evident.
 
 
dharme cāsati saṁghe ca kathaṁ buddho bhaviṣyati| evaṁ trīṇyapi ratnāni brūvāṇaḥ pratibādhase||5||
以無法僧寶 亦無有佛寶如是說空者 是則破三寶
ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་མིན་ན།སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར།དེ་སྐད་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་ན།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་ནི།
When the doctrine and the congregation are non-existent, how can there be an enlightennd one? Speaking in this manner about emptiness, you contradict the three jewels,
 
śūnyatāṁ phalasadbhāvamadharmaṁ dharmameva ca| sarvasaṁvyavahārāṁśca laukikān pratibādhase||6||
空法壞因果 亦壞於罪福亦復悉毀壞 一切世俗法
བྱེད་ཅིང་འབས་བུ་ཡོད་པ་དང༌།ཆོས་མ་ཡིན་པ་ ཆོས་ཉིད་དང༌།འཇིག་རེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ནི།ཀུན་ལའང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན།
as well as the reaity of the fruits, both good and bad, alld all such worldly conventions.
 
atra brūmaḥ śūnyatāyāṁ na tvaṁ vetsi prayojanam| śūnyatāṁ śūnyatārthaṁ ca tata evaṁ vihanyase||7||
汝今實不能 知空空因緣及知於空義 是故自生惱
དེ་ལ་བཤད་པ་ཁོད་ཀིས་ནི།སྟོང་ཉིད་དགོས་དང་སྟོང་ཉིད་དང༌།སྟོང་ཉིད་དོན་ནི་མ་རོགས་པས།དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཡིན།
We say that you do not comprehend the purpose of emptiness. As such, you are tormented by emptiness and the meaning of emptiness.
 
dve satye samupāśritya buddhānāṁ dharmadeśanā| lokasaṁvṛtisatyaṁ ca satyaṁ ca paramārthataḥ||8||
諸佛依二諦 為眾生說法一以世俗諦 二第一義諦
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀིས་ཆོས་བསྟན་པ།བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརེན།འཇིག་རེན་ཀུན་རོབ་བདེན་པ་དང༌།དམ་པའི་དོན་གི་བདེན་པའོ།
The reaching of the doctrine by the Buddhas is based upon two truths: truth relating to worldly convention and truth in terms of ultimate fruit.
 
ye'nayorna vijānanti vibhāgaṁ satyayordvayoḥ| te tattvaṁ na vijānanti gambhīraṁ buddhaśāsane||9||
若人不能知 分別於二諦則於深佛法 不知真實義
གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀི།རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ།དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི།ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་མི་ཤེས།
Those who do not understand the distinction bemeen these two truths do not understand the profound truth embodied in the Buddha's message.
 
vyavahāramanāśritya paramārtho na deśyate| paramārthamanāgamya nirvāṇaṁ nādhigamyate||10||
若不依俗諦 不得第一義不得第一義 則不得涅槃
ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརེན་པར།དམ་པའི་དོན་ནི་བསྟན་མི་ནུས།དམ་པའི་དོན་ནི་མ་རོགས་པར།མ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར།
Without relying upon convention, the ultimate fruit is not taught.
Without understanding the ultimate fruit, freedom is not attained.
 
vināśayati durdṛṣṭā śūnyatā mandamedhasam| sarpo yathā durgṛhīto vidyā vā duṣprasādhitā||11||
不能正觀空 鈍根則自害如不善呪術 不善捉毒蛇
སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བལྟ་ཉེས་ན།ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར།ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་ལ་གཟུང་ཉེས་དང༌།རིག་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན།
A wrongly perceived emptiness ruins a person of meager intelligence.
It is like a snake that is wrongly grasped or knowledge that is wrongly cultivated.
 
ataśca pratyudāvṛttaṁ cittaṁ deśayituṁ muneḥ| dharmaṁ matvāsya dharmasya mandairduravagāhatām||12||
世尊知是法 甚深微妙相非鈍根所及 是故不欲說
དེ་ཕྱིར་ཞན་པས་ཆོས་འདི་ཡི།གཏིང་རོགས་དཀའ་བར་མཁེན་གྱུར་ནས།ཐུབ་པའི་ཐུགས་ནི་ཆོས་བསྟན་ལས།རབ་ཏུ་ལོག་པར་གྱུར་པ་ཡིན།
Thus, the Sage's (the Buddha's) thought recoiled from teaching the doctrine having reflected upon the difficulty of understanding the doctrine by people of meager intelIigence.
 
śūnyatāyāmadhilayaṁ yaṁ punaḥ kurute bhavān| doṣaprasaṅgo nāsmākaṁ sa śūnye nopapadyate||13||
汝謂我著空 而為我生過汝今所說過 於空則無有
སོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི།སྟོང་ལ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས། ཁོད་ནི་སྟོང་ཉིད་སྤོང་བྱེད་པ།གང་དེ་ང་ལ་མི་འཐད་དོ།
Furthermore, if you were generate any obsession with regard to emptiness, the accompanying error is not ours. That [[[obsession]]] is not appropriate in the context of the empty.
 
sarvaṁ ca yujyate tasya śūnyatā yasya yujyate| sarvaṁ na yujyate tasya śūnyaṁ yasya na yujyate||14||
以有空義故 一切法得成若無空義者 一切則不成
གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ།དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར།གང་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་རུང་བ།དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་མི་འགྱུར།
Everything is pertinent for whom emptiness is proper.
Everything is not pertinent form whom the empty is not proper.
 
sa tvaṁ doṣānātmanīnānasmāsu paripātayan| aśvamevābhirūḍhaḥ sannaśvamevāsi vismṛtaḥ||15||
汝今自有過 而以迴向我如人乘馬者 自忘於所乘
ཁོད་ནི་རང་གི་སོན་རྣམས་ནི།ང་ལ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བྱེད་པ།ར་ལ་མངོན་པར་ཞོན་བཞིན་དུ།ར་ཉིད་བརེད་པར་གྱུར་པ་བཞིན།
You, attributing your own errors to us, are like one who has mounted his horse and cofused about it.
 
svabhāvādyadi bhāvānāṁ sadbhāvamanupaśyasi| ahetupratyayān bhāvāṁstvamevaṁ sati paśyasi||16||
若汝見諸法 決定有性者即為見諸法 無因亦無緣
གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་ལས།ཡོད་པར་རེས་སུ་ལྟ་བྱེད་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རྣམས།རྒྱུ་རེན་མེད་པར་ཁོད་ལྟའོ།
If you perceive the existence of the existents in terms of self-nature, then you will also perceive these existents as non-causal conditions.
 
kāryaṁ ca kāraṇaṁ caiva kartāraṁ karaṇaṁ kriyām| utpādaṁ ca nirodhaṁ ca phalaṁ ca pratibādhase||17||
即為破因果 作作者作法亦復壞一切 萬物之生滅
འབས་བུ་དང་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དང༌།བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་དང་བྱ༑སེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང༌།འབས་བུ་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད།
You will also contradict [the notions of] effect, cause, agent, performance of action, activity, arising, ceasing, as well as fruit.
 
yaḥ pratītyasamutpādaḥ śūnyatāṁ tāṁ pracakṣmahe| sā prajñaptirupādāya pratipatsaiva madhyamā||18||
眾因緣生法 我說即是無亦為是假名 亦是中道義
རེན་ཅིང་འབེལ་བར་འབྱུང་བ་གང༌།དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད།དེ་ནི་བརེན་ནས་གདགས་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ།
We state that whatever is dependent arising, that is emptiness. That is dependent upon convention. That itself is the middle path.
 
apratītya samutpanno dharmaḥ kaścinna vidyate| yasmāttasmādaśūnyo hi dharmaḥ kaścinna vidyate||19||
未曾有一法 不從因緣生是故一切法 無不是空者
གང་ཕྱིར་རེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི།ཆོས་འགའ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ།དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི།ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
A thing that is not dependently arisen is not evident. For that reason, a thing that is nonempty is indeed not evident.
 
yadyaśūnyamidaṁ sarvamudayo nāsti na vyayaḥ| caturṇāmāryasatyānāmabhāvaste prasajyate||20||
若一切不空 則無有生滅如是則無有 四聖諦之法
གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན།འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད།འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས།ཁོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།
If all this is non-empty, there exists no uprising and ceasing.
These imply the non-existence of the four noble truths.
 
apratītya samutpannaṁ kuto duḥkhaṁ bhaviṣyati| anityamuktaṁ duḥkhaṁ hi tatsvābhāvye na vidyate||21||
苦不從緣生 云何當有苦無常是苦義 定性無無常
རེན་ཅིང་འབེལ་འབྱུང་མ་ཡིན་ན།སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།མི་རག་སྡུག་བསྔལ་གསུངས་པ་དེ།རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།
How can there be suffering that is not dependently arisen? Suffering has, indeed, been described as impermanent. As such, it is not evident in terms of self-nature.
 
svabhāvato vidyamānaṁ kiṁ punaḥ samudeṣyate| tasmātsamudayo nāsti śūnyatāṁ pratibādhataḥ||22||
若苦有定性 何故從集生是故無有集 以破空義故
རང་བཞིན་ལས་ནི་ཡོད་ཡིན་ན།ཅི་ཞིག་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།དེ་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་གནོད་བྱེད་ལ།ཀུན་འབྱུང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
How can that which is evident in terms of self-nature rise again?
Therefore, for one who contradicts emptiness, there exists no [[[Wikipedia:conception|conception]] of] arising.
 
na nirodhaḥ svabhāvena sato duḥkhasya vidyate| svabhāvaparyavasthānānnirodhaṁ pratibādhase||23||
苦若有定性 則不應有滅汝著定性故 即破於滅諦
སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་གིས་ཡོད་ན།འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།རང་བཞིན་གིས་ནི་ཡོངས་གནས་ཕྱིར།འགོག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན།
The cessation of suffering that exists in terms of self-nature is not evident.
You contradict cessation by adhering to a notion of self-nature.
 
svābhāvye sati mārgasya bhāvanā nopapadyate| athāsau bhāvyate mārgaḥ svābhāvyaṁ te na vidyate||24||
苦若有定性 則無有修道若道可修習 即無有定性
ལམ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི།སོམ་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།ཅི་སྟེ་ལམ་དེ་བསོམ་བྱ་ན།ཁོད་ཀི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན༑
When self-nature exist, the cultivation of the path is not appropriate. And if the path were to be cultivated, then no self-nature assodated with it [i.e. the path] will be evident.
 
yadā duḥkhaṁ samudayo nirodhaśca na vidyate| mārgo duḥkhanirodhatvāt katamaḥ prāpayiṣyati||25||
若無有苦諦 及無集滅諦所可滅苦道 竟為何所至
གང་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དང༌།འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།ལམ་གི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ནི།གང་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་པར་འདོད།
When suffering as well as its arising and ceasing are not evident, through the cessation of suffering where will the path lead to?
svabhāvenāparijñānaṁ yadi tasya punaḥ katham| parijñānaṁ nanu kila svabhāvaḥ samavasthitaḥ||26||
若苦定有性 先來所不見於今云何見 其性不異故
གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀིས་ནི།ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་ཤེས་འགྱུར།རང་བཞིན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ།
If non-understanding is due to self-nature, how can one come to passess understanding subsequently. Is it not the case that self-nature is fixed?
 
prahāṇasākṣātkaraṇe bhāvanā caivameva te| parijñāvanna yujyante catvāryapi phalāni ca||27||
如見苦不然 斷集及證滅修道及四果 是亦皆不然
དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཁོད་ཉིད་ཀི།སྤང་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང༌།བསོམ་དང་འབས་བུ་བཞི་དག་ཀང༌།ཡོངས་ཤེས་བཞིན་དུ་མི་རུང་ངོ༌།
As in the case of understanding, this [i.e., the explanation in terms of self nature] is not proper in relation to the activities of relinquishing, realizing is well as cultivating. And so world the four fruits be [improper].
 
svabhāvenānadhigataṁ yatphalaṁ tatpunaḥ katham| śakyaṁ samadhigantuṁ syātsvabhāvaṁ parigṛhṇataḥ||28||
是四道果性 先來不可得諸法性若定 今云何可得
རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིས།འབས་བུ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀིས་ནི།ཐོབ་པ་མིན་པ་གང་ཡིན་དེ།ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་ནུས་པར་འགྱུར།
How could it be possible for a prson, who upholds a theory of self-nature, to realze a fruit that has already been realized though self-nature?
 
phalābhāve phalasthā no na santi pratipannakāḥ| saṁgho nāsti na cetsanti te'ṣṭau puruṣapudgalāḥ||29||
若無有四果 則無得向者以無八聖故 則無有僧寶
འབས་བུ་མེད་ན་འབས་གནས་མེད།ཞུགས་པ་དག་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན།གལ་ཏེ་སེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད།དེ་དག་མེད་ན་དགེ་འདུན་མེད།
In the absence of the fruits, there are neither those who have attained the fruits nor those who have reached the way [to such attainment]. If the eight types of individuals do not exists, there will be no congregation.
 
abhāvāccāryasatyānāṁ saddharmo'pi na vidyate| dharme cāsati saṁghe ca kathaṁ buddho bhaviṣyati||30||
無四聖諦故 亦無有法寶無法寶僧寶 云何有佛寶
འཕགས་པའི་བདེན་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར།དམ་པའི་ ཆོས་ཀང་ཡོད་མ་ཡིན།ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡོད་མིན་ན།སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར།
From the non-existence of the noble truths, the true doctrine would also not be evident. In the absence of the doctrine and the congregation, how can there be an enlightened one?
 
apratītyāpi bodhiṁ ca tava buddhaḥ prasajyate| apratītyāpi buddhaṁ ca tava bodhiḥ prasajyate||31||
汝說則不因 菩提而有佛亦復不因佛 而有於菩提
ཁོད་ཀིས་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ལ།མ་བརེན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར།ཁོད་ཀིས་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ལ།མ་བརེན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར།
Your [[[Wikipedia:conception|conception]] of the] enlightened one implies an independent enlightenment. Also, your [[[Wikipedia:conception|conception]] ofl enlightenment implies an independent enlightened one.
 
yaścābuddhaḥ svabhāvena sa bodhāya ghaṭannapi| na bodhisattvacaryāyāṁ bodhiṁ te'dhigamiṣyati||32||
雖復勤精進 修行菩提道若先非佛性 不應得成佛
ཁོད་ཀི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀིས་ནི།སངས་རྒྱས་མིན་པ་གང་ཡིན་དེས།བྱང་ཆུབ་སོད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར།བརྩལ་ཀང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མི་འགྱུར།
Whosoever is by self-nature unenlightened, even though he were to contend with enlightenment, would not attain enlightenment though a career off a bodhisattva.
 
na ca dharmamadharmaṁ vā kaścijjātu kariṣyati|
kimaśūnyasya kartavyaṁ svabhāvaḥ kriyate na hi||33||
若諸法不空 無作罪福者不空何所作 以其性定故
འགའ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་པ།ནམ་ཡང་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།མི་སྟོང་པ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།རང་བཞིན་ལ་ནི་བྱ་བ་མེད།
No one will, indeed, do good or bad. What could the non-empty do?
For, self-nature does not perform.
 
vinā dharmamadharmaṁ ca phalaṁ hi tava vidyate| dharmādharmanimittaṁ ca phalaṁ tava na vidyate||34||
汝於罪福中 不生果報者是則離罪福 而有諸果報
ཆོས་དང་ཆོས་མིན་མེད་པར་ཡང༌།འབས་བུ་ཁོད་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར།ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྒྱུས་བྱུང་བའི།འབས་བུ་ཁོད་ལ་ཡོད་མ་ཡིན།
As for you, the fruit would be evident even without good or bad. This means that for you a fruit occasioned by good and bad would not be evident.
 
dharmādharmanimittaṁ vā yadi te vidyate phalam| dharmādharmasamutpannamaśūnyaṁ te kathaṁ phalam||35||
若謂從罪福 而生果報者果從罪福生 云何言不空
ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྒྱུས་བྱུང་བའི།འབས་བུ་གལ་ཏེ་ཁོད་ལ་ཡོད།ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ལས་བྱུང་བའི།འབས་བུ་ཅི་ཕྱིར་སྟོང་མ་ཡིན།
If, on the contrary, a fruit occasioned by good or bad is evident to you. How can you maintain the fruit that has arisen from good or bad to be [at the sametime] non-empty?
 
sarvasaṁvyavahārāṁśca laukikān pratibādhase| yatpratītyasamutpādaśūnyatāṁ pratibādhase||36|| 汝破一切法 諸因緣空義則破於世俗 諸餘所有法
རེན་ཅིང་འབེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡི།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་གང༌།འཇིག་རེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ནི།ཀུན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན།
You will contradict all the worldly conventions when you contradict the emptiness associated with dependent arising.
 
na kartavyaṁ bhavetkiṁcidanārabdhā bhavetkriyā| kārakaḥ syādakurvāṇaḥ śūnyatāṁ pratibādhataḥ||37||
若破於空義 即應無所作無作而有作 不作名作者
སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནོད་བྱེད་ན།བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་འགྱུར་ཞིང༌།རྩོམ་པ་མེད་པ་བྱ་བར་འགྱུར།མི་བྱེད་པ་ཡང་བྱེད་པོར་འགྱུར།
For one who contradicts emptiness there would be nothing that ought to be done; activity would be uninitiated and an agent would be non-acting.
 
ajātamaniruddhaṁ ca kūṭasthaṁ ca bhaviṣyati| vicitrābhiravasthābhiḥ svabhāve rahitaṁ jagat||38||
若有決定性 世間種種相則不生不滅 常住而不壞
རང་བཞིན་ཡོད་ན་འགོ་བ་རྣམས།མ་སེས་པ་དང་མ་འགགས་དང༌།ཐེར་ཟུག་ཏུ་ནི་གནས་འགྱུར་ཞིང༌།གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་བལ་བར་འགྱུར།
In a substantialist view, the universe will be unborn, non-ceased, remaining immutable and devoid of variegated states.
 
asaṁprāptasya ca prāptirduḥkhaparyantakarma ca| sarvakleśaprahāṇaṁ ca yadyaśūnyaṁ na vidyate||39||
若無有空者 未得不應得
亦無斷煩惱 亦無苦盡事
གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཡོད་མིན་ན།མ་ཐོབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང༌།སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་ལས་དང་ནི།ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའང་མེད།
If the non-empty [is evident], then reaching up to what has not been reached, the act of terminating suffering as well as the rehnquishng of all defilements would not be evident.
 
yaḥ pratītyasamutpādaṁ paśyatīdaṁ sa paśyati| duḥkhaṁ samudayaṁ caiva nirodhaṁ mārgameva ca||40||
是故經中說 若見因緣法則為能見佛 見苦集滅道
གང་གིས་རེན་ཅིང་འབེལ་པར་འབྱུང༌།མཐོང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང༑ཀུན་འབྱུང་དང་ནི་འགོག་པ་དང༌།ལམ་ཉིད་དེ་དག་མཐོང་བ་ཡིན།འཕགས་པའི་བདེན་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བཞི་པའོ།
Whoever perceives dependent arising also perceives suffering, its arising, its ceasing and the path [leading to its ceasing].
 
 
25. nirvāṇaparīkṣā pañcaviṁśatitamaṁ prakaraṇam|
觀涅槃品第二十五
 
yadi śūnyamidaṁ sarvamudayo nāsti na vyayaḥ| prahāṇādvā nirodhādvā kasya nirvāṇamiṣyate||1||
若一切法空 無生無滅者何斷何所滅 而稱為涅槃
།།གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན།འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད།གང་ཞིག་སྤོང་དང་འགགས་པ་ལས།མ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད།
If all this is empty, there exists neither arising nor ceasing.
[As such,] through the relinquishing and ceasing of what does one expect freedom? yadyaśūnyamidaṁ sarvamudayo nāsti na vyayaḥ| prahāṇādvā nirodhādvā kasya nirvāṇamiṣyate||2||
若諸法不空 則無生無滅何斷何所滅 而稱為涅槃
གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན།འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད།གང་ཞིག་སྤོང་དང་འགགས་པ་ལས།མ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བར་འདོད། If all this is non-empty, there exists neither arising nor ceating, [As such,] through relinquishing and ceasing of what does one expect freedom?
 
aprahīṇamasaṁprāptamanucchinnamaśāśvatam| aniruddhamanutpannametannirvāṇamucyate||3||
無得亦無至 不斷亦不常不生亦不滅 是說名涅槃
སྤངས་པ་མེད་པ་ཐོབ་མེད་པ། ཆད་པ་མེད་པ་རག་མེད་པ།འགག་པ་མེད་པ་སེ་མེད་པ།དེ་ནི་མ་ངན་འདས་པར་བརོད།
Unrelinquished, not reached, unannihilated, non-eternal, non-ceased and non-arisen -- this is called freedom.
 
bhāvastāvanna nirvāṇaṁ jarāmaraṇalakṣaṇam| prasajyetāsti bhāvo hi na jarāmaraṇaṁ vinā||4||
涅槃不名有 有則老死相終無有有法 離於老死相
རེ་ཞིག་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན།རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར།རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི།དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
Freedom, as a matter of fact, is not existence, for if it were, it would follow that it has the characteristics of decay and death. Indeed, there is no existence without decay and death. bhāvaśca yadi nirvāṇaṁ nirvāṇaṁ saṁskṛtaṁ bhavet| nāsaṁskṛto hi vidyate bhāvaḥ kvacana kaścana||5||
若涅槃是有 涅槃即有為終無有一法 而是無為者
གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་ དངོས་ན།མ་ངན་འདས་པ་འདུས་བྱས་འགྱུར།དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ།འགའ་ཡང་གང་ན་ཡོད་མ་ཡིན།
Moreover, if freedom were to be existence, then freedom would be conditioned.
Yet, an existence that is unconditioned is not evident anywhere.
 
bhāvaśca yadi nirvāṇamanupādāya tatkatham| nirvāṇaṁ nānupādāya kaścid bhāvo hi vidyate||6||
若涅槃是有 云何名無受無有不從受 而名為有法
གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་དངོས་ན།ཇི་ལྟར་མང་འདས་དེ་བརེན་མིན།དངོས་པོ་བརེན་ནས་མ་ཡིན་པ།འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
Furthemore, if freedom were to be existence, how can that freedom independent, for an independent existence is certainly not evident?
 
yadi bhāvo na nirvāṇamabhāvaḥ kiṁ bhaviṣyati| nirvāṇaṁ yatra bhāvo na nābhāvastatra vidyate||7||
有尚非涅槃 何況於無耶涅槃無有有 何處當有無
གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན།དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར།གང་ལ་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན།དེ་ལ་དངོས་མེད་ཡོད་མ་ཡིན། If freedom is not existence, will freedom be non-existence?
Wherein there is no existence, therein non-existence is not evident.
 
yadyabhāvaśca nirvāṇamanupādāya tatkatham| nirvāṇaṁ na hyabhāvo'sti yo'nupādāya vidyate||8||
若無是涅槃 云何名不受未曾有不受 而名為無法
གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་དངོས་མིན།ཇི་ལྟར་མང་འདས་དེ་བརེན་མིན།གང་ཞིག་བརེན་ནས་མ་ཡིན་པའི།དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
If freedom is non-existence, how can freedom be independent? For there exists no nonexistence which evidently is independent.
 
ya ājavaṁjavībhāva upādāya pratītya va| so'pratītyānupādāya nirvāṇamupadiśyate||9||
受諸因緣故 輪轉生死中不受諸因緣 是名為涅槃
འོང་བ་དང་ནི་འགོ་བའི་དངོས།བརེན་ཏམ་རྒྱུར་བྱས་གང་ཡིན་པ།དེ་ནི་བརེན་མིན་རྒྱུར་བྱས་མིན།མ་ངན་འདས་པ་ཡིན་པར་བསྟན།
Whatever is of the nature of coming and going that occurs contingently or dependently. Freedom is, therefore, indicated as being noncontingent and independent.
 
prahāṇaṁ cābravīcchāstā bhavasya vibhavasya ca| tasmānna bhāvo nābhāvo nirvāṇamiti yujyate||10||
如佛經中說 斷有斷非有是故知涅槃 非有亦非無
འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་དགསྤང་བར་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།དེ་ཕྱིར་མ་ངན་འདས་པར་ནི།དངོས་མིན་དངོས་མེད་མིན་པར་རིགས།
The teacher has spoken of relinquishing both becoming and other-becoming.
Therefore, it is proper to assume that freedom is neither existence nor non-existence. bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇamubhayaṁ yadi| bhavedabhāvo bhāvaśca mokṣastacca na yujyate||11||
若謂於有無 合為涅槃者有無即解脫 是事則不然
གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་པ་ནི།དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན།དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དགཐལ་བར་འགྱུར་ན་དེ་མི་རིགས།
If freedom were to be both existence and non-existence, then release would also be both existence and non-existence. This too is not proper.
 
bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇamubhayaṁ yadi| nānupādāya nirvāṇamupādāyobhayaṁ hi tat||12||
若謂於有無 合為涅槃者涅槃非無受 是二從受生
གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་པ་ནི།དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ན།མ་ངན་འདས་པ་མ་བརེན་མིན།དེ་གཉིས་བརེན་ནས་ཡིན་ཕྱིར་རོ།
If freedom were to be both existence and non-existence, freedom could not be independent, for existence and non-existence are, indeed, dependent upon one another.
 
bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇamubhayaṁ katham| asaṁskṛtaṁ ca nirvāṇaṁ bhāvābhāvau ca saṁskṛtau||13||
有無共合成 云何名涅槃涅槃名無為 有無是有為
ཇི་ལྟར་མ་ངན་འདས་པ་ནི།དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡིན་ཏེ།མ་ངན་འདས་པ་འདུས་མ་བྱས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན།
How could freedom be both existence and non-existence, for freedom is unconditioned while existence and non-existence are conditioned?
 
bhavedabhāvo bhāvaśca nirvāṇe ubhayaṁ katham|
[tayorekatra nāstitvamālokatamasoryathā] ||14||
有無二事共 云何是涅槃是二不同處 如明暗不俱
ཇི་ལྟར་མ་ངན་འདས་པ་ལ།དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ཡོད་དེ།དེ་གཉིས་གཅིག་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ།སྣང་བ་དང་ནི་མུན་པ་བཞིན།
How could freedom be both existence and non-existence, for their simultaneious existence in one place is not possible, as in the case of light and darkness?
 
naivābhāvo naiva bhāvo nirvāṇamiti yāñjanā| abhāve caiva bhāve ca sā siddhe sati sidhyati||15||
分別非有無 如是名涅槃若有無成者 非有非無成
དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་པ།མ་ངན་འདས་པར་གང་སྟོན་པ། དངོས་པོ་མེད་དང་དངོས་པོ་དགགྲུབ་ན་དེ་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར།
The proposition that freedom is neither existence nor non-existence could be established if and when both existence and non-existence are established.
 
naivābhāvo naiva bhāvo nirvāṇaṁ yadi vidyate| naivābhāvo naiva bhāva iti kena tadajyate||16||
若非有非無 名之為涅槃此非有非無 以何而分別
གལ་ཏེ་མ་ངན་འདས་པ་ནི།དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ན།དངོས་མིན་དངོས་པོ་མེད་མིན་ཞེས།གང་ཞིག་གིས་ནི་དེ་མངོན་བྱེད།
If freedom as neither existence nor non-existence is evident, by means of what is it made known as neither existence nor non-existence?
 
paraṁ nirodhādbhagavān bhavatītyeva nohyate | na bhavatyubhayaṁ ceti nobhayaṁ ceti nohyate ||17||
如來滅度後 不言有與無亦不言有無 非有及非無
བཅོམ་ལྡན་མ་ངན་འདས་གྱུར་ནས།ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ།མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་དང༌།གཉིས་མིན་ཞེས་ཀང་མི་མངོན་ནོ།
It is not assumd that the Blessed One exists after death.
Neither is it assumed that he does not exist, or both, or neither.
 
tiṣṭhamāno'pi bhagavān bhavatītyeva nohyate45| na bhavatyubhayaṁ ceti nobhayaṁ ceti nohyate ||18||
如來滅度後 不言有與無亦不言有無 非有及非無
བཅོམ་ལྡན་བཞུགས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌།ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ།མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་དང༌།གཉིས་མིན་ཞེས་ཀང་མི་མངོན་ནོ།
It is not assumed that even a living Blessed One exists. Neither is it assumed that he does not exist, or both or neither.
 
na saṁsārasya nirvāṇātkiṁcidasti viśeṣaṇam| na nirvāṇasya saṁsārātkiṁcidasti viśeṣaṇam||19|| 涅槃與世間 無有少分別世間與涅槃 亦無少分別
འཁོར་བ་མ་ངན་འདས་པ་ལས།ཁད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན།མ་ངན་འདས་པ་འཁོར་བ་ལས།ཁད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན།
The life-process has no thing that distinguishes it from freedom.
Freedom has no thing that distinguishes it from the life-process.
 
nirvāṇasya ca yā koṭiḥ koṭiḥ saṁsaraṇasya ca| na tayorantaraṁ kiṁcitsumūkṣmamapi vidyate||20||
涅槃之實際 及與世間際如是二際者 無毫釐差別
མ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ།དེ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉིས་ཁད་པར་ཅུང་ཟད་ནི།ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན།
Whatever is the extremity of freedom and the extremity of the life-process, between them not even a subtle something is evident.
 
paraṁ nirodhādantādyāḥ śāśvatādyāśca dṛṣṭayaḥ| nirvāṇamaparāntaṁ ca pūrvāntaṁ ca samāśritāḥ||21||
滅後有無等 有邊等常等諸見依涅槃 未來過去世
གང་འདས་ཕན་ཆད་མཐའ་སོགས་དང༌།རག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དགམ་ངན་འདས་དང་ཕྱི་མཐའ་དང༌།སྔོན་གི་མཐའ་ལ་བརེན་པ་ཡིན།
Metaphysical views relating to the finite, etc., to the eternal, etc., after death are associated with [the problems of) freedom as well as the posterior and prior extremities.
 
śūnyeṣu sarvadharmeṣu kimanantaṁ kimantavat| kimanantamantavacca nānantaṁ nāntavacca kim||22||
一切法空故 何有邊無邊
亦邊亦無邊 非有非無邊
དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ།མཐའ་ཡོད་ཅི་ཞིག་མཐའ་མེད་ཅི།མཐའ་དང་མཐའ་མེད་ཅི་ཞིག་ཡིན།མཐའ་དང་མཐའ་མེད་མིན་པ་ཅི།
When all things are empty, why [speculate on] the finite, the infinite, both the finite and the infinite and neither finite nor the-infinite?
 
kiṁ tadeva kimanyatkiṁ śāśvataṁ kimaśāśvatam| aśāśvataṁ śāśvataṁ ca kiṁ vā nobhayamapyataḥ ||23||
何者為一異 何有常無常亦常亦無常 非常非無常
དེ་ཉིད་ཅི་ཞིག་གཞན་ཅི་ཡིན།རག་པ་ཅི་ཞིག་མི་རག་ཅི།རག་དང་མི་རག་གཉིས་ཀ་ཅི།གཉིས་ཀ་མིན་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན།
Why [speculate on] the identical, the different, the eternal, the non-eternal, both or neither?
 
sarvopalambhopaśamaḥ prapañcopaśamaḥ śivaḥ| na kvacitkasyacitkaściddharmo buddhena deśitaḥ||24||
諸法不可得 滅一切戲論無人亦無處 佛亦無所說
དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང༌།སོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀིས་ནི་གང་དུ་ཡང༌།སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ།མ་ངན་ལས་འདས་པ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའོ།།
The Buddha did not teach the appeasement of all objects, the appeasement of obsession, and the auspicious as some thing to some one at some place.
 
 
26. dvādaśāṅgaparīkṣā ṣaḍviṁśatitamaṁ prakaraṇam| 觀十二因緣品第二十六
 
punarbhavāya saṁskārānavidyānivṛtastridhā| abhisaṁskurute yāṁstairgatiṁ gacchati karmabhiḥ||1||
眾生癡所覆 為後起三行以起是行故 隨行墮六趣
།།མ་རིག་བསིབས་པས་ཡང་སིད་ཕྱིར།འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པའི།ལས་དེ་དག་གིས་འགོ་བར་འགོ
A person enveloped by ignorance forms such dispositions in the threefold ways leading to rebecoming, and through such actions he moves on to his destiny.
 
vijñānaṁ saṁniviśate saṁskārapratyayaṁ gatau| saṁniviṣṭe'tha vijñāne nāmarūpaṁ niṣicyate||2||
以諸行因緣 識受六道身以有識著故 增長於名色
འདུ་བྱེད་རེན་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས།འགོ་བ་རྣམས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་གྱུར་ན།མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར།
Consciousness, with disposition as its condition, enters [the new] life.
When consciousness has entered, the psychophysical personality is infused.
 
niṣikte nāmarūpe tu ṣaḍāyatanasaṁbhavaḥ| ṣaḍāyatanamāgamya saṁsparśaḥ saṁpravartate||3||
名色增長故 因而生六入情塵識和合 而生於六觸
མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཆགས་གྱུར་ན།སེ་མཆེད་དྲུག་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར།སེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བརེན་ནས་ནི།རེག་པ་ཡང་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར།
When the psychophysical personality has been infused, the occurrence of the six spheres (of sense) takes place. Depending upon the six spheres proceeds contact.
 
cakṣuḥ pratītya rūpaṁ ca samanvāhārameva ca| nāmarūpaṁ pratītyaivaṁ vijñānaṁ saṁpravartate||4||
མིང་དང་གཟུགས་དང་དྲན་བྱེད་ལ།བརེན་ནས་སེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་ལྟར་མིང་དང་གཟུགས་བརེན་ནས།རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེ་བར་འགྱུར།
Thus, depending upon the eye and material form, and attention too, and depending upon the psychophysical personality proceeds consciousness.
 
saṁnipātastrayāṇāṁ yo rūpavijñānacakṣuṣām| sparśaḥ saḥ tasmātsparśācca vedanā saṁpravartate||5||
因於六觸故 即生於三受以因三受故 而生於渴愛
མིག་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས།གསུམ་པོ་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ།དེ་ནི་རེག་པའོ་རེག་དེ་ལས།ཚོར་བ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།
Whatever is the harmonious concurrence of the three factors: material, form, consciousness, and eye, is contact. Feeling proceeds from such contact.
 
vedanāpratyayā tṛṣṇā vedanārthaṁ hi tṛṣyate| tṛṣyamāṇa upādānamupādatte caturvidham||6||
因愛有四取 因取故有有若取者不取 則解脫無有
ཚོར་བའི་རེན་གིས་སེད་པ་སྟེ།ཚོར་བའི་དོན་དུ་སེད་པར་འགྱུར།སེད་པར་གྱུར་ན་ཉེ་བར་ལེན།རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཉེར་ལེན་འགྱུར།
Conditioned by feeling is craving. Indeed, craving is feeling-directed.
The one who craves, grasps on to the fourfold spheres of grasping.
 
upādāne sati bhava upādātuḥ pravartate| syāddhi yadyanupādāno mucyeta na bhavedbhavaḥ||7||
ཉེར་ལེན་ཡོད་ན་ལེན་པ་པོའི།སིད་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་མེད་ན།གོལ་བར་འགྱུར་ཏེ་སིད་མི་འགྱུར།
When grasping exists, becoming on the part of the grasper proceeds.
If he were to be a non-grasper, he would be released, and there would be no further becoming.
 
pañca skandhāḥ sa ca bhavaḥ bhavājjātiḥ pravartate| jarāmaraṇaduḥkhādi śokāḥ saparidevanāḥ||8||
從有而有生 從生有老死從老死故有 憂悲諸苦惱
སིད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ།སིད་པ་ལས་ནི་སེ་ བར་འགྱུར།རྒ་ཤི་དང་ནི་མ་ངན་དང༌།སྨྲེ་སྔགས་འདོན་བཅས་སྡུག་བསྔལ་དང༌།
The five aggregates constitute this becoming. From becoming proceeds birth.
Suffering relating to decay and death, etc., grief, lamentation, dejection, and despair
 
daurmanasyamupāyāsā jāteretatpravartate| kevalasyaivametasya duḥkhaskandhasya saṁbhavaḥ||9||
如是等諸事 皆從生而有但以是因緣 而集大苦陰
ཡིད་མི་བདེ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས། དེ་དག་སེ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང༌།དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ནི།འབའ་ཞིག་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར།
-- all these proceed from birth, Such is the occurrence of this entire mass of suffering. saṁsāramūlānsaṁskārānavidvān saṁskarotyataḥ| avidvān kārakastasmānna vidvāṁstattvadarśanāt||10||
是謂為生死 諸行之根本無明者所造 智者所不為
འཁོར་བའི་རྩ་བ་འདུ་བྱེད་དེ།དེ་ཕྱིར་མཁས་རྣམས་འདུ་མི་བྱེད།དེ་ཕྱིར་མི་མཁས་བྱེད་པོ་ཡིན།མཁས་མིན་དེ་ཉིད་མཐོང་ཕྱིར་རོ།
Thus, the ignorant forms dispositions that constitute the souse of the Life process. Therefore, it is the ignorant who is the agent, not the wise one, because of his [the latter’s] perception of truth.
 
avidyāyāṁ niruddhāyāṁ saṁskārāṇāmasaṁbhavaḥ| avidyāyā nirodhastu jñānenāsyaiva bhāvanāt||11||
མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི།འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀང་འབྱུང་མི་འགྱུར།མ་རིག་འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི།ཤེས་པས་དེ་ཉིད་བསོམས་པས་སོ།
When ignorance has ceased, there is no occurrence of dispositions.
However, the cessation of that ignorance takes place as a result of the practice of that [nonoccurrence of dispositions] through wisdom.
 
tasya tasya nirodhena tattannābhipravartate| duḥkhaskandhaḥ kevalo'yamevaṁ samyaṅ nirudhyate||12||
以是事滅故 是事則不生但是苦陰聚 如是而正滅
དེ་དང་དེ་ནི་འགགས་གྱུར་པས།དེ་དང་དེ་ནི་མངོན་མི་འབྱུང༌།སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པ།དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་དག་འགགསིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་དྲུག་པའོ།།
With the cessation of these, these othere factors [of the twelvefold formula] would not proceed.
In this way, this entire mass of suffering ceases completely.
 
27. dṛṣṭiparīkṣā saptaviṁśatitamaṁ prakaraṇam|
觀邪見品第二十七
 dṛṣṭayo ‘bhūvaṁ nābhūvaṁ kiṁ nv atīte ‘dhvānīti ca | yāstāḥ śāśvatalokādyāḥ pūrvāntaṁ samupāśritāḥ||1||
我於過去世 為有為是無世間常等見 皆依過去世
།།འདས་དུས་བྱུང་མ་བྱུང་ཞེས་དང༌།འཇིག་རེན་རག་པ་ལ་སོགས་པར།ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི།མངོན་གི་མཐའ་ལ་བརེན་པ་ཡིན།
Whatever views asserting an eternal world, etc. based upon [the perception]: "Did I exist or not exist in the past?" ate associated with the prior end [of existence].
 
dṛṣṭayo na bhaviṣyāmi kimanyo'nāgate'dhvani| bhaviṣyāmīti cāntādyā aparāntaṁ samāśritāḥ||2||
我於未來世 為作為不作有邊等諸見 皆依未來世
མ་འོངས་དུས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་དང༌།མི་འབྱུང་འཇིག་རེན་མཐའ་སོགས་པར།ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི།ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརེན་པ་ཡིན།
Whatever views asserting the finite, etc. based apon [the perception]: "Would I not exist in the future or would l become someone else?" are associated with the posterior end [of existence].
 
abhūmatītamadhvānamityetannopapadyate|
yo hi janmasu pūrveṣu sa eva na bhavatyayam||3||
過去世有我 是事不可得過去世中我 不作今世我
འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་གྱུར་ཞེས།བྱ་བ་དེ་ནི་མི་འཐད་དོ།སྔོན་ཚེ་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བ།དེ་ཉིད་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
The view that I existed in the past is not appropriate, for whatsoever was in the previous birth, he, indeed, is not identical with his person.
 
sa evātmeti tu bhavedupādānaṁ viśiṣyate| upādānavinirmukta ātmā te katamaḥ punaḥ||4||
若謂我即是 而身有異相若當離於身 何處別有我
དེ་ཉིད་བདག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་ན།ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་འགྱུར།ཉེ་བར་ལན་པ་མ་གཏོགས་པར།ཁོད་ཀི་བདག་ནི་གང་ཞིག་ཡིན།
If it were to occur [to someone]: "He, indeed, is the self," then grasping is identified. Separated ftom grasping, what constitute your self?
 
upādānavinirmukto nāstyātmeti kṛte sati| syādupādānamevātmā nāsti cātmeti vaḥ punaḥ||5||
離有無身我 是事為已成若謂身即我 若都無有我
ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པའི།བདག་ཡོད་མ་ཡིན་བྱས་པའི་ཚེ།ཉེ་བར་ལེན་ཉིད་བདག་ཡིན་ན།ཁོད་ཀི་བདག་ནི་མེད་པ་ཡིན།
When it is assumed that there is no self separated from grasping, grasping itself would be the self. Yet, this is tantamount to saying that there is no self.
 
na copādānamevātmā vyeti tatsamudeti ca| kathaṁ hi nāmopādānamupādātā bhaviṣyati||6|| 但身不為我 身相生滅故云何當以受 而作於受者
ཉེ་བར་ལེན་ཉིད་བདག་མ་ཡིན།དེ་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་ པ་ཡིན།ཉེ་བར་བང་བ་ཇི་ལྟ་བུར།ཉེ་བར་ལེན་པོ་ཡིན་པར་འགྱུར། Grasping is not identical with the self, for that [i.e., grasping] cease and arises.
Furthermore, how can grasping be the grasper?
 
anyaḥ punarupādānādātmā naivopapadyate| gṛhyate hyanupādāno yadyanyo na ca gṛhyate||7||
若離身有我 是事則不然無受而有我 而實不可得
བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས།གཞན་དུ་འཐད་པ་ཉིད་མ་ཡིན།གལ་ཏེ་གཞན་ན་ལེན་མེད་པར།གཟུང་ཡོད་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད།
Furthermore, a self that is different from grasping is not appropriate. A person who is without grasping can be observed. However, if he were to be different [from gaping], he could not be observed.
 
evaṁ nānya upādānānna copādānameva saḥ| ātmā nāstyanupādānaḥ nāpi nāstyeṣa niścayaḥ||8||
今我不離受 亦不即是受非無受非無 此即決定義
དེ་ལྟར་ལེན་ལས་གཞན་མ་ཡིན།དེ་ནི་ཉེར་ལེན་ཉིད་ཀང་མིན།བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་མེད་མིན།མེད་པ་ཉིད་དུའང་དེ་མ་ངེས།
Thus, he is neither different from grasping nor identical with it. A self does not exist. Yet, it is not the case that a person who does not grasp does not exist. This much is certain.
 
nābhūmatītamadhvānamityetannopapadyate| yo hi janmasu pūrveṣu tato'nyo na bhavatyayam||9|| 過去我不作 是事則不然
過去世中我 異今亦不然
འདས་པའི་དུས་ན་མ་བྱུང་ཞེས།བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ།སྔོན་ཚེ་རྣམས་སུ་གང་བྱུང་བ།དེ་ལས་འདི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།
The statement, "I did not exist in the past," is not appropriate, for this person is not different from whosoever existed in the previous lives.
 
yadi hyayaṁ bhavedanyaḥ pratyākhyāyāpi taṁ bhavet| tathaiva ca sa saṁtiṣṭhettatra jāyeta vāmṛtaḥ ||10||
若謂有異者 離彼應有今我住過去世 而今我自生
གལ་ཏེ་འདི་ནི་གཞན་གྱུར་ན།དེ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དེ་ནི་གནས་འགྱུར་ཞིང༌།དེར་མ་ཤི་བར་སེ་བར་འགྱུར།
If this person were to be different [from that person in the previous existence], then he would come to be even forsaking that pison. In that case he would remain the same and, in such a context, an immortal would emerge.
 
ucchedaḥ karmaṇāṁ nāśastathānyakṛtakarmaṇām | anyena paribhogaḥ syād54 evamādi prasajyate||11||
如是則斷滅 失於業果報彼作而此受 有如是等過
ཆད་དང་ལས་རྣམས་ཆུད་ཟ་དང༌།གཞན་གིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ནི།གཞན་གིས་སོ་སོར་མོང་བ་དང༌།དེ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།
[If that were the case,] there would be annihilation and destrucdon of actions. This implies that the fruit of action performed by one will be experienced by another.
 
nāpyabhūtvā samudbhūto doṣo hyatra prasajyate| kṛtako vā bhavedātmā saṁbhūto vāpyahetukaḥ||12||
先無而今有 此中亦有過我則是作法 亦為是無因
མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་མིན་ཏེ།འདི་ལ་སོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར།བདག་ནི་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དང༌།འབྱུང་བའམ་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར།
Yet, in that context, the error of assuming an emergent without prior existcnce does not follow. Either the self would be caused or, if it has occurred, it would be without a came.
 
evaṁ dṛṣṭiratīte yā nābhūmahamabhūmaham| ubhayaṁ nobhayaṁ ceti naiṣā samupapadyate||13||
如過去世中 有我無我見若共若不共 是事皆不然
དེ་ལྟར་བདག་བྱུང་བདག་མ་བྱུང༌།གཉིས་ཀ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར།འདས་ལ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ།དེ་དག་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
Thus, whatever view there is such as, "I existed in the past; I did not exist; both or neither," is not really appropriate.
 
adhvanyanāgate kiṁ nu bhaviṣyāmīti darśanam| na bhaviṣyāmi cetyetadatītenādhvanā samam||14||
我於未來世 為作為不作如是之見者 皆同過去世
མ་འོངས་དུས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་དང༌།འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར།ལྟ་བ་གང་ཡིན་དེ་དག་ནི།འདས་པའི་དུས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན།
A view such as "Will I exist in the future?" or "Will I not exist in the future?" is comparable to those associated with the past.
sa devaḥ sa manuṣyaścedevaṁ bhavati śāśvatam| anutpannaśca devaḥ syājjāyate na hi śāśvatam||15|| 若天即是人 則墮於常邊
天則為無生 常法不生故
གལ་ཏེ་ལྷ་དེ་མི་དེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་རག་པར་འགྱུར།ལྷ་ནི་མ་སེས་ཉིད་འགྱུར་ཏེ།རག་ལ་སེ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ།
If it is thought that a human is the same as a divine being, then there would be the eternal. If the divine being were to be non-arisen, then he would not be born and that would constitute the eternal.
 
devādanyo manuṣyaścedaśāśvatamato bhavet| devādanyo manuṣyaścetsaṁtatirnopapadyate||16||
若天異於人 是即為無常若天異人者 是則無相續
གལ་ཏེ་ལྷ་ལས་མི་གཞན་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་རག་འགྱུར།གལ་ཏེ་ ལྷ་མི་གཞན་ཡིན་ན།རྒྱུད་ནི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།
If it is thought that a human is the same as a divine being, then there would be the noneternal. If it is thought that a humn is different from a divine being, then continuity is not appropriate.
 
divyo yadyekadeśaḥ syādekadeśaśca mānuṣaḥ| aśāśvataṁ śāśvataṁ ca bhavetacca na yujyate||17||
若半天半人 則墮於二邊常及於無常 是事則不然
གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ལྷ་ཡིན་ལ།ཕྱོགས་གཅིག་མི་ནི་ཡིན་གྱུར་ན།རག་དང་མི་རག་འགྱུར་བ་ཡིན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།
If a part were to be divine and the other part to be human, then there would be both the eternal and the non-eternal, and this too would not be proper.
 
aśāśvataṁ śāśvataṁ ca prasiddhamubhayaṁ yadi| siddhe na śāśvataṁ kāmaṁ naivāśāśvatamityapi||18|| 若常及無常 是二俱成者
如是則應成 非常非無常
གལ་ཏེ་རག་དང་མི་རག་པ།གཉིས་ག་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི།རག་པ་མ་ཡིན་མི་རག་མིན། འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ལ་རག
Supposing both the eternal and the non-eternal are established, then it is not possible to either assert the eternal or the non-eternal.
 
kutaścidāgataḥ kaścitkiṁcidnacchetpunaḥ kvacit| yadi tasmādanādistu saṁsāraḥ syānna cāsti saḥ||19||
法若定有來 及定有去者生死則無始 而實無此事
གལ་ཏེ་གང་ཞིག་གང་ནས་གར།འོང་ཞིང་གོང་དུའང་འགོ་འགྱུར་ན།དེ་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་པར།འགྱུར་ན་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།
If anyone has come from somewhere and again were to go somewhere, then the life-proccess would be beginningless. Such a situation does not exist.
 
nāsti cecchāśvataḥ kaścit ko bhaviṣyatyaśāśvataḥ| śāśvato'śāśvataścāpi dvābhyāmābhyāṁ tiraskṛtaḥ||20||
今若無有常 云何有無常亦常亦無常 非常非無常
གལ་ཏེ་རག་པ་འགའ་མེད་ན།མི་རག་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར།རག་པ་དང་ནི་མི་རག་དང༌།དེ་གཉིས་བསལ་བར་གྱུར་པའོ།
If it is thought that there is nothing eternal, what is it that will be non-eternal, both eternal and non-eternal, and also what is separated from these two?
 
antavān yadi lokaḥ syātparalokaḥ kathaṁ bhavet| athāpyanantavāṁllokaḥ paralokaḥ kathaṁ bhavet||21||
若世間有邊 云何有後世
若世間無邊 云何有後世
གལ་ཏེ་འཇིག་རེན་མཐའ་ཡོད་ན།འཇིག་རེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།གལ་ཏེ་འཇིག་རེན་མཐའ་མེད་ན།འཇིག་རེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།
If the world were to have a limit, how could there be another world? Furthermore, if the world were to have no limit, how could there be another world?
 
skandhānāmeṣa saṁtāno yasmāddīpārciṣāmiva| pravartate tasmānnāntānantavattvaṁ ca yujyate||22||
五陰常相續 猶如燈火炎以是故世間 不應邊無邊
གང་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀི་རྒྱུན།འདི་ནི་མར་མེའི་འོད་དང་མཚུངས།དེ་ཕྱིར་མཐའ་ཡོད་ཉིད་དང་ནི། མཐའ་མེད་ཉིད་ཀང་མི་རིགས་སོ།
As this series of aggregates proceeds along like a flame of a lamp, [speculation about] its finitude or its infinitude is not proper.
 
pūrve yadi ca bhajyerannutpadyeranna cāpyamī| skandhāḥ skandhān pratītyemānatha loko'ntavān bhavet||23||
若先五陰壞 不因是五陰更生後五陰 世間則有邊
གལ་ཏེ་སྔ་མ་འཇིག་འགྱུར་ཞིང༌།ཕུང་པོ་འདི་ལ་བརེན་བྱས་ནས།ཕུང་པོ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་ན།དེས་ན་འཇིག་རེན་མཐའ་ཡོད་འགྱུར།
If the prior aggregates were to be destroyed and these aggregates were also not to arise depending upon these other [[[aggregates]]], then the world would be finite.
 
pūrve yadi na bhajyerannutpadyeranna cāpyamī| skandhāḥ skandhān pratītyemāṁlloko'nanto bhavedatha||24|| 若先陰不壞 亦不因是陰
而生後五陰 世間則無邊
གལ་ཏེ་སྔ་མ་མི་འཇིག་ཅིང༌།ཕུང་པོ་འདི་ལ་བརེན་བྱས་ནས།ཕུང་པོ་དེ་ནི་མི་འབྱུང་ན། དེས་ན་འཇིག་རེན་མཐའ་མེད་འགྱུར།
If the prior aggregates were not to be destroyed and these aggregates were also not to arise depending upon these other [[[aggregates]]], then the world would be infinite.
 
antavānekadeśaścedekadeśastvanantavān| syādantavānanantaśca lokastacca na yujyate||25||
若世半有邊 世間半無邊是則亦有邊 亦無邊不然
གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ཡོད་ལ།ཕྱོགས་གཅིག་མཐའ་ནི་མེད་འགྱུར་ན།འཇིག་རེན་མཐའ་ཡོད་མཐའ་མེད་འགྱུར།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།
If the world were to be partly finite and also partly infinite, it would be both finite and infinite, and this too is also not proper.
 
kathaṁ tāvadupādāturekadeśo vinaṅkṣyate| na naṅkṣyate caikadeśa evaṁ caitanna yujyate||26||
彼受五陰者 云何一分破一分而不破 是事則不然
ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེར་ལེན་པོའི།ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་འགྱུར་ལ།ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་མི་འགྱུར།དེ་ལྟར་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ།
How can it be possible that one part of a grasper is destroyed and the other part is not destroyed. This too is not proper.
 
upādānaikadeśaśca kathaṁ nāma vinaṅkṣyate| na naṅkṣyate caikadeśo naitadapyupapadyate||27||
受亦復如是 云何一分破
一分而不破 是事亦不然
ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉེར་བང་བ།ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་འགྱུར་ལ།ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་པར་འཇིག་མི་འགྱུར།དེ་ལྟར་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ།
Now can it be possible that one part of grasping is destroyed and another part is not destroyed. This too is not appropriate.
 
antavaccāpyanantaṁ ca prasiddhamubhayaṁ yadi| siddhe naivāntavatkāmaṁ naivānantavadityapi||28||
若亦有無邊 是二得成者非有非無邊 是則亦應成
གལ་ཏེ་མཐའ་ཡོད་མཐའ་མེད་པ།གཉིས་ཀ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི།མཐའ་ཡོད་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་མིན།འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ལ་རག
Supposing both the finite and the infinite are established, then it is not possible to assert either the finite or the infinite.
 
athavā sarvabhāvānāṁ śūnyatvācchāśvatādayaḥ| kva kasya katamāḥ kasmātsaṁbhaviṣyanti dṛṣṭayaḥ||29||
一切法空故 世間常等見何處於何時 誰起是諸見
ཡང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དགསྟོང་ཕྱིར་རག་ལ་སོགས་ལྟ་བ།གང་དག་གང་དུ་གང་ལ་ནི།ཅི་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར།
ལྟ་བ་བརག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་པའོ།
Thus, because of the emptings of all existents, where, to whom, which and for what reason views such as the eternal could ever occur?
 
sarvadṛṣṭiprahāṇāya yaḥ saddharmamadeśayat| anukampāmupādāya taṁ namasyāmi gautamam||30||
瞿曇大聖主 憐愍說是法悉斷一切見 我今稽首禮
I reverently bow to Gautama who, out of compassion, has taught the true doctrine in order to relinquish all views.
 
།།གང་གིས་ཐུགས་བརྩེ་ཉེར་བཟུང་ནས།ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར།དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པ།གཽ་ཏ་མ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།དབུ་མ་རྩ་བའི་ ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ རྣམ་པར་གཞག་པ།དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ། ཤེས་རབ་ཀི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ། སློབ་ དཔོན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་མི་འཕྲོགས་པའི་མཁེན་རབ་དང་ཐུགས་ རེར་ལྡན་པ། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་བ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ནས། བདེ་བ་ཅན་གི་ཞིང་དུ་གཤེགས་ པ༑ འཇིག་རེན་ གི་ཁམས་དང་བའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་མཛད་པ་རོགས་སོ།། །།དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་ མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྷ་བཙན་པོའི་བཀའ་ལུང་གིས། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་དབུ་མ་པ། ཛྙཱ་ན་གརདང༌།ྦྷ ཞུ་ཆེན་གི་ལོ་ཙྪ་བ་དགེ་སློང་ ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་གིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན། ོ་ཀ་བཞི་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་ཡོད། བམ་པོ་ ནི་ཕྱེད་དང་ གཉིས་སུ་བྱས་སོ།སླད་ཀིས་ཁ་ཆེའི་གོང་ཁེར་དཔེ་མེད་ཀི་དབུས། གཙུག་ལག་ཁང་རིན་ཆེན་སྦས་པའི་དབུས་སུ། ཁ་ཆེའི་མཁན་པོ་ཧ་སུ་མ་ ཏི་དང༌། བོད་ཀི་ས་བསྒྱུར་གི་ལོ་ཙྪ་བ་པ་ཚབ་ཉི་མ་གགས་ཀིས་མིའི་བདག་པོ་འཕགས་པ་ ལྷའི་སྐུ་རིང་ལ་ འགེལ་པ་ཚིག་གསལ་བ་དང་བསྟུན་ནས་བཅོས་ པའོ།། །།སླད་ཀིས་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། རྒྱ་གར་གི་མཁན་པོ་ཀ་ན་ཀ་དང༌། ལོ་ཙྪ་བ་དེ་ཉིད་ཀིས་ཞུ་ཆེན་བགིས་པའོ།།



Source